Đi Lào, ‘chậm lại’ để… yêu!

TS. Trịnh Lê Anh
Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội
Tôi từng làm đổ cà phê lên áo một ông lão người Lào. Tôi chỉ thấy nụ cười hiền khẽ vang lên: “Baw pen nyang”. Ba tiếng “không sao đâu” ấy chính là chìa khóa mở cánh cửa vào văn hóa Lào - nơi sự khoan thai (hay lòng bao dung) không phải đức tính, mà là nhịp thở tự nhiên của đất trời.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Đi Lào,  ‘chậm lại’ để… yêu!
TS. Trịnh Lê Anh tĩnh tại trong không gian của di sản văn hoá Lào. (Ảnh: TGCC)

Người ta ví von Đông Nam Á như bức tranh đa sắc: Thái Lan rực rỡ ánh đèn sân khấu, Việt Nam hối hả nhịp xe cộ, còn Lào tựa bản nhạc thiền tĩnh lặng. Đến đây, bạn không đi du lịch, mà “sống” cùng thời gian. Những chiếc đồng hồ dường như ngừng quay trước khung cảnh đoàn sư áo vàng khoan thai khất thực ở Luang Prabang mỗi bình minh. Họ bước đi trong im lặng, đôi chân trần chạm đất nhẹ như mây. Du khách vội vã nhất cũng nén thở cho nhẹ, sợ tiếng ồn làm hỏng khoảnh khắc linh thiêng ấy.

Dòng Mekong là linh hồn của câu chuyện “sống chậm”. Nó không cuồn cuộn như ở hạ nguồn, mà uốn mình qua những triền núi đá vôi, mang theo phù sa vàng ươm tưới mát ruộng lúa. Người Lào gọi sông là Mè Nam Khôn - mẹ của những dòng nước. Họ thả mình theo “mẹ”, để thuyền độc mộc lơ lửng giữa màn sương Vang Vieng, để hoàng hôn nhuộm tím mặt nước thành thứ rượu vang của đất trời. Có lẽ, chính dòng sông đã dạy họ triết lý sống thong dong: Hoa nở rồi tàn, nước chảy mãi về biển, vội vàng chi để đánh mất hương sắc hôm nay?

Dù vậy, đừng lầm tưởng “chậm” đồng nghĩa với trì trệ. Ở Savannakhet - thị trấn cổ nép mình bên dòng sông Mekong, thời gian tưởng chừng đóng khung trong những ngôi nhà Pháp trăm tuổi. Hàng cây dầu cổ thụ rì rào kể chuyện thế kỷ XIX, khi người Pháp mang theo baguette và kiến trúc Baroque, để rồi thời gian biến chúng thành di sản lai tạo đầy mê hoặc. Người Lào không bỏ lại quá khứ để làm mới, họ để lịch sử tự lên tiếng qua vết nứt trên những bức tường rêu phong, qua hương cà phê thơm lừng trong quán nhỏ ven đường.

Cánh đồng Chum - bí ẩn khảo cổ khiến giới nghiên cứu đau đầu lại là minh chứng cho sự kiên nhẫn. Hàng ngàn chiếc chum đá khổng lồ nằm rải rác trên cao nguyên Xiengkhuang, im lặng giữa cỏ cây. Người Lào không vội giải mã chúng, họ thong thả pha ấm trà nóng, mời khách lạ ngồi xuống chiếu tre, kể về truyền thuyết những người khổng lồ uống rượu tiên. Sự huyền bí không cần lời đáp, nó tồn tại như món quà cho trí tưởng tượng.

Văn hóa Lào là nghệ thuật tìm hạnh phúc trong điều giản dị. Ở Thakhek - thị trấn nhỏ phía Nam, tôi tình cờ lạc vào con hẻm chưa có tên trên bản đồ. Một bà lão ngồi bên mẹt xôi nóng, nở nụ cười móm mém: “Sabaidee” (Xin chào). Bà không mời chào hối thúc, chỉ lặng lẽ gói xôi vào lá chuối, rắc lên ít vừng thơm. Tôi chợt hiểu sự hào phóng thật sự không cần lời mời.

Có một nghịch lý thú vị giữa thế giới đề cao tốc độ, Lào lại “đánh cược” vào sự chậm rãi. Ở Vientiane có sự thủ thỉ: “Cà phê còn nóng, ngồi thêm chút đi!”. Điều này hoàn toàn không xuất phát từ sự lười biếng như một vài góc nhìn, mà từ triết lý Phật giáo thấm đẫm trong từng hơi thở: Hạnh phúc không phải đích đến, mà là cách ta bước đi.

