Đạo đức báo chí trong môi trường số: Thách thức ở Việt Nam (Kỳ 1)

HÀ ANH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sự phát triển của môi trường số đang khiến báo chí phải đối mặt với nhiều thách thức, một số nhà báo thậm chí đã đánh mất mình...
Báo chí phải tăng năng lực tự kiểm duyệt, nói không với tin giả.
Báo chí phải tăng năng lực tự kiểm duyệt, nói không với tin giả.

Chưa bao giờ tác nghiệp báo chí thuận lợi như hiện nay, nhưng có lẽ, cũng chưa khi nào giới báo chí gặp những thách thức và hệ lụy từ sự chi phối và dẫn dắt dư luận của môi trường số...

Hiện tượng "nhà báo hai mặt"

Qua quan sát từ thực tế, ông Nguyễn Thanh Lâm, Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết, nhiều phóng viên, nhà báo khi tham gia môi trường số đã quên mất mình, với những phát ngôn không còn cảm quan của nghề nghiệp.

Không chỉ nhấn nút chia sẻ một cách vô thức, họ thậm chí còn viết, đăng bài báo dựa trên thông tin chưa được xác minh và chưa được biên tập. Thậm chí, hiện tượng “nhà báo hai mặt” cũng đang khá phổ biến: khi ở không gian báo chí chính thống, họ rất chuẩn mực, nhưng trên không gian số, họ lại trưng ra bộ mặt hoàn toàn khác.

Xuất phát từ tình trạng này, Hội Nhà báo Việt Nam đã xây dựng và tổ chức thực hiện Quy tắc sử dụng mạng xã hội, trong đó có bốn điều quy định khuyến khích và bảy điều nghiêm cấm sử dụng mạng xã hội vào mục tiêu không đúng đắn, thiếu phù hợp.

Theo báo cáo của Hội Nhà báo, từ khi ban hành đến nay, có 11 trường hợp nhà báo, hội viên, phóng viên vi phạm Quy tắc sử dụng mạng xã hội phải chịu các hình thức kỷ luật. Thường trực Hội đồng cũng đã trao đổi, đối thoại, nhắc nhở trên 300 trường hợp hội viên chưa thực hiện đúng, đầy đủ quy trình tác nghiệp hoặc có phát ngôn chưa chuẩn xác trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, thời gian qua, việc quản lý phóng viên thường trú của các cơ quan báo chí tại địa phương gặp rất nhiều trở ngại trong công tác giám sát quản lý hội viên thực hiện các quy định nghề nghiệp đối người làm báo.

Tác động của kinh tế thị trường

Khi bàn về đạo đức báo chí trong môi trường số, ông Phan Hữu Minh, Trưởng Ban kiểm tra, Hội Nhà báo Việt Nam thẳng thắn cho rằng báo chí bị chi phối bởi mặt trái của kinh tế thị trường, nên không ít cơ quan báo chí và một bộ phận người làm báo chạy theo thị hiếu tầm thường, tìm cách để thu lợi, kể cả việc đơm đặt hoặc làm méo mó bản chất thật của sự kiện, tin tức.

Theo ông Minh, xu hướng thương mại hóa báo chí đang gây ra tác hại nhiều mặt. Hiện tượng “sáng đăng, trưa gặp, chiều gỡ” diễn ra với các báo, trang thông tin điện tử đã gây không ít bức xúc đối với dư luận xã hội.

Bởi vậy, ông Minh nhấn mạnh: “Người làm báo phải thuộc luật, quy định, có kỹ năng hành nghề, coi cơ quan báo chí của mình là nơi phụng sự cơ bản. Tổ chức Hội Nhà báo phải phát huy vai trò của Hội đồng xử lý vi phạm, giám sát hoạt động, nhắc nhở kịp thời để giảm thiểu vi phạm. Ngoài ra, các cơ quan báo chí, nhà nước có chính sách bảo đảm đời sống hơn cho người làm báo để họ chú tâm làm nghề”.

