Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng Lebanon?

Thảo Chi
TGVN. Lebanon đang lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế-chính trị nghiêm trọng từ sau thảm họa Beirut, với hàng loạt cuộc biểu tình của người dân. Vậy đâu là những nguyên nhân gốc rễ và hy vọng nào để giải quyết khủng hoảng?

Vụ nổ ngày 4/8 tại thủ đô Beirut của Lebanon đã gây ra cái chết của hơn 170 người, khiến hơn 300.000 người bị thương và mất nhà cửa. Theo Vox, nguyên nhân sâu xa của vụ nổ là hậu quả trực tiếp từ một chính quyền Lebanon lỏng lẻo và đầy sơ suất, đã không có bất cứ biện pháp đảm bảo an toàn nào đối với kho “chất nổ tiềm tàng” amonium nitrate trong suốt 6 năm ở cảng Beirut. Đây cũng là hậu quả gián tiếp của một “cuộc thử nghiệm chính trị” kéo dài 30 năm ở quốc gia Trung Đông này.

Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng Lebanon?
Lebanon đang lâm vào một cuộc khủng hoảng và dường như không có lối thoát. (Nguồn: BBC)

Cho đến nay, chính quyền Lebanon gần như bị vô hiệu, nhất là khi liên tiếp hai thủ tướng đã phải từ chức. Nền kinh tế của nước này cũng không ghi nhận được mấy điểm tích cực khi đồng tiền Lebanon đang rơi tự do, ngân hàng đình chỉ tài khoản của người dân, tỉ lệ thất nghiệp trên 30% và thiếu hụt những nhu yếu phẩm cần thiết.

Cơ sở vật chất thiếu hụt nghiêm trọng, người dân phải chịu cảnh cắt điện tới 20 tiếng mỗi ngày để đất nước có thể đảm bảo nguồn cung điện. Từ bức tranh ảm đạm trên, người dân Lebanon đang nhận thức được rằng, đất nước của họ đang dần trở nên không rất khó sống. Vậy Lebanon đã sai ở đâu và giải pháp nào để giải quyết những sai lầm đó? Câu trả lời không hề đơn giản.

Một đất nước hiện đại với nền chính trị cũ kĩ

Một trong những lý do chính khiến nỗ lực thành lập chính phủ của Thủ tướng tạm thời Moustafa Adib thất bại và khiến ông phải từ chức là do bất đồng giữa hai đảng chính trị Hồi giáo dòng Shitte có ảnh hưởng nhất là phong trào Hồi giáo Hezbollah và đảng Amal của Chủ tịch Quốc hội Nabih Berri, đặc biệt liên quan tới việc ai sẽ là người đứng đầu Bộ Tài chính.

Lebanon là một quốc gia thu nhập trung bình, phần lớn người dân được giáo dục đầy đủ, tuy nhiên lại phải sống dưới một nền chính trị không mấy hiện đại. Những nhà lãnh đạo bảo vệ vị trí của mình bằng cách hỗ trợ việc làm, tài chính cho những người bầu cử ủng hộ. Ngược lại, người dân sẽ bỏ phiếu và thể hiện sự trung thành với vị lãnh đạo này.

Mặc cho cuộc nội chiến 1975-1990 hủy hoại và khiến hơn 120.000 người thiệt mạng, hệ thống phân chia quyền lực này vẫn tồn tại đến ngày nay, bởi nó đã giúp hòa giải những xung đột giữa các giáo phái, thúc đẩy những nhà lãnh đạo xây dựng sự đồng thuận giữa những cử tri và ngăn chặn sự tập trung hóa quyền lực.

Thế nhưng “liều thuốc” này cũng có những tác dụng phụ. Tầng lớp tinh hoa chính trị đã sử dụng vị thế của mình để vắt kiệt nền kinh tế và nắm quyền kiểm soát độc quyền đối với những thể chế quốc gia. Những vị trí quan trọng ở quốc hội và nội các ở Lebanon vẫn là do những gương mặt quen thuộc quản lý hàng thập kỷ qua. Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri đã giữ vị trí này từ năm 1992.

