Đời sống văn học trẻ: Sáng tác lung linh, phê bình mật ngọt

Trần Xuân Tiến
TGVN. Những người viết trẻ quanh quẩn trong những chuyện riêng tư. Và vì nể nang, vì quen biết mà các nhà phê bình đang ngồi rải đường rải mật trên những trang phê bình của mình?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Hai góc nhìn về văn của người trẻ
doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Trao giải Cuộc thi sáng tác truyện ngắn Quà tặng cuộc sống
doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot
Người viết hiện đang có nhiều cơ hội để giới thiệu tác phẩm tới độc giả. (Nguồn: Foody)

Người sáng tác ngồi salon

Thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, chúng ta tiếp tục chứng kiến sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật, đặc biệt là công nghệ thông tin. Sự phát triển này đã ảnh hưởng to lớn đến nhiều mặt của cuộc sống, trong đó có đời sống sáng tác và phê bình văn học đương đại.

Ở mảng sáng tác, hơn lúc nào hết, người viết hiện nay có rất nhiều cơ hội để giới thiệu tác phẩm của mình đến với độc giả một cách cập nhật hơn. Độc giả đương đại không còn xa lạ gì với kiểu tiếp thị văn chương qua các trang mạng cá nhân của những cây bút trẻ. Sự tương tác được nâng lên một bước tiến mới chưa từng có. Nhưng để rồi, chính từ hoàn cảnh giao lưu này, những mặt trái của kiểu sáng tác mì ăn liền đã xuất hiện và dần dần có xu hướng lan nhanh trên diện rộng.

Chính vì áp lực phải nhanh chóng cho ra đời tác phẩm văn chương mà những cây bút trẻ đã mất đi sự kỹ lưỡng cần có cho đứa con tinh thần của mình. Rất dễ nhận thấy, họ đang lập lại chính mình trong những trang viết. Ít vốn sống trải nghiệm, sáng tác của người trẻ đa phần loay hoay trong những mảng miếng đề tài quen thuộc. Đôi khi, còn là những trang viết tự sự có phần hư cấu quá lớn khi mà các nhà văn chỉ còn ngồi nhà và tự nghĩ ra viễn cảnh của một cốt truyện ảo tưởng đến không ngờ.

Những lùm xùm về các tác phẩm thuộc thể loại tản văn bút ký, ký sự du ký trong những năm gần đây đã lộ ra mảng tối của bức tranh sáng tác của những cây bút trẻ thừa tưởng tượng nhưng thiếu sự hợp lý. Đi xa hơn, nếu không phải là lặp lại chính mình thì những cây bút trẻ lại lặp lại nhau trong sự vô thức, không chủ ý.

Không khó để thấy bút pháp tương tự nhau ở những cây bút chuyên sáng tác cùng một đề tài. Và thật khó khăn để chỉ ra đâu là cái riêng có của từng gương mặt sáng tác. Năng lực cá nhân còn nhiều trở ngại là thế. Mặt khác, các cây bút trẻ còn đang chưa tìm ra cách để những trang viết của mình mang tính cộng đồng hơn, thấm đẫm hơi thở cuộc sống hơn. Quanh quẩn trong những chuyện cá nhân riêng tư chỉ vì họ chưa thật sự dấn thân nỗ lực. Một môi trường sống hội nhập với thế giới là điều mà mà độc giả luôn trông đợi, và không biết đến bao giờ thì thành hiện thực.

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot
Những lời khen ngợi văn học trẻ đang tràn ngập trên mạng. (Nguồn: From Your Soul)

Người phê bình ôm hủ đường

Qua một số phân tích trên, rõ ràng, đời sống sáng tác của những cây bút trẻ vừa thừa lại vừa thiếu. Thừa lực lượng sáng tác, thừa chủ đề sáng tác vì những lập lại, những quen thuộc đến nhàm chán. Nhưng lại thiếu cây bút có đột phá mới, những đề tài mới mang tính cộng đồng, hàm chứa nỗi trăn trở với cuộc sống của nhiều hình mẫu số phận trong một xã hội có nhiều đổi thay về kinh tế, văn hóa như hiện nay. Ấy vậy mà hàng loạt buổi tọa đàm, hội thảo về văn trẻ, về sáng tác trẻ vẫn chưa thấy được những băn khoăn cùng phân tích cần có về hiện trạng vừa thừa vừa thiếu này.

Không phải là đa số, nhưng những trang phê bình văn chương đã thật sự là phê bình văn chương như đúng nghĩa của nó? Không phủ nhận những thành công nhất định mà các tác phẩm của văn học trẻ đã và đang nỗ lực đạt được nhưng có quá nhiều những mỹ từ mà đội ngũ phê bình dành cho các nhà văn trẻ.

Nếu như trước đây, những lời khen ngợi văn trẻ tràn ngập trên những trang báo (đa phần là báo mạng, được hỗ trợ bởi đội ngũ PR quảng bá hùng hậu) thì nay những lời khen này dường như đang lan dần sang cả những trang phê bình chuyên nghiệp.

