Gen Z trong vòng xoáy áp lực

Áp lực phải học tốt ở trường, lập kế hoạch nghề nghiệp hoặc căng thẳng khi phải sống theo kỳ vọng... là những lý do khiến Gen Z lo lắng.

Cựu danh thủ David Beckham lo lắng khi con gái út bắt đầu vào lứa tuổi teen Người hâm mộ lo lắng khi diễn viên Cổ Lực Na Trát nhìn như 'da bọc xương'

Gen Z đối diện với sự lo lắng ngày càng tăng.

Bộ phim vừa được trình chiếu của Pixar Animation Studios, Inside Out 2, chứng kiến nhân vật chính Riley bước vào tuổi dậy thì và trải qua những cảm xúc mới – được thể hiện bằng các nhân vật hoạt hình giống như trong phần đầu tiên.

Một trong số đó là Anxiety, công việc chính của cô là bảo vệ bản thân "khỏi những thứ mà cô không thể nhìn thấy". Anxiety liên tục suy nghĩ trước 10 bước, tưởng tượng ra bất kỳ kịch bản nào có thể xảy ra - và thực hiện các biện pháp để tránh nó.

Trong cuộc sống thực tại, lo lắng là phản ứng của cơ thể đối với căng thẳng và cảm giác sợ hãi và kinh hoàng. Và ở Hong Kong (Trung Quốc), Gen Z đang trải qua nhiều hơn mức họ phải chịu đựng.

Minal Mahtani, người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của tổ chức từ thiện về sức khỏe tâm thần OCD & Anxiety Support Hong Kong (OCDAHK), đã chứng kiến điều này trong công việc của mình. Cuộc khảo sát gần đây nhất của công ty bảo hiểm AXA về sức khỏe và hạnh phúc tinh thần, được công bố vào tháng 9/2023, cho thấy, trong số những người thuộc Gen Z ở Hong Kong, chỉ có một trong 10 người được hỏi cho biết họ đang "phát triển bình thường". Có tới 67% Gen Z cho biết trải qua mức độ căng thẳng từ trung bình đến cực độ trong năm qua.

Minal Mahtani là nhà tâm lý học và là người sáng lập OCD và Anxiety Support Hong Kong (Trung Quốc).

Mahtani cho biết, cảm giác lo lắng tột độ kéo dài từ 3-6 tháng sẽ gây ra mức độ đau khổ cao và gián đoạn cuộc sống và hoạt động hàng ngày, tình trạng này có thể được coi là rối loạn lo âu.

Những nguyên nhân phổ biến gây lo lắng cho Gen Z bao gồm áp lực phải học tốt ở trường, lập kế hoạch nghề nghiệp và căng thẳng về việc phải sống theo kỳ vọng của bản thân hoặc cha mẹ.

"Việc sử dụng phương tiện truyền thông xã hội trong thế hệ kỹ thuật số này đã góp phần gây ra sự lo lắng cao độ của họ. Cảm thấy không đủ tốt, đấu tranh với hình ảnh cơ thể và so sánh bản thân với người khác trực tuyến đã hình thành nên sự bất an của họ", Mahtani nói.

Theo Katrine Cheng, một cố vấn lâm sàng tại Hong Kong (Trung Quốc), rất khó xác định chính xác nguyên nhân gây ra chứng lo âu vì nó có thể liên quan đến các vấn đề khác như chấn thương và PTSD (rối loạn căng thẳng sau chấn thương). Nữ cố vấn cho biết, "người đó có thể cảm thấy một cơn sợ hãi dữ dội, lo lắng đến mức mất kiểm soát, thậm chí là tử vong mà không có cảnh báo trước".

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các triệu chứng của rối loạn lo âu có thể bao gồm khó tập trung hoặc đưa ra quyết định; cảm thấy cáu kỉnh, căng thẳng hoặc bồn chồn; buồn nôn hoặc đau bụng; hồi hộp; đổ mồ hôi, run rẩy hoặc lắc; khó ngủ; và có cảm giác nguy hiểm sắp xảy ra, hoảng sợ hoặc diệt vong.

WHO thống kê, khoảng 4% dân số thế giới mắc chứng rối loạn lo âu - 301 triệu người vào năm 2019 - và trong số đó chỉ có khoảng 25% tìm kiếm sự giúp đỡ để điều trị.

Cheng cung cấp liệu pháp tập trung vào cảm xúc cho phép bệnh nhân bước vào “những nơi xa lạ, kỳ lạ, nguy hiểm và đáng sợ” trong tâm trí cùng với nhà trị liệu thông qua các cuộc trò chuyện sâu sắc, giúp họ sửa đổi những suy nghĩ gây lo lắng.

Mahtani là người ủng hộ CBT (liệu pháp hành vi nhận thức), một hình thức liệu pháp trò chuyện cho phép người mắc chứng lo âu xác định, phân tích và đánh giá các kiểu suy nghĩ tiêu cực. Nó ngăn họ khỏi việc vội vã đưa ra kết luận và đưa ra các kịch bản tồi tệ nhất, để xem xét bằng chứng thực tế cho kịch bản thực tế nhất.

