Eo biển Hormuz dậy sóng, thị trường dầu mỏ lênh đênh

Minh Anh
Tình trạng hỗn loạn trên thị trường dầu mỏ đã vượt quá “kịch bản xấu nhất” khi yếu tố địa chính trị, vốn lùi lại phía sau trong suốt năm 2025, bất ngờ trỗi dậy với sức chi phối áp đảo.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
C5.12_ Eo biển Hormuz dậy sóng: Dầu mỏ toàn cầu trước ngã rẽ mới
Tình hình eo biển Hormuz tác động mạnh đến cục diện năng lượng toàn cầu hiện nay. (Nguồn: stock.adobe.com)

Điểm nóng đe dọa hệ thống năng lượng toàn cầu không nằm ở các chỉ báo kinh tế, mà ở nút thắt vật lý: Eo biển Hormuz, tuyến vận tải chỉ rộng hơn 30 km nhưng mỗi ngày vận chuyển khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương gần 20% lượng dầu giao dịch bằng đường biển toàn cầu.

Chiến lược gia hàng hóa Daniel Hynes của ANZ nhận định, thị trường đang đối mặt với kịch bản rủi ro vượt dự báo, với áp lực không chỉ là giá dầu leo thang.

Được ví như “điểm tựa” của cục diện năng lượng, mọi biến động tại Hormuz đều có thể lan rộng toàn cầu. Điều này đặt ra câu hỏi: Liệu thị trường năng lượng, vốn vận hành theo cung - cầu, có đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc khi rủi ro địa chính trị trở lại chi phối?

Cơn sóng thần kinh tế

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã nhanh chóng làm thay đổi trạng thái vận hành của thị trường. Nếu như trước đó, dầu mỏ chủ yếu phản ứng với các yếu tố cơ bản như dư cung hay thiếu cầu, hiện tại logic định giá của thị trường năng lượng toàn cầu đang chuyển dịch từ cân bằng cung-cầu truyền thống sang phản ứng nhạy bén với các rủi ro địa chính trị.

Ý nghĩa của eo biển Hormuz vì thế vượt xa phạm vi địa lý. Trong cấu trúc năng lượng hiện tại, đây không chỉ là một hành lang vận tải, mà là điểm tựa của toàn bộ hệ thống định giá năng lượng, bất kỳ gián đoạn nào tại Hormuz đều có khả năng lan truyền theo cấp số nhân. Sau đe dọa đóng cửa eo biển từ phía các quan chức Iran vào ngày 2/3, giá dầu Brent đã phản ứng ngay lập tức với mức tăng trong ngày khoảng 4%. Tuy nhiên, mức tăng giá chỉ là phần nổi. Ở tầng sâu hơn, thị trường bắt đầu điều chỉnh toàn bộ cấu trúc rủi ro, với các tuyến vận tải bị thay đổi, phí bảo hiểm chiến tranh tăng vọt, chi phí logistics leo thang và tâm lý phòng thủ lan rộng trên thị trường tài chính.

Đáng chú ý, thị trường phản ứng ngay cả khi nguồn cung chưa đứt gãy. Chỉ cần nguy cơ gián đoạn vận tải cũng đủ kích hoạt hiệu ứng tăng chi phí, cho thấy sự dịch chuyển từ logic cung – cầu sang logic rủi ro.

Tác động của cú sốc này nhanh chóng truyền dẫn sang nền kinh tế thực thông qua tín hiệu giá cả. Người tiêu dùng toàn cầu chịu áp lực chi phí sinh hoạt tăng, trong khi doanh nghiệp, đặc biệt ở các ngành vận tải, hóa chất, sản xuất, phải đối mặt với chi phí năng lượng cao hơn và xu hướng trì hoãn đầu tư.

Ở cấp độ vĩ mô, rủi ro lớn nhất là sự cộng hưởng giữa lạm phát và tăng trưởng suy yếu. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao, áp lực chi phí sẽ lan từ năng lượng sang thực phẩm, hàng tiêu dùng và dịch vụ. Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ đã thu hẹp sau giai đoạn thắt chặt, các nền kinh tế lớn có thể đối mặt với nguy cơ lạm phát đình trệ, khiến việc điều hành chính sách trở nên khó khăn hơn.

Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là thời gian. Lịch sử cho thấy các cú sốc dầu chỉ trở thành khủng hoảng kinh tế khi chúng kéo dài. Trong khi đó, chính Hormuz cũng là “thanh gươm hai lưỡi” đối với Iran. Việc phong tỏa eo biển có thể tạo áp lực lên đối thủ, nhưng đồng thời cũng làm gián đoạn nguồn thu xuất khẩu dầu, trụ cột của nền kinh tế nước này. Còn với lợi ích của mình, Mỹ khó cho phép một cú sốc năng lượng vượt ngoài tầm kiểm soát. Vì vậy, kịch bản phong tỏa toàn diện và kéo dài dù không thể loại trừ, nhưng cũng có thể bị chặn bởi những giới hạn thực tế.