Cuộc chiến giành thông tin

Đây chính là thách thức lớn nhất của các cơ quan báo chí, cũng như mỗi người làm báo hiện nay. Như chia sẻ của ông Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Tổng Biên tập VietnamPlus, bản thân báo chí cũng đang phải “gồng mình” để tồn tại trong thời đại kỹ thuật số và xây dựng những thang giá trị mới trong truyền thông. Trong cuộc chiến thông tin này, không riêng gì báo chí, những người dùng điện thoại thông minh đều có thể trở thành người đưa tin lên mạng xã hội.

Trả lời cho câu hỏi “Báo chí chính thống đứng ở đâu?”, ông Nhật cũng đưa ra con số trong 20 trang mạng truy cập nhiều nhất hiện nay, hoàn toàn không có những cơ quan báo chí chính thống hàng đầu Việt Nam như Nhân dân, Thông tấn xã Việt Nam... Mặt khác, hiện tượng “người người nhà nhà” hóng xem livestream bóc phốt của một vài cá nhân trên mạng với những lượt tương tác khủng như thời gian vừa qua là sự chạnh lòng của không ít báo chí chính thống.

Như vậy, trong cuộc cạnh tranh này, báo chí phải tăng năng lực tự kiểm duyệt không khoan dung với tin giả, thúc đẩy truyền thông có trách nhiệm và tiếp cận công chúng trên phương tiện truyền thông mới.

Ông Nhật nói: Chúng ta tiếp tục phải coi độc giả là trung tâm, xây dựng nền tảng giá trị đạo đức và quan hệ tin cậy với công chúng. Bên cạnh việc điều chỉnh ngôn ngữ chính thống đến gần độc giả hơn, phải tăng cường hiểu biết về công nghệ mới để nâng tầm lên, cũng như thúc đẩy tòa soạn vượt qua thách thức của công nghệ số”.

Đạo đức nghề nghiệp vẫn là cốt lõi

Sự phát triển của mạng số thay đổi đời sống báo chí Việt Nam và đặt ra những yêu cầu liên quan đến đạo đức của người làm báo. Theo bà Nguyễn Thị Trường Giang, Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, trong kỷ nguyên số này, cách thức, phương thức làm nghề không ngừng đổi mới nhưng luôn phải tuân theo đạo đức, lý tưởng làm nghề vì giá trị tốt đẹp của xã hội.

Bà Giang cũng cho rằng, ở thời nào, trong bất cứ nền báo chí nào, đạo đức nghề nghiệp cũng là yêu cầu tất yếu và cốt lõi. Việc tôn trọng và tuân thủ nghiêm đạo đức nghề nghiệp là cách duy nhất để báo chí tồn tại và đứng vững trong lòng công chúng.

Cũng theo ông Phan Hữu Minh, hoạt động báo chí trong môi trường số là hướng tất yếu. Tuy nhiên, muốn hoàn thành sứ mệnh của mình, người làm báo bên cạnh vững vàng về tư tưởng chính trị, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ còn phải gương mẫu về đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội, xứng đáng với sự tin yêu, kỳ vọng của nhân dân.

Kỳ 2: Kinh nghiệm từ chuyên gia quốc tế

Bàn thảo về quy tắc đạo đức báo chí trong môi trường số tại Việt Nam

Bàn thảo về quy tắc đạo đức báo chí trong môi trường số tại Việt Nam

Bộ Thông tin và Truyền thông vừa phối hợp với Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam tổ chức Hội thảo Quy tắc đạo đức ...

Tăng cường phối hợp, tạo sự thống nhất trong lãnh đạo, quản lý hoạt động báo chí, xuất bản

Tăng cường phối hợp, tạo sự thống nhất trong lãnh đạo, quản lý hoạt động báo chí, xuất bản

Sáng 16/6, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì, phối hợp cùng Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo Việt ...

Đọc thêm

Hương vị tình thân phần 2: Nhân vật Diệp thay vai từ yêu cầu kịch bản

Hương vị tình thân phần 2: Nhân vật Diệp thay vai từ yêu cầu kịch bản

Baoquocte.vn. Ánh Tuyết sốc vì không được tiếp tục đóng Diệp trong phần hai 'Hương vị tình thân' nhưng đoàn phim cho biết đây là yêu cầu của kịch bản.
AMM-54: Đối tác đối thoại thứ 11 của ASEAN là nước nào?

AMM-54: Đối tác đối thoại thứ 11 của ASEAN là nước nào?

