'Đàm phán với kẻ thù không có nghĩa là đầu hàng', Iran hy vọng 'cái kết đẹp' tại Vienna

Vy Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Các nhà đàm phán hạt nhân Iran cần đạt được thỏa thuận với phương Tây trong vài tuần còn lại ở Vienna, trước khi Mỹ và châu Âu mất kiên nhẫn và thay đổi chiến lược.
Ván cược của Iran tại Vienna
Chỉ còn vài tuần nữa để Iran và phương Tây cứu vãn JCPOA. (Nguồn: Iran Press)

Nhu cầu "nghỉ ngơi" sau các lệnh trừng phạt

Thời gian đang cạn dần với các nhà lãnh đạo Iran trong các cuộc đàm phán tại Thủ đô Vienna của Áo, nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân năm 2015-Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA).

Phía Mỹ chưa cho thấy sự cấp bách cần thiết. Nước Mỹ dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump đã đơn phương rút khỏi JCPOA vào năm 2018 và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế khắc nghiệt đối với Iran. Bất luận đòn giáng đó, Iran vẫn tham gia thỏa thuận trong 14 tháng trước khi nâng mức độ làm giàu hạt nhân vượt giới hạn do JCPOA đặt ra.

Sau 6 tuần đàm phán ở Vienna, thậm chí cả những thông tin về sự tiến triển chậm chạp trong các cuộc đàm phán cũng giúp tăng 10% giá trị đồng Rial của Iran, vốn đã giảm xuống mức thấp mới vào cuối năm ngoái, khi đàm phán bắt đầu xấu đi. Tuy nhiên, triển vọng các bên sẽ đạt được một thỏa thuận trước khi Mỹ và châu Âu mất kiên nhẫn trước tiến độ làm giàu hạt nhân nhanh chóng của Iran là rất mong manh.

Phía Iran có nhu cầu “nghỉ ngơi” sau các lệnh trừng phạt, vì Tổng thống bảo thủ của Iran Ebrahim Raisi phải thực hiện lời hứa tăng trưởng kinh tế. Lạm phát đã lên mức 44% kể từ khi ông Raisi lên làm tổng thống hồi tháng 6/2021. Người dân Iran, vốn đang chứng kiến mức sống của họ giảm xuống như thời cách đây 20 năm, đang chờ đợi tin vui từ Vienna.

Đặc biệt, hiện có nguy cơ Liên hợp quốc (LHQ) tái áp dụng các lệnh trừng phạt Iran trước thời điểm JCPOA ra đời, dẫn tới thắt chặt vòng vây kinh tế đối với quốc gia Trung Đông này. Điều này là một nỗi lo rất lớn của Tổng thống Raisi.

Tuy nhiên, vì lý do thực tế và ý thức hệ, phái đoàn Iran đặt ra những yêu cầu mới trong các cuộc đàm phán ở Vienna, loại bỏ những khuôn khổ do Tổng thống tiền nhiệm Hassan Rouhani đã đồng ý vào tháng 6/2021, trước khi đàm phán bị đình trệ.

Những người theo đường lối cứng rắn tại Iran tin rằng thỏa thuận năm 2015 có hai khiếm khuyết cơ bản. Điều đầu tiên là sự không cân xứng giữa Iran và Mỹ khi trả giá cho việc Mỹ từ bỏ thỏa thuận. Mỹ từ chối cam kết sẽ không rời bỏ thỏa thuận lần nữa. Việc giới chức Mỹ lặp lại danh sách dài các lý do để trừng phạt Iran cũng khiến cho việc thỏa hiệp càng trở nên khó khăn hơn.

Khiếm khuyết thứ hai được biểu hiện rõ trong nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Barack Obama, người đã ký kết JCPOA. Nhiều công ty nước ngoài đã do dự trong việc giao dịch, đầu tư vào Iran vì lo ngại Mỹ vẫn có thể truy tố và phạt họ theo các lệnh trừng phạt không liên quan đến hạt nhân.

