Đề thi Văn ‘nếu em phải ở trong nước sôi...’ nổi sóng: Sự liên tưởng tốt hay phản cảm và 'sạn'?

Phi Khanh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Đề thi văn 'nếu em phải ở trong nước sôi' gây 'dậy sóng' vì được cho là phản cảm, phản giáo dục và nhiều sạn...
Đề thi Văn ‘nếu em phải ở trong nước sôi...’: Không phản cảm nhưng có sạn!
Đề thi văn 'Nếu em phải ở trong nước sôi...' gây bão mạng xã hội. (Nguồn: TT)

Không phản cảm nhưng có sạn!

Câu hỏi "Nếu phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn làm củ khoai tây hay quả trứng" trong đề thi môn Ngữ văn - kỳ thi tuyển sinh lớp 10 trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Khánh Hòa) khiến mạng xã hội xôn xao. Cụ thể, ở đề thi môn Ngữ văn nội dung câu 1 nghị luận xã hội (4 điểm) như sau:

Trong cuốn sách "Ngắm tuổi trẻ quay cuồng trong tĩnh lặng", Lu-Mannup đã chia sẻ: "Phương Tây có câu ngạn ngữ: "Nước sôi làm mềm khoai tây, nhưng lại làm cứng trứng". Hoàn cảnh chẳng có lỗi, quan trọng rằng, bản lĩnh nội tại của bạn tới đâu.

Nếu phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn làm củ khoai tây hay quả trứng? Viết một bài văn nghị luận bày tỏ quan điểm của bản thân về vấn đề trên.

Ngay khi đề thi này được đăng tải lên mạng xã hội, cũng như trên các nhóm trao đổi về chuyên môn đang xôn xao và có nhiều ý kiến tranh luận khác nhau. Thậm chí có nhiều ý kiến cho là phản cảm và không mang tính giáo dục.

Phản ứng và cho rằng, đề lộ ngay lỗi về chuyên môn rất cơ bản, thầy Bạch Trọng Nhân, giáo viên văn Trường THPT Gia Định (Q.Bình Thạnh, TP.Hồ Chí Minh), bày tỏ: "Trước tiên, xét về nguyên tắc cơ bản, đề có trích dẫn tựa sách và tác giả, cần phải có thêm năm xuất bản và nhà xuất bản.

Về nội dung của câu trích dẫn, tôi tạm chia làm hai phần. Phần thứ nhất là một câu ngạn ngữ của phương Tây, câu này nghe qua thì có phần đúng về mặt hiện tượng, nhưng mục đích cuối cùng dù trứng có cứng thì cũng trở thành thức ăn, cũng giống như khoai tây bị luộc trong nước sôi. Phần thứ hai, là câu của người viết sách “Hoàn cảnh chẳng có lỗi, lỗi quan trọng rằng bản lĩnh nội tại của bạn tới đâu”. Tôi thấy câu này khá hay và có vấn đề để các em nghị luận. Nhưng vì phần thứ hai đi sau một câu nói chỉ đúng một phần nên giá trị của nó cũng làm người viết phải đắn đo".

Thầy Nhân còn nhấn mạnh: "Phần lỗi nặng nhất trong đề là ở câu lệnh “Nếu phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn là củ khoai tây hay quả trứng?”. Người ra đề đã không nghĩ tới sự rùng rợn, phản cảm của một giả định. Tôi nghĩ rằng, người ra đề, người phản biện và duyệt đề cần phải làm việc cẩn thận và nghiêm túc hơn, vì đây là một kỳ thi tuyển những em học sinh sẽ vào lớp chuyên của một tỉnh, nếu đề như thế này thì các em có còn tin tưởng vào thầy cô, những người đã và đang sẽ dạy mình hay không?".

Giúp học sinh liên tưởng tốt

Theo bạn Nguyễn Thị Cát Ly, sinh viên ngành Ngữ văn trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đề thi này không hề phản cảm, bởi đằng sau lớp nghĩa đen là một bài học vô cùng ý nghĩa trong cuộc sống.

"Riêng mình, mình thấy đề thi này rất thú vị, xứng tầm là một đề thi chọn học sinh vào lớp chuyên. Đã là đề thi chuyên, thì càng phải làm nổi bật lên khả năng tư duy sáng tạo của các em khi hành văn.

Câu hỏi "nếu phải ở trong nước sôi, em sẽ chọn làm củ khoai tây hay quả trứng?" như là một câu đố để thử thách khả năng tư duy và phản biện của các em. Bởi trong hoàn cảnh nước sôi, thì dù chọn là khoai tây thì cũng sẽ bị luộc mềm, là quả trứng cũng bị luộc chín. Cái cốt lõi mà câu hỏi muốn đó chính là các bạn học sinh phải trả lời sao cho khéo, biết cách linh hoạt với hoàn cảnh, để đưa ra câu trả lời hợp lý nhất".