Thêm vào đó, truyền thống cha truyền con nối vẫn luôn được duy trì ở Lebanon: khi những thành viên của giai cấp lãnh đạo về hưu hay qua đời thì những thành viên gia đình, đặc biệt là con trai của họ sẽ thay thế. Tệ nạn tham nhũng cũng là một trong những mặt trái của hệ thống này. Nhiều chính trị gia đã chiếm đoạt công quỹ, đẩy tình trạng quan liêu lên mức đáng báo động.

Những điều này đã phá hoại cuộc sống của người dân và biến chính trị trở thành một trò chơi có tổng số bằng không và đòi hỏi quyền lợi cho các giáo phái hơn là bàn luận về các chính sách để phát triển đất nước.

Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng Lebanon?
Thủ tướng Lebanon mới được chỉ định Moustafa Adib ngày 26/9 bất ngờ từ chức sau chưa đầy 1 tháng, khiến tình trạng ở Lebanon ngày càng hỗn loạn. (Nguồn: Reuters)

Hezbollah - trở ngại lớn

Sự cũ kĩ của hệ thống chính quyền đã phần nào dẫn đến thảm họa Beirut và cuộc khủng hoảng của Lebanon trong nhiều năm qua, nhưng còn có một vấn đề khác lớn hơn nữa, đó chính là nhóm Hezbollah.

Hezbollah đã xây dựng được một lực lượng dân quân đáng kể nhờ sự hỗ trợ trực tiếp của Iran. Lực lượng này đã biến Lebanon và cộng đồng Hồi giáo Shiitetrở thành căn cứ của riêng mình, nhằm đối phó trước những xung đột với Israel và phương Tây. Lực lượng này hoạt động như một bộ máy chính quyền riêng biệt, với lực lượng quân đội, an ninh và cơ sở vật chất riêng.

Theo các chuyên gia, Hezbollah không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng khủng hoảng chính trị ở Lebanon. Thế nhưng, bằng cách âm thầm can thiệp vào hệ thống chính trị, tổ chức này cũng không đem lại bất cứ điểm tích cực nào cho Lebanon.

Hezbollah được cho là đứng đằng sau hàng loạt vụ ám sát chính trị, đồng thời đã làm lu mờ ảnh hưởng chính trị của giáo phái Shia. Lực lượng này cũng đang làm đảo ngược quá trình phục hồi của Lebanon bởi Hezbollah không muốn cải cách chính trị hay xây dựng hệ thống luật pháp trao quyền cho nhân dân.

Liệu có lối thoát?

Do đó có thể thấy rằng, thách thức lớn nhất để giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị ở Lebanon là: làm cách nào để thoát được khỏi một hệ thống chính trị rắc rối, đầy tham nhũng và một lực lượng vũ trang đang đe dọa sự an toàn của người dân.

Dư luận Lebanon mong muốn cải cách chế độ đã nhìn nhận ra những điều này và chia thành 2 phe quan điểm.

Một phe cho rằng, việc cải cách là không khả thi và Hezbollah là lực lượng hiếu chiến, là vết nhơ cho danh tiếng của Lebanon trên trường quốc tế và phần nào làm cản trở nỗ lực hỗ trợ của các đồng minh phương Tây và vùng Vịnh. Họ ủng hộ việc tăng áp lực, cô lập nhằm giải giáp, loại bỏ lực lượng này, khi đó Lebanon mới thực sự có thể thay đổi. Tuy nhiên, theo Vox, nỗ lực này chỉ khiến cho Lebanon chìm trong một cuộc chiến đổ máu và thực sự không khả thi.

