Đằng sau những kỳ Olympic bị tẩy chay

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Thế vận hội Olympic được tổ chức với mục đích giúp xây dựng một thế giới hòa bình, tốt đẹp hơn thông qua các môn thể thao. Nhưng trong lịch sử 125 năm, không ít lần Thế vận hội chịu ảnh hưởng từ các căng thẳng địa chính trị, khiến khâu tổ chức gặp không ít khó khăn, dẫn đến bị hủy, bị cấm và bị tẩy chay.
Thế vận hội Melbourne 1956 vấp phải sự phản đối của các nước như Hà Lan, Tây Ban Nha, Thụy Sỹ, Ai Cập, Iraq, Lebanon... (Nguồn: Getty)
Thế vận hội Melbourne 1956 vấp phải sự phản đối của các nước như Hà Lan, Tây Ban Nha, Thụy Sỹ, Ai Cập, Iraq, Lebanon... (Nguồn: Getty)

Chương 5 của Hiến chương Olympic nêu rõ: “Không một hành động mang màu sắc chính trị, tôn giáo hay sắc tộc nào được phép diễn ra tại Thế vận hội”.

Quy định là thế, nhưng lịch sử hơn 100 năm của Thế vận hội vẫn diễn ra không ít rắc rối xoay quanh câu chuyện địa - chính trị giữa các đoàn tham dự.

Một số Thế vận hội, chẳng hạn như Olympic Berlin năm 1936 do Đức Quốc xã tổ chức đã chứng kiến các quốc gia (bao gồm cả Mỹ và Anh) đe dọa rút lui, nhưng cuối cùng cũng quyết định tham gia. Ba kỳ Olympic vào những năm 1916, 1940 và 1944 buộc phải hủy bỏ bởi các Thế chiến I và II.

Một số quốc gia bị cấm tham gia Olympic như Đức và Nhật Bản vào năm 1948 do vai trò của các nước này trong Thế chiến II, hay Nam Phi trong kỷ nguyên Apartheid. Nga cũng bị cấm tham gia Olympic PyeongChang 2018, Olympic Tokyo 2020 do bê bối liên quan đến doping (mặc dù các vận động viên vẫn được tham gia thi đấu dưới lá cờ của Ủy ban Olympic Nga).

Các cuộc tẩy chay

Trong lịch sử có sáu lần các quốc gia chính thức tẩy chay Thế vận hội với nguyên nhân chính trị khác nhau.

Lần đầu tiên là Thế vận hội mùa Hè năm 1956 tại Melbourne, Australia. Hà Lan, Tây Ban Nha và Thụy Sỹ rút lui để phản đối việc Liên Xô đưa quân vào Hungary. Ai Cập, Iraq và Lebanon quyết định không tham dự để phản đối cuộc khủng hoảng sau khi Anh - Israel - Pháp tấn công Ai Cập để kiểm soát kênh đào Suez.

Lần thứ hai là Olympic Tokyo tại Nhật Bản vào năm 1964. Trung Quốc, Triều Tiên và Indonesia quyết định từ chối tham gia Thế vận hội sau khi IOC tuyên bố sẽ loại các vận động viên thi đấu trong Đại hội thể thao GANEFO (viết tắt của Games Of New Emerging Forces - Đại hội thể thao của những lực lượng mới nổi) do Indonesia tổ chức năm 1963. Trước đó, cả ba quốc gia trên đã cử nhiều vận động viên tham gia tranh tài tại Jakarta.

Đây cũng là năm đầu tiên Nam Phi bị cấm tham gia Thế vận hội vì chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid. Lệnh cấm này kéo dài cho đến năm 1992.

Trong khi Thế vận hội vẫn tiếp tục được tổ chức sau nhiều lần bị tẩy chay và hủy bỏ, một số người mê tín cho rằng nó đã bị nguyền rủa và gặp vận rủi theo chu kỳ 40 năm - đặc biệt là bất cứ khi nào Nhật Bản đăng cai tổ chức. Cụ thể, Olympic Nhật Bản năm 1940 phải hủy, dù đã được dời sang Helsinki (Phần Lan). Sau đó Olympic Moscow 1980 bị 65 quốc gia tẩy chay. Gần đây nhất, Olympic Tokyo 2020 buộc phải dời thời gian tổ chức sang năm 2021 vì đại dịch Covid-19.

