Đạo đức báo chí trong môi trường số: Kinh nghiệm quốc tế (Kỳ cuối)

HÀ ANH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Không chỉ ở Việt Nam, vấn đề đạo đức ngày càng được báo chí nước ngoài, đặc biệt là các nước châu Âu quan tâm trong dòng chảy mạnh mẽ của môi trường số.
Báo chí phải tuân thủ theo pháp luật và phục vụ lợi ích công chúng.
Báo chí phải tuân thủ theo pháp luật và phục vụ lợi ích công chúng.

Các chuyên gia giàu kinh nghiệm đến từ UNESCO và châu Âu đều có một niềm tin rằng các nguyên tắc đạo đức báo chí là phổ biến, đặc biệt trong thời đại phát triển của công nghệ số. Ông Bernt Olufsen, một biên tập viên người Na Uy, thành viên Mạng lưới Đạo đức Báo chí (Ethical Journalism Network – EJN) cho rằng: “Công nghệ làm thay đổi cuộc sống, song chúng ta chưa hiểu hết tác động của nó, cả tích cực lẫn tiêu cực”.

Vai trò của tiêu chuẩn và bộ công cụ hướng dẫn

Phân tích về vấn đề này, bà Sasion Kamon, cán bộ thông tin và truyền thông tại UNESCO khu vực Bangkok (Thái Lan) cho rằng sự phát triển của môi trường số đã thay đổi hoàn toàn cách thức sản xuất và truyền đạt thông tin, từ đó khiến khái niệm “nhà báo” và “báo chí” ngày càng được mở rộng hơn.

Từng trải nghiệm công việc phóng viên tại Đài truyền hình NHK của Nhật Bản, sau đó là Wall Street Journal, Far Eastern Economic Review, Sydney Morning Herald, Times (London)..., bà Sasion Kamon thấy rằng, ngoài những người làm báo chuyên nghiệp, còn có các nhà báo không chuyên, những người làm truyền thông. Ngoài ra, các blogger và những “nhà báo công dân” đang tham gia vào các hình thức tự xuất bản trên môi trường Internet.

Bà nói: “Tại sao đạo đức báo chí ngày càng quan trọng? Bởi, mục đích của báo chí là cung cấp cho mọi người thông tin họ cần và nghĩa vụ đầu tiên của nhà báo là tuân theo sự thật. Mặt khác, báo chí cần phải làm cho thông tin đó trở nên thú vị, cũng như những người thực hành nó có nghĩa vụ thực hiện theo lương tâm của chính họ”.

Đặt ra câu hỏi về những yếu tố nào chi phối đến nhà báo (như viết công bằng hay không, có bảo vệ riêng tư và nhân phẩm con người, sử dụng hình ảnh có trung thực hay không), bà Sasion Kamon cho rằng, thông tin là loại hàng hóa công và được hướng dẫn bởi các tiêu chuẩn đạo đức.

Cùng với tự do ngôn luận, báo chí phải tuân thủ theo pháp luật và phục vụ lợi ích cho công chúng. Vậy nên, các cơ quan báo chí, cũng như mỗi người viết báo cần đảm đảo sự minh bạch thông tin và có mô hình kinh doanh hỗ trợ cho công việc của mình để không ảnh hưởng đến các tiêu chuẩn đạo đức.

Với bà Lucila Carrasco, người phụ trách thông tin và truyền thông của UNESCO tại Việt Nam, sự phát triển của kỷ nguyên số và truyền thông đa phương tiện kéo theo nhiều sai phạm trên mạng. Là nhà báo được đào tạo bài bản và có thời gian làm việc tại Đài truyền hình RCN (Mỹ), báo El Espectador (Colombia), tạp chí Tecnoil (Argentina)..., bà cho rằng luôn cần có công cụ kiểm chứng sự thật để chống lại thông tin sai lệch và tin tức giả mạo.

Bà Lucila Carrasco cho biết, UNESCO luôn sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ cách ứng phó cho các quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Bà nói: “UNESCO có những công cụ hướng dẫn thực hiện đạo đức báo chí, cũng đã triển khai những chiến dịch nhằm kêu gọi mọi người hoạt động truyền thông có trách nhiệm, ‘nghĩ trước khi chia sẻ’, kiểm chứng thông tin, tránh đưa tin giả, tránh gây hoang mang trong xã hội. Chúng tôi cũng đã xuất bản cuốn sách về fake news (tin tức giả mạo) được xuất bản trực tuyến bằng nhiều thứ tiếng”.

