Để người dân được thụ hưởng ngày càng nhiều từ chính sách an sinh xã hội

TS. Phạm Trọng Nghĩa
ĐBQH thuộc Đoàn Lạng Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Xã hội của Quốc hội
Chính sách an sinh xã hội phải ngày càng phát triển, mở rộng để người dân được thụ hưởng ngày càng nhiều hơn từ sự phát triển của đất nước.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Chính sách an sinh xã hội
ĐBQH. Phạm Trọng Nghĩa cho rằng, Việt Nam luôn lấy con người là động lực, trung tâm, mục tiêu của chính sách an sinh xã hội.

Trên thế giới, quyền được hưởng an sinh xã hội (ASXH) là một trong những quyền con người cơ bản, được xếp vào nhóm quyền kinh tế, xã hội, văn hóa. Quyền này được ghi nhận trong Điều 22 (đồng thời được nhắc đến trong Điều 25) của Tuyên ngôn toàn thế giới về Nhân quyền (UDHR) năm 1948.

Xuyên suốt quá trình bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước, Đảng ta đã nhiều lần khẳng định mô hình phát triển của Việt Nam, lấy con người là động lực, trung tâm và mục tiêu của sự phát triển. Đồng thời, luôn khẳng định, vị trí, vai trò quan trọng của nhân tố con người với tư cách là yếu tố quyết định sự phát triển.

Việt Nam luôn lấy con người là động lực, trung tâm, mục tiêu của chính sách an sinh xã hội. Ở nước ta, quyền được hưởng ASXH lần đầu tiên được hiến định trong Hiến pháp năm 2013 với tư cách là một quyền cơ bản của công dân. Cụ thể, Điều 34 Hiến pháp quy định: “Công dân có quyền được bảo đảm ASXH”. Như vậy, mọi công dân Việt Nam đều có quyền được hưởng ASXH, không phân biệt giới tính, tôn giáo, tín ngưỡng, nghề nghiệp, thành phần xã hội.

Hệ thống an sinh xã hội còn khó khăn

Có thể nói, nguồn nhân lực là tài sản quý giá nhất, phải được bảo vệ. Đồng thời, mục tiêu cao nhất của mọi chính sách phát triển về kinh tế - xã hội cũng vì con người, hướng tới bảo đảm an sinh và cuộc sống ngày càng tốt hơn cho người dân. Do đó, chính sách ASXH phải ngày càng phát triển, mở rộng để làm cơ sở tốt hơn cho việc người dân được thụ hưởng ngày càng nhiều hơn từ sự phát triển của đất nước.

Tuy nhiên, thực tế hệ thống ASXH ở nước ta vẫn còn một số bất cập. Độ bao phủ của ASXH còn thấp do nguồn lực đầu tư cho ASXH còn hạn chế. Do đó, phải tập trung ưu tiên trước hết cho nhóm người nghèo, đối tượng yếu thế, dễ bị tổn thương, vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số...

Các chính sách ASXH đang dần được tiếp cận theo hướng dựa trên quyền được an sinh của người dân. Đặc biệt, quyền của phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và những đối tượng yếu thế được đảm bảo tốt hơn. Nhưng do nguồn lực hạn chế, chính sách ASXH vẫn chưa bảo đảm cho mọi người dân có mức sống tối thiểu theo chuẩn quốc gia.

Theo đánh giá của các tổ chức quốc tế, Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới, sẽ bước vào thời kỳ dân số già vào năm 2036 và dân số rất già vào năm 2056. Hàng loạt vấn đề kinh tế - xã hội phát sinh gây sức ép lên hệ thống ASXH.

Trong thời gian tới, nước ta vẫn phải đối mặt với những thách thức trong chính sách ASXH. Đầu tiên đó là thách thức về già hóa dân số. Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số kể từ năm 2017 khi tỷ lệ người cao tuổi đã chiếm 10% dân số cả nước. Đồng thời, thách thức về “bẫy thu nhập trung bình” làm giảm nguồn lực cho ASXH.

Việc Việt Nam trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình là một cơ hội, điều kiện quan trọng đối với phát triển hệ thống ASXH giai đoạn 2021-2030. Cần phải tập trung nguồn lực và có giải pháp đột phá để duy trì tốc độ tăng trưởng cao, bền vững, nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng quy mô Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và GDP bình quân đầu người. Từ đó mới có tiền đề để thực hiện một chính sách ASXH tiếp cận dựa trên quyền theo hướng bao phủ toàn dân được Hiến pháp quy định.

