Đồng bào Công giáo Hà Tĩnh: Nguồn lực góp phần xây dựng, phát triển đất nước

Đoàn công tác Tòa Giám mục Giáo phận Hà Tĩnh do Giám mục Louis Nguyễn Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký Hội đồng Giám mục Việt Nam, Giám mục Giáo phận Hà Tĩnh và các linh mục, chức sắc, chức việc đã đến chúc mừng năm mới Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân tỉnh Hà Tĩnh nhân dịp Tết Bính Ngọ 2026, ngày 6/2. (Nguồn: Báo Hà Tĩnh)

Nhiều năm qua, cấp ủy, chính quyền các cấp tỉnh Hà Tĩnh đã luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt các chủ trương, nghị quyết của Đảng về công tác tôn giáo trong tình hình mới.

Được sự quan tâm, tạo điều kiện của các cấp ủy, chính quyền, mặt trận các cấp và sự động viên, hướng dẫn của Ủy ban đoàn kết Công giáo các cấp, sự đồng hành của các chức sắc, chức việc, đồng bào Công giáo Hà Tĩnh thời gian qua đã đóng góp phần không nhỏ vào công cuộc bảo vệ Tổ quốc và xây dựng quê hương.

Phát huy tinh thần “Sống tốt đời, đẹp đạo”

Quá trình du nhập, hình thành và phát triển của Công giáo ở Hà Tĩnh gắn liền với Giáo phận Vinh, đến ngày 22/12/2018, khi Giáo hoàng Phanxicô đã ban Tông sắc thành lập Giáo phận Hà Tĩnh tách từ Giáo phận Vinh, trở thành giáo phận thứ 27 của Giáo Hội Công giáo Việt Nam.

Đến nay, Công giáo Hà Tĩnh đã có Tòa Giám mục Giáo phận, Tiền Chủng viện, 9 giáo hạt, 77 giáo xứ; 237 giáo họ, 12 cơ sở dòng, 3 cơ sở từ thiện, dạy nghề; 243 cơ sở thờ tự, 118 chức sắc, hơn 300 tu sĩ đang sống, sinh hoạt tại các cơ sở dòng, 1.461 chức việc và khoảng hơn 1.500 giáo lý viên; với tổng số có 176.165 giáo dân, chiếm khoảng 11% dân số toàn tỉnh (đựa trên số liệu dân số mới nhất của tỉnh), sinh sống ở 56/69 xã, phường với 575/1.925 thôn, tổ dân phố vùng giáo, trong đó có 71 thôn giáo toàn tòng.

Trong 5 năm qua, thực hiện cuộc vận động “Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, đồng bào Công giáo tích cực đóng góp về công sức, đất đai, tài sản, cụ thể: trên 3.500 hộ gia đình hiến trên 221.500 m2 đất, 162.000 cây trồng các loại để mở rộng đường làng, ngõ xóm, huy động đóng góp trên 293.000 ngày công, làm trên 48,5 km đường bê tông, 76 km đường nền cứng, với số tiền hàng chục tỉ VND. Tiêu biểu như giáo xứ Chân Thành, An Nhiên (phường Thành Sen), Lộc Thuỷ (xã Thạch Hà), Trại Lê (Can Lộc), Nghĩa Yên (Đức Thọ), Ninh Cường (xã Hương Khê), Tây Hà, Hải Hà (phường Sông Trí).

Thực hiện phong trào “Đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn”, người Công giáo đã đóng góp hàng ngàn ngày công, ủng hộ hàng trăm triệu đồng để xây dựng nghĩa trang, tượng đài liệt sĩ và đóng góp xây dựng 623 nhà tình nghĩa, ủng hộ hàng tỉ đồng vào quỹ vì người nghèo các cấp, quỹ nạn nhân chất độc da cam/dioxin; tổ chức trao tặng 366 sổ tiết kiệm cho các gia đình chính sách với tổng trị giá trên 180 triệu đồng. Năm 2024, Giám mục Nguyễn Anh Tuấn, Giám mục giáo phận Hà Tĩnh đã kêu gọi được gần 7 tỉ VND chuyển cho Caritas Việt Nam để ủng hộ đồng bào chịu ảnh hưởng bão lụt khắc phục khó khăn.

