 |
| Cơ sở năng lượng của Iran. (Nguồn: WANA) |
Theo CNN, cuộc tấn công của Israel vào các cơ sở của Iran liên quan đến mỏ khí đốt South Pars đã đánh dấu một sự leo thang đáng kể, khiến Tehran tức giận và tấn công các cơ sở năng lượng lớn của các nước láng giềng vùng Vịnh Ba Tư và Israel.
Giá năng lượng đã tăng vọt vì việc đóng cửa eo biển Hormuz đồng nghĩa với việc dầu và khí đốt đã được sản xuất không thể đến tay khách hàng đúng thời hạn.
Nhưng làn sóng tấn công mới nhằm vào các cơ sở năng lượng, bao gồm cả những cơ sở chế biến khí đốt tự nhiên South Pars, đã gây thêm áp lực lên nguồn cung toàn cầu.
Cú đánh kép này đã đẩy giá dầu và khí đốt tự nhiên lên cao hơn nữa và khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ "phá hủy" South Pars nếu Iran không ngừng các cuộc tấn công.
Tại sao mỏ khí đốt South Pars quan trọng?
South Pars là một phần của trữ lượng khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới, nằm ngoài khơi Vịnh Ba Tư. Mỏ này được chia sẻ giữa Iran và Qatar, trong đó phần thuộc về Qatar được gọi là Vòm Bắc (North Dome).
Toàn bộ mỏ khí đốt này ước tính chứa 1.800 nghìn tỷ feet khối khí đốt có thể sử dụng được, đủ để đáp ứng nhu cầu của thế giới trong vòng 13 năm, theo Reuters.
Khí đốt tự nhiên từ mỏ South Pars là nguồn cung cấp năng lượng nội địa lớn nhất của Iran.
Trước đây, quốc gia này đã từng phải chịu cảnh thiếu điện do gián đoạn nguồn cung cấp khí đốt, vì vậy bất kỳ sự sụt giảm nào về năng lực sản xuất cũng sẽ ảnh hưởng đến khả năng sản xuất điện và sưởi ấm nhà cửa.
Qatar đã đầu tư hàng tỷ USD vào việc phát triển phần mỏ khí đốt và là nhà cung cấp khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn thứ hai thế giới, sau Mỹ.
| More from WVR |
 Thấy gì từ nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực đất hiếm của Nhật Bản? |
Khi các cuộc tấn công của Israel trước đó nhắm vào cơ sở hạ tầng liên quan đến mỏ khí đốt South Pars vào tháng 6,2025, CNN dẫn lời các quan chức cho biết, phần mỏ của Qatar là "nguồn năng lượng thiết yếu cho Mỹ, châu Âu và thế giới".
Để trả đũa vụ tấn công South Pars tuần này, Iran đã tấn công Khu công nghiệp Ras Laffan của Qatar, gây ra “thiệt hại trên diện rộng”, theo công ty năng lượng nhà nước QatarEnergy.
Ras Laffan là một trung tâm năng lượng quan trọng, xử lý toàn bộ khí đốt từ mỏ Vòm Bắc. Cơ sở này hầu như đã ngừng hoạt động từ đầu tháng 3, nhưng thiệt hại đáng kể có thể làm trì hoãn việc khởi động lại sản xuất.
Vì khoảng một phần năm nguồn cung LNG toàn cầu đến từ Qatar, gần như toàn bộ từ Ras Laffan, nên bất kỳ sự chậm trễ nào cũng có thể ảnh hưởng lớn đến giá cả và nguồn cung LNG.
Các nhà phân tích tại Wood Mackenzie - công ty tư vấn năng lượng hàng đầu, cho biết “các cuộc tấn công đã định hình lại một cách cơ bản triển vọng LNG toàn cầu”, với sự gián đoạn nguồn cung khí đốt tự nhiên toàn cầu hiện có thể kéo dài hơn hai tháng.
Phản ứng của các bên
Các nước Arab đã lên án các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng liên quan đến South Pars.
Cụ thể, UAE gọi đó là “một sự leo thang nghiêm trọng” gây ra mối đe dọa trực tiếp không chỉ đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, mà còn đối với an ninh khu vực.
Qatar gọi các cuộc tấn công ở South Pars là "một bước đi nguy hiểm và vô trách nhiệm".
Về phần mình, Iran đã đáp trả nhanh chóng và mạnh mẽ. Ngoài nhà máy lọc dầu Ras Laffan ở Qatar, hai nhà máy lọc dầu ở thủ đô Riyadh của Saudi Arabia cũng bị tấn công.
| More from WVR |
 Iran bác bỏ tuyên bố của Mỹ tại eo biển Hormuz, cho tàu của mọi nước đi qua nhưng vẫn có ngoại lệ, đưa ra một lưu ý đặc biệt quan trọng |
Saudi Arabia sau đó tuyên bố họ “bảo lưu quyền thực hiện các hành động quân sự” chống lại Iran nếu thấy cần thiết.
Vào cuối ngày 19/3, Bộ Quốc phòng Saudi Arabia cho biết đã đánh chặn một tên lửa của Iran nhắm vào cảng Yanbu, nơi đã trở thành cảng dự phòng cho xuất khẩu dầu của Saudi Arabia do việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Một tên lửa của Iran cũng đã tấn công một khu phức hợp lọc dầu của Israel tại Haifa vào cùng ngày.
Trong khi đó, Tổng thống Trump đe dọa sẽ “cho nổ tung” mỏ dầu khí South Pars nếu Iran tiếp tục tấn công các cơ sở năng lượng của Qatar.
Các cuộc tấn công này có thể gây rắc rối cho ông Trump, người đang phải vật lộn để kiềm chế tác động của tình hình Iran với túi tiền của người dân Mỹ.
Mohit Kumar, nhà kinh tế tại ngân hàng đầu tư Jefferies, cho biết Mỹ đã cố gắng tránh tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong nỗ lực “kiềm chế giá dầu”.
“Nhưng cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt của Iran cho thấy rằng khi chiến tranh kéo dài, bất kỳ lằn ranh đỏ nào cũng có thể bị xóa nhòa”, ông nói thêm.
| Tại sao đảo Kharg lại mang ý nghĩa sống còn đối với Iran và nền kinh tế toàn cầu? Các cuộc không kích của Mỹ đánh trúng cơ sở hạ tầng quân sự trên đảo Kharg của Iran ở Vịnh Ba Tư. Nếu các ... |
| Khi tình hình Iran và giá dầu tăng cao khiến 'nền kinh tế hình chữ K' phân hóa thêm sâu sắc Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng, căng thẳng tại Trung Đông cùng với sự leo thang của giá dầu và xăng có nguy ... |
| Căng thẳng tại Trung Đông: Giá dầu tiếp tục đi lên; thị trường phân bón gặp cú sốc Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khiến giá dầu tăng cao, còn thị trường phân bón toàn cầu gặp cú sốc lớn. |
| Khủng hoảng Trung Đông còn đẩy giá dầu leo thang đến đâu? Diễn biến tại "điểm nóng" Trung Đông đang tạo ra những tác động rõ nét lên thị trường năng lượng toàn cầu, khi giá dầu ... |
| Eo biển Hormuz dậy sóng, thị trường dầu mỏ lênh đênh Tình trạng hỗn loạn trên thị trường dầu mỏ đã vượt quá “kịch bản xấu nhất” khi yếu tố địa chính trị, vốn lùi lại ... |
