Đặc khu Cát Hải: Từ cửa ngõ biển đảo đến động lực tăng trưởng mới

Giai đoạn 2025 - 2030, Cát Hải được Trung ương, thành phố xác định là đặc khu với những cơ chế đặc thù. (Ảnh: Xuân Thủy)

Những kết quả toàn diện đạt được trong năm 2025 không chỉ khẳng định bản lĩnh điều hành của chính quyền địa phương trong giai đoạn chuyển đổi mô hình, mà còn mở ra những cơ hội hợp tác, đầu tư đầy triển vọng, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch chất lượng cao và kinh tế xanh.

Cửa ngõ biển đảo của Hải Phòng

Nằm ở vị trí chiến lược nơi cửa ngõ vịnh Bắc Bộ, án ngữ tuyến hàng hải quốc tế quan trọng, đặc khu Cát Hải – tiền thân là huyện đảo Cát Hải đang từng bước khẳng định vai trò là một cực tăng trưởng năng động của thành phố Hải Phòng, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho vùng duyên hải Bắc Bộ.

Với lợi thế hiếm có về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên, hệ sinh thái biển đảo và hạ tầng ngày càng hoàn thiện, Cát Hải đang chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội bền vững, gắn với bảo đảm quốc phòng – an ninh và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đặc khu Cát Hải bao gồm quần đảo Cát Bà và đảo Cát Hải, là địa bàn duy nhất của miền Bắc hội tụ đầy đủ các yếu tố: biển – đảo – rừng – cảng biển – du lịch – logistics. Nơi đây không chỉ là “lá phổi xanh” của Hải Phòng với Vườn quốc gia Cát Bà, Khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận, mà còn là điểm kết nối quan trọng giữa hành lang kinh tế ven biển Bắc Bộ với khu vực và quốc tế.

Việc chuyển đổi mô hình quản lý từ huyện đảo sang đặc khu không chỉ mang ý nghĩa về tổ chức hành chính, mà còn thể hiện tư duy phát triển mới, tạo cơ chế linh hoạt hơn trong thu hút đầu tư, phát triển kinh tế biển, du lịch chất lượng cao và các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng lớn.

Trong bức tranh chung của phát triển kinh tế đặc khu Cát Hải năm 2025, du lịch – thương mại tiếp tục là điểm sáng nổi bật.

Điều hành linh hoạt, kết quả toàn diện

Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn đặc biệt quan trọng đối với Cát Hải – năm đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương mới với tư cách là đặc khu. Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, vướng mắc đan xen, Ủy ban nhân dân đặc khu Cát Hải đã chủ động, linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành; bám sát sự lãnh đạo của Trung ương và thành phố Hải Phòng; tập trung thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị trọng tâm.

Kết quả nổi bật là đặc khu đã hoàn thành vượt mức 11/11 chỉ tiêu chủ yếu năm 2025. Kinh tế – xã hội tiếp tục ổn định và phát triển, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, các chỉ tiêu tăng trưởng bám sát và vượt kế hoạch đề ra. Công tác giải phóng mặt bằng được tập trung cao độ, cơ bản đáp ứng yêu cầu tiến độ của các dự án trọng điểm. Quản lý nhà nước về đất đai, trật tự xây dựng, trật tự đô thị được tăng cường, các vi phạm được phát hiện và xử lý kịp thời, kiên quyết.

Cùng với đó, cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp được coi là nhiệm vụ xuyên suốt. Việc triển khai đồng bộ Bộ chỉ số cải cách hành chính và Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp đã góp phần tạo lập môi trường đầu tư – kinh doanh minh bạch, thuận lợi, bình đẳng, củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân.

Du lịch hướng tới đẳng cấp quốc tế

Trong bức tranh chung của phát triển kinh tế đặc khu Cát Hải năm 2025, du lịch – thương mại tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Tổng lượng khách du lịch ước đạt 4.535.500 lượt, bằng 113,4% kế hoạch, tăng 23,4% so với cùng kỳ năm 2024. Đáng chú ý, lượng khách quốc tế đạt khoảng 1.331.141 lượt, bằng 116% kế hoạch, tăng 26%, cho thấy sức hút ngày càng lớn của Cát Bà – Cát Hải trên bản đồ du lịch quốc tế. Những con số này cho thấy sức hút ngày càng lớn của Cát Hải trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế.

Để đạt được kết quả đó, đặc khu đã thường xuyên quan tâm công tác tuyên truyền, quảng bá, đồng thời thực hiện nghiêm và hiệu quả công tác quản lý nhà nước về du lịch, nhất là trong các thời điểm cao điểm. Hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành được tăng cường quản lý, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng hình ảnh điểm đến an toàn, thân thiện, văn minh.

Việc tổ chức thành công Hội nghị tổng kết công tác du lịch năm 2024 và triển khai nhiệm vụ, giải pháp phát triển du lịch năm 2025 cho thấy quyết tâm của địa phương trong việc định hướng phát triển du lịch bài bản, chuyên nghiệp, hướng tới phân khúc chất lượng cao và phát triển bền vững.

Cùng với du lịch, lĩnh vực thương mại và thương mại điện tử được chú trọng quản lý. Công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm được triển khai đồng bộ. Việc thành lập Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn đặc khu Cát Hải góp phần tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Năm 2025, đặc khu Cát Hải đã hoàn thành và đưa vào sử dụng 14 công trình, dự án, đồng thời triển khai 29 công trình, dự án theo kế hoạch. Trong đó, có các dự án do thành phố Hải Phòng quyết định đầu tư và nhiều dự án do đặc khu trực tiếp làm chủ đầu tư, bao gồm cả các dự án chuyển tiếp, dự án khởi công mới và các dự án chuẩn bị đầu tư cho giai đoạn 2026.

