Định vị lại kinh tế Việt Nam: Vượt qua thách thức từ đại dịch Covid-19, bắt nhịp với các xu thế của thế giới

Linh Chi
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Covid-19 đang tạo ra những thách thức đối với sự phát triển của Việt Nam, gây nên cú sốc lớn cả phía cung và cầu, thu hẹp hoạt động thương mại và đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, bối cảnh mới cũng mở ra cho Việt Nam một số cơ hội như gia tăng dấu ấn trong dòng thương mại, đầu tư và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu...
Dây chuyền hàn khung xe ôtô tại Công ty ôtô Toyota Việt Nam, vốn đầu tư của Nhật Bản tại Vĩnh Phúc. (Ảnh: TTXVN)
Đại dịch khiến sản xuất bị gián đoạn, tạo ra xu hướng tái định hình chuỗi giá trị toàn cầu và kinh tế Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng đó.

Sóng gió bao trùm

Tại hội thảo công bố “Báo cáo thường niên Kinh tế Việt Nam 2021” mới đây, các chuyên gia Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định, đại dịch Covid-19 đã gây ra một cuộc suy thoái toàn cầu nghiêm trọng, chỉ sau hai cuộc Thế chiến và Đại suy thoái năm 1930.

Nhiều quốc gia bước vào cuộc khủng hoảng trong tình trạng tài khóa bấp bênh và ít có khả năng đưa ra các phản ứng chính sách mạnh liên quan đến chăm sóc sức khỏe hoặc hỗ trợ sinh kế. Tương lai kinh tế thế giới khó dự đoán, phải phụ thuộc vào yếu tố khác như mức độ tiêm vaccine Covid-19; các phản ứng chính sách; diễn biến của các điều kiện tài chính; thị trường hàng hóa...

Trong năm 2020, tăng trưởng kinh tế toàn cầu giảm tốc, thương mại và đầu tư toàn cầu suy giảm; việc làm, thu nhập của người lao động giảm mạnh; thị trường hàng hóa gặp cú sốc lớn và xuất hiện những lỗ hổng trên thị trường tài chính.

Đại dịch cũng khiến sản xuất bị gián đoạn và tạo ra xu hướng tái định hình chuỗi giá trị toàn cầu. Việc các chính phủ và hệ thống ngân hàng trung ương đưa ra các gói cứu trợ và kích thích kinh tế chưa từng có tiền lệ khiến làn sóng nợ ngày càng trở nên rõ nét.

Bên cạnh đó, thế giới đang phải đối mặt với biến đổi khí hậu toàn cầu. Cạnh tranh chiến lược và sự điều chỉnh chính sách của các nước lớn để duy trì, củng cố vị thế của mình trên trường quốc tế và nỗ lực ứng phó với các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu và dịch bệnh... cũng là những thách thức của kinh tế thế giới.

Thách thức và cơ hội của Việt Nam

Giống như các nền kinh tế khác trên thế giới, Việt Nam cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19 mặc dù tăng trưởng kinh tế của Việt Nam năm 2020 đạt dương (2,9%) và được nhiều tổ chức quốc tế dự đoán là một trong những nền kinh tế tăng trưởng cao trong khu vực Đông Nam Á vào năm 2021-2022. Tuy nhiên, làn sóng bùng phát dịch bệnh lần thứ tư kể từ đầu tháng 5/2021 sẽ tạo thêm rất nhiều thử thách với nền kinh tế.

Theo các chuyên gia, Covid-19 đang tạo ra những thách thức đối với sự phát triển của Việt Nam. Cụ thể: Đại dịch đã gây nên cú sốc lớn cả phía cung và cầu, làm sụt giảm trầm trọng sản lượng toàn cầu; kéo theo sự thu hẹp trong hoạt động thương mại và đầu tư quốc tế của Việt Nam.

Biến đổi khí hậu cũng gây ra những hiện tượng thời tiết bất thường, gây gián đoạn hoạt động sản xuất và thương mại quốc tế, đặc biệt trong những ngành mà Việt Nam có tiềm năng và xuất khẩu như nông nghiệp, thủy sản, lâm nghiệp...

Tiếp theo, quá trình số hóa và xanh hóa nền kinh tế tạo ra các thách thức trong quá trình điều chỉnh chiến lược, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực.

Ngoài ra, việc thực hiện các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) làm gia tăng nhập khẩu và sự hiện diện của doanh nghiệp nước ngoài, tạo ra sức ép cạnh tranh gay gắt đối với doanh nghiệp Việt Nam. Đồng thời, nếu thiếu các cơ chế sàng lọc, giám sát, Việt Nam có nguy cơ rơi vào bẫy gia công, lắp ráp, thu hút vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI) kém chất lượng.

