Đời sống văn học trẻ: Sáng tác lung linh, phê bình mật ngọt

Trần Xuân Tiến
TGVN. Những người viết trẻ quanh quẩn trong những chuyện riêng tư. Và vì nể nang, vì quen biết mà các nhà phê bình đang ngồi rải đường rải mật trên những trang phê bình của mình?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Hai góc nhìn về văn của người trẻ
doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Trao giải Cuộc thi sáng tác truyện ngắn Quà tặng cuộc sống
doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot
Người viết hiện đang có nhiều cơ hội để giới thiệu tác phẩm tới độc giả. (Nguồn: Foody)

Người sáng tác ngồi salon

Thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, chúng ta tiếp tục chứng kiến sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật, đặc biệt là công nghệ thông tin. Sự phát triển này đã ảnh hưởng to lớn đến nhiều mặt của cuộc sống, trong đó có đời sống sáng tác và phê bình văn học đương đại.

Ở mảng sáng tác, hơn lúc nào hết, người viết hiện nay có rất nhiều cơ hội để giới thiệu tác phẩm của mình đến với độc giả một cách cập nhật hơn. Độc giả đương đại không còn xa lạ gì với kiểu tiếp thị văn chương qua các trang mạng cá nhân của những cây bút trẻ. Sự tương tác được nâng lên một bước tiến mới chưa từng có. Nhưng để rồi, chính từ hoàn cảnh giao lưu này, những mặt trái của kiểu sáng tác mì ăn liền đã xuất hiện và dần dần có xu hướng lan nhanh trên diện rộng.

Chính vì áp lực phải nhanh chóng cho ra đời tác phẩm văn chương mà những cây bút trẻ đã mất đi sự kỹ lưỡng cần có cho đứa con tinh thần của mình. Rất dễ nhận thấy, họ đang lập lại chính mình trong những trang viết. Ít vốn sống trải nghiệm, sáng tác của người trẻ đa phần loay hoay trong những mảng miếng đề tài quen thuộc. Đôi khi, còn là những trang viết tự sự có phần hư cấu quá lớn khi mà các nhà văn chỉ còn ngồi nhà và tự nghĩ ra viễn cảnh của một cốt truyện ảo tưởng đến không ngờ.

Những lùm xùm về các tác phẩm thuộc thể loại tản văn bút ký, ký sự du ký trong những năm gần đây đã lộ ra mảng tối của bức tranh sáng tác của những cây bút trẻ thừa tưởng tượng nhưng thiếu sự hợp lý. Đi xa hơn, nếu không phải là lặp lại chính mình thì những cây bút trẻ lại lặp lại nhau trong sự vô thức, không chủ ý.

Không khó để thấy bút pháp tương tự nhau ở những cây bút chuyên sáng tác cùng một đề tài. Và thật khó khăn để chỉ ra đâu là cái riêng có của từng gương mặt sáng tác. Năng lực cá nhân còn nhiều trở ngại là thế. Mặt khác, các cây bút trẻ còn đang chưa tìm ra cách để những trang viết của mình mang tính cộng đồng hơn, thấm đẫm hơi thở cuộc sống hơn. Quanh quẩn trong những chuyện cá nhân riêng tư chỉ vì họ chưa thật sự dấn thân nỗ lực. Một môi trường sống hội nhập với thế giới là điều mà mà độc giả luôn trông đợi, và không biết đến bao giờ thì thành hiện thực.

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot
Những lời khen ngợi văn học trẻ đang tràn ngập trên mạng. (Nguồn: From Your Soul)

Người phê bình ôm hủ đường

Qua một số phân tích trên, rõ ràng, đời sống sáng tác của những cây bút trẻ vừa thừa lại vừa thiếu. Thừa lực lượng sáng tác, thừa chủ đề sáng tác vì những lập lại, những quen thuộc đến nhàm chán. Nhưng lại thiếu cây bút có đột phá mới, những đề tài mới mang tính cộng đồng, hàm chứa nỗi trăn trở với cuộc sống của nhiều hình mẫu số phận trong một xã hội có nhiều đổi thay về kinh tế, văn hóa như hiện nay. Ấy vậy mà hàng loạt buổi tọa đàm, hội thảo về văn trẻ, về sáng tác trẻ vẫn chưa thấy được những băn khoăn cùng phân tích cần có về hiện trạng vừa thừa vừa thiếu này.

Không phải là đa số, nhưng những trang phê bình văn chương đã thật sự là phê bình văn chương như đúng nghĩa của nó? Không phủ nhận những thành công nhất định mà các tác phẩm của văn học trẻ đã và đang nỗ lực đạt được nhưng có quá nhiều những mỹ từ mà đội ngũ phê bình dành cho các nhà văn trẻ.

Nếu như trước đây, những lời khen ngợi văn trẻ tràn ngập trên những trang báo (đa phần là báo mạng, được hỗ trợ bởi đội ngũ PR quảng bá hùng hậu) thì nay những lời khen này dường như đang lan dần sang cả những trang phê bình chuyên nghiệp.

