Đổi mới giáo dục không phải ở khẩu hiệu

TS. Vũ Thu Hương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong những năm gần đây, giáo dục Việt Nam tồn tại khá nhiều vấn đề. Tuy nhiên, để giải quyết tận gốc, cần tìm hiểu kĩ nguyên nhân, không có chuyện giáo dục kém chỉ vì một khẩu hiệu.
Lỗi không ở chữ Lễ
Đổi mới giáo dục không phải ở khẩu hiệu mà ở phương pháp.

Lỗi không nằm ở chữ "Lễ"

Liên quan đến đề nghị bỏ khẩu hiệu “Tiên học lễ hậu học văn” của GS. Trần Ngọc Thêm với mục đích là nhằm khai mở tư duy phản biện, giải phóng sức sáng tạo của con người, nhiều nhà giáo và các chuyên gia cho rằng không thể đồng tình với quan điểm này.

Bởi, dù tư duy phản biện là cần thiết nhưng không có nghĩa là học sinh được phép bỏ qua chuyện lễ nghĩa. Và để khai mở tư duy phản biện cũng không cần thiết phải bỏ khẩu hiệu vốn đã trở nên quen thuộc với người Việt.

GS. TSKH Trần Ngọc Thêm cho rằng, để đổi mới giáo dục và đào tạo cần có một giải pháp tổng thể nhưng không dàn trải mà có chìa khóa, có trọng tâm, trọng điểm. Chìa khóa phải là thay đổi triết lý giáo dục. Đồng nghĩa, để có con người sáng tạo, cần chống bệnh thành tích, bệnh phong trào và bệnh đối phó. Cần bắt đầu từ việc thay đổi quan niệm, không sử dụng những cách biểu đạt mang tính thụ động.

Tôi và các nhà giáo dục vẫn quan niệm chữ "Lễ" trong câu khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” là đạo đức, lối sống, cách ứng xử lịch sự, lễ phép. Đó cũng là cách chúng tôi giảng giải cho học sinh từ trước tới nay. Việc sử dụng câu khẩu hiệu này trong giờ giảng dạy của chúng tôi chủ yếu đề cao, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc rèn đức cho học sinh. Những vấn đề vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức, vô văn hóa, vô giáo dục bị lên án và coi những người vi phạm đó là không có... lễ.

Nhiều người băn khoăn liệu chữ "Lễ" có biến người học trở nên thụ động, lệ thuộc vào người thầy, đánh mất sự chủ động, sáng tạo và tư duy phản biện hay không? Thực tế, mỗi chữ trong tiếng Việt cổ đều có nhiều nghĩa. Với người này, chúng ta coi chữ "Lễ" là áp đặt, là giáo dục kiểu thụ động, với người khác chữ "Lễ" lại có ý nghĩa là đạo đức. Cùng một chữ, có nhiều nghĩa là bình thường.

Theo tôi, không nhất thiết phải xóa bỏ đi khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” mà có thể hiểu chữ "Lễ" ở góc độ phù hợp với thời đại và giáo dục ngày nay.

Nhìn rộng ra, các nước phương Đông vẫn giữ khá nhiều nếp cũ, nhưng họ vẫn cởi mở đón nhận những tư tưởng mới, đón nhận cách suy nghĩ mới. Giáo dục mà thản nhiên đập bỏ truyền thống để hi vọng tân tiến là cách làm thiếu thận trọng.

Do đó, vấn đề cần thay đổi ở đây là cách tiếp cận và việc đổi mới giáo dục không nằm ở bỏ khẩu hiệu. Thực tế, khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” cũng không phải là triết lý giáo dục của Việt Nam.

Hiện nay, triết lý giáo dục của chúng ta là giáo dục phát triển năng lực. Vì thế, sự tồn tại của khẩu hiệu này không hề ảnh hưởng đến phương pháp giảng dạy của giáo dục Việt Nam. Nếu theo khẩu hiệu trên, giờ đạo đức phải chiếm 30 - 50% mới đúng.

Khẩu hiệu trên cũng không đi vào đời sống học sinh từ lâu lắm rồi khi hạnh kiểm giờ chỉ tồn tại trên giấy. Ngoài ra, những vấn đề của giáo dục hiện nay nằm ở phương thức quản lý giáo dục đã lỗi thời, nhiều bất cập. Để giải quyết các vấn đề trong giáo dục, nhất thiết phải có sự cải tổ trong các phương thức quản lý giáo dục.