Trong bối cảnh vẫn chưa có giải pháp rõ ràng cho vấn đề nêu trên, Iran đã cố gắng gia tăng phí tổn đối với bất kỳ việc rút lui nào của Mỹ trong tương lai. Tehran chống lại các nhà đàm phán Mỹ bằng cách "câu giờ" 5 tháng (từ tháng 6-11/2021) trước khi bắt đầu vòng đàm phán hiện tại ở Vienna, và rồi từ chối ngồi chung một phòng đàm phán với người Mỹ. Iran cũng tiếp tục tăng cường chương trình làm giàu hạt nhân, giảm thời gian chế tạo bom từ một năm, theo quy định trong JCPOA, xuống còn vài tuần như hiện nay. Liệu các bước này có dẫn đến một thỏa thuận có lợi hơn cho Iran hay không vẫn là điều chưa rõ ràng.

Bất ổn kinh tế của Iran về cơ bản là do vấn đề trong nước và có thể được xử lí bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ vẫn đang được áp dụng. Iran nên khắc phục sự phụ thuộc vào nhập khẩu và khủng hoảng ngân hàng trước khi bước vào các cuộc đàm phán hạt nhân, vì phục hồi kinh tế sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn cho Iran so với một thỏa thuận đạt được từ một vị thế yếu.

Những người theo chủ nghĩa cứng rắn khác của Iran lại coi bế tắc trong đàm phán hạt nhân hiện tại là cơ hội để chuyển hướng nền kinh tế của Iran về phía Đông, bao gồm cả việc thông qua các thỏa thuận đối tác lâu dài với Trung Quốc và Nga.

Nỗi sợ lịch sử lặp lại

Tuy nhiên, Tổng thống Raisi sẽ khó thực hiện được những lời hứa đầy tham vọng về việc làm và nhà ở, nếu nền kinh tế không phục hồi. Tình trạng khó khăn này được phản ánh trong ngân sách đề xuất cho giai đoạn 2022-2023 với giả định các biện pháp trừng phạt của Mỹ sẽ tiếp diễn.

Tổng chi tiêu chính phủ dự kiến tăng 9,6%, song lạm phát năm 2022 có thể lên tới 40%. Trong bối cảnh tiền lương và tiền công dự kiến sẽ tăng 10%, mức lạm phát này dẫn tới giảm 30% thu nhập thực tế của hơn 3 triệu lao động trong khu vực công.

Với các quỹ hưu trí chính của Iran đang trong tình trạng báo động đỏ và phải sử dụng tiền công để duy trì hoạt động, 6 triệu người về hưu khác cũng có thể phải đối mặt với việc mất thu nhập thực tế.

Có lẽ nỗi sợ hãi sâu sắc nhất của Tổng thống Raisi là lặp lại thất bại của cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad, một người theo đường lối bảo thủ và cứng rắn, người đã mắc sơ suất khiến LHQ áp đặt các lệnh trừng phạt Iran vào năm 2010.

Động lực mạnh nhất của Tổng thống Raisi để đạt được một thỏa hiệp ở Vienna là nhằm tránh lịch sử lặp lại. Trong bối cảnh đó, tuyên bố của nhà lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei rằng “đàm phán với kẻ thù không có nghĩa là đầu hàng” có thể là tín hiệu cho thấy các nhà đàm phán hạt nhân Iran cần đạt được thỏa thuận trong vài tuần còn lại trước khi "tiếng còi kết thúc trận đấu” vang lên.

Nhắm thẳng Iran, Israel tuyên bố nhiệm vụ chính là 'tấn công chính quyền' ở Tehran

Nhắm thẳng Iran, Israel tuyên bố nhiệm vụ chính là 'tấn công chính quyền' ở Tehran

Ngày 20/1, Thủ tướng Israel Naftali Bennett nhấn mạnh, nhiệm vụ chính của Nhà nước Do Thái là "tấn công mạnh mẽ chính quyền Iran" ...