Phê bình văn chương trong đầy đủ ý nghĩa của nó không những nêu lên thành công của tác phẩm mà còn phải chỉ ra hạn chế để tác giả hướng đến hoàn thiện trong các sáng tác sau. Thế nhưng, phải chăng vì nể nang, vì quen biết mà các nhà phê bình đang ngồi rải đường rải mật trên những trang phê bình của mình?

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Giới thiệu sách dịch Văn học Việt Nam tại Ukraine

ĐSQ Việt Nam tại Ukraine đã phối hợp với Đại học Tổng hợp quốc gia Taras Shevchenko (một trong số ít những trường Đại học ...

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Văn học giúp tăng cường hiểu biết giữa hai dân tộc Việt - Czech

TGVN. Tối 4/9, tại Trung tâm thương mại SAPA ở Thủ đô Praha, Hội hữu nghị Việt - Czech phối hợp với Hội nhà văn Czech tổ chức ...

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Lần đầu tiên một nhà văn người Arab được trao Giải văn học Man Booker Quốc tế

Sáng 22/5 (giờ Việt Nam), nữ văn sĩ người Oman, Jokha Alharthi đã vượt qua nhiều đối thủ nặng ký để trở thành chủ nhân ...

Đọc thêm

Chủ động thoát khỏi 'Echo Chamber': Hành trình của người trẻ Việt trong kỷ nguyên AI

Chủ động thoát khỏi 'Echo Chamber': Hành trình của người trẻ Việt trong kỷ nguyên AI

Chiến dịch truyền thông ESCAPE được khởi xướng nhằm giúp người trẻ nhận diện các dấu hiệu của “Echo Chamber”.
Linh cảm bất ngờ giúp người đàn ông trúng số 1 triệu USD

Linh cảm bất ngờ giúp người đàn ông trúng số 1 triệu USD

Người đàn ông vừa trúng giải xổ số độc đắc 1 triệu USD sau một quyết định ngẫu hứng vào cuối ngày làm việc đầy áp lực.
Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc năm 2026: Vì mục tiêu ổn định và phát triển

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc năm 2026: Vì mục tiêu ổn định và phát triển

Kỳ họp Lưỡng hội Trung Quốc năm 2026 diễn ra từ ngày 4-12/3 là sự kiện chính trị thường niên lớn nhất của Trung Quốc.
Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Tính toán phía sau Lá chắn châu Mỹ

Sự ra đời của 'Lá chắn châu Mỹ' có thể coi là bước đi đầu tiên nhằm hiện thực hóa tham vọng của Washington giữ vai trò và vị thế ...
Tình hình Trung Đông: Hội đồng Bảo an yêu cầu Iran ngừng tấn công các nước Vùng Vịnh, bác bỏ dự thảo nghị quyết của Nga

Tình hình Trung Đông: Hội đồng Bảo an yêu cầu Iran ngừng tấn công các nước Vùng Vịnh, bác bỏ dự thảo nghị quyết của Nga

Hội đồng Bảo an LHQ đã thông qua một nghị quyết yêu cầu Iran chấm dứt ngay lập tức các cuộc tấn công nhằm vào các quốc gia Vùng Vịnh.
Lạm phát Mỹ tháng 2 có thể tăng do giá xăng trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông

Lạm phát Mỹ tháng 2 có thể tăng do giá xăng trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông

Giá tiêu dùng tại Mỹ được dự báo tăng trong tháng 2/2026 khi giá xăng đi lên trước nguy cơ leo thang xung đột tại Trung Đông.
Phú Quốc tiếp tục lọt danh sách 10 hòn đảo đẹp nhất châu Á

Phú Quốc tiếp tục lọt danh sách 10 hòn đảo đẹp nhất châu Á

DestinAsian chính thức công bố danh sách 10 hòn đảo đẹp nhất châu Á năm 2026 trong khuôn khổ giải thưởng Readers’ Choice Awards do độc giả bình chọn
Du lịch nội địa Trung Quốc lập kỷ lục mới trong năm 2025

Du lịch nội địa Trung Quốc lập kỷ lục mới trong năm 2025

Lượng khách du lịch nội địa tại Trung Quốc đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025 và dịp Tết Nguyên đán 2026.
Lũng Mi - Điểm đến lý tưởng để du khách săn mây

Lũng Mi - Điểm đến lý tưởng để du khách săn mây

Thôn Lũng Mi, nằm giữa đại ngàn xứ Thanh, nổi bật với cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, là điểm đến lý tưởng cho du khách muốn 'săn' mây.
TP.HCM khởi động lại tour trực thăng ngắm thành phố từ trên cao