Phe còn lại không ủng hộ việc loại bỏ lực lượng Hezbollah một cách trực tiếp mà cần tìm một phương pháp khéo léo hơn. Theo quan điểm này, lực lượng ủng hộ cải cách nên tập trung vào việc xây dựng một xã hội dân sự hiệu quả và một nền chính trị được tổ chức hợp lý hơn. Quá trình này có thể mất rất nhiều thời gian, nhưng nó đem lại niềm hy vọng cho người dân về một tương lai tươi sáng hơn, về một đất nước mà người dân thực sự có quyền lợi và không còn phẫn nộ về bộ máy cầm quyền nữa.

Pháp hiện đang là quốc gia có những động thái nhằm sớm chất dứt tình trạng khủng hoảng ở Lebanon. Pháp đang thúc giục các nhà lãnh đạo Lebnaon nhanh chóng thành lập chính phủ mới, đồng thời bày tỏ lo ngại nước này sẽ đối mặt với nguy cơ sụp đổ, sau khi Beirut không hoàn thành kịp thời hạn thành lập Nội các vào giữa tháng 9 theo thỏa thuận với Paris.

Tuy nhiên, cho dù đã rất nhiệt tình giúp đỡ, Tổng thống Emmanuel Macron vẫn không nhận được kết quả xứng đáng. Ông Macron cũng tuyên bố rằng, Hezbollah cần làm rõ liệu lực lượng này là một thế lực chính trị nghiêm túc nhằm giúp thực thi một lộ trình cho quốc gia Trung Đông hay chỉ là một lực lượng nhận chỉ thị từ Iran.

Tình hình Lebanon: Tổng thống Pháp cảm thấy 'xấu hổ' về các nhà lãnh đạo Beirut, ra thời hạn cuối cùng

Tình hình Lebanon: Tổng thống Pháp cảm thấy 'xấu hổ' về các nhà lãnh đạo Beirut, ra thời hạn cuối cùng

TGVN. Ngày 27/9, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố, ông sẽ không từ bỏ sáng kiến về việc cứu Lebanon khỏi sự sụp đổ, ...

Thủ tướng Lebanon bất ngờ từ chức: Sáng kiến của Pháp liệu có 'chết yểu'?

Thủ tướng Lebanon bất ngờ từ chức: Sáng kiến của Pháp liệu có 'chết yểu'?

TGVN. Việc Thủ tướng mới được chỉ định Moustafa Adib bất ngờ từ chức đã đe dọa sáng kiến của Tổng thống Pháp Macron nhằm ...

Lebanon: Chưa kịp hồi phục sau vụ nổ thảm họa, cảng Beirut lại tan hoang

Lebanon: Chưa kịp hồi phục sau vụ nổ thảm họa, cảng Beirut lại tan hoang

TGVN. Ngày 10/9, một vụ cháy đã xảy ra tại cảng Beirut ở Lebanon tạo thành cột khói đen lớn trên bầu trời Thủ đô. ...

Thảo Chi
(theo Vox)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Đội hình dự kiến của Man Utd trước Leipzig: Cavani lần đầu đá chính?

Đội hình dự kiến của Man Utd trước Leipzig: Cavani lần đầu đá chính?

Đội hình dự kiến của Man Utd trong trận tiếp Leipzig tại vòng bảng Champions League 2020/2021, diễn ra lúc 03h00 ngày 29/10 theo giờ Việt Nam.
XSMB 29/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 29/10/2020 - dự đoán XSMB 30/10

XSMB 29/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay - SXMB 29/10/2020 - dự đoán XSMB 30/10

XSMB 29/10. SXMB 29/10. KQXSMB. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Bắc hôm nay ngày 29 tháng 10 năm 2020. KQSXMB.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Houston hướng về đồng bào miền Trung bị lũ lụt

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Houston hướng về đồng bào miền Trung bị lũ lụt

Ngày 27/10, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Houston tổ chức quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung bị lũ lụt.
Dự báo thời tiết: Bão số 9 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, khu vực Nghệ An đến Quảng Bình mưa rất to

Dự báo thời tiết: Bão số 9 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, khu vực Nghệ An đến Quảng Bình mưa rất to

Chiều nay (28/10), sau khi đi vào đất liền các tỉnh từ Đà Nẵng đến Phú Yên bão số 9 đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới.
Mỹ-Nga với giải trừ quân bị hạt nhân: Cũ khó giữ, mới khó có !