Bỏ "Lễ", đạo đức các con sẽ ra sao?

Trong khi đó, bên cạnh thực trạng bạo lực học đường, còn rất nhiều các vấn đề nóng khác của học sinh Việt Nam mà chủ yếu tập trung chính ở đạo đức, lối sống. Trẻ Việt Nam giờ “Lễ” có nhiều vấn đề. Nói tục, chửi bậy thành cửa miệng, nói trống không, cư xử thiếu văn hóa... Chữ "Lễ" chưa bao giờ yếu như thế, vậy giờ lại bỏ "Lễ", đạo đức các con sẽ ra sao? Do đó, chữ "Lễ" càng nên được coi trọng trong giáo dục nhà trường.

Bệnh thành tích khiến cho nhiều đứa trẻ lạc vào ma trận học hành, thi cử không mệt mỏi; khiến cho giá trị của giáo viên phụ thuộc vào thành tích của học sinh, vào những giờ dự giờ, thi giáo viên dạy giỏi… Rõ ràng, dù nói rằng tồn tại khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” nhưng các trường học vẫn tiếp tục đề cao việc học kiến thức chứ ít quan tâm đến chữ "Lễ".

Nếu chúng ta xóa bỏ khẩu hiệu này, hiệu ứng có thể sẽ rất lớn. Hiện nay, cái tôi của trẻ Việt đã được đẩy lên quá cao. Giáo dục khai phóng quan tâm đến quan niệm và ý tưởng của trẻ. Nhưng ở không ít gia đình và trong lớp học hiện nay, ý thích, đòi hỏi của trẻ cũng khá cao. Điều này gây nguy hại cho tính cách và hình thành nhân cách của trẻ. Có không ít gia đình đã nhận ra, cảm thấy hối hận khi đáp ứng mọi yêu cầu và sở thích của con.

Hơn nữa, các trường học hiện nay đâu bắt buộc phải treo khẩu hiệu "Tiên học lễ, hậu học văn". Mỗi trường có những slogan (khẩu hiệu) của riêng mình. Vậy lý do gì phải “khai tử” một trong các khẩu hiệu vốn rất quan trọng với giáo dục?

Nói một cách công bằng thì giáo dục không đi theo một khẩu hiệu. Trong những năm gần đây, giáo dục Việt Nam tồn tại nhiều vấn đề. Tuy nhiên, để giải quyết tận gốc, cần tìm hiểu kĩ nguyên nhân, không có chuyện giáo dục kém chỉ vì một khẩu hiệu.

Không có người thầy, ta sẽ 'đuối' trong bể thông tin nhưng vẫn 'đói' về tri thức

Không có người thầy, ta sẽ 'đuối' trong bể thông tin nhưng vẫn 'đói' về tri thức

Trong bối cảnh CMCN 4.0, nếu không có những người thầy, chúng ta sẽ 'đuối' trong bể thông tin của thời đại số nhưng vẫn ...

Chữ 'Lễ' rất đẹp, việc gì mà phải bỏ?

Chữ 'Lễ' rất đẹp, việc gì mà phải bỏ?

Chia sẻ với báo TG&VN, nhà báo Hoàng Nguyên Vũ cho rằng, xin đừng hiểu phiến diện, định kiến với chữ 'Lễ' bằng những cách ...

