Di sản gốm Bàu Trúc ra thế giới

Làng gốm Bàu Trúc ở thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước từ xưa đến nay vốn nổi tiếng như một biểu tượng của du lịch Ninh Thuận. Gốm Bàu Trúc nổi tiếng không chỉ bởi những nét độc đáo riêng có của mình mà còn bởi những lô hàng xuất khẩu sang Mỹ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
di san gom bau truc ra the gioi Ngôi làng "chàng may áo, nàng cày cấy"
di san gom bau truc ra the gioi Gốm sứ Mỹ Linh và khát vọng đưa gốm Việt ra thế giới

Lạ và đặc biệt

Bàu Trúc là làng gốm cổ nhất Đông Nam Á, nổi tiếng với sản phẩm gốm thủ công và kỹ thuật nung gốm độc đáo. Gốm Bàu Trúc được ngợi ca như một sản phẩm “ấm bàn tay con người” nhất với nét văn hóa Chăm đặc trưng không lẫn với gốm nơi khác.

di san gom bau truc ra the gioi
Nghệ nhân làng Bàu Trúc ngày ngày vẫn miệt mài với nghề truyền thống.

Người ta yêu gốm Bàu Trúc vì nó lạ. Lạ ở cách thức tạo ra sản phẩm. Nếu gốm ở các vùng khác được tạo ra trên bàn xoay thì ở Bàu Trúc, tất cả các sản phẩm được làm hoàn toàn bằng tay. Bàn tay làm gốm ấy phải là bàn tay dẻo dai, khéo léo của phụ nữ và chỉ có đất ở Bàu Trúc mới có thể tạo ra sản phẩm mà không dùng bàn xoay. Đó là nguồn đất, nguồn cát riêng biệt chỉ phù sa sông Quao ở đây mới tạo nên.

Theo truyền thuyết, nghề làm gốm do vợ chồng ông tổ Poklong Chanh dạy cho phụ nữ trong làng. Từ ngàn xưa, họ đã truyền nhau bí quyết pha trộn cát với đất, đất dẻo và cát mịn trộn theo một tỷ lệ phù hợp sẽ cho ra đời những sản phẩm gốm hữu dụng nhất. Nguyên liệu làm gốm là đất sét mịn, có độ dẻo cao được làm sạch, nếu chỉ lẫn một chút cát thô hoặc ít sạn, bẩn thì sản phẩm sau khi nung sẽ bị nứt, hỏng hoàn toàn. Đất sét lấy về được đập nhuyễn, ngâm nước, sau đó là công đoạn nhồi đất. Đất được nhồi kỹ rồi có thể để dùng vài ngày, khi nào làm gốm chỉ cần tưới nước vào là được.

Gốm nặn xong đem phơi chỗ mát, khi khô ráo thì đem nung. Sản phẩm gốm được nung lộ thiên ở nhiệt độ khoảng từ 500 - 6000C trong vòng sáu giờ. Nung gốm phải chọn ngày nắng, củi được chất bên dưới, sản phẩm gốm đặt ở trên theo nguyên tắc lớn dưới, nhỏ trên, phía trên cùng phủ một lớp rơm. Khi gốm chín, nếu là sản phẩm thô cứ để nguyên trên lò, còn sản phẩm mỹ nghệ cần cho ngay gốm vào nước để có màu đỏ đẹp. Với sản phẩm cần nhuộm màu, sau khi nung sẽ được phun hoặc ngâm nước chiết xuất từ cây thị trồng trên núi của Ninh Thuận.

Bởi những điều lạ và đặc biệt ấy mà gốm Bàu Trúc được coi là sản phẩm đặc trưng của văn hóa Chăm.

di san gom bau truc ra the gioi
Du khách thích thú với tượng thiếu nữ Chăm múa Apsara.

Gốm Chăm sang Mỹ

Ngày 20/6 vừa qua, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa công bố Danh mục 7 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đợt XIX, trong đó có Nghệ thuật làm gốm truyền thống của người Chăm ở Làng gốm Bàu Trúc.

Tỉnh Ninh Thuận đã đưa ra nhiều chương trình để bảo tồn và phát triển làng nghề gốm Bàu Trúc. Ở làng hiện có gần 80% số hộ dân theo nghề. Bởi thế, ngoài trung tâm văn hóa giới thiệu nghệ thuật làm gốm truyền thống, du khách có thể đến bất kỳ hộ dân nào trong làng để tự mình trải nghiệm cảm giác khi tạo ra một sản phẩm gốm. Chị Ngọc Anh (du khách đến từ Hà Nội) một tay đập đất khô cho tơi, một tay nhúng nước hồ hởi cho biết: “Tôi đến làng từ sáng sớm và theo chân nghệ nhân Đàng Thị Phan lựa đất sét, lựa cát. Tôi được hướng dẫn tỉ mỉ cách pha đất và cát sao cho hài hòa… Tôi hy vọng tự mình sẽ làm ra một sản phẩm gốm nào đó, sản phẩm đơn giản thôi nhưng đây sẽ là kỷ niệm khó quên đối với tôi”.