Căng thẳng thời Chiến tranh Lạnh

Năm 1976, hơn 20 quốc gia, chủ yếu ở châu Phi, đã tẩy chay kỳ Olympic tại Montreal, Canada. Các quốc gia châu Phi tuyên bố không tham dự Olympic Montreal để phản đối việc New Zealand tổ chức một trận giao hữu rugby với Nam Phi, bất chấp các lệnh cấm.

Cuộc tẩy chay gây ra thiệt hại lên tới 1 triệu CAD do ban tổ chức phải hoàn lại tiền khách sạn và vé máy bay.

Hai kỳ Olympic năm 1980 và 1984 chứng kiến một cuộc cạnh tranh ngoại giao căng thẳng giữa hai cường quốc lớn nhất thế giới khi đó: Liên Xô và Mỹ.

Năm 1980, 65 quốc gia, dẫn đầu là Mỹ dưới thời Tổng thống Jimmy Carter đã tẩy chay Thế vận hội mùa Hè tại Moscow, Nga. Đây là hành động phản đối việc Liên Xô đưa quân vào Afghanistan ngày 27/12/1979. Cuối cùng chỉ có 80 quốc gia tranh tài tại Thế vận hội năm đó, con số ít nhất kể từ năm 1956.

Để trả đũa, Liên Xô dẫn đầu 14 quốc gia thuộc khối phía Đông tẩy chay Olympic Los Angeles, Mỹ vào năm 1984.

Năm 1988, Cuba, Ethiopia, Nicaragua và Triều Tiên cùng nhau tẩy chay Thế vận hội mùa Hè ở Seoul, Hàn Quốc. Triều Tiên từ chối tham dự sự kiện thể thao này vì không được phép đồng tổ chức Thế vận hội với Hàn Quốc. Sau đó, cả Cuba, Ethiopia và Nicaragua cũng phản đối Thế vận hội.

Mặc dù vậy, Olympic Seoul 1988 - Thế vận hội cuối cùng của thời kỳ Chiến tranh Lạnh đã lập kỷ lục mới về số quốc gia (159) và vận động viên (8.000).

Theo thông lệ, Ủy ban Olympic nước chủ nhà sẽ mời các lãnh đạo nước ngoài tới dự lễ khai mạc Thế vận hội. Do đó, ngoài các cuộc họp ở Liên hợp quốc và các hội nghị cấp cao, các kỳ Olympic cũng là nơi để quan chức cấp cao các nước có cơ hội gặp gỡ, trò chuyện bên lề.

Mặt trận tẩy chay mới

Ngày 6/12, chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden thông báo, sẽ không cử quan chức cấp cao hay phái đoàn ngoại giao nào dự Olympic mùa Đông 2022, dự kiến diễn ra từ ngày 4-20/2 tại thủ đô Bắc Kinh.

Những kỳ Olympic bị tẩy chay
Olympic mùa Đông Bắc Kinh 2022 sẽ diễn ra từ ngày 4 - 20/2. (Nguồn: NPR)

Sau đó, trong tuyên bố đưa ra hôm 7/12, Phó Thủ tướng New Zealand Grant Robertson khẳng định sẽ không có đại diện ngoại giao cấp lãnh đạo Bộ tham dự sự kiện trên. Tiếp đó, đại diện của các nước Anh, Australia và Canada cũng đưa ra tuyên bố tương tự. Như vậy, toàn bộ thành viên của nhóm Ngũ Nhãn (Five Eyes) đều lên tiếng “tẩy chay ngoại giao” Olympic mùa Đông 2022.

