“Điểm nghẽn” trong quan hệ ASEAN - Trung Quốc

Nếu hai bên không nhanh chóng khôi phục lòng tin lẫn nhau, bất kỳ nỗ lực để phục hồi quan hệ hai bên trong 25 năm tiếp theo sẽ là vô cùng khó khăn.
TIN LIÊN QUAN
diem nghen trong quan he asean trung quoc Cuộc họp lần thứ 12 các quan chức cao cấp ASEAN - Trung Quốc
diem nghen trong quan he asean trung quoc Định vị sáng tối trong quan hệ Trung Quốc - ASEAN

Ông Kavi Chongkittavorn, chuyên gia tại Học viện an ninh và nghiên cứu quốc tế tại Đại học Chulalongkorn, Thái Lan đã nhận định như vậy trong bài viết đăng tải trên the Nation ngày 13/6. Bài viết được đưa ra trong bối cảnh các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Trung Quốc tổ chức cuộc họp đặc biệt tại Trung Quốc từ ngày 13-14/6.

diem nghen trong quan he asean trung quoc
Chuyên gia Kavi Chongkittavorn. (Nguồn: Flickr)

Thiếu sự tin tưởng lẫn nhau

Khi Trung Quốc lần đầu tiên tham dự cuộc họp của ASEAN tại Kuala Lumpur, Malaysia vào năm 1991, không ai có thể dự đoán rằng quan hệ Trung Quốc - ASEAN sẽ phát triển ngày càng mạnh mẽ, trở thành một trong những mối quan hệ quan trọng nhất trong số 11 quan hệ đối tác đối thoại của ASEAN.

Hiện nay, khi Trung Quốc và ASEAN đã tự tin hơn và cả đôi bên đều có được vị thế khu vực và quốc tế cao hơn, cả hai vẫn cần đến nhau. Hai bên có thể dễ dàng hài hòa các nhu cầu và lợi ích kinh tế và an ninh. Tuy nhiên, hiện nay quan hệ ASEAN -Trung Quốc đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi những tranh chấp kéo dài ở Biển Đông và quan trọng nhất là sự thiếu tin tưởng ngày càng tăng, làm suy yếu nền tảng vững chắc của mối quan hệ.

Nếu hai bên không nhanh chóng khôi phục lòng tin lẫn nhau, bất kỳ nỗ lực để phục hồi quan hệ hai bên trong 25 năm tiếp theo sẽ là vô cùng khó khăn. Tầm nhìn dài hạn của Trung Quốc về mối quan hệ hòa bình và thịnh vượng với ASEAN sẽ khó thành hiện thực. Hơn bao giờ hết, cả hai bên cần có tầm nhìn táo bạo hơn để có thể giúp điều chỉnh quan hệ bất đối xứng hiện tại trở nên bình đẳng hơn và thoát khỏi “ngõ cụt” về ngoại giao hiện tại. Ở thời điểm này, cách tiếp cận “có người thì không có ta” sẽ chỉ dẫn đến những hậu quả tai hại.

Các cường quốc lớn khác, đặc biệt là Mỹ và Nga, đã đặt ra sân chơi bình đẳng với các nước ASEAN. Điều đó được thể hiện qua Tuyên bố Sunnylands (ASEAN - Mỹ) và Tuyên bố Sochi (ASEAN - Nga), đây là các tầm nhìn bao quát và mang tính gắn bó chặt chẽ giữa các cặp quan hệ. Như vậy, Tuyên bố Vientiane vào tháng 9 sắp tới của Hội nghị thượng đỉnh ASEAN - Trung Quốc phải vượt qua hai tuyên bố trên cả về nội dung và cam kết.