Việc chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước, mà còn tạo “lực đẩy” quan trọng để thu hút đầu tư xã hội, nhất là đầu tư vào hạ tầng du lịch, dịch vụ, logistics và kinh tế biển.

Đặc khu Cát Hải có lợi thế lớn trở thành đặc khu phát triển bậc nhất của khu vực phía Bắc. (Ảnh: Nguyễn Dương)

Đột phá từ du lịch xanh và hợp tác đầu tư

Trong chiến lược phát triển của đặc khu, du lịch không chỉ là ngành kinh tế mũi nhọn trước mắt mà còn là động lực lâu dài. Cát Hải hướng tới phát triển du lịch theo hướng xanh – bền vững – chất lượng cao, hài hòa giữa khai thác và bảo tồn, giữa tăng trưởng kinh tế và gìn giữ giá trị tự nhiên, văn hóa.

Việc gia tăng mạnh mẽ lượng khách quốc tế trong năm 2025 cho thấy dư địa phát triển rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng và được đánh giá là điểm đến an toàn, hấp dẫn trong khu vực. Đây cũng là cơ hội để Cát Hải tăng cường hợp tác với các đối tác quốc tế, thu hút đầu tư vào các sản phẩm du lịch mới, nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực quản lý điểm đến.

Một dấu ấn quan trọng trong năm 2025 là Lễ công bố Quyết định công nhận Điểm du lịch cộng đồng Việt Hải. Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận nỗ lực của cộng đồng địa phương trong phát triển du lịch bền vững, mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực cho toàn đặc khu.

Trên nền tảng đó, đặc khu Cát Hải đã xây dựng và triển khai kế hoạch chuyển đổi xanh Điểm du lịch cộng đồng Việt Hải giai đoạn 2025–2030, hướng tới mô hình du lịch hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ văn hóa bản địa và nâng cao sinh kế cho người dân. Đây được xem là mô hình mẫu, có thể nhân rộng trong toàn bộ quần đảo Cát Bà, phù hợp với xu thế du lịch xanh, du lịch có trách nhiệm mà thế giới đang theo đuổi.

Song hành với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa – xã hội của đặc khu Cát Hải tiếp tục được quan tâm, chú trọng. Giáo dục – đào tạo có những chuyển biến tích cực; y tế, văn hóa được bảo đảm, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân. Công tác an sinh xã hội được thực hiện chu đáo, kịp thời, tạo sự đồng thuận và tin tưởng trong cộng đồng.

Quốc phòng địa phương được củng cố vững chắc; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và an ninh vùng biển đảo được giữ vững, ổn định. Đây chính là nền tảng quan trọng để Cát Hải phát triển bền vững, đồng thời khẳng định vai trò, trách nhiệm của đặc khu trong bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Cát Hải thành đặc khu sẽ phát triển kinh tế biển du lịch, cải thiện đời sống dân cư. (Ảnh: Anh Tuấn)

Tầm nhìn tương lai

Năm 2026 mang ý nghĩa bản lề, là năm đầu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2026–2030 và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ đặc khu Cát Hải lần thứ I. Trên cơ sở kế thừa những thành quả đã đạt được, UBND đặc khu Cát Hải xác định mục tiêu trọng tâm là tạo đột phá trong phát triển kinh tế – xã hội gắn với du lịch bền vững và chuyển đổi xanh, đồng thời nâng cao chất lượng đời sống nhân dân và tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi.

Đặc khu sẽ tiếp tục tăng cường xúc tiến, quảng bá du lịch Cát Bà bằng nhiều hình thức đa dạng, phối hợp hiệu quả trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long – Quần đảo Cát Bà. Công tác quản lý nhà nước về du lịch, dịch vụ văn hóa sẽ được siết chặt, nhằm xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh, thân thiện. Đáng chú ý, Cát Hải đang phối hợp đẩy nhanh tiến độ xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận Quần đảo Cát Bà là Khu du lịch quốc gia.

Với vị trí chiến lược, hạ tầng ngày càng hoàn thiện, môi trường đầu tư minh bạch và tầm nhìn phát triển xanh, đặc khu Cát Hải đang đứng trước những cơ hội hợp tác, đầu tư rộng mở. Đặc biệt, lĩnh vực du lịch chất lượng cao, du lịch sinh thái biển đảo, dịch vụ logistics, thương mại – dịch vụ và kinh tế xanh được xác định là những trụ cột thu hút nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng, Cát Hải không chỉ là điểm đến du lịch hấp dẫn, mà còn là điểm hội tụ của hợp tác quốc tế, nơi kết nối lợi ích kinh tế với bảo tồn thiên nhiên, phát triển địa phương với trách nhiệm toàn cầu.

Với tầm nhìn dài hạn, quyết tâm chính trị cao và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, Cát Hải hứa hẹn sẽ trở thành hình mẫu về phát triển bền vững, du lịch xanh và hội nhập quốc tế trong những năm tới. Từ một huyện đảo giàu tiềm năng, Cát Hải đang từng bước khẳng định vị thế của một đặc khu năng động, hội nhập, sẵn sàng nắm bắt cơ hội và vươn ra biển lớn.