TP.HCM khởi động lại tour trực thăng ngắm thành phố từ trên cao

Sau thời gian tạm dừng, sáng 6/3 các doanh nghiệp lữ hành tại TP.HCM ký kết hợp tác khai thác lại tour bay trực thăng ngắm thành phố từ trên cao. Đây được xem là ...
Sẽ có 244 sự kiện, hoạt động du lịch, văn hóa và thể thao trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026

Sẽ có 244 sự kiện, hoạt động du lịch, văn hóa và thể thao trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026

Bộ Ngoại giao và UBND tỉnh Gia Lai chủ trì tổ chức họp báo quốc tế cung cấp thông tin về Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.
Hà Nội vào Top 50 thành phố đẹp nhất thế giới

Hà Nội vào Top 50 thành phố đẹp nhất thế giới

Tạp chí Condé Nast Traveler đưa Hà Nội vào danh sách 50 thành phố đẹp nhất thế giới năm 2026.
Ra mắt sách phác thảo chân dung và hồi ức các nhà ngoại giao nữ Việt Nam

Ra mắt sách phác thảo chân dung và hồi ức các nhà ngoại giao nữ Việt Nam

Mạng lưới các nhà ngoại giao nữ Việt Nam cùng Học viện Ngoại giao tổ chức Lễ ra mắt cuốn sách “Các nhà ngoại giao nữ Việt Nam: Phác thảo chân dung và hồi ức”.
Mang sách ngoại văn tuyển chọn đến độc giả Việt Nam

Mang sách ngoại văn tuyển chọn đến độc giả Việt Nam

Nhằm đáp ứng nhu cầu của độc giả, Boston Corner chính thức ra mắt vào ngày 7/3 đánh dấu sự xuất hiện của một không gian tri thức quốc tế dành cho độc giả Việt.
Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII vinh danh nhiều tác phẩm có giá trị văn hóa và học thuật

Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII vinh danh nhiều tác phẩm có giá trị văn hóa và học thuật

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII.
Hành trình truyền cảm hứng của tác giả Gen Z Lê Nhật Nam

Hành trình truyền cảm hứng của tác giả Gen Z Lê Nhật Nam

Khi các tác giả trẻ Việt Nam bắt đầu tìm được tiếng nói riêng trong không gian xuất bản và sáng tạo nội dung, Lê Nhật Nam nổi lên như một gương mặt tiêu biểu.
'Khổng Tước' mê hoặc khán giả Hà Nội trong đêm công diễn đầu tiên

'Khổng Tước' mê hoặc khán giả Hà Nội trong đêm công diễn đầu tiên

Vở múa “Khổng Tước – The Peacock Hanoi 2026” do nghệ sĩ múa nổi tiếng Trung Quốc Dương Lệ Bình dàn dựng và biểu diễn đã có đêm công diễn đầu tiên đầy cảm xúc.
Mùa Xuân Bính Ngọ trên quê hương Việt Nam

Mùa Xuân Bính Ngọ trên quê hương Việt Nam

Có dịp đi du lịch vòng quanh thế giới, chúng ta rất dễ nhận thấy hầu hết khắp các châu lục đều có những tượng đài với hình ảnh và truyền thuyết về linh vật.
Áo dài Fashion Week 2026: Tôn vinh di sản Việt trên sân khấu thời trang quốc tế

Áo dài Fashion Week 2026: Tôn vinh di sản Việt trên sân khấu thời trang quốc tế

Áo dài Fashion Week 2026 (ADFW26) thu hút gần 200 người mẫu quốc tế chuyên nghiệp, thanh thiếu niên gốc Việt tham gia casting cho chương trình.
Thử nghiệm giải pháp quản lý lễ hội bằng công nghệ UAV tại Chùa Hương

Thử nghiệm giải pháp quản lý lễ hội bằng công nghệ UAV tại Chùa Hương

Việc thực nghiệm thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm nghiên cứu khả năng ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội tại Chùa Hương.
Lan tỏa thông điệp bầu cử Quốc hội qua nghệ thuật truyền thống

Lan tỏa thông điệp bầu cử Quốc hội qua nghệ thuật truyền thống

Nhà hát Nghệ thuật truyền thống TP. Đà Nẵng đang tổ chức nhiều chuyến lưu diễn tại các địa phương nhằm tuyên truyền về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính dự Ngày hội 'Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc' năm 2026

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính dự Ngày hội 'Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc' năm 2026

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính nhấn mạnh vai trò của văn hóa như sức mạnh nội sinh, nền tảng tinh thần và động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Quần thể Tam Chúc đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt

Quần thể Tam Chúc đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt

Tối 28/2, diễn ra Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt đối với danh lam thắng cảnh và khảo cổ Quần thể Tam Chúc.
Khai hội Xuân Yên Tử 2026: Mùa hội đầu tiên của Di sản văn hoá thế giới

Khai hội Xuân Yên Tử 2026: Mùa hội đầu tiên của Di sản văn hoá thế giới

Xuân Yên Tử 2026 là mùa lễ hội đầu tiên khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được ghi danh là Di sản văn ...
Phiên bản di động