Có thể thấy cuộc tẩy chay ngoại giao do Mỹ dẫn đầu là việc các quan chức cấp cao của những quốc gia kể trên sẽ không đến Trung Quốc để dự kỳ Thế vận hội lần này. Trong khi đó, các nước vẫn sẽ cho phép các đoàn thể thao tham dự và thi đấu ở các bộ môn.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Jen Psaki cho biết, đội vận động viên Mỹ vẫn sẽ sang Bắc Kinh tranh tài tại Olympic 2022 và sẽ nhận được sự ủng hộ đầy đủ từ quê nhà.

Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia đồng minh của Mỹ đều ủng hộ việc tẩy chay. Ngày 9/12, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã gọi động thái tẩy chay ngoại giao chỉ là hình thức và không có nhiều ý nghĩa, đồng thời nói rằng, Pháp sẽ không hành động giống các nước trên. Ông Macron cũng kêu gọi không nên chính trị hóa thể thao.

Tổng thống Moon Jae-in ngày 13/12 cũng khẳng định, Hàn Quốc không xem xét việc tẩy chay ngoại giao đại hội thể thao này. Đồng thời, Seoul cũng đã có lời chúc Olympic mùa Đông Bắc Kinh thành công và có thể đóng góp vào hòa bình và ổn định của Đông Bắc Á và toàn thế giới.

Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Trung Quốc tỏ rõ sự không hài lòng trước động thái của các nước phương Tây, đồng thời nhiều lần lên tiếng khẳng định quyết định của các nước là “những động thái mang tính chính trị”.

Bên cạnh đó, Bắc Kinh cho biết chưa hề có ý định mời quan chức cấp cao của các nước nêu trên tới tham dự sự kiện.

Ngoài ra, truyền thông phương Tây cũng đặt dấu hỏi, liệu Trung Quốc sẽ đưa ra những phản ứng nào. Theo đó, Mỹ sẽ tổ chức Thế vận hội vào năm 2028 tại Los Angeles và nhiều khả năng, Trung Quốc có thể sẽ tập hợp một mặt trận “tẩy chay ngoại giao” mới để trả đũa động thái của Mỹ và đồng minh.

Cứ hai năm một lần, những người đam mê thể thao toàn cầu lại có cơ hội được chứng kiến những màn trình diễn mãn nhãn từ những vận động viên đẳng cấp thế giới. Nhưng với những gì diễn ra thời gian qua, chúng ta có thể thấy rằng, Thế vận hội đâu chỉ dừng lại ở những chiến thắng hay những tấm huy chương.

Đại hội thể thao này đã dần nhuốm màu chính trị, đi ngược lại với những mục tiêu và ý nghĩa thực tế.

Năm 2014, Tổng thống Mỹ khi đó là ông Barack Obama cùng Phó Tổng thống Joe Biden và Đệ nhất Phu nhân Michelle Obama đều không đến tham dự Thế vận hội Sochi ở Nga. Pháp và Đức cũng không cử các quan chức cấp cao. Dù khá giống, nhưng đây không được coi là một cuộc tẩy chay ngoại giao chính thức.
Tin thế giới 9/12: Ai quyền lực nhất châu Âu? Điểm bế tắc trong quan hệ Mỹ-Nga; Trung Quốc cảnh báo phương Tây vì tẩy chay Olympic Bắc Kinh 2022

Tin thế giới 9/12: Ai quyền lực nhất châu Âu? Điểm bế tắc trong quan hệ Mỹ-Nga; Trung Quốc cảnh báo phương Tây vì tẩy chay Olympic Bắc Kinh 2022

Quan hệ Nga-Mỹ, tình hình biên giới Ukraine, phương Tây tẩy chay Olympic mùa Đông Bắc Kinh... là những sự kiện quốc tế nổi bật ...

Những nước nào đang tính đến việc 'tẩy chay' Olympic mùa Đông 2022?

Những nước nào đang tính đến việc 'tẩy chay' Olympic mùa Đông 2022?

Theo Forbes, Mỹ đang dẫn đầu cuộc 'tẩy chay ngoại giao' đối với Olympic mùa Đông 2022 tại Bắc Kinh vì các cáo buộc liên ...