Hiệu quả của mô hình Hội đồng Báo chí

Đồng ý với việc cần áp dụng các tiêu chuẩn đạo đức báo chí cho bất kể nền tảng phương tiện truyền thông nào, nhưng theo Chủ tịch Liên đoàn các nhà báo châu Âu Mogens Blicher Bjerregård, công việc này có những thách thức đặc biệt như tin tức đang chạy nhanh hơn, “nhà nhà người người” có thể làm báo trong khi các nguồn tin trên phương tiện truyền thông xã hội ngày càng khó kiểm chứng được nguồn.

Để đối phó với tình trạng này, ông Mogens Blicher Bjerregård đề cập việc cần lập ra Hội đồng Báo chí, trong đó có các thành viên là nhà báo, cơ quan báo chí, công chúng... để kiểm soát và xử lý các vấn đề liên quan đến đạo đức báo chí.

Theo ông, nguyên tắc cơ bản của Hội đồng Báo chí là độc lập về tài chính, ngân sách, tính minh bạch cao để không mất đi lòng tin của công chúng.

Đặc biệt, thành viên của hội đồng này cần có đủ các bên khác nhau để bảo đảm tính đại diện, cũng như có bộ quy tắc đạo đức và quy tắc ứng xử để giải quyết khiếu nại tố cáo.

Hội đồng cũng phải luôn chủ động và năng động, thể hiện được chức năng của mình, là nơi biết lắng nghe và củng cố niềm tin cho hoạt động báo chí.

Ông Mogens Blicher Bjerregård cho biết, hiện ở Na Uy có Hội đồng Báo chí hoạt động hoàn toàn độc lập, không có thẩm phán với bảy thành viên chính thức và mười thành viên dự bị đến từ Liên hiệp Nhà báo Na Uy, cơ quan báo chí và công chúng. Các thành viên này đều tham gia vào các cuộc họp trực tuyến và công khai minh bạch.

Ở Đan Mạch hiện cũng tồn tại một Hội đồng Báo chí có sự hiện diện thẩm phán cùng với các thành viên đến từ liên đoàn báo chí, các tòa soạn, công chúng và thường xuyên bị chất vấn bởi Bộ tư pháp nước này.

Hiện nay, tại Anh, Mạng lưới Đạo đức Báo chí (EJN) là một liên minh được thành lập với sự tham gia của hơn 70 nhóm nhà báo, biên tập viên, chủ sở hữu báo chí và các nhóm hỗ trợ truyền thông từ khắp nơi trên thế giới.

Do Hội đồng quản trị và mạng lưới cố vấn quốc tế giám sát, những người ủng hộ EJN đại diện cho nhiều nền văn hóa và truyền thống truyền thông khác nhau, nhưng họ có chung một quan điểm về việc coi trọng và phát huy các giá trị của đạo đức báo chí.

Bàn thảo về quy tắc đạo đức báo chí trong môi trường số tại Việt Nam

Bàn thảo về quy tắc đạo đức báo chí trong môi trường số tại Việt Nam

Bộ Thông tin và Truyền thông vừa phối hợp với Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam tổ chức Hội thảo Quy tắc đạo đức ...

Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6: Nghề báo và tình yêu thương trải trên từng con chữ

Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6: Nghề báo và tình yêu thương trải trên từng con chữ

Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, điều gì khiến một người cầm bút có thể trụ lại với nghề? Phải chăng đó là tình ...

Đọc thêm

Quan chức Zimbabwe tới Bắc Kinh nhiễm Covid-19, hàng trăm người bị cách ly

Quan chức Zimbabwe tới Bắc Kinh nhiễm Covid-19, hàng trăm người bị cách ly

Baoquocte.vn. Hàng trăm người ở Bắc Kinh bị đưa đi cách ly sau khi một quan chức Zimbabwe tới nước này có người nhiễm Covid-19.
Cập nhật Covid-19 sáng 1/8: Trịnh Châu bất ngờ tăng ca mắc mới, Đông Nam Á căng thẳng, Nigeria 'khát' bình oxy

Cập nhật Covid-19 sáng 1/8: Trịnh Châu bất ngờ tăng ca mắc mới, Đông Nam Á căng thẳng, Nigeria 'khát' bình oxy