Mỹ-Nga với giải trừ quân bị hạt nhân: Cũ khó giữ, mới khó có !

Đàm phán Mỹ-Nga về gia hạn Hiệp định New START không có tiến triển, Nga bất ngờ đưa ra đề nghị mới cho Mỹ. Thực chất là gì? TG&VN bình ...
XSMT 29/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - SXMT 29/10/2020 - dự đoán XSMT 30/10

XSMT 29/10 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay - SXMT 29/10/2020 - dự đoán XSMT 30/10

XSMT 29/10. SXMT 29/10. KQXSMT. Trực tiếp kết quả xổ số kiến thiết miền Trung nhanh nhất hôm nay ngày 29 tháng 10 năm 2020. KQSXMT.
Thư/ điện thăm hỏi của Lãnh đạo Mông Cổ và Campuchia về tình hình lũ lụt ở miền Trung

Thư/ điện thăm hỏi của Lãnh đạo Mông Cổ và Campuchia về tình hình lũ lụt ở miền Trung

Được tin lũ lụt ở miền Trung Việt Nam gây thiệt hại lớn, Lãnh đạo Mông Cổ và Campuchia đã gửi Thư/ điện thăm hỏi đến Lãnh đạo Việt Nam.
Về vùng cao Tiên Yên, Quảng Ninh ngắm ruộng bậc thang rực rỡ mùa lúa chín

Về vùng cao Tiên Yên, Quảng Ninh ngắm ruộng bậc thang rực rỡ mùa lúa chín

Cứ mỗi độ Thu về, những thửa ruộng bậc thang ở huyện Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh lại khoác lên mình một màu vàng óng của lúa chín.
Bộ Công Thương: Đảm bảo nguồn cung hàng hóa thiết yếu ứng phó bão số 9

Bộ Công Thương: Đảm bảo nguồn cung hàng hóa thiết yếu ứng phó bão số 9

Các tỉnh đã triển khai phương án cung ứng, dự trữ hàng hóa thiết yếu, đặc biệt chú trọng công tác dự trữ tại chỗ để ứng phó với bão ...
Đại sứ quán và cộng đồng người Việt tại Ba Lan quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung bị lũ lụt

Đại sứ quán và cộng đồng người Việt tại Ba Lan quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung bị lũ lụt

Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan đã tổ chức quyên góp, giúp đồng bào các tỉnh miền Trung bị thiệt hại do mưa lũ.
Tranh chấp Nagorno-Karabakh: Iran cảnh báo các bên tham chiến về hành động không thể dung thứ

Tranh chấp Nagorno-Karabakh: Iran cảnh báo các bên tham chiến về hành động không thể dung thứ

Sáng kiến của Iran về một giải pháp lâu dài cho tranh chấp Nagorno-Karabakh sẽ được thảo luận tại Moscow và Yerevan trong những ngày tới.
Hàn Quốc và Mỹ điện đàm về lựa chọn Tổng Giám đốc WTO

Hàn Quốc và Mỹ điện đàm về lựa chọn Tổng Giám đốc WTO

Các nhà ngoại giao cấp cao của Hàn Quốc và Mỹ ngày 28/10 đã điện đàm để thảo luận về cuộc đua giành vị trí Tổng Giám đốc WTO.
Thêm quốc gia bị cuốn vào vòng xoáy Mỹ-Trung, Washington hối lựa chọn, Bắc Kinh phản bác 'đừng bắt nạt'

Thêm quốc gia bị cuốn vào vòng xoáy Mỹ-Trung, Washington hối lựa chọn, Bắc Kinh phản bác 'đừng bắt nạt'

Sri Lanka đang bị cuốn vào tranh cãi ngoại giao Mỹ-Trung Quốc khi Washington hối thúc Colombo đưa ra lựa chọn để đảm bảo sự độc lập về kinh tế.
Thổ Nhĩ Kỳ lên án bức tranh biếm họa của báo Pháp về Tổng thống Erdogan

Thổ Nhĩ Kỳ lên án bức tranh biếm họa của báo Pháp về Tổng thống Erdogan

Thổ Nhĩ Kỳ lên án tuần báo Charlie Hebdo vì một bức tranh biếm họa thể hiện sự khinh miệt với Tổng thống Tayyip Erdogan.
Mỹ-Nga với giải trừ quân bị hạt nhân: Cũ khó giữ, mới khó có !