Song, bối cảnh mới cũng mở ra cho Việt Nam một số cơ hội như: Gia tăng dấu ấn trong dòng thương mại, đầu tư và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu; Đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số; Thách thức từ biến đổi khí hậu cùng các cam kết trong các FTA thế hệ mới là động lực thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Trong bối cảnh mới của kinh tế Việt Nam, việc tận dụng các FTA là rất quan trọng. (Nguồn: Vnfinance)
Trong bối cảnh mới của kinh tế Việt Nam, việc tận dụng các FTA là rất quan trọng. (Nguồn: Vnfinance)

Bắt nhịp với xu thế lớn

Chuyên gia kinh tế TS. Võ Trí Thành cho rằng, kinh tế Việt Nam cần lưu ý bốn điểm.

Thứ nhất, kinh tế thế giới còn khá là bất ổn, khó lường. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) mới đây cũng đã điều chỉnh lại dự báo với một số nước, trong đó có khu vực Đông Á do tình hình diễn biến dịch. Mặc dù phần lớn là xu thế hồi phục nhưng những khó khăn vẫn còn rất lớn.

TS. Võ Trí Thành cho rằng, kinh tế Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào khả năng khống chế dịch, cách chống dịch, triển khai đầu tư công và các gói hỗ trợ. Trong bối cảnh này, việc tận dụng các FTA là rất quan trọng. Đơn cử như sáu tháng đầu năm 2020, xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) ở con số âm nhưng nhờ FTA Việt Nam - EU (EVFTA) mà sáu tháng cuối năm 2020 và cả những tháng đầu năm 2021, tăng trưởng xuất khẩu sang EU tương đối lạc quan.

Thứ hai, kinh tế thế giới có những vấn đề lớn và Việt Nam phải nhìn về phía trước và phải gắn với các xu thế lớn của toàn cầu. TS. Võ Trí Thành cho hay: “Không nên lẫn giữa những xu thế lớn với những cú sốc làm thay đổi các xu thế. Ví dụ câu chuyện Covid-19 là một cú sốc. Định vị Việt Nam không chỉ đơn thuần là năng lực cạnh tranh mà cần phải gắn với các vấn đề mang nội hàm, ý nghĩa của xu thế lớn như vấn đề địa chính trị, chính sách của các nguyên thủ ở mỗi thời, vấn đề công nghệ, lối sống, đô thị hóa...”

Thứ ba, liên quan tới cách tiếp cận năng lực cạnh tranh và vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị. Theo chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành, cần chú ý tới cơ sở khoa học và tính đúng đắn cũng như hạn chế của các bộ chỉ số mà Việt Nam tiếp cận để có cách ứng xử phù hợp, hiệu quả.

Thứ tư, về chuỗi giá trị, TS. Võ Trí Thành phân tích, nói tới chuỗi giá trị của dệt may, da giày, thực phẩm thì do người mua chi phối; còn chuỗi giá trị công nghệ, điện tử… là do những sản xuất chi phối. Bởi vậy, cần phải “để mắt” vào những “ông lớn” - người sẽ dẫn dắt từng chuỗi giá trị, xem họ là ai, làm thế nào để học hỏi họ và vươn lên.

Ngoài ra, TS. Võ Trí Thành khẳng định: “Trong bối cảnh toàn cầu hiện nay, khi ‘cuộc chiến’ giữa các nước lớn gia tăng, ảnh hưởng của Covid-19 còn đặt ra vấn đề về sự tin cậy với đối tác, các mặt hàng chiến lược, y tế, thiết yếu và công nghệ cốt lõi. Vì vậy, định vị lại kinh tế Việt Nam ở thời điểm này không chỉ là vượt qua những thách thức từ đại dịch, mà còn cần bắt nhịp với các xu thế lớn của thế giới”.

Kinh tế thế giới nổi bật tuần (13-19/8): IMF ‘để mắt’ đến Belarus; Việt Nam là hình mẫu hưởng lợi từ CPTPP; Mỹ-Trung lại ăn miếng trả miếng

Kinh tế thế giới nổi bật tuần (13-19/8): IMF ‘để mắt’ đến Belarus; Việt Nam là hình mẫu hưởng lợi từ CPTPP; Mỹ-Trung lại ăn miếng trả miếng

IMF sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ tình hình ở Belarus; Việt Nam là hình mẫu hưởng lợi từ CPTPP; Mỹ-Trung lại căng thẳng ...