Ngoài ra, Việt Nam được dự báo là một trong 5 nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu với nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với nông nghiệp, nông dân, nông thôn và đối với cả nước. Biến đổi khí hậu là một thách thức rất lớn đối với Việt Nam trong phát triển kinh tế - xã hội, nhất là bảo đảm ASXH.

Để người dân được thụ hưởng ngày càng nhiều chính sách an sinh xã hội
Người dân được thụ hưởng ngày càng nhiều từ chính sách an sinh xã hội. (Nguồn: Quochoi)

Cần phát huy lợi thế dân số vàng

Trước những thách thức như vậy, theo tôi, cần phát huy lợi thế của thời kỳ dân số vàng cũng như có các chính sách kinh tế - xã hội phù hợp nhằm bảo vệ, xây dựng và phát huy nguồn nhân lực. Đồng thời, phát triển và hoàn thiện hệ thống chăm sóc xã hội đáp ứng nhu cầu cung cấp dịch vụ ngày càng tăng của người dân.

Theo Tổng cục Thống kê, tính chung 9 tháng năm 2023, tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động là 2,28%, giảm 0,07 điểm phần trăm. Về lao động có việc làm, tính chung 9 tháng năm 2023, lao động có việc làm là 51,2 triệu người, tăng 776 nghìn người so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực thành thị là 19 triệu người, tăng 321,6 nghìn người so với cùng kỳ năm trước; khu vực nông thôn là 32,2 triệu người, tăng 454,3 nghìn người.

BHXH Việt Nam cho biết, năm 2022, số người tham gia BHXH của cả nước là 17,5 triệu người, đạt 38,08% so với lực lượng lao động trong độ tuổi. Trong đó, tỷ lệ bao phủ BHXH tự nguyện đạt 3,18% lực lượng lao động với hơn 1,4 triệu người tham gia, vượt 0,68% so với chỉ tiêu được giao đến năm 2025 tại Nghị quyết số 28-NQ/TW. Đến tháng 9/2023, số người tham gia BHXH ước tăng 8 nghìn người so với năm 2022.

Đáng chú ý, theo BHXH Việt Nam, tỷ lệ dân số tham gia BHYT phát triển bền vững hàng năm, năm sau cao hơn năm trước và luôn hoàn thành chỉ tiêu được Quốc hội, Chính phủ giao: năm 2021 tỷ lệ bao phủ BHYT là 91,01% (vượt 0,01%); năm 2022 là 92,04% (vượt 0,04%); năm 2023 ước 93,22% (vượt 0,02%).

Vì vậy, với nguồn lực và thời gian có hạn, cần xác định cụ thể hơn đối tượng và nội dung chính sách an sinh xã hội để bảo đảm hiệu quả, tập trung vào nhóm đối tượng có nhu cầu cấp bách nhất, bị tác động nhiều nhất, đang thiệt thòi nhất, yếu thế nhất trong xã hội.

Cần tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao để cạnh tranh với các nước ASEAN và trên thế giới

Cần tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao để cạnh tranh với các nước ASEAN và trên thế giới

ThS. Đinh Văn Thịnh, Giám đốc Công ty giáo dục kỹ năng Angel cho rằng, nền giáo dục Việt Nam từng bước thay đổi để ...

'Vẽ' thêm bản đồ du lịch Việt Nam, cùng ASEAN phát triển bền vững

'Vẽ' thêm bản đồ du lịch Việt Nam, cùng ASEAN phát triển bền vững

Theo nhận định của các chuyên gia, Việt Nam là quốc gia sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển ngành du lịch, ...

Áp dụng tiêu chuẩn du lịch ASEAN, 'đánh thức' tiềm năng địa phương Việt Nam

Áp dụng tiêu chuẩn du lịch ASEAN, 'đánh thức' tiềm năng địa phương Việt Nam

Áp dụng Bộ tiêu chuẩn du lịch ASEAN sẽ giúp du lịch Việt Nam đảm bảo chất lượng, an toàn và mang đến trải nghiệm ...