Xem nhiều

Đọc thêm

An ninh của Afghanistan vẫn là vấn đề của châu Á

An ninh của Afghanistan vẫn là vấn đề của châu Á

Baoquocte.vn. Sau một năm nắm quyền ở Afghanistan, Taliban chưa thể làm được gì nhiều, đặc biệt là về an ninh và chống khủng bố.
Tin thế giới 18/8: Nhà máy Zaporizhzhia có thể đóng cửa, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về vấn đề Đài Loan

Tin thế giới 18/8: Nhà máy Zaporizhzhia có thể đóng cửa, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về vấn đề Đài Loan

Baoquocte.vn. Nga cân nhắc đóng cửa nhà máy Zaporizhzhia, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về Đài Loan là tin thế giới nổi bật ngày ...
Ban hành Nghị định 53/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng 2018

Ban hành Nghị định 53/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng 2018

Baoquocte.vn. Ngày 15/8, Chính phủ đã ban hành Nghị định 53/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An ninh mạng 2018.
Tây Ban Nha 'đau đầu' vì vấn nạn lợn rừng

Tây Ban Nha 'đau đầu' vì vấn nạn lợn rừng

Baoquocte.vn. Cuộc sống của người dân tại nhiều thành phố ở Tây Ban Nha bị đảo lộn khi phải tiếp đón những 'vị khách không mời mà đến' là những đàn ...
Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai

Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai

Baoquocte.vn. Sáng 18/8, tại Hà Nội, ASEAN-ISIS, Học viện Ngoại giao đã tổ chức Tọa đàm quốc tế 'Nhìn lại 55 năm ASEAN và định hướng tương lai'.
Hưng Thịnh Corp và YOO hợp tác thiết kế dự án biệt thự bán đảo Hollywood Hills

Hưng Thịnh Corp và YOO hợp tác thiết kế dự án biệt thự bán đảo Hollywood Hills

Baoquocte.vn. Ngày 17/8/2022, tại Bangkok (Thái Lan), Hưng Thịnh Land – thành viên Tập đoàn Hưng Thịnh và YOO – Thương hiệu thiết kế nhà ở và khách sạn nổi tiếng ...
Covid-19 ngày 18/8: Gần 3.300 F0 mới; 8.877 bệnh nhân khỏi bệnh; không có trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 18/8: Gần 3.300 F0 mới; 8.877 bệnh nhân khỏi bệnh; không có trường hợp tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch ngày 18/8 của Bộ Y tế cho biết có 3.295 ca mới, tăng hơn 300 ca so với hôm qua; hơn 8.800 bệnh nhân điều ...
Điện chia buồn Phó Tổng thống Liên bang Micronesia

Điện chia buồn Phó Tổng thống Liên bang Micronesia

Baoquocte.vn. Được tin Phó Tổng thống Liên bang Micronesia Yosiwo Palikkun George qua đời, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã gửi điện chia buồn.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Kazakhstan

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Kazakhstan

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước bày tỏ hài lòng với những bước phát triển tích cực trong quan hệ chính trị giữa hai nước, với việc duy trì thường xuyên trao đổi ...
Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng chào xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào

Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng chào xã giao Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Saleumsay Kommasith cho biết Bộ Ngoại giao Lào sẽ tập trung đẩy mạnh hơn nữa công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển.
Tin thế giới 18/8: Nhà máy Zaporizhzhia có thể đóng cửa, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về vấn đề Đài Loan

Tin thế giới 18/8: Nhà máy Zaporizhzhia có thể đóng cửa, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về vấn đề Đài Loan

Baoquocte.vn. Nga cân nhắc đóng cửa nhà máy Zaporizhzhia, Phần Lan nói MiG-31 Nga xâm nhập, Trung Quốc ‘rắn’ với Mỹ về Đài Loan là tin thế giới nổi bật ngày 18/8.
Thổ Nhĩ Kỳ đề nghị thượng đỉnh Nga-Ukraine để xác định 'lộ trình' giải quyết xung đột