Baoquocte.vn. Tính đến 10h ngày 1/8, thế giới ghi nhận tổng cộng 198.547.026 ca mắc Covid-19, trong đó có 4.232.892 ca tử vong.
Bát Tràng - Rủi may trong đại dịch Covid-19

Bát Tràng - Rủi may trong đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Lời kêu gọi các doanh nghiệp vừa chống dịch vừa sản xuất của Chính phủ phát huy hiệu quả ở Bát Tràng, mở ra nhiều cơ hội.
Sự kiện quốc tế nổi bật tuần 25-31/7: Mỹ-Trung Quốc họp cấp cao ở Thiên Tân; Hàn Quốc-Triều Tiên nối lại đường dây liên lạc

Sự kiện quốc tế nổi bật tuần 25-31/7: Mỹ-Trung Quốc họp cấp cao ở Thiên Tân; Hàn Quốc-Triều Tiên nối lại đường dây liên lạc

Baoquocte.vn. Mỹ-Trung Quốc hội đàm ở Thiên Tân, Mỹ-Philippines khôi phục thoả thuận quan trọng... là những sự kiện quốc tế nổi bật tuần qua.
Điều chỉnh vaccine để chống lại biến thể Delta, hãng dược Moderna và Pfizer có thể tiếp tục lãi lớn

Điều chỉnh vaccine để chống lại biến thể Delta, hãng dược Moderna và Pfizer có thể tiếp tục lãi lớn

Baoquocte.vn. Hai hãng dược Moderna và Pfizer sẽ tiếp tục lãi lớn nếu các nước tiêm nhắc lại để chống lại biến thể Delta.
Quân đội Nga: Diện mạo mới, vượt xa Mỹ?

Quân đội Nga: Diện mạo mới, vượt xa Mỹ?

Baoquocte.vn. Chiến lược cải cách mang tên 'Diện mạo mới' năm 2008 của quân đội Nga giúp nước này khẳng định vị trí cường quốc quân sự.
'Ngấm đòn' do Covid-19, du lịch Thái Lan tìm kiếm kịch bản mới

'Ngấm đòn' do Covid-19, du lịch Thái Lan tìm kiếm kịch bản mới

Baoquocte.vn. Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) đưa ra ba kịch bản khả thi cho ngành du lịch trong năm 2022.
Một năm thực thi EVFTA: Điều cần thiết là đưa lời nói thành hành động

Một năm thực thi EVFTA: Điều cần thiết là đưa lời nói thành hành động

Baoquocte.vn. Trong một năm Hiệp định EVFTA có hiệu lực, các chính sách của Hiệp định mang lại những tác động tích cực, quan trọng đối với Việt Nam.
Đối thoại Nga-Mỹ đóng vai trò nòng cốt trong kiểm soát vũ khí toàn cầu

Đối thoại Nga-Mỹ đóng vai trò nòng cốt trong kiểm soát vũ khí toàn cầu

Baoquocte.vn. Một cuộc đối thoại chiến lược toàn diện Nga-Mỹ có thể góp phần khắc phục tình trạng suy yếu của khuôn khổ kiểm soát vũ khí toàn cầu.
Mỹ: Lo ngại biến thể Delta, tỷ lệ tiêm chủng Covid-19 tăng mạnh trong 3 tuần

Mỹ: Lo ngại biến thể Delta, tỷ lệ tiêm chủng Covid-19 tăng mạnh trong 3 tuần

Baoquocte.vn. Tốc độ tiêm chủng vaccine Covid-19 ở Mỹ đã gia tăng đều đặn trong 3 tuần qua.
Sẽ trả giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh qua đường bưu điện

Sẽ trả giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh qua đường bưu điện

Baoquocte.vn. Hà Nội sẽ trả trả học bạ, giấy chứng nhận kết quả thi THPT, giấy chứng nhận tốt nghiệp THCS - THPT, bằng tốt nghiệp THPT cho học sinh qua đường bưu điện.
‘Mục sở thị’ môi trường đại học chuẩn Nhật tại Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản - ĐH Đại Nam

‘Mục sở thị’ môi trường đại học chuẩn Nhật tại Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản - ĐH Đại Nam

Baoquocte.vn. Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản - Đại học Đại Nam là một trong những cơ sở giáo dục tiên phong trong việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế trong đào tạo.
Các thí sinh cần chú ý các các mốc thời gian tuyển sinh quan trọng sau