Để du lịch MICE Việt Nam 'cất cánh'

Để du lịch MICE Việt Nam 'cất cánh'

Từ những điều kiện, tiềm năng vốn có, Việt Nam sẽ trở thành điểm đến du lịch MICE hấp dẫn và "cất cánh”…

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: Cần đầu tư xứng tầm để du lịch Việt Nam cạnh tranh với các nước ASEAN

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: Cần đầu tư xứng tầm để du lịch Việt Nam cạnh tranh với các nước ASEAN

Chuyên gia truyền thông Lê Quốc Vinh cho rằng, hợp tác, liên kết với các nước ASEAN để tạo ra những giải pháp, dịch vụ ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11): Khi người thầy biết nói lời cảm ơn học trò

Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11): Khi người thầy biết nói lời cảm ơn học trò

TS. Phạm Xuân Quyết từ Đại học Sunway (Malaysia) khẳng định tôn sư trọng đạo không chỉ là một chiều, mà cần có sự tôn trọng hai chiều giữa thầy và trò.
Việt Nam và Pháp hợp tác đào tạo nhân lực quản lý an toàn hàng không

Việt Nam và Pháp hợp tác đào tạo nhân lực quản lý an toàn hàng không

Ngày 16/11, Học viện Hàng không Việt Nam phối hợp với Trường Hàng không Dân dụng Quốc gia Pháp (ENAC) và Airbus khai giảng chương trình Quản lý an toàn hàng không cao cấp (ASM) ...
Ba giảng viên Học viện Ngoại giao được Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen

Ba giảng viên Học viện Ngoại giao được Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen

Nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ba giảng viên Học viện Ngoại giao vinh dự được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen.
Tốt nghiệp đại học loại khá có thể học tiến sĩ trực tiếp từ 2027

Tốt nghiệp đại học loại khá có thể học tiến sĩ trực tiếp từ 2027

Từ 1/1/2027, người tốt nghiệp đại học loại khá có thể học thẳng tiến sĩ nếu đáp ứng các yêu cầu bổ sung về nghiên cứu khoa học.
Từ hôm nay (15/11), cấm thu tiền học sinh khi dạy tăng cường, cấm chèn tiết học có thu phí vào giờ chính khóa

Từ hôm nay (15/11), cấm thu tiền học sinh khi dạy tăng cường, cấm chèn tiết học có thu phí vào giờ chính khóa

Hoạt động giáo dục tăng cường là hoạt động giáo dục do cơ sở giáo dục tổ chức ngoài thời lượng hoạt động giáo dục chính khóa.
Kết nối học sinh Việt Nam với cơ hội giáo dục tại Vương quốc Anh

Kết nối học sinh Việt Nam với cơ hội giáo dục tại Vương quốc Anh

Ngày 14/11, Ngày hội thông tin du học Vương quốc Anh 2026 do Hội đồng Anh tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Thụy Điển, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối tác Việt Nam-Thụy Điển 2026.
Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Hàm lượng dinh dưỡng của quả chuối - bao gồm đường, tinh bột và vitamin - sẽ thay đổi tùy theo mức độ chín. Vậy độ chín nào là tốt nhất cho sức khỏe?
Nụ cười có song hành hạnh phúc?

Nụ cười có song hành hạnh phúc?

Một nghiên cứu cho thấy, việc cố gắng mỉm cười liên tục, đặc biệt dưới áp lực công việc, có thể làm giảm cảm giác hạnh phúc thay vì cải thiện tâm trạng.
6 thực phẩm thuần chay giàu canxi giúp xương chắc khỏe

6 thực phẩm thuần chay giàu canxi giúp xương chắc khỏe

Hạt mè, đậu phụ, hạt chia hay đậu trắng... là những thực phẩm có nguồn gốc thực vật rất giàu canxi, được khuyên nên thêm vào chế độ ăn.
Quy chế loại trừ bệnh sởi: Chìa khóa cho nước Mỹ

Quy chế loại trừ bệnh sởi: Chìa khóa cho nước Mỹ

Tổ chức Y tế Liên Mỹ (PAHO) thu hồi quy chế loại trừ bệnh sởi của Mỹ trong bối cảnh dịch bùng phát trở lại tại nước này trong năm nay.
Phiên bản di động