Về công tác từ thiện nhân đạo, bảo trợ xã hội, đồng bào Công giáo đã có những đóng góp quan trọng, Caritas Giáo phận Hà Tĩnh (thành lập từ năm 2019 - một tổ chức bác ái, từ thiện của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam) đã triển khai nhiều chương trình nhân đạo, như mở các trung tâm trẻ khuyết tật, nhà nuôi dưỡng trẻ mồ côi, hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS, người khuyết tật. Trong đợt dịch Covid-19, các tổ chức Công giáo tại Hà Tĩnh đã ủng hộ hàng trăm triệu đồng, hàng ngàn phần quà thiết thực cho người dân vùng cách ly, nhiều giáo xứ đã cho chính quyền mượn trụ sở để làm nơi cách li tập trung phòng chống dịch Covid-19 và nhiều hoạt động nhân đạo khác.

Theo Ban Caritas Giáo phận Hà Tĩnh, từ năm 2019 đến giữa năm 2024 đã có 61.319 lượt bệnh nhân nghèo (cả lương và giáo) được phẫu thuật mắt và phục hồi chức năng khám, tư vấn, phẫu thuật mắt, cấp phát thuốc miễn phí, trong đó đã phẫu thuật mắt miễn phí mở ra “ánh sáng” mới cho 2.000 người nghèo. Gần 33.550 lượt người khuyết tật được phục hồi chức năng thông qua các trung tâm phục hồi do tổ chức Công giáo vận hành. Mô hình "Bữa cơm huynh đệ" được duy trì phát tại các bệnh viện cho 40.936 lượt người bệnh nghèo là một hình thức hỗ trợ tinh thần và vật chất có ý nghĩa sâu sắc.

Số lượng tín đồ chiếm 11% dân số toàn tỉnh là “nguồn lực” tham gia tích cực đóng góp vào sự phát triển kinh tế của tỉnh Hà Tĩnh. Hiện nay, toàn tỉnh có trên 5.000 mô hình kinh tế các loại do người Công giáo làm chủ, cho thu nhập từ 150 - 500 triệu đồng/mô hình/năm, trong đó có nhiều hộ gia đình giáo dân phát triển kinh tế tiêu biểu tại các giáo xứ: Kim Cương, Kẻ Đọng (xã Hương Sơn), Tràng Lưu (xã Hương Đô), Nghĩa Yên (xã Đức Thọ), Quang Lộc (xã Can Lộc)…; có 1.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ, mô hình hợp tác xã có doanh thu từ 1 tỉ đến 15 tỉ VND/đơn vị/năm, trong đó có 67 cơ sở kinh doanh thủy hải sản mỗi năm thu nhập từ 1,5-3,3 tỉ VND/cơ sở; nhiều doanh nghiệp tiêu biểu doanh thu từ 30 đến 100 tỉ VND/năm như Công ty TNHHXNK Châu Tuấn (xã Nghi Xuân), Công ty TNHH XD&TM Trung Anh (xã Can Lộc), Công ty TNHH TM Kim Ngân (phường Thành Sen), Công ty TNHH Phú Nhân Nghĩa (xã Kỳ Anh)… giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động tại chỗ, với mức thu nhập bình quân từ 7,5-9,5 triệu VND/người/tháng.