Phê bình văn chương trong đầy đủ ý nghĩa của nó không những nêu lên thành công của tác phẩm mà còn phải chỉ ra hạn chế để tác giả hướng đến hoàn thiện trong các sáng tác sau. Thế nhưng, phải chăng vì nể nang, vì quen biết mà các nhà phê bình đang ngồi rải đường rải mật trên những trang phê bình của mình?

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Giới thiệu sách dịch Văn học Việt Nam tại Ukraine

ĐSQ Việt Nam tại Ukraine đã phối hợp với Đại học Tổng hợp quốc gia Taras Shevchenko (một trong số ít những trường Đại học ...

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Văn học giúp tăng cường hiểu biết giữa hai dân tộc Việt - Czech

TGVN. Tối 4/9, tại Trung tâm thương mại SAPA ở Thủ đô Praha, Hội hữu nghị Việt - Czech phối hợp với Hội nhà văn Czech tổ chức ...

doi song van hoc tre sang tac lung linh phe binh mat ngot Lần đầu tiên một nhà văn người Arab được trao Giải văn học Man Booker Quốc tế

Sáng 22/5 (giờ Việt Nam), nữ văn sĩ người Oman, Jokha Alharthi đã vượt qua nhiều đối thủ nặng ký để trở thành chủ nhân ...

Đọc thêm

Cập nhật giá xe máy Yamaha Jupiter mới nhất tháng 4/2026

Cập nhật giá xe máy Yamaha Jupiter mới nhất tháng 4/2026

Bảng giá xe Yamaha Jupiter mới nhất tháng 4/2026 tại các đại lý trên cả nước được cập nhật chi tiết trong bài viết dưới đây.
Kết quả xổ số hôm nay ngày 13 tháng 4: XSHCM, XSCM, XSDT và XSMN 13/4/2026

Kết quả xổ số hôm nay ngày 13 tháng 4: XSHCM, XSCM, XSDT và XSMN 13/4/2026

XSMN 13-4, Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 13-4-2025. Kết quả xổ số hôm nay 13-4, được các công ty XSHCM, XSCM, XSDT... công bố.
Cập nhật bảng giá xe hãng Volkswagen mới nhất tháng 4/2026

Cập nhật bảng giá xe hãng Volkswagen mới nhất tháng 4/2026

Bảng giá xe hãng Volkswagen của các dòng xe như Tiguan, Teramont, Touareg, Teramont X, Teramont Pro, Teramont President, Viloran sẽ được cập nhật chi tiết nhất trong bài viết ...
Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2

Trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 14/4/2026: Sư Tử tài chính khởi sắc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Ba ngày 14/4/2026: Sư Tử tài chính khởi sắc

Tử vi hôm nay 14/4/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Ảnh ấn tượng: Hoà đàm Mỹ-Iran bế tắc, những hành khách đặc biệt trên chuyến bay tới Pakistan, Triều Tiên chào đón vị khách từ Trung Quốc

Ảnh ấn tượng: Hoà đàm Mỹ-Iran bế tắc, những hành khách đặc biệt trên chuyến bay tới Pakistan, Triều Tiên chào đón vị khách từ Trung Quốc

Tổng thống Ukraine thăm Syria; Ngoại trưởng Trung Quốc đến Triều Tiên sau 6 năm; phái đoàn Mỹ và Iran rời Pakistan mà không đạt được thoả thuận nào.
Hơn 90.000 lượt khách đến Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam 2026

Hơn 90.000 lượt khách đến Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam 2026

Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam - VITM 2026 chính thức khép lại sau 4 ngày làm việc hiệu quả, củng cố vị thế là diễn đàn xúc tiến du lịch hàng đầu ...
Kết nối liên vùng, nâng tầm sản phẩm du lịch Việt Nam

Kết nối liên vùng, nâng tầm sản phẩm du lịch Việt Nam

Hàng loạt hoạt động, quảng bá du lịch của các địa phương đã được triển khai, tập trung vào liên kết vùng và phát triển sản phẩm đặc thù tại VITM 2026.
CNN: Bánh mỳ Việt Nam lọt top 3 loại bánh mỳ kẹp ngon nhất thế giới

CNN: Bánh mỳ Việt Nam lọt top 3 loại bánh mỳ kẹp ngon nhất thế giới

Bánh mỳ Việt Nam xếp ở vị trí thứ 3/25 loại bánh mỳ kẹp ngon nhất thế giới và được ca ngợi như một biểu tượng giao thoa văn hóa độc đáo và đầy sức ...
Trung Quốc ghi nhận bùng nổ giao thương biên giới, khách quốc tế tăng mạnh

Trung Quốc ghi nhận bùng nổ giao thương biên giới, khách quốc tế tăng mạnh

Quý I/2026, Trung Quốc ghi nhận mức tăng hai chữ số về hoạt động xuất nhập cảnh, trong đó lượng khách nước ngoài tăng hơn 22%.
Quảng bá tiềm năng du lịch Việt Nam tại Pakistan