Gen Z đang tự tìm ra giải pháp cho mình

Louisa Wong được chẩn đoán mắc chứng lo âu ở trường. Em thường xuyên đăng những bài thơ ghi lại cuộc đấu tranh của bản thân với chứng lo âu trên tài khoản @louisaspoetryy. Ảnh: Louisa Wong

Louisa Wong, 21 tuổi, là một sinh viên và nhà thơ. Bố mẹ em từng sống ở Mỹ trước khi trở về Hong Kong để nuôi Wong. Năm 2022, gia đình trở lại Mỹ để Wong học đại học. Vào thời điểm đó, nhu cầu thích nghi với một môi trường hoàn toàn mới khiến Wong lo lắng hơn.

Gần đây, cô được chẩn đoán mắc chứng rối loạn nhân cách ranh giới, biểu hiện là có các mối quan hệ giữa các cá nhân không ổn định và ý thức sai lệch về bản thân. Điều này buộc Wong phải nghỉ học tại Trường Nghiên cứu Tổng quát của Đại học Columbia ở New York, nơi nổi tiếng với việc tiếp nhận những sinh viên không theo truyền thống, những người cần sự linh hoạt hơn trong việc học.

Từ năm 2020, Wong đã đăng hàng trăm bài thơ trên tài khoản Instagram @louisaspoetryy và xuất bản tác phẩm của mình thành sách. Việc duy trì lượng người theo dõi trực tuyến gần 80.000 người thường khiến Wong phải suy nghĩ.

Wong cho biết có thời điểm “không còn thích đăng bài trực tuyến nữa, rồi lại thích trở lại, [và] cảm thấy mình là kẻ thất bại vì mất đi người theo dõi và sức hút”.

Wong đã dựa vào văn chương và nghệ thuật để điều chỉnh cảm xúc của mình. Thơ của Wong toát lên sự thô sơ và khám phá những chủ đề phức tạp về tuổi thơ, sự trưởng thành và triết lý sống.

“Viết lách đã cứu rỗi tôi rất nhiều trong suốt thời gian này vì đó là nơi tôi có thể được tự do,” Wong chia sẻ. “Và nếu tôi chọn chia sẻ, đó không phải là để thu hút sự chú ý hay viết nên câu chuyện cuộc đời tôi, mà để người khác sử dụng nó như một lối thoát cho cảm xúc của chính họ.”

Wong, người đã xuất bản ba tập thơ, từng khao khát theo đuổi sự nghiệp viết lách và xuất bản, hiện đang học ngành tâm lý học, với mong muốn trở thành một nhà trị liệu để giúp đỡ những người khác đang phải vật lộn với các vấn đề về sức khỏe tâm thần .

Vani Kaul, 16 tuổi, có câu chuyện tương tự. Cô bé cho biết tác động của Covid-19 và một số vấn đề... đã gây áp lực rất lớn, khiến cô lo lắng hơn.

Trong chín năm, Kaul đã học điệu nhảy cổ điển của Ấn Độ kathak, và cô bé thích tác dụng trị liệu của nó. Cách đây 3 năm, Kaul bắt đầu quan tâm đến tâm lý học và đã tìm hiểu về Liệu pháp chuyển động khiêu vũ (DMT). Nó thúc đẩy hoạt động thể chất, sức khỏe cảm xúc, sức khỏe nhận thức và kết nối xã hội.

DMT giúp cô bé thiết lập mối liên hệ chặt chẽ giữa tâm trí và cơ thể, từ đó giải phóng hormone dopamine tạo cảm giác dễ chịu – có đặc tính làm giảm lo âu.

Tổ chức OCDAHK đã cung cấp một môi trường an toàn để cô bé khám phá niềm đam mê này. Dưới sự hướng dẫn và khuyến khích của Mahtani, họ đã lên kế hoạch cho một chuỗi DMT bao gồm các cử chỉ tay gọi là mudra được sử dụng trong khiêu vũ cổ điển Ấn Độ, đã được chứng minh là có thể làm giảm chứng mất ngủ và cảm giác uể oải, lo lắng và trầm cảm.

Theo Mahtani, DMT là về việc di chuyển cơ thể theo cách phù hợp với từng cá nhân, không gây đau đớn về thể chất và cho phép cá nhân tự nhận thức về cảm giác của họ trong suốt quá trình.

Kaul đã tìm thấy sự thoải mái trong môi trường không phán xét của OCDAHK. Công việc của Mahtani đã có tác động có ý nghĩa không chỉ đối với Kaul mà còn đối với cộng đồng.

Với Kaul, bây giờ, thông qua nhận thức và suy ngẫm, cô bé biết cách nhận biết liệu nỗi lo lắng của mình là hợp lý hay phi lý, một dấu hiệu phổ biến cho biết một người đã phục hồi sau chứng rối loạn lo âu hay chưa.