Đối tác chiến lược Nga-Ấn Độ: Chìa khóa ổn định cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương?

Đặng Gia
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Theo tác giả Joshy M Paul* trong bài viết trên trang East Asia Forum, quan hệ đối tác chiến lược Nga-Ấn Độ sẽ là nhân tố gìn giữ sự ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vốn đã phức tạp do căng thẳng Mỹ-Trung.

Nga-Ấn Độ lần đầu tiên tổ chức cuộc đối thoại 2+2 trong khuôn khổ chuyến công du ngắn ngày của Tổng thống Nga Vladimir Putin đầu tháng 12/2021.

Cả hai bên quyết định củng cố hợp tác kinh tế song phương và thúc đẩy vành đai năng lượng Vladivostok-Chennai, một cửa ngõ để Nga thâm nhập Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và là nguồn cung cấp năng lượng cho Ấn Độ thay cho việc phải dựa vào nguồn cung từ khu vực Trung Đông đầy bất ổn.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trong chuyến thăm Ấn Độ của ông Putin ngày 6/12/2021.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trong chuyến thăm Ấn Độ của ông Putin ngày 6/12/2021.

Quan hệ đặc biệt

Quan hệ chiến lược Nga-Ấn đặc biệt trên nhiều phương diện. Hiệp ước Xô-Ấn năm 1971 chỉ ràng buộc đối với Liên Xô cũ, khi đảm bảo sự bảo vệ của Liên Xô về mặt quân sự đối với Ấn Độ. New Delhi đã tận dụng triệt để hiệp ước này để duy trì “quyền tự chủ chiến lược” và tránh bị mắc kẹt trong các mối quan hệ liên minh nhằm ngăn chặn các mối đe dọa từ Pakistan và Trung Quốc.

Ấn Độ cũng đã nhận được sự hỗ trợ về kỹ thuật từ Moscow đối với vài chương trình quân sự, có thể kể đến chương trình tàu ngầm hạt nhân, chương trình sản xuất tàu sân bay nội địa và việc cấp phép sản xuất máy bay chiến đấu do Nga sản xuất.

Vào năm 1984, một phi hành gia người Ấn đã du hành không gian trong tàu vũ trụ của Liên Xô. Điều này ngược lại với các mối quan hệ đối tác kiểu Mỹ vốn không chuộng việc chia sẻ các công nghệ quan trọng hoặc các hệ thống như máy bay tiêm kích F-22 Raptor với đồng minh thân cận, trừ nước Anh.

Vì vậy, sự phụ thuộc của quân đội Ấn Độ với những sản phẩm từ Nga khó có thể thay thế trong thời gian ngắn.

Thượng đỉnh Nga-Ấn Độ: Tổng thống Putin gọi Ấn Độ là cường quốc,

Thượng đỉnh Nga-Ấn Độ: Tổng thống Putin gọi Ấn Độ là cường quốc, 'khai sinh' hàng chục thỏa thuận

Mỹ quan ngại

Mỹ nhìn nhận hợp tác chiến lược Nga-Ấn với những quan ngại, vì Washington cho rằng mối quan hệ này sẽ đối lập với lợi ích của họ trong khu vực.

Trong suốt năm 2021, Mỹ phản đối Ấn Độ mua hệ thống tên lửa phòng thủ S-400 từ Nga.

Tuy nhiên, quan điểm của Washington sau đó cởi mở hơn và thừa nhận rằng việc mua S-400 là để bảo vệ không phận Ấn Độ khỏi các mối đe dọa khác, chứ không phải chống lại Mỹ hay đồng minh nước này. Washington cho rằng, S-400 sẽ giúp Ấn Độ tăng cường khả năng răn đe ở biên giới trên bộ với Trung Quốc, vốn có những cuộc đụng độ giữa hai bên trong hơn nửa thế kỷ qua.

Với sự phát triển mạnh mẽ về hải quân của Trung Quốc, cấu trúc an ninh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đã thay đổi từ kiểu quan hệ đồng minh thời Chiến tranh Lạnh và những cam kết an ninh của Mỹ thành một hệ thống “tự lực”, theo đó Washington khuyến khích các nước trong khu vực có trách nhiệm đối với an ninh của mình, đồng thời bảo đảm ổn định khu vực.