Nghệ nhân Đàng Thị Phan năm nay đã gần 70 tuổi nhưng vẫn rất đam mê truyền nghề cho con cháu và bất kỳ ai yêu nghề làm gốm. Biết nung gốm từ năm 18 tuổi, bà Phan chính là người đưa gốm Bàu Trúc sang Nhật, Pháp, Malaysia theo các chương trình giới thiệu văn hóa của tỉnh Ninh Thuận... Chia sẻ về niềm tự hào làm nghề, bà Phan bảo: “Cái độc đáo nhất của nghề gốm Bàu Trúc là không có bàn xoay. Kỳ lạ lắm, chỉ có đất ở vùng sông Quao mới làm được gốm không có bàn xoay thôi. Tôi nhớ lần sang Nhật biểu diễn, tôi lấy đất của tôi lên bàn xoay của Nhật thử làm sản phẩm nhưng không được. Tôi lấy đất của Nhật làm thử bằng tay như kỹ thuật của gốm Bàu Trúc thì đất sụp xuống, còn đất của tôi lên được đến 2m. Người Nhật họ ngạc nhiên lắm”.

Cuối năm 2014, trong một lần đến Bàu Trúc tham quan, kiến trúc sư Trần Hùng (Việt kiều Mỹ) đã có ý tưởng và cho khởi động dự án đưa gốm Bàu Trúc vào trang trí tại khu vui chơi giải trí, khu nghỉ dưỡng, khách sạn ở Mỹ. Chuyến hàng đầu tiên với hơn 500 mặt hàng gốm mỹ nghệ (như tượng thần Siva, tượng thần Ganesa, phụ nữ cầu mưa, phù điêu Apsara, thiếu nữ múa Apsara, đèn lồng các loại...) đã được đóng kiện xuất khẩu sang Mỹ.

Hiện nay, gian trưng bày và bán các sản phẩm gốm Bàu Trúc tại California, Texas và Arizona (Mỹ) vẫn thu hút lượng lớn người dân đến xem và mua hàng.

di san gom bau truc ra the gioi Festival Nghề truyền thống Huế 2017: Tôn vinh các làng nghề truyền thống

Với chủ đề “Tinh hoa Nghề Việt”, Festival Nghề truyền thống Huế 2017 sẽ diễn ra từ 28/4 – 2/5 tại TP. Huế, quy tụ ...

di san gom bau truc ra the gioi Làng nghề Việt Nam đến với bạn bè Mozambique

Từ ngày 23-28/3, tại thủ đô Maputo, Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique tổ chức Triển lãm ảnh “Làng nghề truyền thống Việt Nam” ...

di san gom bau truc ra the gioi Dệt tương lai từ nghề truyền thống

Một buổi chiều cuối năm, gió bấc se lạnh nơi miền biên ải, đoàn chúng tôi vượt hàng trăm cây số đến thăm làng dệt ...

Đỗ Anh Ngọc

Đọc thêm

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC, mong muốn tiếp tục đồng hành với Việt Nam

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Liên minh doanh nghiệp Hoa Kỳ - APEC.
HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

HANIFF VIII quy tụ 11 thành viên Ban Giám khảo trong nước và quốc tế

Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội lần thứ VIII (HANIFF VIII) quy tụ 11 chuyên gia, nhà làm phim và nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam, quốc tế tham gia các Ban Giám khảo.
Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Trải nghiệm văn hoá Việt Nam tại Cairo

Đại sứ quán Việt Nam tại Ai Cập đã trang trọng tổ chức "Ngày văn hóa Việt Nam tại Cairo", hướng tới kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026).
Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Đưa văn hóa Việt đến với người dân Perth

Gần 4.000 lượt người đã đến quảng trường Forrest Place, trung tâm thành phố Perth để tham dự Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 – “Sắc màu quê hương”.
Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Chuyên gia Israel bật mí cách xây dựng sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên số

Israel từ một quốc gia nhỏ đã xây dựng vị thế hàng đầu về an ninh mạng nhờ sự kết nối giữa chính sách, doanh nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo.
Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Miền đất hứa của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là một vùng trung gian giống như miền đất hứa chưa được khai thác đầy đủ...
Cơ hội đưa tranh của tài năng trẻ Việt Nam đến triển lãm tại Paris, Pháp

Cơ hội đưa tranh của tài năng trẻ Việt Nam đến triển lãm tại Paris, Pháp

Cuộc thi Vẽ tranh quốc tế Triển lãm Bảo tàng Louvre Pháp IAP lần thứ 4 mở ra cơ hội cho các tài năng hội họa trẻ Việt Nam vươn ra quốc tế.
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động