 |
| Ăn uống kém lành mạnh, tiếp xúc chất độc hại và căng thẳng mãn tính, thiếu kết nối là những yếu tố âm thầm thúc đẩy lão hóa và bệnh tật. (Nguồn: Adobe Stock) |
Thói quen sinh hoạt và các yếu tố môi trường có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tế bào và quá trình lão hóa sinh học.
Theo bác sĩ y học chức năng người Mỹ Will Cole, đồng tác giả cuốn sách sắp phát hành Heal Your Cells, những yếu tố của lối sống hiện đại có thể góp phần gây rối loạn chức năng tế bào, ảnh hưởng đến tình trạng viêm, giấc ngủ và nhiều quá trình liên quan đến sức khỏe.
“Gene của chúng ta không thay đổi trong hàng nghìn năm, nhưng môi trường sống đã thay đổi mạnh mẽ trong thời gian rất ngắn”, Cole nói. Ông cho rằng chế độ ăn uống, độc tố môi trường, căng thẳng và sang chấn có thể góp phần đẩy nhanh quá trình lão hóa.
Theo chuyên gia này, một số người ở độ tuổi 20-40 có thể có “tuổi sinh học” cao hơn tuổi thật, với các tế bào hoạt động như ở người cao tuổi. Những dấu hiệu như đầu óc mơ hồ, mệt mỏi kéo dài thường bị xem nhẹ, dù có thể liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe.
Cole cho rằng những thay đổi ở cấp độ tế bào đôi khi bắt đầu nhiều năm trước khi bệnh được chẩn đoán. Ông chỉ ra ba yếu tố có thể làm gián đoạn hoạt động của tế bào, tạo ra tình trạng ông gọi là “nhiễu tế bào”, góp phần thúc đẩy lão hóa và bệnh tật.
Chế độ ăn uống kém lành mạnh
Theo Cole, việc tiêu thụ các loại thực phẩm “không có lợi cho cơ thể” - đặc biệt là những thực phẩm gây viêm - chính là tác nhân hàng đầu gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tế bào.
Ông cũng cho biết việc không duy trì khung giờ ăn uống cố định - thay vào đó là ăn rải rác trong thời gian dài mà không để cơ thể có khoảng nghỉ để tiêu hóa và nhịn ăn - cũng có thể làm mất cân bằng tế bào.
Tiếp xúc với chất độc hại
Cole cảnh báo một số yếu tố từ môi trường như thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và PFAS - nhóm hóa chất thường được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” - có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Mức độ tác động phụ thuộc vào loại chất, liều lượng và thời gian tiếp xúc.
Ông cũng đề cập đến vi khuẩn, virus và nấm mốc như những yếu tố có thể gây hại.
Ngoài ra, tiếp xúc với ánh sáng xanh vào buổi tối có thể làm rối loạn nhịp sinh học ở một số người. Duy trì giờ ngủ - thức đều đặn và tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên vào ban ngày có thể hỗ trợ giấc ngủ và sức khỏe tế bào.
Căng thẳng mãn tính, chấn thương tâm lý và sự thiếu kết nối
Cole cũng chỉ ra rằng căng thẳng mãn tính, những chấn thương tâm lý chưa được giải quyết và sự thiếu hụt kết nối xã hội hoặc tâm linh là những yếu tố có thể liên quan đến tình trạng gia tăng “nhiễu tín hiệu” ở cấp độ tế bào.
Một số nghiên cứu ghi nhận người tham gia hoạt động tôn giáo, tâm linh có mức viêm thấp hơn và sức khỏe tốt hơn, nhưng chưa đủ bằng chứng khẳng định đức tin trực tiếp mang lại những lợi ích này.
“Đó là một khía cạnh ít được đề cập trong cộng đồng biohacking (tối ưu hóa tuổi sinh học)”, Cole nhận định. “Các nghiên cứu cho thấy những người có đời sống đức tin thường sống thọ hơn, khỏe mạnh hơn, cũng như có cuộc sống trẻ trung và tràn đầy sức sống hơn”.
Cole cho rằng những lợi ích tương tự có thể đến từ bất kỳ niềm tin, cộng đồng nào giúp cải thiện trạng thái tinh thần, hoặc đơn giản là kết nối với thiên nhiên.
| Khắc phục vị trí GPS không chính xác nhanh chóng Vị trí GPS sai lệch có thể gây khó khăn khi dùng bản đồ, gọi xe hay định vị. Nguyên nhân thường do tín hiệu ... |
| Bác sĩ tim mạch khuyến cáo tránh 4 món ăn sáng Tiến sĩ Sanjay Bhojraj khuyên tránh cà phê nhiều đường, nước tăng lực, bánh ngọt và thịt chế biến vào buổi sáng để bảo vệ ... |
| 5 loại thực phẩm nên ăn mỗi ngày để cải thiện sức khỏe não bộ Khám phá các thực phẩm tự nhiên giúp duy trì sức khỏe não bộ, từ cá béo đến rau xanh và cà phê. |
| Ăn trứng đúng cách vào bữa sáng theo lời khuyên chuyên gia Kết hợp thêm yến mạch, bơ, táo và cải bó xôi khi ăn trứng vào bữa sáng giúp tăng giá trị dinh dưỡng và hỗ ... |
| Lý do yến mạch là lựa chọn hàng đầu cho bữa sáng lành mạnh Yến mạch kết hợp cùng các loại hạt và quả mọng được các chuyên gia khuyến nghị nên dùng cho bữa sáng, giúp não, tim ... |