Trong khi đó, cuộc họp đặc biệt tại Côn Minh, Trung Quốc giữa các Ngoại trưởng ASEAN và Trung Quốc về vấn đề Biển Đông giúp truyền động lực cho mối quan hệ trong tương lai của hai bên, là cơ hội hiếm có cho tất cả các bên liên quan hợp tác để khôi phục lòng tin.

diem nghen trong quan he asean trung quoc
Các ngoại trưởng ASEAN - Trung Quốc họp tại Côn Minh, Trung Quốc. (Nguồn: TTXVN)

ASEAN và Trung Quốc đều hiểu rất rõ quan điểm chủ đạo của mỗi bên về vấn đề Biển Đông. Do đó, hai bên phải tiếp tục những nỗ lực tập trung vào các biện pháp tăng cường nền tảng và các quan điểm chung đã được xác định trong những cuộc tham vấn trước đó, cũng như khảo sát các sáng kiến mới.

Bất đồng tại Biển Đông

Cả hai bên cũng phải giải quyết cái gọi là "những vấn đề phức tạp và quan trọng" liên quan đến việc hoàn thiện Bộ Quy tắc ứng xử tại Biển Đông (COC). Sự chậm trễ của COC sẽ làm lãng phí cơ hội để giúp hai bên xây dựng lòng tin vốn rất cần thiết tại thời điểm này.

Ngoài ra, để loại bỏ các nguy cơ xung đột phát sinh từ những căng thẳng ở Biển Đông, ASEAN và Trung Quốc có thể đồng ý với đề nghị của Singapore, nước giữ vai trò điều phối viên quan hệ ASEAN - Trung Quốc, về việc mở rộng phạm vi của Bộ Quy tắc ứng xử cho các tình huống bất ngờ trên biển (CUES). Singapore đã đề xuất đưa vấn đề tuần tra biển (tàu màu trắng) vào CUES. Trong tương lai, quy tắc này cũng nên bổ sung thêm cả vấn đề tàu đánh cá trá hình được sử dụng trong các hoạt động quân sự. Rõ ràng, các nước ASEAN và Trung Quốc đều thấy rõ lợi ích của việc áp dụng CUES để ngăn ngừa các sự cố và những hiểu lầm có thể xảy ra ở Biển Đông.

Một điểm gây tranh cãi khác là quyết định đang được mong đợi tại Tòa Trọng tài thường trực (PCA). ASEAN chắc chắn sẽ đưa ra lập trường chung liên quan đến phán quyết của PCA. Tuy nhiên, chưa biết lập trường chung này sẽ được đưa ra trước hay sau khi phán quyết được công bố. Song chắc chắn, lập trường sẽ mang giai điệu trung tính, phản ánh các giá trị và quan điểm ASEAN như giải quyết hòa bình các tranh chấp; tôn trọng đầy đủ các quy trình pháp lý và ngoại giao; không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, phù hợp với những nguyên tắc được thừa nhận của luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Trong khi đó, Trung Quốc vẫn khẳng định không chấp nhận bất cứ một phán quyết nào được đưa ra bởi PCA đối với vụ việc này.

Hai bên đã đưa ra Tuyên bố chung ASEAN - Trung Quốc về quan hệ Đối tác chiến lược vì Hòa bình và Thịnh vượng 2016-2020, dài 23 trang và được thông qua hồi cuối tháng 11/2015. Tài liệu này nêu rõ chi tiết về 210 kế hoạch hành động bao gồm toàn bộ các phương diện của mối quan hệ hai bên, bao gồm cả ''Sáng kiến Một Vành đai, Một con đường” và hoạt động kết nối khác. Tuy nhiên, tất cả sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu hai bên không thể thoát khỏi tình thế khó khăn hiện tại.

diem nghen trong quan he asean trung quoc Thủ tướng phát biểu tại lễ khai mạc Hội chợ, Hội nghị ASEAN-Trung Quốc

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có bài phát biểu tại Lễ khai mạc Hội chợ Triển lãm ASEAN-Trung Quốc lần thứ 10 và Hội ...

diem nghen trong quan he asean trung quoc Thủ tướng dự Hội nghị thương mại ASEAN-Trung Quốc

Nhận lời mời của Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, sáng 2/9, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dẫn đầu Đoàn đại biểu ...

diem nghen trong quan he asean trung quoc Thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Trung Quốc lên tầm cao mới

Báo Thế giới & Việt Nam xin giới thiệu tóm tắt nội dung phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh tại Hội ...