Các thí sinh cần chú ý các các mốc thời gian tuyển sinh quan trọng sau

Baoquocte.vn. Theo lịch xét tuyển sinh năm 2021 mà Bộ GD&ĐT điều chỉnh mới nhất, thời gian để các thí sinh điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học.
Top 10 trường có điểm thi tốt nghiệp THPT cao nhất Hà Nội, chuyên Hà Nội - Amsterdam dẫn đầu

Top 10 trường có điểm thi tốt nghiệp THPT cao nhất Hà Nội, chuyên Hà Nội - Amsterdam dẫn đầu

Baoquocte.vn. Lộ diện danh sách 10 trường THPT tại Hà Nội có tổng điểm trung bình các môn cao nhất trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2021.
Thêm một bang của Australia lên kế hoạch đón sinh viên quốc tế trở lại

Thêm một bang của Australia lên kế hoạch đón sinh viên quốc tế trở lại

Baoquocte.vn. Chính phủ Australia chấp thuận kế hoạch của bang New South Wales đón sinh viên quốc tế trở lại trường học
Xét tuyển đại học 2021: Thí sinh tránh chủ quan khi lựa chọn nguyện vọng

Xét tuyển đại học 2021: Thí sinh tránh chủ quan khi lựa chọn nguyện vọng

Baoquocte.vn. Điểm thi tốt nghiệp THPT năm nay cao hơn năm trước, thí sinh cần cân nhắc, nghiên cứu kỹ khi lựa chọn nguyện vọng đăng ký xét tuyển đại học.
Bát Tràng - Rủi may trong đại dịch Covid-19

Bát Tràng - Rủi may trong đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Lời kêu gọi các doanh nghiệp vừa chống dịch vừa sản xuất của Chính phủ phát huy hiệu quả ở Bát Tràng, mở ra nhiều cơ hội.
Covid-19 ở Hà Nội sáng 1/8: Thêm 18 ca mắc mới, gồm 7 F0 trong cộng đồng

Covid-19 ở Hà Nội sáng 1/8: Thêm 18 ca mắc mới, gồm 7 F0 trong cộng đồng

Baoquocte.vn. Sáng 1/8, Hà Nội ghi nhận 18 ca Covid-19 mới, trong đó 11 ca phát hiện tại khu cách ly và 7 ca phát hiện tại cộng đồng.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 1/8: Thêm 4.374 ca mắc mới, gồm 884 ca trong cộng đồng

Covid-19 ở Việt Nam sáng 1/8: Thêm 4.374 ca mắc mới, gồm 884 ca trong cộng đồng

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 sáng 1/8 của Bộ Y tế cho biết, có thêm 4.374 ca mắc mới Covid-19, trong đó 2 ca nhập cảnh và 4.372 ca ghi nhận trong nước.
Lịch âm 1/8 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật 1/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 1/8/2021

Lịch âm 1/8 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật 1/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 1/8/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 1/8. Âm lịch hôm nay 1/8. Lịch âm 1/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 1/8/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 1 tháng 8 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 1/8/2021: Tuổi Mùi đạt mục tiêu trong công việc, tuổi Thân mất tất cả sự nghiệp

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 1/8/2021: Tuổi Mùi đạt mục tiêu trong công việc, tuổi Thân mất tất cả sự nghiệp

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 1/8/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc, sức khỏe
Những quy định mới nổi bật nào có hiệu lực từ hôm nay 1/8/2021?

Những quy định mới nổi bật nào có hiệu lực từ hôm nay 1/8/2021?

Baoquocte.vn. Bảy quy định quan trọng sẽ có hiệu lực từ ngày 1/8/2021 như bỏ chứng chỉ tin học, ngoại ngữ với công chức, áp dụng khung giá nước sạch sinh hoạt mới...
Điều chỉnh vaccine để chống lại biến thể Delta, hãng dược Moderna và Pfizer có thể tiếp tục lãi lớn

Điều chỉnh vaccine để chống lại biến thể Delta, hãng dược Moderna và Pfizer có thể tiếp tục lãi lớn

Baoquocte.vn. Hai hãng dược Moderna và Pfizer sẽ tiếp tục lãi lớn nếu các nước tiêm nhắc lại để chống lại biến thể Delta.
Mỹ: Lo ngại biến thể Delta, tỷ lệ tiêm chủng Covid-19 tăng mạnh trong 3 tuần