Bố cục thị trường mới

Để hiểu đầy đủ ý nghĩa của cú sốc hiện tại, cần đặt nó trong bối cảnh của năm 2025, giai đoạn mà thị trường dầu mỏ vận hành chủ yếu theo các yếu tố cơ bản. Khi đó, cung tăng nhanh hơn cầu, tạo ra mức dư cung đáng kể và kéo giá dầu xuống trong phần lớn thời gian. Vai trò của địa chính trị suy giảm rõ rệt, chỉ còn tác động mang tính điều chỉnh biên độ.

Chính nền tảng này khiến cú sốc tại Hormuz trở nên đặc biệt. Nó không chỉ là một biến động ngắn hạn, mà là phép thử đối với trật tự mới hình thành của thị trường. Khi rủi ro địa chính trị vượt qua một ngưỡng nhất định, các quy luật cung - cầu có thể bị “gác lại”, nhường chỗ cho các yếu tố an ninh và chiến lược.

Theo phân tích của Shanghai United Media Group (Trung Quốc), từ góc độ cấu trúc, một bố cục mới đang dần hình thành với ba đặc điểm đáng chú ý.

Thứ nhất, chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu sẽ buộc phải phân tán hơn. Các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào dầu khí Trung Đông, đặc biệt tại châu Á, sẽ phải đẩy nhanh đa dạng hóa nguồn nhập khẩu. Dù các kho dự trữ chiến lược có thể đóng vai trò “đệm” trong ngắn hạn, nhưng nếu gián đoạn kéo dài, áp lực điều chỉnh cấu trúc là không thể tránh khỏi.

Thứ hai, chi phí năng lượng toàn cầu có xu hướng neo ở mức cao hơn ít nhất trong trung hạn. Ngay cả khi dòng chảy vật lý không bị cắt đứt, “phí rủi ro địa chính trị” đã trở thành một phần của giá dầu - chi phí vận tải dài hơn, phí bảo hiểm cao hơn và yêu cầu dự trữ lớn hơn sẽ làm thay đổi mặt bằng giá. Điều này đồng nghĩa với việc năng lượng không còn là yếu tố ổn định như trong giai đoạn trước, mà trở thành biến số thường trực.

Thứ ba, những cú sốc như Hormuz có thể trở thành chất xúc tác cho quá trình chuyển đổi năng lượng. Giá dầu cao làm tăng sức cạnh tranh của các nguồn năng lượng thay thế, đồng thời thúc đẩy các quốc gia đầu tư mạnh hơn vào tự chủ năng lượng. Ở góc độ khác, vai trò của OPEC+ tiếp tục suy giảm tương đối. Trong bối cảnh nguồn cung ngoài khối tăng mạnh và thị trường ngày càng đa cực, khả năng điều tiết giá của liên minh này không còn tuyệt đối.

Như vậy, thị trường năng lượng đang đứng trước một ngã rẽ. Nếu căng thẳng sớm hạ nhiệt, trật tự dựa trên cung - cầu có thể được khôi phục, với giá dầu trở lại phản ánh các yếu tố kinh tế cơ bản. Ngược lại, nếu rủi ro kéo dài, một chu kỳ mới, nơi địa chính trị giữ vai trò chi phối sẽ dần hình thành.

Không có một đáp án tiêu chuẩn nào, nhưng cách xử lý thách thức từ eo biển Hormuz lần này, cũng là cách thế giới chuẩn bị cho những cú sốc tiếp theo, đồng thời cho thấy liệu hệ thống năng lượng toàn cầu đã kịp gia cố các điểm yếu cấu trúc hay vẫn phụ thuộc vào những điểm nghẽn quen thuộc.

Iran bác bỏ tuyên bố của Mỹ tại eo biển Hormuz, cho tàu của mọi nước đi qua nhưng vẫn có ngoại lệ, đưa ra một lưu ý đặc biệt quan trọng

Iran tuyên bố eo biển Hormuz nằm dưới sự kiểm soát của nước này và các tàu của Mỹ, Israel cùng đồng minh không được ...

Tổng thống Mỹ: Nhiều quốc gia sẵn sàng tham gia bảo vệ eo biển Hormuz

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, một số quốc gia đã bày tỏ sẵn sàng tham gia cùng Washington nhằm bảo đảm an ninh ...

Thủ tướng Takaichi: Nhật Bản chưa có kế hoạch hộ tống tàu qua eo biển Hormuz

Thủ tướng Sanae Takaichi ngày 16/3 cho biết, Nhật Bản hiện chưa có kế hoạch điều tàu hải quân tới Trung Đông để hộ tống ...

Eo biển Hormuz: EU xem xét điều tàu chiến; Australia và Đức cự tuyệt; Tổng thống Trump gây sức ép lên các thành viên NATO?

Trước lời kêu gọi cử tàu chiến để hỗ trợ Mỹ bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz mà Tổng thống Donald Trump đưa ...

Giải mã 'động mạch chủ' - eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz về nguyên tắc được bảo vệ bởi luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, xung đột tại Trung Đông đang làm thay đổi ...

Bài viết cùng chủ đề

Chảo lửa Trung Đông

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động