Mỹ mong đợi các cường quốc tầm trung như Nhật Bản, Australia và Ấn Độ sẽ làm được điều đó. Trọng tâm của Washington là ngăn chặn bất kỳ mối đe dọa nào đến nước Mỹ và do đó họ nỗ lực hợp tác, trang bị vũ khí cho đồng minh trong khu vực, đặc biệt là Nhật Bản và Australia.

Năm 2020, Nhật Bản thỏa thuận với Mỹ chế tạo máy bay chiến đấu mới dành riêng cho Tokyo với chi phí khoảng 40 tỷ USD để thay thế chiếc tiêm kích F-2 có tuổi đời khoảng 2 thập niên. Đây là điều khoản bổ sung cho thỏa thuận giữa 2 nước, theo đó Nhật Bản sẽ mua 105 chiếc F-35 (63 chiếc F-35A và 42 chiếc F-35B) trị giá 23 tỷ USD. Máy bay chiến đấu F-3 mới sẽ được sản xuất tại Nhật Bản dựa trên thiết kế được hợp tác giữa hai công ty Lockheed Martin và Mitsubishi Heavy Industries.

Trong khi đó, AUKUS - thỏa thuận ba bên Mỹ, Australia và Anh - có mục tiêu trang bị cho Canberra các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân để nâng cao khả năng răn đe của nước này.

Washington cũng đang xây dựng các hệ thống phòng thủ tầm xa theo Sáng kiến răn đe Thái Bình Dương (PDI) mới để chống lại sự hiện diện của Bắc Kinh trong khu vực.

Tin liên quan
Mỹ điểm loạt thành tựu đối ngoại nổi bật Mỹ điểm loạt thành tựu đối ngoại nổi bật

Mong muốn từ Ấn Độ

Đối với New Delhi, nước này tìm kiếm sự hỗ trợ từ Washington để vươn lên như một cường quốc có ảnh hưởng trong khu vực Ấn Độ Dương.

Điều này rất quan trọng đối với Ấn Độ trước các hành động bành trướng của hải quân Trung Quốc ở Ấn Độ Dương - với chiêu bài “bảo vệ” tài sản của Sáng kiến Vành đai con đường (BRI) và các hoạt động chống cướp biển.

Hai công nghệ quan trọng mà Ấn Độ đưa vào danh sách theo mong muốn từ Mỹ là hệ thống phóng máy bay điện từ (EMALS) cho tàu sân bay thế hệ thứ ba của Ấn Độ, INS Vishal, và công nghệ đẩy hạt nhân cho tàu ngầm hạt nhân thế hệ tiếp theo.

Mặc dù chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump đã cung cấp EMALS cho Ấn Độ vào năm 2017, Washington vẫn không đáp ứng về công nghệ đẩy hạt nhân cho New Delhi.

Sự bổ sung cần thiết

Ấn Độ phải đối diện với các nguy cơ từ cả mặt đất và trên đại dương. Do đó, nước này rất cần các hệ thống tiên tiến và công nghệ phòng thủ quan trọng để chống lại mối đe dọa trên bộ ở biên giới Himalaya và mối đe dọa trên biển, nơi có vai trò rất quan trọng đối với lợi ích thương mại và an ninh năng lượng của Ấn Độ.

Bởi vậy, hợp tác quốc phòng Ấn Độ-Nga đóng vai trò quan trọng giúp New Delhi bảo vệ biên giới trên bộ, trong khi hợp tác mạnh mẽ giữa Ấn Độ và Mỹ là chìa khóa để giảm thiểu các mối đe dọa từ đại dương.

Việc hướng tới một Ấn Độ hùng mạnh hơn về mặt quân sự không chỉ vì lợi ích của riêng nước này - mà còn giúp duy trì sự ổn định, bằng cách tăng cường đóng góp tích cực của Ấn Độ vào an ninh khu vực.

Về phương diện này, hợp tác chiến lược Ấn Độ-Nga không song trùng cũng không phải là đối nghịch, mà là sự bổ sung cho chiến lược Ấn Độ - Thái Bình Dương của Tổng thống Joe Biden.


*Tác giả Joshy M Paul là nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Tiềm lực Không quân ở New Delhi, Ấn Độ.