Mỹ: Lo ngại biến thể Delta, tỷ lệ tiêm chủng Covid-19 tăng mạnh trong 3 tuần

Baoquocte.vn. Tốc độ tiêm chủng vaccine Covid-19 ở Mỹ đã gia tăng đều đặn trong 3 tuần qua.
Malaysia: Số ca mắc mới tăng kỷ lục, Covid-19 lan đến quốc hội, vaccine Trung Quốc 'chiếm sóng'

Malaysia: Số ca mắc mới tăng kỷ lục, Covid-19 lan đến quốc hội, vaccine Trung Quốc 'chiếm sóng'

Baoquocte.vn. Malaysia trong vòng 24 giờ qua ghi nhận thêm 17.786 ca mắc Covid-19, số ca nhiễm mới trong ngày cao nhất từ trước đến nay.
Anh: Số ca mắc mới giảm đáng kể, khuyến cáo thai phụ cần tiêm vaccine Covid-19

Anh: Số ca mắc mới giảm đáng kể, khuyến cáo thai phụ cần tiêm vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. Anh ghi nhận 26.144 ca mắc Covid-19 mới và 71 trường hợp tử vong trong 24 giờ qua.
Vì sao không được uống rượu sau tiêm vaccine Covid-19?

Vì sao không được uống rượu sau tiêm vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Sau khi tiêm vaccine Covid-19, nếu uống rượu có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, làm tăng phản ứng phụ sau khi chủng ngừa.
Chỉ số UV cực đại trên cả nước ở mức nguy cơ gây hại rất cao

Chỉ số UV cực đại trên cả nước ở mức nguy cơ gây hại rất cao

Baoquocte.vn. Ngày 31/7, chỉ số tia cực tím (UV) cực đại tại nhiều khu vực trên cả nước đều ở mức 8-9, mức có nguy cơ gây hại rất cao.
XSMB 1/8 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 1/8/2021 - xổ số hôm nay 1/8 - dự đoán XSMB

XSMB 1/8 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 1/8/2021 - xổ số hôm nay 1/8 - dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 1/8 - xổ số hôm nay 1/8 - xổ số miền Bắc hôm nay Chủ Nhật 1/8/2021 - KQSXMB 1/8 - xo so mien bac - KQXSMB Chủ Nhật
XSMT 1/8 - Xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 1/8/2021 - xổ số hôm nay - XSMT có quay không?

XSMT 1/8 - Xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật 1/8/2021 - xổ số hôm nay - XSMT có quay không?

Baoquocte.vn. XSMT 1/8 - XSMT có tạm dừng không? xổ số miền Trung hôm nay Chủ Nhật ngày 1/8/2021 - KQSXMT 1/8 - xo so mien trung - KQXSMT Chủ Nhật
XSMN 1/8 - xổ số miền Nam hôm nay 1/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

XSMN 1/8 - xổ số miền Nam hôm nay 1/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

Baoquocte.vn. XSMN 1/8 - xổ số miền Nam tiếp tục tạm ngưng phát hành loại hình xổ số các tỉnh phía Nam kể từ ngày 9/7/2021
XSMN 31/7 - xổ số miền Nam hôm nay 31/7/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

XSMN 31/7 - xổ số miền Nam hôm nay 31/7/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

Baoquocte.vn. XSMN 31/7 - xổ số miền Nam tiếp tục tạm ngưng phát hành loại hình xổ số các tỉnh phía Nam kể từ ngày 9/7/2021.
XSMT 31/7 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 31/7/2021 - xổ số hôm nay - XSMT có quay không?

XSMT 31/7 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 31/7/2021 - xổ số hôm nay - XSMT có quay không?

Baoquocte.vn. XSMT 31/7 - SXMT 31/7 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 31 tháng 7 năm 2021 - xo so mien trung - XSMT thứ 7 - XSMT có tạm ...
XSMB 31/7 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 31/7/2021 - xổ số hôm nay 31/7 - dự đoán XSMB

XSMB 31/7 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 31/7/2021 - xổ số hôm nay 31/7 - dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 31/7 - xổ số hôm nay 31/7 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 31 tháng 7 năm 2021 - xo so mien bac - XSMB thứ 7 - ...
Phiên bản di động