Bên cạnh đó, Hội Doanh nhân Giáo phận Hà Tĩnh có gần 200 thành viên tham gia; các làng nghề truyền thống ruốc, nước mắm duy trì và phát triển tốt ở giáo xứ Trung Nghĩa (xã Lộc Hà), Thu Chỉ (xã Thạch Lạc), Nhượng Bạn (xã Thiên Cầm)… làm bánh đúc, bún, thuốc bắc gia truyền ở giáo xứ như Nghĩa Yên (xã Đức Thọ), Ninh Cường (xã Hương Phố) giải quyết việc làm, mang lại thu nhập ổn định và nâng cao đời sống cho các hộ gia đình. Đến nay, đã có trên 46 sản phẩm OCOP đạt chuẩn 3 sao do bà con Công giáo làm chủ như: Nhung hươu, nước mắm, cam, mật ong…

Theo báo cáo của Uỷ ban Đoàn kết Công giáo tỉnh, hiện toàn tỉnh có trên 8008 hộ gia đình Công giáo có thu nhập từ 80 - 200 triệu đồng/năm. Đặc biệt là lực lượng thanh niên, giới trẻ Công giáo rất chịu khó, chăm chỉ làm ăn, phong trào xuất khẩu lao động phát triển mạnh mẽ, vớ trên 6.800 con em giáo dân đang tham gia xuất khẩu lao động tại nhiều nước trên thế giới, hàng năm gửi về trên 300 tỉ VND giúp gia đình phát triển kinh tế, nâng cao đời sống và góp phần xây dựng quê hương.

Giáo dân thôn Liên Tiến (xã Mai Phụ, huyện Lộc Hà) chỉnh trang bồn hoa cây cảnh, dọn dẹp vệ sinh môi trường vào mỗi buổi chiều. (Nguồn: Báo Hà Tĩnh)

Phát huy tinh thần đối thoại, đồng thuận, đồng hành và phối hợp

Với tinh thần “Sống tốt đời, đẹp đạo”, Huấn từ của Giáo hoàng Benedict XV “Người giáo dân tốt là người công dân tốt” và tinh thần Thư chung 1980 của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam “Là Hội Thánh trong lòng dân tộc Việt Nam, chúng ta quyết tâm gắn bó với vận mạng quê hương, noi theo truyền thống dân tộc, hòa mình vào cuộc sống hiện tại của đất nước....”, Tòa Giám mục giáo phận Hà Tĩnh cùng chức sắc, chức việc và chính quyền địa phương đã tạo sự gắn kết, khắc sâu mối quan hệ trên tinh thần đối thoại, đồng hành, đồng thuận và phối hợp trong bảo đảm các quyền lợi chính đáng đúng pháp luật cho giáo dân, giải quyết thấu tình, hợp lí các vụ việc liên quan đến tôn giáo, ngăn ngừa vụ việc phức tạp tình hình xảy ra trên địa bàn, tạo thuận lợi cho việc phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Chức sắc, chức việc, đồng bào giáo dân trên địa bàn luôn tin tưởng, thực hiện tốt chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động; tham gia hiệu quả các chương trình an sinh xã hội. Hòa chung vào niềm tự hào của dân tộc, quê hương, các cơ sở tôn giáo và người dân tích cực hưởng ứng, treo cờ trong các dịp lễ lớn như Quốc khánh 2/9, dịp lễ tết và các ngày kỉ niệm quan trọng khác. Minh chứng là năm 2025, nhân dịp kỉ niệm 80 năm Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam, có trên 90% (225/249) cơ sở Công giáo, 100% thôn xóm vùng đồng bào Công giáo, trong đó 71 vùng giáo toàn tòng thực hiện treo cờ Tổ quốc. Toàn tỉnh đã có 58 thôn toàn tòng, tổ dân phố có đông đồng bào Công giáo đạt danh hiệu “Làng văn hóa”, “Khu dân cư văn hóa”, “Tổ dân phố văn hóa”, chiếm 83,9%, số gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa” năm sau cao hơn năm trước, chiếm trên 90%.