Thủ tướng: Kinh tế vĩ mô 7 tháng cơ bản ổn định, nhiều lĩnh vực đạt kết quả khá tích cực

Thủ tướng: Kinh tế vĩ mô 7 tháng cơ bản ổn định, nhiều lĩnh vực đạt kết quả khá tích cực

Chiều 11/8, dưới sự chủ trì, điều hành của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chính phủ đã họp về công tác phòng, chống ...

Đọc thêm

Chủ nhân Huy chương Vàng môn điền kinh đoàn Singapore là luật sư

Chủ nhân Huy chương Vàng môn điền kinh đoàn Singapore là luật sư

Baoquocte.vn. Tan Zong Yang giành huy chương cự ly 400m nam của môn điền kinh cho Singapore, lần đầu tiên sau 47 năm, đặc biệt, anh đang là một luật sư.
TP. Hồ Chí Minh: Mức học phí thay đổi thế nào?

TP. Hồ Chí Minh: Mức học phí thay đổi thế nào?

Baoquocte.vn. Theo dự thảo, hầu hết các bậc học ở TP. Hồ Chí Minh từ năm học 2022-2023 đều tăng học phí. Đặc biệt, bậc THCS tăng cao nhất lên đến ...
Việt Nam-Lào chia sẻ kinh nghiệm về phát triển kinh tế-xã hội sau đại dịch Covid-19

Việt Nam-Lào chia sẻ kinh nghiệm về phát triển kinh tế-xã hội sau đại dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội Lào và Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ bày tỏ vui mừng khi đồng tổ chức hội thảo chia sẻ kinh nghiệm giữa Quốc hội ...
Tổng thống Hy Lạp ủng hộ Việt Nam tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác và hợp tác toàn diện với EU

Tổng thống Hy Lạp ủng hộ Việt Nam tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác và hợp tác toàn diện với EU

Baoquocte.vn. Tổng thống Hy Lạp ủng hộ Việt Nam tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác và hợp tác toàn diện với EU, khai thác các tiềm năng to lớn ...
Vì sao gói trừng phạt thứ 6 nhằm vào Nga của EU chưa thể thông qua?

Vì sao gói trừng phạt thứ 6 nhằm vào Nga của EU chưa thể thông qua?

Baoquocte.vn. Ngày 16/5, Ngoại trưởng Luxembourg Jean Asselborn cho biết, Liên minh châu Âu sẽ áp đặt gói trừng phạt thứ 6 nhằm vào Nga.
Mỹ-Hàn sắp họp thượng đỉnh, đồn đoán Triều Tiên chuẩn bị thử hạt nhân

Mỹ-Hàn sắp họp thượng đỉnh, đồn đoán Triều Tiên chuẩn bị thử hạt nhân

Baoquocte.vn. Quân đội Hàn Quốc không loại trừ khả năng Triều Tiên sẽ tiến hành một vụ thử hạt nhân trong 'thời gian ngắn' sắp tới.
Cận cảnh bộ đôi Mercedes-AMG A45, CLA45 Edition 55 2022 bản giới hạn

Cận cảnh bộ đôi Mercedes-AMG A45, CLA45 Edition 55 2022 bản giới hạn

Baoquocte.vn. Mercedes-AMG A45, CLA45 Edition 55 2022 là 2 phiên bản mới nhất của chuỗi sản phẩm kỷ niệm sinh nhật lần thứ 55 của Mercedes-AMG.
Lâm Đồng: Khơi dậy tiềm năng, phát huy thế mạnh

Lâm Đồng: Khơi dậy tiềm năng, phát huy thế mạnh

Baoquocte.vn. Với việc triển khai hàng loạt dự án quan trọng, năm 2022 được xem là năm đột phá của tỉnh Lâm Đồng trong đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát ...
Đưa quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả hơn nữa

Đưa quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả hơn nữa

Baoquocte.vn. Nhân chuyến thăm chính thức CHDCND Lào, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tới thăm nguyên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Bounnhang Vorachith.
Khánh thành nhà ở và làm việc Đại đội Thông tin, Lữ đoàn 957, Vùng 4 Hải quân

Khánh thành nhà ở và làm việc Đại đội Thông tin, Lữ đoàn 957, Vùng 4 Hải quân

Baoquocte.vn. Ngày 16/5, tại Cam Ranh, tỉnh Khánh Hoà diễn ra lễ khánh thành và bàn giao công trình Nhà ở, làm việc Đại đội Thông tin, Lữ đoàn 957, Vùng ...
Vì sao gói trừng phạt thứ 6 nhằm vào Nga của EU chưa thể thông qua?

