Gặp bác sĩ Tôn Thất Tùng ở tuổi 50

“Giáo sư (GS) Tôn Thất Tùng được mọi người biết và coi là cha đẻ của phương pháp cắt gan (Hepatectomie réglée). Ông thích đối thoại, không thích thiên kiến, có kiến thức vững vàng về văn hóa Việt và Pháp. Ông luôn nói thẳng và không hề sợ hãi khi bật ra những câu hài hước nghiệt ngã với các vị quan liêu” – đó là nhận định của bác sĩ M. Krivine khi phác thảo nhân cách của bậc thầy môn phẫu thuật Việt Nam.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
gap bac si ton that tung o tuoi 50 Nhiều bác sĩ, y tá tham gia hiến máu tình nguyện đầu Xuân
gap bac si ton that tung o tuoi 50 Bác sĩ suýt bị kỷ luật và chuyện người xưa
gap bac si ton that tung o tuoi 50
Giáo sư Tôn Thất Tùng là một người cha gần gũi, giản dị và hiền hậu.(Nguồn PhunuVietnam)

Năm 1962, khi tôi phụ trách tạp chí Việt Nam tiến bước (tiếng Pháp, Anh, Quốc tế ngữ), đến phỏng vấn GS Tôn Thất Tùng (lúc ấy là Giám đốc Bệnh viện Việt Đức). Bài viết bằng tiếng Pháp rất hay, gợi lại khung cảnh một bệnh viện được cải tạo sau ngày Giải phóng Thủ đô (1954) và phong thái sinh động của GS. Tùng năm ông ở tuổi 50. Xin trích dịch và tóm tắt bài báo đó như sau:

Hãy làm quen với GS. Tôn Thất Tùng

Theo con đường rộng rải nhựa, tôi đi qua những bệnh nhân ngồi nghỉ trên ghế đá bên những luống hoa. Một cô y tá dẫn tôi dọc theo một hành lang dài đến phòng GS. Tôn Thất Tùng. Phòng giản dị, một chiếc bàn làm việc lớn, bốn chiếc ghế bành quanh một chiếc bàn tròn, khoảng một chục bình thủy tinh đựng gan người ngâm trong cồn, trên tường treo vài tấm ảnh, trong đó có ảnh GS. Herbst của Trường đại học Leipzig đề tặng. Trước mặt tôi là một người đàn ông áo khoác trắng, thân hình cân đối, rất năng động, rất thanh niên, mặc dầu tóc đã điểm sương bên thái dương. GS. Tùng nói ngay với tôi: “Điều gì cần nói, tôi đã nói hết cho các báo. Tôi còn gì để nói với anh!”… Tuy nói vậy, nhưng không khí trao đổi chẳng mấy chốc trở nên thân mật. Tôi đề nghị ông nói về hoạt động y tế của ông. Ông đáp: “Trước hết, ta hãy nhớ lại hoàn cảnh đất nước ta vào năm 1954, khi ta tiếp quản

Thủ đô. 80 năm Pháp đô hộ kèm theo 9 năm chiến tranh khiến ta kiệt quệ. Không còn một bệnh viện nào ra hồn, nói chi đến trung tâm nghiên cứu. Số bác sĩ phẫu thuật của ta ít ỏi, lại lạc hậu so với nền phẫu thuật thế giới đã có những bước nhảy vọt từ sau Thế chiến II. Cần phải đuổi kịp thế giới trong điều kiện gian nan”.

Chính theo hướng đó mà các bác sĩ phẫu thuật miền Bắc, đặc biệt là GS. Tôn Thất Tùng ra sức hoạt động nghiên cứu. Những tác phẩm khoa học mới nhất được gửi từ Liên Xô, Đức, Trung Quốc, Pháp, Anh, Mỹ sang. Nhiều nhà phẫu thuật trứ danh được mời tới Hà Nội, trong khi một số chuyên gia Việt Nam được cử đi học bổ túc ở Mátxcơva, Berlin, Bucarest… GS. Tùng cũng đi nghiên cứu nhiều chuyến ở Đông Âu, Ấn Độ, Trung Quốc…

gap bac si ton that tung o tuoi 50
GS Tôn Thất Tùng hướng dẫn học trò trong một giờ giảng giải phẫu.(Nguồn: bacsinoitru)