Khi hoàng hôn buông trên cầu Mittaphap, tôi gặp một nhiếp ảnh gia người Pháp. Anh nói: “Tôi đến Lào để tìm lại thứ châu Âu đã đánh mất – sự tử tế của thời gian”. Đúng vậy, ở xứ sở này, người ta không xếp hàng dài trước cửa tiệm iPhone mới, mà xếp hàng để dâng bông hoa cúng Phật. Họ không sốt sắng check-in “sống ảo”, nhưng sẵn sàng ngồi cả buổi bên bờ sông, ngắm trẻ con tắm mưa.

Trên chuyến bay rời Vientiane, tôi chợt nhớ lời một nhà sư trả lời vì sao người Lào “enjoy the unhurry” (hưởng-thụ-sự-không-vội): “Chúng tôi không sợ chậm, vì Mặt trời vẫn mọc đều đặn mỗi ngày”. Lào dạy ta bài học về lòng tin – tin rằng vũ trụ vận hành hoàn hảo, tin rằng mỗi bước chân chậm rãi đều có ý nghĩa riêng. Đôi khi, con người cần lạc đường để tìm thấy chính mình, cần im lặng để nghe tiếng thì thầm của trái tim. Có lẽ, đó chính là món quà lớn nhất từ xứ sở triệu voi – nơi thời gian không ngừng trôi, chỉ lặng lẽ lắng đọng…

Máy bay hạ cánh Nội Bài, sẽ không nghe thêm tiếng Lào khoan thai “baw pen nyang”, nhưng tôi đã tự học được cách thỉnh thoảng buông bỏ chiếc đồng hồ để hòa với nhịp thở của đất trời, mà tôi tự gọi là “the unhurry” - trạng thái không vội.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng di tích, lễ hội, tín ngưỡng để trục lợi

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng di tích, lễ hội, tín ngưỡng để trục lợi

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 4/2/2025 đôn đốc thực hiện nhiệm vụ trọng tâm sau kỳ ...

Tưng bừng Tuần văn hóa lễ hội Cổ Loa (Hà Nội) năm 2025

Tưng bừng Tuần văn hóa lễ hội Cổ Loa (Hà Nội) năm 2025

Lễ hội Cổ Loa Xuân Ất Tỵ 2025 diễn ra trong không khí vui tươi, phấn khởi khi nhân dân cả nước chào mừng kỷ ...

Nâng tầm du lịch văn hóa Việt, để du khách tìm thấy sự khác biệt ở mỗi nơi họ đến

Nâng tầm du lịch văn hóa Việt, để du khách tìm thấy sự khác biệt ở mỗi nơi họ đến

Khách du lịch ngày nay, nhất là những người du lịch dài ngày, muốn tìm thấy sự đa dạng, khác biệt ở mỗi nơi họ ...

Du lịch Việt Nam đạt kỷ lục mới về khách quốc tế

Du lịch Việt Nam đạt kỷ lục mới về khách quốc tế

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê công bố sáng 6/2, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tháng 1/2025 đạt gần 2,1 triệu ...

Về Bắc Ninh, trẩy hội Xuân lớn nhất vùng Kinh Bắc

Về Bắc Ninh, trẩy hội Xuân lớn nhất vùng Kinh Bắc

Năm nay, lễ hội Lim diễn ra trong hai này 9-10/2 (tức ngày 12 và 13 tháng Giêng) tại 3 xã thuộc tổng Nội Duệ ...

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Xem tử vi 22/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 22/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 22/11. Lịch âm 22/11/2026? Âm lịch hôm nay 22/11. Lịch vạn niên 22/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI và công nghiệp bán dẫn đang được Việt Nam xác định là một trong những nhiệm vụ quan ...
Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Mitsubishi Power Asia Pacific khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển năng lượng và kinh ...
Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 'bốc hơi' gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế ...
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Hội người Việt Nam tỉnh Savannakhet, Trường Phổ thông Hữu nghị Lào - Việt của tỉnh phối hợp tổ chức Hội thi ‘Em yêu tiếng Việt’ lần thứ V, năm ...
PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

PNTRIP với khát vọng kết nối và hành trình kiến tạo giá trị

Công ty TNHH Du lịch và Thương mại quốc tế Phương Nam - PNTRIP ra đời vào ngày 8/3/2011.
Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Khám phá sắc màu văn hóa và du lịch của vùng đất quê hương Khổng Tử

Chiều 18/11, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội cùng Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Sơn Đông tổ chức chương trình giới thiệu văn hóa và du lịch tỉnh Sơn Đông.
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

TP. Cần Thơ đang chuẩn bị chuỗi hoạt động quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động