Vì sao gói trừng phạt thứ 6 nhằm vào Nga của EU chưa thể thông qua?

Baoquocte.vn. Ngày 16/5, Ngoại trưởng Luxembourg Jean Asselborn cho biết, Liên minh châu Âu sẽ áp đặt gói trừng phạt thứ 6 nhằm vào Nga.
Trung Quốc: G7 hãy tập trung vào hòa bình, dừng áp đặt lệnh trừng phạt phi pháp

Trung Quốc: G7 hãy tập trung vào hòa bình, dừng áp đặt lệnh trừng phạt phi pháp

Baoquocte.vn. Trung Quốc hối thúc G7 tập trung vào hòa bình, đồng thời dừng áp đặt lệnh trừng phạt phi pháp và kích động cái gọi là cuộc cách mạng sắc màu ở các nước khác.
Kinh tế Trung Quốc hạ nhiệt vì các biện pháp phong tỏa

Kinh tế Trung Quốc hạ nhiệt vì các biện pháp phong tỏa

Baoquocte.vn. Kinh tế Trung Quốc hạ nhiệt đáng kể trong tháng 4/2022 bởi các biện pháp phong tỏa nhằm kiểm soát đại dịch Covid-19.
Giá vàng hôm nay 16/5: Chuỗi giảm giá vàng chưa thể kết thúc, giới đầu tư tiếp tục tháo chạy?

Giá vàng hôm nay 16/5: Chuỗi giảm giá vàng chưa thể kết thúc, giới đầu tư tiếp tục tháo chạy?

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 16/5, thế giới vừa trải qua tuần tồi tệ nhất trong gần 1 năm. Tuần này, chuỗi giảm của giá vàng thế giới đã kết thúc?
Các nền kinh tế châu Á-Thái Bình Dương không nên chậm trễ trong việc phục hồi tiến trình hội nhập khu vực

Các nền kinh tế châu Á-Thái Bình Dương không nên chậm trễ trong việc phục hồi tiến trình hội nhập khu vực

Baoquocte.vn. Các nền kinh tế của APEC không nên chậm trễ phục hồi tiến trình hội nhập châu Á-Thái Bình Dương, vốn được xem là khu vực năng động nhất trên thế giới.
USD, Nhân dân tệ được nâng tỷ trọng trong rổ tiền tệ dự trữ IMF

USD, Nhân dân tệ được nâng tỷ trọng trong rổ tiền tệ dự trữ IMF

Baoquocte.vn. IMF mới đây thông báo đã nâng tỷ trọng của Nhân dân tệ và đồng USD trong rổ tiền tệ dự trữ trên toàn thế giới.
Bất động sản mới nhất: Cảnh báo bị ‘chôn vốn’ bởi sốt đất ảo, Vinhomes phát triển nhà ở xã hội full tiện ích, sự trỗi dậy của địa ốc Thanh Hóa

Bất động sản mới nhất: Cảnh báo bị ‘chôn vốn’ bởi sốt đất ảo, Vinhomes phát triển nhà ở xã hội full tiện ích, sự trỗi dậy của địa ốc Thanh Hóa

Baoquocte.vn. Nhiều địa phương cảnh báo hiện tượng sốt đất ảo, Vinhomes phát triển nhà ở xã hội, địa ốc Thanh Hóa cất cánh... là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Hà Nội mạnh tay lập ‘barie’ chặn sốt đất ven đô, giao dịch giảm mạnh, xuất hiện bán cắt lỗ

Hà Nội mạnh tay lập ‘barie’ chặn sốt đất ven đô, giao dịch giảm mạnh, xuất hiện bán cắt lỗ

Baoquocte.vn. 'Lệnh' tạm dừng phân lô, tách thửa và ngân hàng thắt chặt cho vay kinh doanh bất động sản đã khiến thị trường địa ốc ven Hà Nội rơi vào trầm lắng.
Bất động sản mới nhất: Thị trường xuất hiện yếu tố khó, địa ốc khu Đông ‘ăn theo’ cầu Thủ Thiêm 2, thủ tục công chứng hợp đồng mua bán chung cư

Bất động sản mới nhất: Thị trường xuất hiện yếu tố khó, địa ốc khu Đông ‘ăn theo’ cầu Thủ Thiêm 2, thủ tục công chứng hợp đồng mua bán chung cư

Baoquocte.vn. Nhà thầu lo lắng trước quyết định siết tín dụng, cầu Thủ Thiêm 2 tạo sức bật cho địa ốc khu Đông TP.HCM... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Địa ốc vẫn ‘siêu’ hút vốn, đã xảy ra hiện tượng bong bóng, Vân Đồn được ‘chắp thêm cánh’

Bất động sản mới nhất: Địa ốc vẫn ‘siêu’ hút vốn, đã xảy ra hiện tượng bong bóng, Vân Đồn được ‘chắp thêm cánh’

Baoquocte.vn. Tháo gỡ khó khăn cho địa ốc du lịch, ghi nhận hiện tượng bong bóng ở một số địa phương... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Giá nhà gấp 20 lần thu nhập, phân khúc bán lẻ sẽ hút khách, tiền đổ nhiều nhất vào đâu?