“Năm 1958 - GS. Tùng nói - tôi đã chuẩn bị để thử mổ tim. Mãi đến trường hợp bác nông dân Quang, tôi mới quyết định. Bác bị hẹp lỗ van hai lá, lại có tuổi. Tôi phân vân mãi. Một thầy thuốc không thể đùa với cuộc sống của bệnh nhân dù để thực nghiệm khoa học. Tôi đem vấn đề ra bàn ở cuộc họp nhóm chuyên gia phẫu thuật. Thú thật là tôi run lắm khi cầm dao mổ, một sinh mạng ở trong 10 ngón tay tôi. Thế rồi, giữa hai nhịp tim đập, tôi đút được ngón tay trỏ vào trong van hai lá, tôi biết là sẽ thành công… Như vậy, năm đó, tiếp sau Mỹ, Việt Nam đã mổ tim thành công. Từ đó đến nay (1962), các nhà phẫu thuật đã mổ tim cho 300 trường hợp, rất ít tử vong. Ta đang nghiên cứu tiến tới mổ tim ngoài cơ thể”.

GS. Tùng đặc biệt nhấn mạnh về mổ gan, một lĩnh vực rất mới trên thế giới. Vậy mà ngay từ 1960, mặc dù vật chất thiếu thốn, mổ gan đã phát triển ở Hà Nội. Năm 1939, thời Pháp thuộc, BS. Tùng làm việc ở Bệnh viện Bảo hộ (Phủ Doãn) Hà Nội, đã trình bày về hệ thống mạch máu trong gan, ngày nay là một vấn đề nghiên cứu trọng điểm.

Ông giải thích cho tôi (một dân ngoại đạo): Thực ra, cắt gan được biết đến từ lâu, nhưng người ta không nắm được cấu trúc hệ thống mạch máu của gan, vì vậy, mổ gan hay gây xuất huyết. Năm 1952, nhiều nhà phẫu thuật Pháp trứ danh đã tìm cách hệ thống hóa nó và cắt gan có quy trình, tìm được cách ngăn chặn xuất huyết bằng cách thắt những mạch máu ngoài gan. Các bác sĩ Việt ngược lại, chủ trương là có thể và cần thắt những mạch máu không phải ở ngoài gan mà ở ngay trong gan để tránh nhiều tai biến bất ngờ. Họ đã thực hiện được một phương pháp mổ gan khác. Thực tế tỏ rõ quan niệm ấy chính xác. Trong 2 năm, Bệnh viện Việt Đức đã tiến hành 93 ca cắt gan có quy trình thành công, tử vong 18%. Bệnh viện M. ở New York, những năm 1952-1960, mổ 53 ca với 28% tử vong. Thời gian mổ trung bình ở Mỹ là 4 tiếng, ở Hà Nội là 2 tiếng. Phương pháp Tôn Thất Tùng hơn hẳn và bắt đầu được áp dụng bởi một số nhà phẫu thuật Đức, Ý, Đan Mạch...

Từ biệt GS. Tùng, trên đường về, tôi không thôi ngẫm nghĩ về câu nói cuối cùng của ông: “Bệnh nhân điều trị ở đây được bảo đảm cuộc sống như ở bất cứ bệnh viện nào tại Berlin, Mátxcơva hay London” - Vũ Cận (tạp chí Le Vietnam en marche).

gap bac si ton that tung o tuoi 50 Chuyện Huyền Trân công chúa

Tôi sinh ra và lớn lên ở phố Hàng Gai - Hà Nội. Thời Pháp thuộc, đi xa chỉ có xe kéo và tàu điện. ...

gap bac si ton that tung o tuoi 50 Năm mới chúc bạn bớt “Thân làm tội đời”

Ngày Tết, chúc nhau tăng: tăng phúc, tăng thọ, tăng lực, tăng danh... Tôi thì xin chúc bạn “giảm bớt thân làm tội đời”. 

gap bac si ton that tung o tuoi 50 Hôn nhân hay không?

"...Em tin là đàn ông, đàn bà không bao giờ nên sống cái gì cũng dính với nhau, vì những người yêu nhau, quá chú ...