Thu Hiền
(theo The Nation)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

XSMT 30/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - SXMT - KQXS 30/9/2020

XSMT 30/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - SXMT - KQXS 30/9/2020

XSMT 30/9. KQXS 30/9. SXMT. Xổ số miền Trung hôm nay ngày 30 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Trung. KQXSMT.
XSMB 30/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - SXMB - KQXS 30/9/2020

XSMB 30/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - SXMB - KQXS 30/9/2020

XSMB 30/9. KQXS 30/9. SXMB. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 30 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
XSMN 30/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - SXMN - KQXS 30/9/2020

XSMN 30/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - SXMN - KQXS 30/9/2020

XSMN 30/9. KQXS 30/9. SXMN. Xổ số miền Nam hôm nay ngày 30 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Nam. KQXSMN.
Nhóm Phụ nữ Cộng đồng ASEAN tại Hà Nội trao quà trung thu cho trẻ khuyết tật ở Sóc Sơn, Hà Nội

Nhóm Phụ nữ Cộng đồng ASEAN tại Hà Nội trao quà trung thu cho trẻ khuyết tật ở Sóc Sơn, Hà Nội

Nhân dịp Trung thu, Nhóm Phụ nữ Cộng đồng ASEAN tại Hà Nội (AWCH) tổ chức thăm và trao quà cho các em nhỏ khuyết tật tại huyện Sóc Sơn, ...
Covid-19 ở Việt Nam chiều 29/9: 17 ca mắc mới nhập cảnh từ Nga được cách ly ngay, tổng cộng 1.094 bệnh nhân

Covid-19 ở Việt Nam chiều 29/9: 17 ca mắc mới nhập cảnh từ Nga được cách ly ngay, tổng cộng 1.094 bệnh nhân

17 ca mắc mới Covid-19 đều là các ca nhập cảnh được cách ly ngay, không có nguy cơ lây nhiễm ra cộng đồng.
Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tọa đàm với Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Đoàn Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tọa đàm với Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Buổi tọa đàm với Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp giúp các Đại sứ, Tổng lãnh sự gặp gỡ và làm việc với đại diện các ...
Tình hình Belarus: Ông Macron hứa 'làm mọi việc', Tổng thống Nga nhận định nghiêm trọng

Tình hình Belarus: Ông Macron hứa 'làm mọi việc', Tổng thống Nga nhận định nghiêm trọng

Tổng thống Pháp đã cam kết về sự ủng hộ thực tế của châu Âu cho người dân Belarus trong bối cảnh tình hình ở đây vẫn diễn biến phức ...
GS. Ngô Bảo Châu từng rất ‘sốc’ khi tiền lương không đủ mua vé máy bay về Việt Nam

GS. Ngô Bảo Châu từng rất ‘sốc’ khi tiền lương không đủ mua vé máy bay về Việt Nam

GS. Ngô Bảo Châu cho biết, ông đã cực kỳ sốc khi nhận bảng lương đầu tiên của mình. Bảng lương ấy còn không đủ tiền mua vé máy bay ...
Tết Trung thu: Tập đoàn BRG góp ‘Trăng Bình yên’ tới trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt

Tết Trung thu: Tập đoàn BRG góp ‘Trăng Bình yên’ tới trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt

Tập đoàn BRG phối hợp với Hội LHPN Việt Nam tặng quà trung thu cho trẻ em hoàn cảnh đặc biệt, chương trình Vui Tết Trung thu 'Trăng Bình yên'.
Quán cà phê đầu tiên dành cho chó tại Saudi Arabia