Chuyên gia: Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương năm 2022 phải thực tế hơn

Chuyên gia: Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương năm 2022 phải thực tế hơn

Trong bối cảnh Trung Quốc đang nỗ lực mở rộng tầm ảnh hưởng kinh tế của mình ở châu Á và hơn thế nữa, chính ...

Đánh giá sức mạnh hải quân Trung Quốc, Đức tính toán tăng hiện diện ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Đánh giá sức mạnh hải quân Trung Quốc, Đức tính toán tăng hiện diện ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ngày 22/12, Tham mưu trưởng Hải quân Đức, Phó Đô đốc Kay-Achim Schönbach tuyên bố, lực lượng này sẽ triển khai tàu chiến đến khu ...

(theo East Asia Forum)

Đọc thêm

Môn cử tạ SEA Games 31: Đoàn Việt Nam có huy chương đầu tiên

Môn cử tạ SEA Games 31: Đoàn Việt Nam có huy chương đầu tiên

Baoquocte.vn. Hôm nay (19/5), bộ môn Cử tạ SEA Games 31 bước vào ngày tranh tài đầu tiên với 3 nội dung ở các hạng cân: 45kg nữ, 55kg nam và ...
Sao Việt: Nghệ sĩ Lan Hương than thở vì vai mẹ chồng phim Thương ngày nắng về, Mai Phương Thúy khoe đường cong quyến rũ

Sao Việt: Nghệ sĩ Lan Hương than thở vì vai mẹ chồng phim Thương ngày nắng về, Mai Phương Thúy khoe đường cong quyến rũ

Baoquocte.vn. Nghệ sĩ Lan Hương than thở vì vai mẹ chồng trong phim Thương ngày nắng về, Hoa hậu Mai Phương Thúy khoe đường cong quyến rũ.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Thái Lan

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Thái Lan

Baoquocte.vn. Đây sẽ là chuyến thăm Thái Lan đầu tiên của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin kể từ khi được bổ nhiệm vào năm ngoái.
Chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam trồng cây mừng sinh nhật Bác

Chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam trồng cây mừng sinh nhật Bác

Baoquocte.vn. Các y bác sĩ, nhân viên Việt Nam của Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 3 và Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 đã chung tay trồng ...
Xổ số miền Nam hôm nay - XSMN 19/5 - kết quả xổ số 19/5/2022 - SXMN 19/5/2022

Xổ số miền Nam hôm nay - XSMN 19/5 - kết quả xổ số 19/5/2022 - SXMN 19/5/2022

Baoquocte.vn. XSMN 19/5. xổ số miền Nam. xổ số hôm nay. SXMN 19/5/2022. Kết quả xổ số. XSMN 19/5/2022. xổ số hôm nay ngày 19 tháng 5. KQXS hom nay. XSMN.
Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam thăm và làm việc tại CHLB Đức

Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam thăm và làm việc tại CHLB Đức

Baoquocte.vn. Lãnh đạo Đảng SPD, Chính phủ, Quốc hội Đức hoan nghênh và đánh giá cao chuyến thăm, làm việc của Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam.
Hàn Quốc và Nhật Bản còn nhiều tiềm năng hợp tác

Hàn Quốc và Nhật Bản còn nhiều tiềm năng hợp tác

Baoquocte.vn. Cố vấn An ninh quốc gia Hàn Quốc Kim Sung-han gặp trực tuyến với người đồng cấp Nhật Bản Takeo Akiba lần đầu tiên sau khi được bổ nhiệm.
Hàn Quốc sẽ tham gia sáng kiến kinh tế mới do Mỹ dẫn đầu

Hàn Quốc sẽ tham gia sáng kiến kinh tế mới do Mỹ dẫn đầu

Baoquocte.vn. Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc cho biết, nước này nhiều khả năng tham gia Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Những tâm sự xúc động trong buổi giới thiệu phim về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Những tâm sự xúc động trong buổi giới thiệu phim về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Baoquocte.vn. Chiều 18/5, trong họp báo, xem các trích đoạn phim 'Em và Trịnh', nghệ sĩ Trịnh Vĩnh Trinh rơi nước mắt vì nhớ anh trai Trịnh Công Sơn.
Ukraine nhận tin vui, Italy tỏ ý sẵn sàng hỗ trợ Kiev