Đồng tình với ý kiến của Ly, một bạn khác cho rằng, đề thi mang một triết lý tuy đơn giản mà sâu xa, hiệu quả, giá trị bài học cuộc sống rất rõ. Không chỉ giúp các em chuyên văn có thể vận dụng tính linh hoạt của mình mà còn học được bài học về sự thích nghi với cuộc sống. Chúng ta dù là một củ khoai tây hay là một quả trứng thì đều có giá trị cả, quan trọng là bản lĩnh của mỗi người khi ở trong từng hoàn cảnh khác nhau.

Cách diễn đạt chưa "sâu"

Theo bạn đọc Hoàng Văn Minh, giá trị nhân văn ở câu ngạn ngữ Phương Tây là rất đúng đắn. Tuy nhiên, đứng dưới góc độ là một bạn đọc bình thường, tôi cảm thấy mặc dù đề thú vị, nhưng cách diễn đạt ở câu hỏi lại chưa thực sự thuyết phục.

"Đồng tình rằng câu hỏi này là dùng từ "nếu", mang ý nghĩa biểu đạt là một giả định, không có thật. Tuy nhiên, giả định này lại mang sắc thái tiêu cực. Có thể sẽ là bước đệm cho những giả định đầy tính ngu ngốc và vô cảm hơn. Đơn giản, nếu như bạn giả định rằng, "nếu tôi có thật nhiều tiền", hay "nếu như tất cả mọi người đều bình an",.. thì chắc chắn sẽ không bị ai "ném đá".

Bày tỏ sự tiếc nuối về câu hỏi đưa ra giả thiết "nếu phải ở trong nước sôi…", độc giả Trang cho biết: "Ở đây vẫn có một chút "sạn" nho nhỏ. Theo mình, đáng lý ra, nếu muốn để mọi người có cái nhìn toàn diện hơn thì nên để các từ như nước sôi, quả trứng, củ khoai tây trong ngoặc kép. Bởi nếu không, ý nghĩa của câu hỏi lại bị diễn đạt theo hướng "rất văn nói". Ở trường hợp này, người đọc rất dễ sẽ áp dụng tư duy khoa học vào trong văn chương. Do đó, cái nhìn sẽ trở nên nghiêm khắc và một chiều hơn".

Cũng là một học sinh chuẩn bị thi lên lớp 10, em Nguyễn Thùy Linh chia sẻ: "Mặc dù mới đọc thì em cảm thấy đề khá lạ nhưng lại đang "gò bó" học sinh. Vì nếu theo hướng câu hỏi, sẽ rất nhiều bạn chọn "quả trứng", mà lại không suy nghĩ đến một cách ứng xử linh hoạt khác".

Cô Nguyễn Thị Tâm - giáo viên dạy văn tại một trường THCS ở Vĩnh Phúc bày tỏ: "Tôi cảm thấy câu ngạn ngữ và mệnh đề chẳng liên quan gì nhau. Nước sôi là điều kiện để khoai mềm, trứng cứng (chín), theo kiểu điều kiện - kết quả. Nghĩa là phải trải qua thử thách, khó khăn khắc nghiệt (nước sôi, lửa bỏng) mới đạt kết quả, thành tựu.

Chọn là quả trứng hay chọn khoai đều giống nhau: thành công không dễ mà đến. Con người sinh ra ở những môi trường, hoàn cảnh sống, nền giáo dục khác nhau, đến với thành công, đạt kết quả cuối cùng bằng những con đường, cách thức khác nhau (mềm hay cứng). Thế nhưng vế sau "hoàn cảnh chẳng có lỗi...." lại dễ làm học sinh bị lệch hướng khi làm bài.

"Sự phản cảm ở đây nếu có chỉ là cách diễn đạt khiến cho khả năng liên tưởng của người đọc đi hơi xa chút vì ngôn ngữ nói, tiếng lóng hiện đại. Nhưng cùng 1 vấn đề nghị luận như thế này, chọn câu ngạn ngữ khác và mệnh đề khác sẽ đỡ gây tranh cãi hơn", cô Tâm chia sẻ thêm.

Giải thích về đề thi này, ông Đỗ Hữu Quỳnh, Phó giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Khánh Hòa nói: “ Câu nghị luận xã hội, chuyển tải ý là tác động hoàn cảnh, nghịch cảnh đối với con người về bản lĩnh nội tại của con người sẽ thắng được nghịch cảnh đó. Vấn đề này, đặt ra tình huống trong câu ngạn ngữ nhưng chữ “nước sôi”, “khoai tây”, “trứng” không được đặt trong ngoặc kép gây hiểu nhầm cho học sinh.