Tổng thống Iran tuyên bố không có giới hạn trong phát triển quan hệ với Nga

Tổng thống Iran tuyên bố không có giới hạn trong phát triển quan hệ với Nga

Ngày 19/1, trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Nga, Tổng thống Iran Ebrahim Raisi và người đồng cấp nước chủ nhà Vladimir ...

(theo aspistrategist.org.au)

Đọc thêm

Hãng nội y Victoria's Secret đền bù hơn 8 triệu USD cho công nhân bị thôi việc

Hãng nội y Victoria's Secret đền bù hơn 8 triệu USD cho công nhân bị thôi việc

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, hơn 1.000 công nhân may mặc Thái Lan bị sa thải được hãng nội y lớn nhất nước Mỹ Victoria's Secret đền bù 8,3 triệu USD.
Gen Z Trung Quốc - thế hệ lười kết hôn, ngại sinh con, sẵn sàng theo đuổi đam mê cá nhân

Gen Z Trung Quốc - thế hệ lười kết hôn, ngại sinh con, sẵn sàng theo đuổi đam mê cá nhân

Baoquocte.vn. Gen Z Trung Quốc đang ngày càng lười kết hôn và ngại sinh con. Họ muốn tập trung cho công việc, sự nghiệp hoặc theo đuổi những sở thích, đam ...
Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga, thêm nước nhận được 'vàng đen' của Moscow

Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga, thêm nước nhận được 'vàng đen' của Moscow

Baoquocte.vn. Nhóm nghị sĩ Đức kêu gọi chính phủ từ bỏ trừng phạt Nga do lo ngại hậu quả. Sri Lanka đã nhận được dầu thô từ Nga giữa lúc khủng ...
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với các trường đại học tại Hy Lạp

Trường Đại học Nội vụ Hà Nội ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với các trường đại học tại Hy Lạp

Baoquocte.vn. Ngày 24-25/5, Đại học Nội vụ Hà Nội đã có buổi làm việc và ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với hai trường đại học của Hy Lạp.
Chuyên gia: Thế giới không nên lặp lại sai lầm ban đầu trong đại dịch Covid-19 với bệnh đậu mùa khỉ

Chuyên gia: Thế giới không nên lặp lại sai lầm ban đầu trong đại dịch Covid-19 với bệnh đậu mùa khỉ

Baoquocte.vn. Các chuyên gia nổi tiếng về bệnh truyền nhiễm kêu gọi hệ thống y tế thế giới hành động sớm để ngăn chặn bệnh đậu mùa khỉ, rút kinh nghiệm ...
Thủ tướng Fiji: Biến đổi khí hậu là mối quan tâm lớn nhất

Thủ tướng Fiji: Biến đổi khí hậu là mối quan tâm lớn nhất

Baoquocte.vn. Fiji không phải là sân sau của bất kỳ nước nào, mà là một phần của gia đình Thái Bình Dương.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 29/5/2022: Cự Giải xích mích với đồng nghiệp

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 29/5/2022: Cự Giải xích mích với đồng nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 29/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid (02h00 ngày 29/5) chung kết Cúp C1

Link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid (02h00 ngày 29/5) chung kết Cúp C1

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Liverpool vs Real Madrid chung kết cúp C1 châu Âu 02h00 ngày 29/5 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Tổng thống Belarus: Sẽ làm mọi việc để giữ nguyên vẹn biên giới với Ukraine

Tổng thống Belarus: Sẽ làm mọi việc để giữ nguyên vẹn biên giới với Ukraine

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko cho hay căng thẳng chính trị-quân sự đang gia tăng ở biên giới với Ukraine.
Nga thử thành công tên lửa siêu thanh Zircon 'bất khả chiến bại'

Nga thử thành công tên lửa siêu thanh Zircon 'bất khả chiến bại'

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, Bộ Quốc phòng Nga thông báo nước này đã thử thành công một tên lửa hành trình siêu thanh Zircon với tầm bắn khoảng 1.000 km.
Thủ tướng Fiji: Biến đổi khí hậu là mối quan tâm lớn nhất