Quảng bá tiềm năng du lịch Việt Nam tại Pakistan

Từ ngày 7 - 8/4, Đại sứ quán Việt Nam đã tham dự Hội chợ du lịch quốc tế tại Islamabad (Pakistan).
Hà Nội đẩy mạnh liên kết, làm mới sản phẩm du lịch tiêu biểu của Thủ đô

Hà Nội đẩy mạnh liên kết, làm mới sản phẩm du lịch tiêu biểu của Thủ đô

Sở Du lịch Hà Nội đã tổ chức chương trình famtrip giới thiệu các sản phẩm du lịch tiêu biểu của Thủ đô, nhằm tăng cường kết nối, phát triển thị trường.
Trưng bày thành tựu khoa học xã hội: Khẳng định nền tảng tri thức cho phát triển bền vững

Trưng bày thành tựu khoa học xã hội: Khẳng định nền tảng tri thức cho phát triển bền vững

Ngày 11/4, tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã diễn ra lễ khai mạc Trưng bày chuyên đề ‘Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội’.
Ươm mầm văn hoá đọc ở Thư viện Hạnh phúc

Ươm mầm văn hoá đọc ở Thư viện Hạnh phúc

Trong căn nhà nhỏ tại xã Liên Minh (Hà Nội), nhiều thế hệ đã cùng nhau ươm mầm văn hoá đọc cùng ‘đứa con tinh thần’ mang tên Thư viện Hạnh phúc.
Văn hóa chợ quê thời số hóa

Văn hóa chợ quê thời số hóa

Những phiên chợ quê vốn được xem là không gian giao thương truyền thống bắt đầu chuyển mình trong thời số hoá...
Mở cánh cửa về một châu Phi đầy sức sống

Mở cánh cửa về một châu Phi đầy sức sống

Viện Pháp tại Việt Nam phối hợp cùng Nhà xuất bản Kim Đồng đã tổ chức ra mắt bộ truyện tranh "Aya ở phố Yop" với chủ đề "Nhìn về một châu Phi sôi động".
Từ vũ khí tư tưởng đến kinh tế sáng tạo

Từ vũ khí tư tưởng đến kinh tế sáng tạo

Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư cho thấy cách nhìn mới về vai trò của xuất bản trong định hướng cấu trúc phát triển quốc gia.
Lần đầu quy tụ 20 tác phẩm hội họa của vua Hàm Nghi tại Hà Nội

Lần đầu quy tụ 20 tác phẩm hội họa của vua Hàm Nghi tại Hà Nội

Viện Pháp tại Việt Nam phối hợp cùng Art Nation giới thiệu triển lãm “Trời, Non, Nước | Allusive Panorama” quy tụ các tác phẩm tiêu biểu của vua Hàm Nghi.
Đấu trường La Mã 'thay áo mới': Hé lộ những cấu trúc cổ đại bị chôn vùi hàng thế kỷ

Đấu trường La Mã 'thay áo mới': Hé lộ những cấu trúc cổ đại bị chôn vùi hàng thế kỷ

Dự án đại trùng tu Đấu trường La Mã mang đến cho du khách cơ hội hiếm có để chiêm ngưỡng những cột trụ và lối đi vốn bị chôn vùi suốt hàng trăm năm ...
Quảng Trị phê duyệt xây dựng Bảo tàng 'Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình'

Quảng Trị phê duyệt xây dựng Bảo tàng 'Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình'

UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành quyết định phê duyệt Đề án xây dựng Bảo tàng “Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình” với tổng mức đầu tư 1.000 tỉ đồng.
Văn hóa cần 'cú hích' đủ mạnh để cất cánh

Văn hóa cần 'cú hích' đủ mạnh để cất cánh

Văn hóa cần một điểm tựa thể chế mạnh mẽ để phát triển bền vững trong bối cảnh hiện đại...
Trải nghiệm sắc màu văn hóa Thái Lan giữa Thủ đô Hà Nội

Trải nghiệm sắc màu văn hóa Thái Lan giữa Thủ đô Hà Nội

Từ ngày 27-29/3, Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) trở thành tâm điểm chú ý với Lễ hội Thái Lan 2026 (Thai Festival 2026).
Bắc Ninh đón nhận Bằng ghi danh của UNESCO cho nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Bắc Ninh đón nhận Bằng ghi danh của UNESCO cho nghề làm tranh dân gian Đông Hồ

Tối 27/3, tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức một số sự kiện ngoại giao văn hoá quan trọng.
Lễ hội Dua Tpeng: Giữ hồn di sản Khmer tại Đồng Nai

Lễ hội Dua Tpeng: Giữ hồn di sản Khmer tại Đồng Nai

Lễ hội Dua Tpeng tại Đồng Nai tái hiện sinh hoạt văn hóa truyền thống của người Khmer, góp phần gìn giữ di sản và tăng cường gắn kết cộng đồng.
Phiên bản di động