Tích cực vận động tín đồ ủng hộ, đồng thuận để triển khai nhiều Dự án, công trình trọng điểm của tỉnh và quốc gia, nổi bật như năm 2011, Tòa Giám mục Giáo phận Vinh và các linh mục ở Kỳ Anh đã phối hợp vận động di dời 1 giáo xứ, 1 giáo họ, 1 nhà dòng, 1 khu nghĩa trang với gần 5.000 giáo dân Giáo xứ Đông Yên (xã Kỳ Lợi cũ) để giải phóng mặt bằng cho khu Công nghiệp Vũng Áng; năm 2022 phối hợp vận động giáo dân đồng thuận khởi công xây dựng Nhà máy xử lí rác thải công nghệ cao Hương Khê và gần đây nhất Tòa Giám mục Giáo phận Hà Tĩnh, linh mục quản xứ Dũ Yên (phường Vũng Áng) sau quá trình tích cực phối hợp vận động giáo dân đồng thuận, đến ngày 21/10/2025 đường dây đi qua Giáo xứ Dũ Yên (Phường Vũng Áng) thuộc Dự án Trạm biến áp 220KW Vũng Áng đã hoàn thành.

Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kì 2021- 2026 tại địa phương vừa qua cho thấy tỉ lệ cử tri người Công giáo đi bỏ phiếu cao với 88/98 linh mục và 99,44% cử tri là tín đồ Công giáo tham gia đi bỏ phiếu bầu cử, thậm chí nhiều vị linh mục, giáo dân là những người đi bỏ phiếu đầu tiên, tạo không khí phấn khởi trong ngày bầu cử ở các xứ, họ đạo…

Các chức sắc, chức việc và đồng bào Công giáo đã tích cực phát huy tinh thần trách nhiệm cao khi tham gia tổ chức trong hệ thống chính trị. Theo thống kê đến tháng 6/2025, toàn tỉnh có gần 600 đảng viên là người có tôn giáo, trong nhiệm kì vừa qua, có 373 đảng viên là cán bộ, công chức, viên chức tham gia vào hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở: trong đó tham gia HĐND các cấp có 150 vị (cấp tỉnh 1 vị, cấp huyện 11 vị và cấp xã 138 vị); tham gia cấp ủy đảng có 128 đồng chí (cấp tỉnh 12, cấp huyện 53, cấp xã 28 và cấp cơ sở 35); có 524 vị là người có tôn giáo được hiệp thương ứng cử tham gia Ủy viên Ủy ban MTTQ các cấp nhiệm kì 2019-2024 (cấp xã: 452 vị, cấp huyện: 58 vị, cấp tỉnh: 14 vị), có 41 vị Ủy viên Ủy ban đoàn kết Công giáo tỉnh nhiệm kỳ 2023-2028.

Từ tâm thế hoà nhập, “Sống tốt đời, đẹp đạo”, Tòa Giám mục Giáo phận Hà Tĩnh đã luôn tích cực, hướng dẫn, động viên chức sắc, chức việc, tín đồ Công giáo hoạt động và giải quyết mọi vấn đề liên quan trên tinh thần đối thoại, đồng thuận, đồng hành và phối hợp với cấp ủy, chính quyền, mặt trận các cấp tích cực chung tay đóng góp trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng, tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho tín đồ, làm sâu sắc thêm truyền thống “Bác ái yêu thương”.

Số lượng tín đồ chiếm 11% dân số toàn tỉnh, đồng bào Công giáo là “nguồn lực” tham gia tích cực, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của tỉnh Hà Tĩnh. Hiện nay, toàn tỉnh có trên 5.000 mô hình kinh tế các loại do người Công giáo làm chủ, cho thu nhập từ 150-500 triệu VND/mô hình/năm; có 1.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ, mô hình hợp tác xã có doanh thu từ 1 tỉ đến 15 tỉ VND/đơn vị/năm; nhiều doanh nghiệp tiêu biểu doanh thu từ 30 đến 100 tỉ VND/năm, giải quyết việc làm cho trên chục nghìn lao động của địa phương.