Số ca Covid-19 tại Việt Nam

Cập nhật: 29/01/2022 05:31 | Nguồn: Bộ Y Tế

Hôm nay Tổng
+14,892 2,218,137
Tỉnh Hôm nay Tổng số ca
TP. Hồ Chí Minh 153 514,989
Bình Dương 47 292,690
Hà Nội 2,885 123,478
Đồng Nai 21 99,870
Tây Ninh 126 88,628
Khánh Hòa 129 61,573
Cà Mau 145 55,555
Vĩnh Long 101 53,198
Đồng Tháp 55 47,338
Bình Phước 239 45,435
Cần Thơ 30 44,241
Long An 40 41,612
Trà Vinh 50 37,904
Bến Tre 110 37,365
An Giang 25 35,611
Tiền Giang 17 35,308
Bạc Liêu 44 35,136
Kiên Giang 78 32,915
Sóc Trăng 29 32,224
Bình Định 424 31,503
Bà Rịa – Vũng Tàu 59 30,940
Đà Nẵng 886 30,442
Bình Thuận 63 29,187
Hải Phòng 635 28,945
Bắc Ninh 1,013 23,934
Thừa Thiên Huế 223 20,932
Thanh Hóa 582 19,089
Hưng Yên 374 17,167
Đắk Lắk 1 15,734
Lâm Đồng 206 15,471
Hậu Giang 38 15,355
Bắc Giang 357 14,430
Quảng Ngãi 341 14,290
Quảng Nam 617 13,936
Nghệ An 266 13,284
Quảng Ninh 343 12,205
Hà Giang 125 11,696
Hải Dương 341 11,172
Gia Lai 63 9,920
Vĩnh Phúc 369 9,916
Phú Yên 48 9,783
Nam Định 518 9,601
Đắk Nông 103 8,099
Phú Thọ 454 7,635
Hòa Bình 427 7,616
Thái Nguyên 124 7,101
Ninh Thuận 32 6,783
Thái Bình 169 6,720
Quảng Bình 115 6,094
Hà Nam 159 5,308
Quảng Trị 112 4,440
Lạng Sơn 151 4,128
Sơn La 153 3,911
Ninh Bình 92 3,625
Tuyên Quang 55 3,271
Lào Cai 169 3,079
Hà Tĩnh 0 2,693
Yên Bái 92 2,664
Kon Tum 70 2,468
Điện Biên 82 2,280
Cao Bằng 49 1,732
Lai Châu 27 1,035
Bắc Kạn 41 948

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Giá cà phê hôm nay 29/1, Thị trường biến động thất thường, xuất khẩu cà phê đã quay trở lại mốc 3 tỷ USD

Giá cà phê hôm nay 29/1, Thị trường biến động thất thường, xuất khẩu cà phê đã quay trở lại mốc 3 tỷ USD

Baoquocte.vn. Giá cà phê lên xuống thất thường theo từng phiên, trong khi giá vàng và tiền kỹ thuật số lao dốc, còn dòng vốn đầu cơ ồ ạt chảy về ...
Giá tiêu hôm nay 29/1, đi ngang, dự báo khan hàng, làm gì để duy trì mức giá cao?

Giá tiêu hôm nay 29/1, đi ngang, dự báo khan hàng, làm gì để duy trì mức giá cao?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước đi ngang ở một số địa phương, giao dịch từ 81.000 – 83.500 đ/kg.
XSHCM 29/1, kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay 29/1/2022. XSHCM thứ 7

XSHCM 29/1, kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay 29/1/2022. XSHCM thứ 7

Baoquocte.vn. XSHCM 29/1. Trực tiếp kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay - XSHCM 29/1/2022. xổ số thành phố. xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM.
XSHG 29/1, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 29/1/2022. KQXSHG thứ 7

XSHG 29/1, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 29/1/2022. KQXSHG thứ 7

Baoquocte.vn. XSHG 29/1. Trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang nhanh nhất hôm nay - XSHG 29/1/2022. KQXSHG. Ket qua xo so Hau Giang
Tử vi 2022, tử vi tuổi Hợi năm Nhâm Dần mới nhất: Tài lộc dồi dào, công việc hanh thông

Tử vi 2022, tử vi tuổi Hợi năm Nhâm Dần mới nhất: Tài lộc dồi dào, công việc hanh thông

Baoquocte.vn. Tử vi tuổi Hợi 2022 cần sẵn sàng đón thử thách và cơ hội mới nhưng không cần quá lo lắng vì chỉ là thử thách nên vượt qua được ...
Tương lai mờ mịt cho Ukraine

Tương lai mờ mịt cho Ukraine

Baoquocte.vn. Ukraine khó bước qua ranh giới để trở thành một thành viên NATO nhưng cũng chẳng thể 'ngọt ngào' với Nga.
Dự báo thời tiết Tết Nguyên đán 2022 (29/1-6/2): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét đậm rét hại; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ít mưa, ngày nắng