Thủ tướng Fiji: Biến đổi khí hậu là mối quan tâm lớn nhất

Baoquocte.vn. Fiji không phải là sân sau của bất kỳ nước nào, mà là một phần của gia đình Thái Bình Dương.
Tổng thống Belarus: Sẽ làm mọi việc để giữ nguyên vẹn biên giới với Ukraine

Tổng thống Belarus: Sẽ làm mọi việc để giữ nguyên vẹn biên giới với Ukraine

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko cho hay căng thẳng chính trị-quân sự đang gia tăng ở biên giới với Ukraine.
Diễn biến xung đột ở Ukraine: Nga giành quyền kiểm soát thị trấn Lyman, khu vực Kherson chuyển sang giờ Moscow

Diễn biến xung đột ở Ukraine: Nga giành quyền kiểm soát thị trấn Lyman, khu vực Kherson chuyển sang giờ Moscow

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, Nga đã giành quyền kiểm soát thị trấn chiến lược Lyman, miền Đông Ukraine. Cùng ngày, khu vực Kherson đã chuyển theo giờ Moscow.
Cạnh tranh với Trung Quốc ở Thái Bình Dương, Australia úp mở về 'kế hoạch toàn diện'

Cạnh tranh với Trung Quốc ở Thái Bình Dương, Australia úp mở về 'kế hoạch toàn diện'

Baoquocte.vn. Ngày 28/5, tân Thủ tướng Australia Anthony Albanese cho biết ông có một "kế hoạch toàn diện" cho khu vực Thái Bình Dương cạnh tranh với Trung Quốc.
Thêm một quốc gia ban bố tình trạng khẩn cấp về khí hậu

Thêm một quốc gia ban bố tình trạng khẩn cấp về khí hậu

Baoquocte.vn. Ngày 27/5, Quốc hội Vanuatu đã ban bố tình trạng khẩn cấp về khí hậu và công bố dự thảo kế hoạch ứng phó với biến đổi khí hậu khoảng 1,2 tỷ USD.
Không mời Venezuela, Nicaragua và Cuba dự Thượng đỉnh châu Mỹ, Washington bị... kiện

Không mời Venezuela, Nicaragua và Cuba dự Thượng đỉnh châu Mỹ, Washington bị... kiện

Baoquocte.vn. Ngày 27/5, ALBA-TCP ra tuyên bố chung phản đối việc Mỹ không mời Cuba, Nicaragua và Venezuela tham dự Hội nghị thượng đỉnh châu Mỹ lần thứ 9.
Chính sách đối ngoại thận trọng của tân Thủ tướng Australia

Chính sách đối ngoại thận trọng của tân Thủ tướng Australia

Baoquocte.vn. Các tuyên bố mới đây cho thấy tân Thủ tướng Australia Anthony Albanese có thể kế thừa cách tiếp cận của người tiền nhiệm, nhưng thận trọng và cân bằng hơn.
Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Baoquocte.vn. Phản đối Phần Lan và Thụy Điển vào NATO có thể giúp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan củng cố nội bộ và khẳng định vị thế, vai trò của đất nước.
Lời nhắn nhủ của Mỹ tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Lời nhắn nhủ của Mỹ tới Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Mỹ khẳng định sẽ sẵn sàng sát cánh cùng đồng minh, hành động quyết liệt và mau chóng khi có vấn đề an ninh phát sinh tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Baoquocte.vn. Sự phản đối của Nga, thái độ của Thổ Nhĩ Kỳ và tuyên bố của Tổng thống Croatia có thể khiến đường vào NATO của Phần Lan và Thụy Điển trở nên khó khăn hơn.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Khủng hoảng lương thực: Ám ảnh kịch bản 2008

Khủng hoảng lương thực: Ám ảnh kịch bản 2008

Baoquocte.vn. Các vấn đề thế giới hiện nay khiến viễn cảnh về khủng hoảng lương thực hiện hữu hơn bao giờ hết.
Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Baoquocte.vn. Sự nổi lên của nền kinh tế hydrogen mở ra một thị trường mới đầy tiềm năng, song cũng để lại không ít thách thức địa chính trị.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.