Hữu Ngọc

Đọc thêm

Cuba tuyên bố bảo vệ chủ quyền trước các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ

Cuba tuyên bố bảo vệ chủ quyền trước các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ

La Habana khẳng định sẽ không nhượng bộ sau khi Mỹ ban hành các quyết định áp thuế và tuyên bố tình trạng khẩn cấp liên quan đến Cuba.
Khai mạc Chương trình 'Tết Nhân ái' Xuân Bính Ngọ năm 2026 cấp Trung ương tại Ninh Bình

Khai mạc Chương trình 'Tết Nhân ái' Xuân Bính Ngọ năm 2026 cấp Trung ương tại Ninh Bình

Sáng 31/1, Chương trình 'Tết Nhân ái' Xuân Bính Ngọ năm 2026 cấp Trung ương đã khai mạc tại tỉnh Ninh Bình.
Borussia Dortmund bắt tay với CLB cũ của Đặng Văn Lâm nhằm tìm kiếm tài năng trẻ

Borussia Dortmund bắt tay với CLB cũ của Đặng Văn Lâm nhằm tìm kiếm tài năng trẻ

Ngày 31/1 năm 2026, câu lạc bộ Borussia Dortmund (BVB) và Cerezo Osaka chính thức công bố việc ký kết quan hệ đối tác câu lạc bộ.
Tổng Bí thư Tô Lâm tin tưởng tỉnh Điện Biên sẽ phát huy mạnh mẽ tinh thần Điện Biên Phủ trong thời bình, tạo ra những chuyển biến thực chất trong giai

Tổng Bí thư Tô Lâm tin tưởng tỉnh Điện Biên sẽ phát huy mạnh mẽ tinh thần Điện Biên Phủ trong thời bình, tạo ra những chuyển biến thực chất trong giai

Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn Công tác của Trung ương đã làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Điện Biên về tình hình thực hiện nhiệm ...
Nga đặt mục tiêu mở rộng mạnh xuất khẩu vũ khí từ năm 2026

Nga đặt mục tiêu mở rộng mạnh xuất khẩu vũ khí từ năm 2026

Việc Nga tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu vũ khí không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là công cụ quan trọng để duy trì ảnh hưởng chiến ...
Lực lượng vũ trang Iran nâng mức sẵn sàng chiến đấu, phát tín hiệu răn đe Mỹ và Israel

Lực lượng vũ trang Iran nâng mức sẵn sàng chiến đấu, phát tín hiệu răn đe Mỹ và Israel

Tehran tuyên bố đặt các lực lượng vũ trang trong tình trạng báo động cao nhất trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng và đối mặt nhiều sức ...
Quy Nhơn lần thứ ba nhận danh hiệu 'Đô thị du lịch sạch ASEAN'

Quy Nhơn lần thứ ba nhận danh hiệu 'Đô thị du lịch sạch ASEAN'

Tại Diễn đàn Du lịch ASEAN lần thứ 45, Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) tiếp tục được vinh danh là “Đô thị du lịch sạch ASEAN 2026”.
Trung Quốc ước tính 9,5 tỷ lượt du khách trong dịp Tết Nguyên đán

Trung Quốc ước tính 9,5 tỷ lượt du khách trong dịp Tết Nguyên đán

Trung Quốc ước tính ghi nhận 9,5 tỷ lượt du khách trong dịp cao điểm Tết Nguyên đán kéo dài 40 ngày, vượt mức 9,02 tỷ lượt đi lại trong năm 2025.
Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026 mở ra lộ trình mới cho hợp tác du lịch khu vực

Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026 mở ra lộ trình mới cho hợp tác du lịch khu vực

Diễn đàn Du lịch ASEAN (ASEAN Tourism Forum – ATF) 2026 đã chính thức khai mạc với chủ đề “Chung tay định hình tương lai ngành Du lịch”.
Xứ sở vạn đảo Indonesia mời gọi du khách Việt

Xứ sở vạn đảo Indonesia mời gọi du khách Việt

Indonesia đang ngày càng thu hút sự quan tâm của du khách Việt Nam, những người yêu thích khám phá và tìm kiếm sự mới mẻ trong từng hành trình.
Việt Nam được dự báo lọt top 3 điểm đến được du khách Trung Quốc ưa chuộng nhất trong năm 2026

Việt Nam được dự báo lọt top 3 điểm đến được du khách Trung Quốc ưa chuộng nhất trong năm 2026

Khách Trung Quốc đại lục dự kiến sẽ thực hiện từ 165 đến 175 triệu chuyến đi quốc tế trong năm 2026, tăng so với mức ước tính 155 triệu chuyến của năm trước.
Việt Nam trước cơ hội định vị 'vùng đất chữa lành'