Đây là sơ suất của người ra đề. Nhưng đối với học sinh thi chuyên giỏi văn, các em học ngạn ngữ và có câu ngạn ngữ ở trên thì sẽ hiểu được ý người ra đề, khoai tây nằm trong nước sôi mềm, trứng cứng... Cho đến bây giờ mình chưa chấm, chưa biết mức độ làm bài của học sinh như thế nào, nhưng tinh thần học sinh chuyên văn sẽ hiểu được, giải thích được.”

Chọn nghề: Hãy là ‘hành khách’ vui vẻ vì luôn có một ‘nhà ga’ chờ đón
PGS.TS Chu Cẩm Thơ: Nếu coi bằng cấp là 'giấy thông hành' duy nhất sẽ có nguy cơ cho sự giả dối
Học thật, thi thật: Cần một cuộc ‘đại phẫu thuật’ về triết lý để cho ra sản phẩm giáo dục thật
Để dạy thật, học thật: Phải xóa bỏ bệnh 'ngụy thành tích' trong giáo dục
TS. Hoàng Ngọc Vinh: 'Phải dạy và học ra những giá trị thật, để văn bằng thực sự là giấy thông hành suốt cuộc đời'
'Khi tư duy của đa số về giáo dục chưa thay đổi…'
TIN LIÊN QUAN
Phi Khanh (tổng hợp)

Đọc thêm

XSMN 1/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 1/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 1/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 1/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 1/7. xổ số hôm nay 1/7. kết quả xổ số miền Nam 1/7/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 1 tháng 7. xổ số miền Nam thứ 6. ...
Ông Tập Cận Bình lần đầu rời khỏi Trung Quốc đại lục sau 2 năm Covid, hé lộ điểm đến

Ông Tập Cận Bình lần đầu rời khỏi Trung Quốc đại lục sau 2 năm Covid, hé lộ điểm đến

Baoquocte.vn. Chiều 30/6, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến khu hành chính đặc biệt Hong Kong bằng đường sắt.
Thi đấu cho Pau FC, Quang Hải được báo Trung Quốc khen tương lai tươi sáng

Thi đấu cho Pau FC, Quang Hải được báo Trung Quốc khen tương lai tươi sáng

Baoquocte.vn. Nhiều tờ báo Trung Quốc ngưỡng mộ khi chứng kiến Quang Hải gia nhập CLB Pau FC, viễn cảnh của cầu thủ này và bóng đá Việt Nam sẽ rất ...
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30/6-1/7): Hà Nội đêm mưa; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Trung Trung Bộ nắng nóng; Nam Bộ trời nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30/6-1/7): Hà Nội đêm mưa; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Trung Trung Bộ nắng nóng; Nam Bộ trời nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đêm và sáng mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông, sau mưa to cục bộ; Trung Trung ...
Nga tuyên bố rút quân khỏi đảo Rắn, Kiev lập tức ca ngợi lực lượng Ukraine 'tuyệt vời'

Nga tuyên bố rút quân khỏi đảo Rắn, Kiev lập tức ca ngợi lực lượng Ukraine 'tuyệt vời'

Baoquocte.vn. Các lực lượng Nga đã rút khỏi đảo Rắn, tiền đồn chiến lược ở Biển Đen, mà Moscow giành quyền kiểm soát từ đầu chiến dịch quân sự ở Ukraine.
Người phụ nữ tạo nên 'cú lừa lớn nhất trong lịch sử hội họa' qua đời

Người phụ nữ tạo nên 'cú lừa lớn nhất trong lịch sử hội họa' qua đời

Baoquocte.vn. Nữ họa sĩ Margaret Keane nổi tiếng với những bức chân dung khắc họa nhân vật có đôi mắt to và tạo nên cú lừa lớn nhất trong lịch sử ...
Khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao

Khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao

Baoquocte.vn. Lễ khánh thành Tranh tường gốm do Đại sứ quán Kazakhstan tặng Học viện Ngoại giao nhân kỷ niệm 30 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam-Kazakhstan.
Dự báo thời tiết: Ảnh hưởng bão số 1, Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và diễn biến phức tạp

Dự báo thời tiết: Ảnh hưởng bão số 1, Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và diễn biến phức tạp

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành đã chủ trì cuộc họp về công tác dự báo bão số 1 (Chaba) với Tổng cục Khí tượng ...
Các trở ngại được gỡ bỏ, đàm phán FTA EU-Australia sẽ 'dong thuyền ra khơi'

