Đảo Kharg của Iran có điểm gì hấp diễn khiến Mỹ "để mắt" tới?

Ảnh vệ tinh chụp đảo Kharg ngoài khơi bờ biển Iran. (Nguồn: Getty Images)

Theo một quan chức Mỹ, Washington cho biết đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự tại trung tâm xuất khẩu dầu mỏ trọng yếu của Iran ở đảo Kharg, mặc dù các cuộc tấn công này không nhắm vào các cơ sở dầu mỏ.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã xác nhận các cuộc tấn công gần đây của Mỹ vào đảo Kharg, nhưng khẳng định động thái này không đánh dấu “sự thay đổi trong chiến lược” trước hạn chót 20h ngày 7/4 (giờ Bờ Đông nước Mỹ) mà Tổng thống Donald Trump đặt ra cho Iran để mở cửa trở lại eo biển Hormuz.

Truyền thông Iran dẫn các nguồn tin cho biêt, các đánh giá thiệt hại sau những cuộc không kích cho thấy phần lớn cơ sở hạ tầng của trung tâm trung chuyển dầu mỏ này vẫn còn nguyên vẹn.

Hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin rằng, cơ sở hạ tầng hàng hải trên hòn đảo - nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran, gần như không bị hư hại trong đợt ném bom của Mỹ và vẫn tiếp tục hoạt động bình thường.

Trước đó, Mỹ từng tấn công đảo Kharg vào tháng 3/2026. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khi đó cho biết đã đánh trúng 90 mục tiêu, bao gồm “các cơ sở lưu trữ thủy lôi hải quân, hầm chứa tên lửa và nhiều địa điểm quân sự khác”.

Thị trường 'rung lắc' tức thì sau diễn biến Mỹ-Iran: Chứng khoán ngập sắc xanh, giá dầu rơi mạnh, kim loại quý dựng đứng, bitcoin chạm đỉnh mới

Thị trường toàn cầu đã đồng loạt phản ứng mạnh sau thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran.

Đảo Kharg, một dải san hô nổi lên ngoài khơi bờ biển Iran, từ lâu được xem là “huyết mạch” kinh tế của Tehran khi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của quốc gia này.

Đảo Kharg là một dải đất dài khoảng 8 km nằm ngoài khơi bờ biển Iran, có kích thước bằng khoảng 1/3 diện tích Manhattan (New York, Mỹ), được các quan chức Mỹ miêu tả là “điểm hội tụ của toàn bộ nguồn cung dầu mỏ Iran”.

Những bến tàu dài của hòn đảo vươn ra vùng nước đủ sâu để tiếp nhận các siêu tàu chở dầu, biến hòn đảo này thành một địa điểm phân phối dầu mỏ trọng yếu.

Hòn đảo này từ lâu đã đóng vai trò then chốt đối với nền kinh tế Iran. Theo CIA, các cơ sở này là “hệ thống sống còn nhất trong mạng lưới dầu mỏ của Iran, và việc chúng tiếp tục hoạt động là điều thiết yếu đối với sự thịnh vượng kinh tế của Iran”.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các tuyến xuất khẩu thay thế đi vòng qua eo biển Hormuz có tồn tại, nhưng rất hạn chế và chưa được kiểm chứng độ bền vững trên quy mô lớn.

Ví dụ, vào năm 2021, Iran đã khánh thành cảng dầu Jask, cho phép vận chuyển dầu thô đến Jask trên Vịnh Oman nằm ngay phía Đông của eo biển. Tuy nhiên, theo IEA, cơ sở này chưa được xem là phương án xuất khẩu khả thi cho dầu thô của Iran.

Mỏ khí đốt South Pars của Iran quan trọng cỡ nào với thế giới?

Mỏ khí đốt South Pars có tầm quan trọng như thế nào và tại sao cuộc tấn công của Israel vào địa điểm này lại ...

Sức chứa trên đảo Kharg ước tính vào khoảng 30 triệu thùng và theo công ty dữ liệu thương mại Kpler, hiện có khoảng 18 triệu thùng dầu thô đang được lưu trữ tại đây, theo hãng tin Reuters.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 3 cho biết, nước này đã ném bom “mọi mục tiêu quân sự” trên đảo và đe dọa sẽ tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ nếu Iran tiếp tục ngăn chặn tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump cũng nói rằng, đảo Kharg “không phải ở vị trí ưu tiên cao trong danh sách, nhưng đây là một trong rất nhiều mục tiêu khác nhau, và tôi có thể thay đổi quyết định của mình chỉ trong vài giây”.

Các quan chức Nhà Trắng tin rằng, việc chiếm đảo Kharg sẽ khiến lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran “hoàn toàn phá sản”, theo một quan chức, và có khả năng dẫn đến một kết thúc chóng vánh cho cuộc chiến.

Tuy nhiên, nhiều người trong chính quyền tỏ ra thận trọng với một động thái như vậy, đặc biệt là vì động thái này sẽ đòi hỏi một lực lượng bộ binh lớn để có thể thực hiện.