Dự báo thời tiết Tết Nguyên đán 2022 (29/1-6/2): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét đậm rét hại; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ít mưa, ngày nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết dịp nghỉ Tết Nguyên đán 2022, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét đậm rét hại, vùng núi băng giá; Tây Nguyên, Nam Bộ ít mưa ngày ...
Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2022

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2022

Baoquocte.vn. Chính phủ xác định chủ đề năm 2022 là 'Đoàn kết kỷ cương, chủ động thích ứng, an toàn hiệu quả, phục hồi phát triển' với 6 quan điểm, trọng ...
Tin thế giới 28/1: Nga-Mỹ sắp đoạn tuyệt quan hệ? Nga-Ukraine không hề muốn xung đột; Triều Tiên không đe doạ an ninh khu vực

Tin thế giới 28/1: Nga-Mỹ sắp đoạn tuyệt quan hệ? Nga-Ukraine không hề muốn xung đột; Triều Tiên không đe doạ an ninh khu vực

Baoquocte.vn. Nếu tiếp tục trừng phạt Nga, Mỹ sẽ khiến quan hệ hai bên rạn nứt; Nga, Ukraine đều không muốn có xung đột... là những sự kiện thế giới nổi ...
Điện mừng nhân dịp kỷ niệm 92 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Điện mừng nhân dịp kỷ niệm 92 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Baoquocte.vn. Nhân dịp kỷ niệm 92 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và Đảng Nhân dân Campuchia đã gửi Điện mừng.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp 29/1/2022: Tuổi Hợi thuận lợi kết hôn

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp 29/1/2022: Tuổi Hợi thuận lợi kết hôn

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 29/1/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
Lịch âm 29/1, âm lịch hôm nay Thứ Bảy ngày 29/1/2022 tốt hay xấu?

Lịch âm 29/1, âm lịch hôm nay Thứ Bảy ngày 29/1/2022 tốt hay xấu?

Baoquocte.vn. Lịch âm 29/1. âm lịch hôm nay 29/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 29/1/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 29 tháng 1 năm 2022 hôm nay.
Tử vi 2022, tử vi tuổi Hợi năm Nhâm Dần mới nhất: Tài lộc dồi dào, công việc hanh thông

Tử vi 2022, tử vi tuổi Hợi năm Nhâm Dần mới nhất: Tài lộc dồi dào, công việc hanh thông

Baoquocte.vn. Tử vi tuổi Hợi 2022 cần sẵn sàng đón thử thách và cơ hội mới nhưng không cần quá lo lắng vì chỉ là thử thách nên vượt qua được sẽ thành công.
Dự báo thời tiết Tết Nguyên đán 2022 (29/1-6/2): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét đậm rét hại; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ít mưa, ngày nắng

Dự báo thời tiết Tết Nguyên đán 2022 (29/1-6/2): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét đậm rét hại; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ít mưa, ngày nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết dịp nghỉ Tết Nguyên đán 2022, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét đậm rét hại, vùng núi băng giá; Tây Nguyên, Nam Bộ ít mưa ngày nắng.
Covid-19 ở Hà Nội ngày 28/1: Thêm 2.885 ca mắc mới; 771 bệnh nhân nặng, nguy kịch đang điều trị

Covid-19 ở Hà Nội ngày 28/1: Thêm 2.885 ca mắc mới; 771 bệnh nhân nặng, nguy kịch đang điều trị

Baoquocte.vn. Bản tin Covid-19 Hà Nội ngày 28/1 do Sở Y tế phát đi tối nay thông báo 24h ghi nhận 2.885 ca bệnh mới, trong đó có 614 ca cộng đồng.
Tối 28/1, cả nước có thêm 14.929 ca Covid-19; Hà Nội vẫn nhiều nhất 2.900 ca; Bắc Ninh hơn 1.000 ca

Tối 28/1, cả nước có thêm 14.929 ca Covid-19; Hà Nội vẫn nhiều nhất 2.900 ca; Bắc Ninh hơn 1.000 ca

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 ngày 28/1 của Bộ Y tế cho biết có 14.929 ca mắc mới tại 62 tỉnh, thành phố; Hà Nội vẫn nhiều nhất với gần 2.900 ca.
Danh sách 37 bệnh viện tiếp nhận điều trị người bệnh Covid-19

Danh sách 37 bệnh viện tiếp nhận điều trị người bệnh Covid-19

Baoquocte.vn. Nhu cầu đi lại trong dịp lễ tết, có thể sẽ tiếp tục ghi nhận nhiều chuỗi lây nhiễm và tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh Covid-19.
Triệu chứng Omicron giữa nam và nữ khác nhau như thế nào?