Việt Nam trước cơ hội định vị 'vùng đất chữa lành'

Du lịch chữa lành không chỉ là một phân khúc kinh tế tiềm năng mà còn là công cụ quan trọng để Việt Nam định vị hình ảnh quốc gia và gia tăng quyền lực ...
Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới là dấu mốc tư duy có ý nghĩa đặc biệt.
Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Nghệ sĩ múa nổi tiếng Dương Lệ Bình bày tỏ niềm hạnh phúc khi được đưa vũ kịch “Khổng Tước” đến với khán giả Việt Nam, khẳng định đây là một mối lương duyên.
Ra mắt ấn phẩm đặc biệt 'Nhâm nhi Tết Bính Ngọ'

Ra mắt ấn phẩm đặc biệt 'Nhâm nhi Tết Bính Ngọ'

“Nhâm nhi Tết Bính Ngọ” là cuốn sách Tết được thực hiện công phu, chỉn chu, ra mắt nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 nhằm gìn giữ nếp đọc sách ngày Xuân.
3 con giáp “vàng son” năm 2026: Tài lộc dồi dào, cuộc sống khởi sắc

3 con giáp “vàng son” năm 2026: Tài lộc dồi dào, cuộc sống khởi sắc

Năm 2026 được dự báo mang đến nhiều thay đổi tích cực về vận trình, trong đó có những con giáp bất ngờ bước vào giai đoạn thuận lợi cả về tài lộc lẫn cuộc ...
Trải nghiệm Tết Việt-Nhật 2026: Nơi hội tụ văn hóa và tình bạn quốc tế

Trải nghiệm Tết Việt-Nhật 2026: Nơi hội tụ văn hóa và tình bạn quốc tế

Chương trình “Tết Việt-Nhật 2026” với chủ đề “Tân xuân: Gắn kết và giao thoa” được Trường Đại học Việt Nhật tổ chức tại cơ sở Hòa Lạc trong ngày 17/1.
Từ nền tảng văn hóa đến khát vọng phát triển

Từ nền tảng văn hóa đến khát vọng phát triển

Cuốn sách 'Con người Việt Nam vào kỷ nguyên mới' của PGS.TS. Nguyễn Hồng Vinh chạm trúng một vấn đề cốt lõi, có tính thời.
Trình UNESCO hồ sơ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đề nghị công nhận Di sản thế giới

Trình UNESCO hồ sơ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đề nghị công nhận Di sản thế giới

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính vừa chấp thuận chủ trương gửi Hồ sơ khoa học “Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê, tỉnh An Giang” tới UNESCO.
UNESCO hỗ trợ 740.000 USD giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lũ, bảo vệ di sản văn hóa

UNESCO hỗ trợ 740.000 USD giúp Việt Nam khắc phục hậu quả bão lũ, bảo vệ di sản văn hóa

Sau loạt bão nghiêm trọng cuối năm 2025, UNESCO công bố gói hỗ trợ gần 740.000 USD nhằm bảo vệ di sản và duy trì giáo dục tại Việt Nam.
Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Chú Tễu kể chuyện Tết Việt bằng ngôn ngữ hoạt hình 3D

Câu chuyện về 'Bánh Tễu' được kể lại bằng ngôn ngữ phim hoạt hình 3D đã mở ra một hướng tiếp cận giàu cảm xúc và giá trị văn hóa.
China Daily bầu chọn 10 sự kiện văn hóa tiêu biểu năm 2025 của Trung Quốc

China Daily bầu chọn 10 sự kiện văn hóa tiêu biểu năm 2025 của Trung Quốc

Năm 2025, văn hóa Trung Quốc "bừng nở" tại giao điểm giữa truyền thống và đổi mới.
Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Nhà hát Lớn Hà Nội lọt danh sách kiến trúc ngoạn mục châu Á

Trong danh sách những công trình kiến trúc ngoạn mục nhất châu Á vừa được tạp chí Time Out (Anh) công bố, Việt Nam có một đại diện là Nhà hát Lớn Hà Nội.
Bảo tồn bền vững và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng

Bảo tồn bền vững và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Di tích lịch sử Chi Lăng (tỉnh Lạng Sơn).
Phiên bản di động