Bất động sản mới nhất: Giá nhà gấp 20 lần thu nhập, phân khúc bán lẻ sẽ hút khách, tiền đổ nhiều nhất vào đâu?

Baoquocte.vn. Giá nhà tăng quá cao so với thu nhập, nhu cầu mặt bằng bán lẻ gia tăng sau đại dịch... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Giá đất ‘nổi sóng’ theo quy hoạch ven sông Hồng, 5 huyện Hà Nội sẽ thành ‘điểm nóng’, sắp tới thời điểm cắt lỗ?

Bất động sản mới nhất: Giá đất ‘nổi sóng’ theo quy hoạch ven sông Hồng, 5 huyện Hà Nội sẽ thành ‘điểm nóng’, sắp tới thời điểm cắt lỗ?

Baoquocte.vn. Giá đất Hà Nội liên tục tăng, chung cư giảm nguồn cung, thị trường có thể rơi vào thời điểm cắt lỗ... là những tin bất động sản mới nhất.
Cổ phiếu rớt thảm, nhà đầu tư 'đứng ngồi không yên', Ủy ban Chứng khoán Nhà nước gửi thông điệp nóng

Cổ phiếu rớt thảm, nhà đầu tư 'đứng ngồi không yên', Ủy ban Chứng khoán Nhà nước gửi thông điệp nóng

Baoquocte.vn. Thị trường chứng khoán đang gây tâm lý chán nản cho nhà đầu tư khi hầu hết các nhóm ngành cổ phiếu đồng loạt lao dốc.
Gucci chấp nhận cho khách hàng thanh toán bằng Bitcoin và tiền mã hóa

Gucci chấp nhận cho khách hàng thanh toán bằng Bitcoin và tiền mã hóa

Baoquocte.vn. Thương hiệu thời trang Gucci vừa công bố sẽ chấp nhận cho khách hàng thanh toán bằng tiền mã hóa tại một số cửa hàng của hãng.
Go Finance 2022: Cuộc thi tài chính, chứng khoán hàng đầu cho sinh viên chính thức mở đơn đăng ký

Go Finance 2022: Cuộc thi tài chính, chứng khoán hàng đầu cho sinh viên chính thức mở đơn đăng ký

Baoquocte.vn. Sáng 22/4, tại Đại học Kinh tế Quốc dân đã diễn ra buổi họp báo khai mạc cuộc thi về tài chính chứng khoán dành cho sinh viên Go Finance 2022.
Lãi suất tiền gửi tăng, các ngân hàng thương mại huy động nguồn vốn ‘khủng’

Lãi suất tiền gửi tăng, các ngân hàng thương mại huy động nguồn vốn ‘khủng’

Baoquocte.vn. Lãi suất tiền gửi các kỳ hạn 6 tháng trở lên tăng 0,3%-0,7% nên nguồn tiền nhàn rỗi của người dân đã quay trở lại hệ thống ngân hàng thương mại.
Công ty chứng khoán BIDV (BSC) phát hành  hơn 65,73 triệu cổ phần cho Hana Financial Investment Co., Lpt

Công ty chứng khoán BIDV (BSC) phát hành hơn 65,73 triệu cổ phần cho Hana Financial Investment Co., Lpt

Baoquocte.vn. HFI đầu tư vào BSC với tư cách là nhà đầu tư chiến lược, cam kết đồng hành lâu dài cùng hỗ trợ, hợp tác về phát triển kinh doanh và quản trị điều hành.
Trước thềm Đại hội đồng cổ đông thường niên, hàng loạt ngân hàng thương mại đặt mục tiêu tăng mạnh lợi nhuận

Trước thềm Đại hội đồng cổ đông thường niên, hàng loạt ngân hàng thương mại đặt mục tiêu tăng mạnh lợi nhuận

Baoquocte.vn. Nhiều ngân hàng thương mại đã công bố tài liệu dự thảo với các mục tiêu kinh doanh lạc quan, đáng chú ý là kế hoạch tăng lợi nhuận được tính bằng lần.
Phiên bản di động