Triệu chứng Omicron giữa nam và nữ khác nhau như thế nào?

Baoquocte.vn. Mệt mỏi là triệu chứng phổ biến của Covid-19, nhưng nghiên cứu mới chỉ ra biểu hiện này ảnh hưởng đến phụ nữ nặng nề hơn.
WHO: Số ca mắc cao kỷ lục, nguy cơ từ biến thể Omicron vẫn rất lớn

WHO: Số ca mắc cao kỷ lục, nguy cơ từ biến thể Omicron vẫn rất lớn

Baoquocte.vn. Nguy cơ biến thể Omicron của virus SARS-CoV-2 gây ra vẫn rất lớn, khi số ca mắc mới tuần trước tiếp tục lập mốc cao kỷ lục.
Covid-19: Xông hơi, cạo gió có giúp F0 nhanh âm tính?

Covid-19: Xông hơi, cạo gió có giúp F0 nhanh âm tính?

Baoquocte.vn. Xông hơi, cạo gió không có tác dụng đẩy lùi Covid-19, chỉ có thể giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.
Trao hơn 200 triệu đồng cho người nghèo tại Quảng Trị

Trao hơn 200 triệu đồng cho người nghèo tại Quảng Trị

Baoquocte.vn. Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Trị đến thăm, chúc tết và tặng quà cho người dân, cán bộ, chiến sỹ tại Hướng Hóa.
Việt Nam nhận thêm 6,27 triệu liều vaccine Covid-19; các nước cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam

Việt Nam nhận thêm 6,27 triệu liều vaccine Covid-19; các nước cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam

Baoquocte.vn. 6,27 triệu liều vaccine Covid-19 mà Việt Nam vừa mới tiếp nhận ngày 25/1 thông qua cơ chế COVAX đến từ Đức, Luxembourg, Bồ Đào Nha và Anh.
XSBP 29/1, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 29/1/2022. KQXSBP thứ 7

XSBP 29/1, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 29/1/2022. KQXSBP thứ 7

Baoquocte.vn. XSBP 29/1. Trực tiếp kết quả xổ số Bình Phước nhanh nhất hôm nay - XSBP 29/1/2022. Ket qua xo so Binh Phuoc. KQXSBP.
XSHCM 29/1, kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay 29/1/2022. XSHCM thứ 7

XSHCM 29/1, kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay 29/1/2022. XSHCM thứ 7

Baoquocte.vn. XSHCM 29/1. Trực tiếp kết quả xổ số TP.Hồ Chí Minh hôm nay - XSHCM 29/1/2022. xổ số thành phố. xo so Ho Chi Minh. KQXSHCM.
XSHG 29/1, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 29/1/2022. KQXSHG thứ 7

XSHG 29/1, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 29/1/2022. KQXSHG thứ 7

Baoquocte.vn. XSHG 29/1. Trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang nhanh nhất hôm nay - XSHG 29/1/2022. KQXSHG. Ket qua xo so Hau Giang
XSMN 29/1, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 29/1/2022

XSMN 29/1, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 7 ngày 29/1/2022

Baoquocte.vn. XSMN 29/1. trực tiếp xổ số miền Nam 29/1/2022. kết quả xổ số miền Nam hôm nay. xổ số miền Nam thứ 7. xổ số hôm nay 29/1/2022. xo so mien nam. KQXSMN
XSMT 29/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 29/1/2022

XSMT 29/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 29/1/2022

Baoquocte.vn. XSMT 29/1. xổ số hôm nay 29/1/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 29/1/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 7. xo so mien trung. KQXSMT
XSLA 29/1, kết quả xổ số Long An hôm nay 29/1/2022. KQXSLA thứ 7

XSLA 29/1, kết quả xổ số Long An hôm nay 29/1/2022. KQXSLA thứ 7

Baoquocte.vn. XSLA 29/1. Trực tiếp kết quả xổ số Long An nhanh nhất hôm nay - XSLA 29/1/2022. ket qua xo so Long An. KQXSLA
Phiên bản di động