Thổ Nhĩ Kỳ đề nghị thượng đỉnh Nga-Ukraine để xác định 'lộ trình' giải quyết xung đột

Baoquocte.vn. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đang thực hiện các nỗ lực ngoại giao để sớm có được một cuộc gặp thượng đỉnh Nga-Ukraine.
Cuộc hội đàm 7 giờ hạ nhiệt căng thẳng Trung-Nhật

Cuộc hội đàm 7 giờ hạ nhiệt căng thẳng Trung-Nhật

Baoquocte.vn. Thời gian qua, quan hệ Trung-Nhật nóng lên do những bất đồng xoay quanh nhiều vấn đề khu vực và quốc tế.
Australia chế tạo tàu ngầm robot, có khả năng tàng hình để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc

Australia chế tạo tàu ngầm robot, có khả năng tàng hình để ngăn chặn các hành động của Trung Quốc

Baoquocte.vn. Tàu ngầm mới của Australia có khả năng tàng hình và có thể di chuyển quãng đường dài mà không cần nổi lên.
Ngoại trưởng Mỹ-Ukraine điện đàm, HĐBA LHQ sớm họp

Ngoại trưởng Mỹ-Ukraine điện đàm, HĐBA LHQ sớm họp

Baoquocte.vn. Mỹ và một số quốc gia châu Âu đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sớm nhóm họp về tình hình Ukraine vào ngày 24/8.
Hungary và một quốc gia Baltic 'lời qua tiếng lại' vì xung đột Nga-Ukraine

Hungary và một quốc gia Baltic 'lời qua tiếng lại' vì xung đột Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Hungary có động thái phản đối trước những bình luận của giới chính trị gia Estonia với nước này do khác biệt quan điểm về xung đột Nga-Ukraine.
Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Baoquocte.vn. Châu Phi giờ đây đang trở thành tâm điểm mới trong cạnh tranh địa-chiến lược, địa kinh tế giữa các nước lớn.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
'Nồi áp suất' hạt nhân Zaporizhzhia: Nỗi lo thảm họa và sự cấp thiết của hợp tác thiện chí

'Nồi áp suất' hạt nhân Zaporizhzhia: Nỗi lo thảm họa và sự cấp thiết của hợp tác thiện chí

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine nhắc rằng 'cả thế giới không được quên Zaporizhzhia'.
Giải pháp 'một mũi tên trúng hai đích' cho biến đổi khí hậu ở Đông Nam Á

Giải pháp 'một mũi tên trúng hai đích' cho biến đổi khí hậu ở Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Đầu tư phát triển các biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học vừa đối phó với biến đổi khí hậu, vừa có thể tạo ra lợi nhuận lớn cho khu vực Đông Nam Á.
Năm điểm nổi bật của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55

Năm điểm nổi bật của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55

Baoquocte.vn. Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55 và các hội nghị liên quan đã diễn ra thành công giữa hàng loạt khủng hoảng và biến động.
'Khoản đầu tư' lớn của Mỹ ở Biển Đông

'Khoản đầu tư' lớn của Mỹ ở Biển Đông

Baoquocte.vn. Học giả Greg Poling của CSIS (Mỹ) ngày 14/8 nhận định nghiên cứu lịch sử cho thấy Mỹ có lợi ích và đang tiếp tục cam kết tại Biển Đông.
Thủ tướng Nhật Bản: 'Không thể chậm trễ dù chỉ một chút trong giải quyết vấn đề ngoại giao và an ninh'

Thủ tướng Nhật Bản: 'Không thể chậm trễ dù chỉ một chút trong giải quyết vấn đề ngoại giao và an ninh'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và nội các mới của ông đã đưa ra những ưu tiên chính sách rõ ràng trong một bối cảnh mới đầy phức tạp.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Baoquocte.vn. Những nỗ lực ngoại giao của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp ông có điểm cộng trong chiến dịch bầu cử vào năm sau.
Phiên bản di động