Quán cà phê đầu tiên dành cho chó tại Saudi Arabia

Những người nuôi chó ở Saudi Arabia giờ đây có thể tận hưởng những phút giây thư thái trong một quán cà phê mới mở tại thành phố Khobar.
Tình hình Belarus: Ông Macron hứa 'làm mọi việc', Tổng thống Nga nhận định nghiêm trọng

Tình hình Belarus: Ông Macron hứa 'làm mọi việc', Tổng thống Nga nhận định nghiêm trọng

Tổng thống Pháp đã cam kết về sự ủng hộ thực tế của châu Âu cho người dân Belarus trong bối cảnh tình hình ở đây vẫn diễn biến phức tạp.
Thông tin mới nhất về vụ quan chức Hàn Quốc bị Triều Tiên bắn chết, có phải là vụ đào tẩu?

Thông tin mới nhất về vụ quan chức Hàn Quốc bị Triều Tiên bắn chết, có phải là vụ đào tẩu?

Hàn Quốc cho biết, quan chức nước này bị binh lính Triều Tiên sát hại hồi đầu tuần trước đã cố gắng đào tẩu sang Bình Nhưỡng.
Nhật Bản: Chuyến công du đầu tiên của quan chức cao cấp dưới thời ông Suga có gì?

Nhật Bản: Chuyến công du đầu tiên của quan chức cao cấp dưới thời ông Suga có gì?

Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi cho biết, ông sẽ tiến hành chuyến thăm 3 nước ở châu Âu và Trung Đông từ 29/9 đến ngày 4/10.
Bầu cử Mỹ 2020: 'Hiệp đấu' đầu tiên, ông Trump-Biden sẽ 'chạm trán' những gì?

Bầu cử Mỹ 2020: 'Hiệp đấu' đầu tiên, ông Trump-Biden sẽ 'chạm trán' những gì?

Từ 8-9h30 sáng 30/9 theo giờ Việt Nam, hai ứng cử viên trong cuộc Bầu cử Tổng thống Mỹ 2020 sẽ có cuộc tranh luận đầu tiên trên truyền hình.
Mỹ, Trung Quốc đang cố gắng gây áp lực và 'quyến rũ' Hàn Quốc?

Mỹ, Trung Quốc đang cố gắng gây áp lực và 'quyến rũ' Hàn Quốc?

Hàn Quốc dường như bị kéo vào cạnh tranh Mỹ-Trung khi các nhà ngoại giao hàng đầu của hai nước dự kiến thăm xứ sở kim chi vào tháng tới.
Ấn Độ-Nhật Bản bấp bênh thời 'vắng bóng' ông Abe?

Ấn Độ-Nhật Bản bấp bênh thời 'vắng bóng' ông Abe?

Quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản cần một cách tiếp cận mới trong bối cảnh New Delhi mất đi những ưu tiên từ mối quan hệ cá nhân Modi-Abe.
Bầu cử Mỹ và cuộc tranh luận đầu tiên: Màn 'so găng' nảy lửa giữa búa rìu dư luận?

Bầu cử Mỹ và cuộc tranh luận đầu tiên: Màn 'so găng' nảy lửa giữa búa rìu dư luận?

Màn giao đấu giữa hai đối thủ trong cuộc Bầu cử Mỹ ngày 29/9 tới đây được đánh giá sẽ rất cam go.
Với lời xin lỗi gửi tới Seoul, Bình Nhưỡng đã đủ chân thành để vun đắp cho đối thoại liên Triều?

Với lời xin lỗi gửi tới Seoul, Bình Nhưỡng đã đủ chân thành để vun đắp cho đối thoại liên Triều?

Dư luận nhận định rằng Bình Nhưỡng đang thay đổi theo hướng thiện chí và tích cực với đối thoại liên Triều.
Phiên bản di động