Ukraine nhận tin vui, Italy tỏ ý sẵn sàng hỗ trợ Kiev

Baoquocte.vn. Các nước tiếp tục hứa cấp viện trợ tài chính cũng như quân sự cho Ukraine trong bối cảnh cuộc xung đột giữa nước này với Nga tiếp tục căng ...
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Thái Lan

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ sắp thăm Thái Lan

Baoquocte.vn. Đây sẽ là chuyến thăm Thái Lan đầu tiên của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin kể từ khi được bổ nhiệm vào năm ngoái.
Hàn Quốc và Nhật Bản còn nhiều tiềm năng hợp tác

Hàn Quốc và Nhật Bản còn nhiều tiềm năng hợp tác

Baoquocte.vn. Cố vấn An ninh quốc gia Hàn Quốc Kim Sung-han gặp trực tuyến với người đồng cấp Nhật Bản Takeo Akiba lần đầu tiên sau khi được bổ nhiệm.
Ukraine nhận tin vui, Italy tỏ ý sẵn sàng hỗ trợ Kiev

Ukraine nhận tin vui, Italy tỏ ý sẵn sàng hỗ trợ Kiev

Baoquocte.vn. Các nước tiếp tục hứa cấp viện trợ tài chính cũng như quân sự cho Ukraine trong bối cảnh cuộc xung đột giữa nước này với Nga tiếp tục căng thẳng.
Sắp họp Thượng đỉnh Bộ tứ, hồ sơ nào đang 'xếp hàng'?

Sắp họp Thượng đỉnh Bộ tứ, hồ sơ nào đang 'xếp hàng'?

Baoquocte.vn. Các nhà lãnh đạo nhóm Bộ tứ dự kiến sẽ thảo luận về các lợi ích, mối quan tâm và quan điểm của các thành viên trong cuộc gặp thượng đỉnh sắp tới.
Mỹ tuyên bố chính thức 'trở lại' Kiev, bổ nhiệm Đại sứ tại Ukraine sau 3 năm bỏ trống

Mỹ tuyên bố chính thức 'trở lại' Kiev, bổ nhiệm Đại sứ tại Ukraine sau 3 năm bỏ trống

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Mỹ tại Kiev đã mở cửa trở lại từ ngày 18/5, sau 3 tháng đóng cửa vì chiến dịch quân sự đặc biệt mà Nga phát động ở Ukraine hôm 24/2.
Đoán Triều Tiên sắp có hành động, Mỹ vào thế sẵn sàng, Tổng thống Biden sẽ không đến Khu phi quân sự

Đoán Triều Tiên sắp có hành động, Mỹ vào thế sẵn sàng, Tổng thống Biden sẽ không đến Khu phi quân sự

Baoquocte.vn. Mỹ khẳng định đã chuẩn bị cho kịch bản Triều Tiên thử hạt nhân hoặc tên lửa nhân chuyến thăm sắp tới của ông Biden đến Nhật Bản và Hàn Quốc.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Baoquocte.vn. Chiến thắng trong bầu cử tổng thống Philippines mới là khởi đầu trên hành trình đầy khó khăn của ông Ferdinand Marcos Jr. để đưa Manila ‘trỗi dậy một lần nữa’.
Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Sau gần 5 năm, các định hướng lớn mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kiên định theo đuổi dần được cụ thể hóa thành những chuyển biến lớn trong EU.
Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Baoquocte.vn. Bầu cử tổng thống Pháp - Bất ngờ đã không xảy ra hôm 24/4!
Nga-Ukraine: Xung đột về đâu?

Nga-Ukraine: Xung đột về đâu?

Baoquocte.vn. Cuộc xung đột quân sự Nga-Ukraine bắt đầu từ ngày 24/2 nay đã bước sang tháng thứ ba và là tuần thứ hai triển khai giai đoạn hai.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Sự thật đằng sau cáo buộc Nga sử dụng vũ khí hóa học tại Mariupol

Baoquocte.vn. Tại Mariupol, Ukraine cáo buộc Nga sử dụng 'một chất độc không rõ nguồn gốc' bị tình nghi là vũ khí hóa học làm dấy lên lo ngại. Đâu là sự thật?
Phiên bản di động