Baoquocte.vn. Anh đã được chấp thuận trở thành đối tác đối thoại thứ 11 của ASEAN tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM) lần thứ 54.
Vai trò trung tâm-một giá trị 'bản sắc' của ASEAN

Vai trò trung tâm-một giá trị 'bản sắc' của ASEAN

Baoquocte.vn. Vai trò trung tâm của ASEAN ngày càng có tính lan tỏa.
Lịch âm 3/8 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 3/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 3/8/2021

Lịch âm 3/8 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 3/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 3/8/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 3/8. Âm lịch hôm nay 3/8. Lịch âm 3/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 3/8/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 3 tháng 8 năm 2021 ...
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 3/8/2021: Tuổi Dần cẩn thận vạ miệng, tuổi Thìn vượt qua những rắc rối

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 3/8/2021: Tuổi Dần cẩn thận vạ miệng, tuổi Thìn vượt qua những rắc rối

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 3/8/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 3/8/2021: Kim Ngưu cảnh giác người mới, Song Ngư đừng bảo thủ trong công việc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 3/8/2021: Kim Ngưu cảnh giác người mới, Song Ngư đừng bảo thủ trong công việc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 3/8 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMN 3/8 - xổ số miền Nam hôm nay 3/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

XSMN 3/8 - xổ số miền Nam hôm nay 3/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

Baoquocte.vn. XSMN 3/8 - xổ số miền Nam tiếp tục tạm ngưng phát hành loại hình xổ số các tỉnh phía Nam kể từ ngày 9/7/2021
Phong tỏa kéo dài, kinh tế Thái Lan ước tính thiệt hại hơn 12 tỷ USD

Phong tỏa kéo dài, kinh tế Thái Lan ước tính thiệt hại hơn 12 tỷ USD

Baoquocte.vn. Việc kéo dài thời gian phong tỏa sẽ khiến nền kinh tế Thái Lan thiệt hại khoảng 300-400 tỷ Baht (9,1-12,1 tỷ USD).
5% ca mắc Covid-19 ở Hà Nội là trẻ em dưới 5 tuổi

5% ca mắc Covid-19 ở Hà Nội là trẻ em dưới 5 tuổi

Baoquocte.vn. Cho đến nay, hầu hết trẻ em nhiễm Covid-19 chỉ ở thể nhẹ, nhưng một số trẻ vẫn có thể bị diễn biến nặng, đặc biệt với những trẻ có ...
Danh sách 23 siêu thị Vinmart, Vinmart+ liên quan đến ca mắc Covid-19

Danh sách 23 siêu thị Vinmart, Vinmart+ liên quan đến ca mắc Covid-19

Baoquocte.vn. VinCommerce đã đóng cửa 8 siêu thị VinMart, 15 cửa hàng VinMart+ do liên quan tới các ca mắc Covid-19 của nhà cung cấp Thanh Nga.
TP. Hồ Chí Minh 'chốt' không tổ chức thi tốt nghiệp THPT đợt 2

TP. Hồ Chí Minh 'chốt' không tổ chức thi tốt nghiệp THPT đợt 2

Baoquocte.vn. Do dịch Covid-19 phức tạp, TP. Hồ Chí Minh sẽ không tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT đợt 2 vào ngày 5 - 7/8.
Sẽ trả giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh qua đường bưu điện

Sẽ trả giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT cho học sinh qua đường bưu điện

Baoquocte.vn. Hà Nội sẽ trả trả học bạ, giấy chứng nhận kết quả thi THPT, giấy chứng nhận tốt nghiệp THCS - THPT, bằng tốt nghiệp THPT cho học sinh qua đường bưu điện.
‘Mục sở thị’ môi trường đại học chuẩn Nhật tại Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản - ĐH Đại Nam

‘Mục sở thị’ môi trường đại học chuẩn Nhật tại Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản - ĐH Đại Nam

Baoquocte.vn. Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản - Đại học Đại Nam là một trong những cơ sở giáo dục tiên phong trong việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế trong đào tạo.
Các thí sinh cần chú ý các các mốc thời gian tuyển sinh quan trọng sau