Mỹ-Nga với giải trừ quân bị hạt nhân: Cũ khó giữ, mới khó có !

Đàm phán Mỹ-Nga về gia hạn Hiệp định New START không có tiến triển, Nga bất ngờ đưa ra đề nghị mới cho Mỹ. Thực chất là gì? TG&VN bình luận.
Mỹ-Ấn Độ họp Đối thoại 2+2: Thể chế hóa hợp tác, vững vàng trước khó khăn

Mỹ-Ấn Độ họp Đối thoại 2+2: Thể chế hóa hợp tác, vững vàng trước khó khăn

Đối thoại 2+2 kết thúc ngày 27/10 chứng kiến quan hệ hợp tác Mỹ-Ấn Độ ngày một khăng khít trước những diễn biến mới ở khu vực và thế giới.
Bầu cử Mỹ 2020: Âm thầm ký sắc lệnh gây tranh cãi, Tổng thống Trump ‘tất tay’?

Bầu cử Mỹ 2020: Âm thầm ký sắc lệnh gây tranh cãi, Tổng thống Trump ‘tất tay’?

Nội dung và thời điểm ban hành của sắc lệnh này cho thấy ông Donald Trump đã quyết tâm ‘tất tay’ cho cuộc Bầu cử Tổng thống Mỹ ngày 3/11 tới.
Đối đầu ngoại giao Canada-Trung Quốc: Khúc mắc khó giải

Đối đầu ngoại giao Canada-Trung Quốc: Khúc mắc khó giải

Thời tiết Ottawa những ngày cuối tháng Mười đang trở lạnh, song quan hệ song phương Canada-Trung Quốc có lẽ còn 'lạnh' hơn.
Mỹ-Ấn Độ: Đối thoại 2+2 hay sự phá vỡ mô hình quan hệ thời hậu chiến

Mỹ-Ấn Độ: Đối thoại 2+2 hay sự phá vỡ mô hình quan hệ thời hậu chiến

Đối thoại 2+2 là một minh chứng cho thấy Mỹ và Ấn Độ đang có những cách tiếp cận mới đối với quan hệ song phương.
Bầu cử Mỹ: Điều chúng ta đang 'bỏ quên', có thể đảo chiều kết quả cuối cùng

Bầu cử Mỹ: Điều chúng ta đang 'bỏ quên', có thể đảo chiều kết quả cuối cùng

Trong cuộc Bầu cử Mỹ năm 2016, khi Tổng thống Donald Trump đắc cử, hầu hết những người đưa ra các dự đoán về chính trị đều 'bỏ quên' làn sóng ngầm ủng hộ cuộc ...
Bầu cử Tổng thống Mỹ: Châu Á sẽ ra sao nếu ông Biden đắc cử?

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Châu Á sẽ ra sao nếu ông Biden đắc cử?

Nếu ông Joe Biden giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, chính sách của ông đối với châu Á sẽ có gì thay đổi so với đối thủ Donald Trump?
Hết thời 'ngả nghiêng', Australia tham gia tập trận Malabar, Bộ Tứ 'sắc bén' hơn?

Hết thời 'ngả nghiêng', Australia tham gia tập trận Malabar, Bộ Tứ 'sắc bén' hơn?

Sau 13 năm vắng bóng, Australia quyết định gia nhập lại cuộc tập trận Malabar cùng với ba thành viên còn lại của Bộ Tứ.
Phiên bản di động