Các trở ngại được gỡ bỏ, đàm phán FTA EU-Australia sẽ 'dong thuyền ra khơi'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Australia cho biết, FTA giữa nước này và EU sẽ được đẩy nhanh tiến độ và nối lại đàm phán vào tháng 10 tới.
Thi tốt nghiệp THPT 2022: Những quy định nghiêm ngặt trong phòng thi mà thí sinh cần lưu ý

Thi tốt nghiệp THPT 2022: Những quy định nghiêm ngặt trong phòng thi mà thí sinh cần lưu ý

Baoquocte.vn. Một số nội dung thí sinh cần lưu ý khi bước vào phòng thi, theo hướng dẫn tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 theo quy định của ...
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30/6-1/7): Hà Nội đêm mưa; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Trung Trung Bộ nắng nóng; Nam Bộ trời nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (30/6-1/7): Hà Nội đêm mưa; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ mưa to đến rất to; Trung Trung Bộ nắng nóng; Nam Bộ trời nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đêm và sáng mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông, sau mưa to cục bộ; Trung Trung Bộ nắng nóng.
Dự báo thời tiết: Ảnh hưởng bão số 1, Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và diễn biến phức tạp

Dự báo thời tiết: Ảnh hưởng bão số 1, Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và diễn biến phức tạp

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành đã chủ trì cuộc họp về công tác dự báo bão số 1 (Chaba) với Tổng cục Khí tượng Thủy văn.
Đánh giá công tác 10 năm phòng, chống tham nhũng

Đánh giá công tác 10 năm phòng, chống tham nhũng

Baoquocte.vn. 10 thực hiện công tác phòng chống tham nhũng, xây dựng, hoàn thiện thể chế được quan tâm hơn, từng bước hoàn thiện cơ chế phòng ngừa chặt chẽ.
'Giữ lửa' hạnh phúc gia đình, 'thắp sáng' sức mạnh dân tộc

'Giữ lửa' hạnh phúc gia đình, 'thắp sáng' sức mạnh dân tộc

Baoquocte.vn. Sau đại dịch, mỗi gia đình là những nhân tố nòng cốt, đóng góp vào sự chuyển mình phục hồi của đất nước, 'thắp sáng' sức mạnh quốc gia dân tộc.
Quảng Trị: Bắt đối tượng lên vùng biên vận chuyển trái phép 618 viên ma túy

Quảng Trị: Bắt đối tượng lên vùng biên vận chuyển trái phép 618 viên ma túy

Baoquocte.vn. Ngày 28/6, các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị đã phát hiện, bắt quả tang 2 đối tượng có hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy.
Covid-19 ngày 29/6: Gần 9.400 ca khỏi bệnh, 777 F0 mới và tăng lên 49 bệnh nhân nặng

Covid-19 ngày 29/6: Gần 9.400 ca khỏi bệnh, 777 F0 mới và tăng lên 49 bệnh nhân nặng

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 29/6 của Bộ Y tế cho biết có 777 ca mắc Covid-19 mới; gần 9.400 bệnh nhân khỏi và không có F0 tử vong.
Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Baoquocte.vn. Phát hiện mới được đánh giá là đặt nền móng cho việc phát triển một phương pháp điều trị hiệu quả tổn thương não ở trẻ sơ sinh.
Covid-19: Chuyển điều tra vi phạm tại CDC Đà Nẵng

Covid-19: Chuyển điều tra vi phạm tại CDC Đà Nẵng

Baoquocte.vn. Đã có kết luận việc thanh tra việc mua sắm trang thiết bị y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm phục vụ phòng, chống dịch Covid-19 tại CDC Đà Nẵng.
Hàn Quốc lần đầu tiên sản xuất vaccine phòng Covid-19

Hàn Quốc lần đầu tiên sản xuất vaccine phòng Covid-19

Baoquocte.vn. Hàn Quốc cấp phép sử dụng vaccine ngừa Covid-19 nội địa đầu tiên do SK Bioscience phối hợp với Đại học Y khoa Washington (Mỹ) phát triển.
Không ai được bảo vệ hoàn toàn trước biến thể BA.5

Không ai được bảo vệ hoàn toàn trước biến thể BA.5

Baoquocte.vn. Một biến thể phụ của Omicron đang dần chiếm lĩnh thế giới - BA.5. Các nhà khoa học dự đoán, BA.5 sẽ gây ra hầu hết các trường hợp nhiễm Covid-19 mới trong thời gian ...
Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Baoquocte.vn. Dòng virus BA.5 thuộc biến thể Omicron chủ yếu tác động tới đường hô hấp trên, khiến người bệnh sốt, ớn lạnh, mất khứu giác, ho, nghẹt mũi, sổ mũi…
Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Baoquocte.vn. Các loại kem chứa retinol thời gian qua được chị em ‘rần rần’ săn đón với khả năng cải thiện làn da đáng kể.
Phiên bản di động