Các thí sinh cần chú ý các các mốc thời gian tuyển sinh quan trọng sau

Baoquocte.vn. Theo lịch xét tuyển sinh năm 2021 mà Bộ GD&ĐT điều chỉnh mới nhất, thời gian để các thí sinh điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học.
Top 10 trường có điểm thi tốt nghiệp THPT cao nhất Hà Nội, chuyên Hà Nội - Amsterdam dẫn đầu

Top 10 trường có điểm thi tốt nghiệp THPT cao nhất Hà Nội, chuyên Hà Nội - Amsterdam dẫn đầu

Baoquocte.vn. Lộ diện danh sách 10 trường THPT tại Hà Nội có tổng điểm trung bình các môn cao nhất trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2021.
Thêm một bang của Australia lên kế hoạch đón sinh viên quốc tế trở lại

Thêm một bang của Australia lên kế hoạch đón sinh viên quốc tế trở lại

Baoquocte.vn. Chính phủ Australia chấp thuận kế hoạch của bang New South Wales đón sinh viên quốc tế trở lại trường học
Lịch âm 3/8 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 3/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 3/8/2021

Lịch âm 3/8 - Xem âm lịch hôm nay thứ 3 ngày 3/8/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 3/8/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 3/8. Âm lịch hôm nay 3/8. Lịch âm 3/8. Xem âm lịch hôm nay ngày 3/8/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 3 tháng 8 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 3/8/2021: Tuổi Dần cẩn thận vạ miệng, tuổi Thìn vượt qua những rắc rối

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 3/8/2021: Tuổi Dần cẩn thận vạ miệng, tuổi Thìn vượt qua những rắc rối

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 3/8/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
5% ca mắc Covid-19 ở Hà Nội là trẻ em dưới 5 tuổi

5% ca mắc Covid-19 ở Hà Nội là trẻ em dưới 5 tuổi

Baoquocte.vn. Cho đến nay, hầu hết trẻ em nhiễm Covid-19 chỉ ở thể nhẹ, nhưng một số trẻ vẫn có thể bị diễn biến nặng, đặc biệt với những trẻ có các bệnh nền.
Danh sách 23 siêu thị Vinmart, Vinmart+ liên quan đến ca mắc Covid-19

Danh sách 23 siêu thị Vinmart, Vinmart+ liên quan đến ca mắc Covid-19

Baoquocte.vn. VinCommerce đã đóng cửa 8 siêu thị VinMart, 15 cửa hàng VinMart+ do liên quan tới các ca mắc Covid-19 của nhà cung cấp Thanh Nga.
Covid-19 ở Việt Nam: Hà Nội thông báo trưa 2/8,  thêm 52 trường hợp mắc mới; TP. Hồ Chí Minh còn 29 ổ dịch

Covid-19 ở Việt Nam: Hà Nội thông báo trưa 2/8, thêm 52 trường hợp mắc mới; TP. Hồ Chí Minh còn 29 ổ dịch

Baoquocte.vn. Đến trưa 2/8, Hà Nội ghi nhận thêm 52 ca mắc mới Covid-19; số ca điều trị khỏi bệnh tại TP. Hồ Chí Minh từ khi dịch bắt đầu là 37.846 người.
Người bị huyết áp cao có được tiêm vaccine Covid-19?

Người bị huyết áp cao có được tiêm vaccine Covid-19?

Baoquocte.vn. Người bị tăng huyết áp là đối tượng có nguy cơ cao mắc Covid-19. Việc tiêm chủng vaccine Covid-19 đối với những bệnh nhân trên cần lưu ý điều gì?
Covid-19:  Các nhà khoa học Singapore tìm ra cách kết hợp thuốc điều trị bệnh

Covid-19: Các nhà khoa học Singapore tìm ra cách kết hợp thuốc điều trị bệnh

Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu Singapore đã tìm ra cách kết hợp các loại thuốc có thể sử dụng để điều trị cho bệnh nhân mắc Covid-19 từ nhẹ đến trung bình.
Vaccine Covid-19: Pfizer và Moderna nâng giá cung cấp cho thị trường EU

Vaccine Covid-19: Pfizer và Moderna nâng giá cung cấp cho thị trường EU

Baoquocte.vn. Hai công ty dược phẩm Pfizer Inc và Moderna Inc đã nâng giá bán vaccine Covid-19 trong các hợp đồng cung cấp gần đây nhất cho Liên minh châu Âu (EU).
Điều chỉnh quy trình tiêm vaccine phòng Covid-19 phù hợp với tình hình thực tiễn tại 4 địa phương

Điều chỉnh quy trình tiêm vaccine phòng Covid-19 phù hợp với tình hình thực tiễn tại 4 địa phương

Baoquocte.vn. Văn phòng Chính phủ ban hành văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam về việc phân bổ, tổ chức tiêm vaccine phòng Covid-19.
Covid-19: Trung Quốc xét nghiệm quy mô lớn, Lào có tỷ lệ người nhập cảnh nhiễm biến chủng Delta cao

Covid-19: Trung Quốc xét nghiệm quy mô lớn, Lào có tỷ lệ người nhập cảnh nhiễm biến chủng Delta cao

Baoquocte.vn. Trong khi các thành phố của Trung Quốc đã triển khai xét nghiệm Covid-19 quy mô lớn, thì ở Lào số lượng ca mắc là người nhập cảnh luôn ở mức cao.
Tại sao hãng dược Israel dày công phát triển vaccine Covid-19 dạng viên?

Tại sao hãng dược Israel dày công phát triển vaccine Covid-19 dạng viên?

Baoquocte.vn. Hãng dược Oramed của Israel đang hiện thực hóa ý tưởng vaccine Covid-19 dạng viên, chuẩn bị khởi động cuộc thử nghiệm lâm sàng đầu tiên.
Covid-19 ở Canada: Cảnh báo làn sóng thứ 4, 'tội đồ' vẫn là biến thể Delta

Covid-19 ở Canada: Cảnh báo làn sóng thứ 4, 'tội đồ' vẫn là biến thể Delta

Baoquocte.vn. Canada có thể đang chứng kiến sự khởi đầu của làn sóng lây nhiễm dịch Covid-19 thứ tư do biến thể Delta lây lan mạnh.
XSMN 3/8 - xổ số miền Nam hôm nay 3/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

XSMN 3/8 - xổ số miền Nam hôm nay 3/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

Baoquocte.vn. XSMN 3/8 - xổ số miền Nam tiếp tục tạm ngưng phát hành loại hình xổ số các tỉnh phía Nam kể từ ngày 9/7/2021
XSMB 3/8 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 3/8 /2021 - xổ số hôm nay 3/8  - dự đoán XSMB

XSMB 3/8 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 3/8 /2021 - xổ số hôm nay 3/8 - dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 3/8 - xổ số hôm nay 3/8 - Trực tiếp xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 ngày 3/8 /2021 - KQXSMB thứ 3 - KQSXMB
XSMB 2/8 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 2/8/2021 - xổ số hôm nay 2/8 - dự đoán XSMB

XSMB 2/8 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 2/8/2021 - xổ số hôm nay 2/8 - dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 2/8 - xổ số hôm nay 2/8 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 2 ngày 2 tháng 8 năm 2021 - SXMB 2/8 - KQSXMB
XSMT 2/8 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 2/8/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 2/8 - KQXSMT

XSMT 2/8 - Xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 2/8/2021 - xổ số hôm nay - SXMT 2/8 - KQXSMT

Baoquocte.vn. XSMT 2/8 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 2 ngày 2 tháng 8 năm 2021 - SXMT 2/8 - xổ số hôm nay - KQSXMT
XSMN 2/8 - xổ số miền Nam hôm nay 2/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

XSMN 2/8 - xổ số miền Nam hôm nay 2/8/2021 có quay không, XSMN khi nào mở lại?

Baoquocte.vn. XSMN 2/8 - xổ số miền Nam tiếp tục tạm ngưng phát hành loại hình xổ số các tỉnh phía Nam kể từ ngày 9/7/2021.
XSMT 3/8 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 3/8/2021 - SXMT 3/8 - xổ số hôm nay - KQXSMT

XSMT 3/8 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 3/8/2021 - SXMT 3/8 - xổ số hôm nay - KQXSMT

Baoquocte.vn. XSMT 3/8 - SXMT 3/8 - Trực tiếp xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 3/8/2021 - KQXSMT thứ 3 - KQSXMT - xổ số hôm nay
Phiên bản di động