"Giáo dục cần chuẩn bị cho con người đủ năng lực sống với thế giới VUCA"

Nguyệt Hà
GS. TS. Phạm Tất Dong cho rằng, thế hệ trẻ cần nền giáo dục tạo mọi cơ hội và điều kiện để họ có thể trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao. Do vậy, thế hệ học sinh mới cần sự quan tâm đúng mức của hệ thống giáo dục.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Giáo dục
Các chuyên gia tại Hội thảo về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. (Ảnh: Nguyệt Anh)

Sáng nay (24/11) tại Hà Nội, Liên hiệp Các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã tổ chức Hội thảo “Việc thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo”.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TSKH Phan Xuân Dũng (Chủ tịch Liên hiệp Các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) cho biết, sau gần 10 năm triển khai thực hiện Nghị quyết, nền giáo dục nước nhà đã có bước chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, nâng cao hiệu quả dạy và học. Đồng thời, góp phần phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của con người Việt Nam.

Việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ việc dạy và học được tăng lên; có sự đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục và đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học. Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá năng lực người học. Nâng cao chất lượng đầu ra của từng cấp học, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.

Đặc biệt, chi ngân sách nhà nước cho giáo dục và đào tạo được tăng lên. Hoàn thành mục tiêu xây dựng Chương trình giáo dục phổ thông vào năm 2018 và đang tập trung đầu tư bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đội ngũ giáo viên, tài liệu, sách giáo khoa theo quy định...

TSKH Phan Xuân Dũng nhấn mạnh: “Chất lượng giáo dục đại học từng bước được nâng lên và tiếp cận các chuẩn mực quốc tế. Các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam tiếp tục được xếp hạng cao và tăng thứ bậc trên các bảng xếp hạng uy tín của quốc tế. Tại các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế, học sinh Việt Nam đều đạt được những thành tích vượt trội".

Tuy nhiên, theo TSKH Phan Xuân Dũng, chất lượng giáo dục và đào tạo ở các cấp học, ngành học và giữa các địa phương chưa đồng đều. Năng lực chuyên môn một bộ phận giáo viên chưa đáp ứng yêu cầu với nhiệm vụ đổi mới phương pháp dạy học và quản lý giáo dục.

“Chế độ, chính sách đối với đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục còn thấp, chưa thỏa đáng. Đời sống của không ít giáo viên, viên chức giáo dục còn gặp khó khăn, đặc biệt đối với giáo viên trẻ, giáo viên mầm non. Năm 2022, có hơn 16.000 giáo viên nghỉ việc, chuyển việc ra khỏi ngành giáo dục đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động dạy và học”, ông Phan Xuân Dũng nói.

Ngoài ra, theo ông Dũng, công tác phát hành sách giáo khoa ở nhiều địa phương còn bất cập; việc thực hiện tự chủ đại học theo Luật Giáo dục đại học còn bất cập, còn chậm ở một số cơ sở đào tạo.

Những thế hệ học sinh mới cần sự quan tâm đúng mức của hệ thống giáo dục

Chia sẻ tại Hội thảo, GS. TS. Phạm Tất Dong cho rằng, thế giới chúng ta đang sống là một thế giới đầy biến động, thay đổi khó lường. Do đó, nền giáo dục cần tính đến điều kiện thích ứng với thế giới VUCA (biến động, bất định, phức tạp, mơ hồ) để có được một chương trình đào tạo phù hợp.

Theo GS Phạm Tất Dong, nhiều nhà khoa học đã kiến nghị với Chính phủ về những kỹ năng cần thiết phải đưa vào chương trình giáo dục ở các cấp học như kỹ năng hợp tác, kỹ năng giao tiếp, tư duy phản biện, kỹ năng sáng tạo, kỹ năng học tập suốt đời.

Tuy nhiên, theo ông Dong, hệ thống giáo dục Việt Nam hiện nay không dễ dàng gì đáp ứng chương trình này nếu như vẫn không dứt được cách tổ chức nhà trường với những phương pháp đào tạo lạc hậu, với việc đề ra mọi quy định làm khó dễ giáo viên mà không liên quan đến việc nâng cao tay nghề cho nhà giáo…

Giáo dục
Sự bùng nổ của các công nghệ cao sẽ làm cho thế hệ Alpha trở thành thế hệ có năng lực kết nối toàn cầu. (Ảnh: Đinh Thị Mỹ Huệ)

Do đó, ông Phạm Tất Dong nhận đinh, những thế hệ học sinh mới cần sự quan tâm đúng mức của hệ thống giáo dục. Trước hết, tại các lớp mẫu giáo, từ năm 2018, các em nhỏ đều thuộc thế hệ Alpha. Đó là thế hệ sinh ra trong giai đoạn 2013-2025. Tính ra, đứa trẻ lớn tuổi nhất của thế hệ Alpha tính đến năm 2022 mới lên 9 tuổi. Phải đến năm 2033, đội ngũ lao động quốc gia mới bắt đầu có thành viên thuộc thế hệ này.

Từ khi lọt lòng, thế hệ Alpha (nói chung trên thế giới) đã được sống trong thế giới công nghệ hiện đại, đắm mình trong môi trường số. Nhiều nhà khoa học coi thế hệ Alpha là Digital Natives, tức là những người có tố chất - 5 kỹ thuật số “bẩm sinh”. Họ gọi thế hệ này bằng nhiều tên khác nhau như “Thế hệ kính”, “Thế hệ màn hình”, “Thế hệ Internet”.

Sự bùng nổ của các công nghệ cao sẽ làm cho Alpha trở thành thế hệ có năng lực kết nối toàn cầu. Trẻ em thuộc thế hệ Alpha sẽ học tập, làm việc, đi du lịch giữa các quốc gia mà không gặp rào cản nào về ngôn ngữ và văn hóa. Thế hệ Alpha sẽ bao gồm những “Công dân toàn cầu”.

Cũng theo ông Phạm Tất Dong, thế hệ Alpha sẽ định nghĩa lại khái niệm “việc làm”, thay đổi các mô hình trường học và mô hình giáo dục. Với thế hệ này, học tập suốt đời sẽ là một lẽ sống. Có thể, thế hệ Alpha sẽ làm mờ dần ranh giới địa lý, văn hóa, ngôn ngữ truyền thống của quốc gia nhờ kết nối toàn cầu.

“Liệu nền giáo dục Việt Nam giai đoạn 2021 – 2030 có chuẩn bị cho các em nhỏ Alpha đang học tiểu học năm nay theo hướng công dân toàn cầu, hay chỉ lo bắt trẻ nhồi nhét những kiến thức không cần thiết cho tương lai của chúng để suốt ngày học để thi với tầm bằng vô bổ?”, GS Phạm Tất Dong đặt vấn đề.

Bên cạnh đó, GS. Phạm Tất Dong đề cập thêm về “đàn anh” của thế hệ Alpha là thế hệ Z (Generation Z – Gen Z) – thế hệ sinh ra trong giai đoạn 1997 – 2012. Đó là thế hệ học ngoại ngữ nhanh hơn thế hệ cha anh, có năng lực học trực tuyến, có tư duy phản biện sắc sảo. Người ta gọi thế hệ Z là “Thế hệ công nghệ”, “Thế hệ Mạng”, Thế hệ kỹ thuật số”.

GS. Phạm Tất Dong nhấn mạnh “Thế hệ này đang trải nghiệm thế giới VUCA. Họ cần nền giáo dục tạo mọi cơ hội và điều kiện để họ có thể trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao”.

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng: Kỳ vọng văn hóa Việt Nam sẽ được đầu tư đúng mức, phát triển có trọng tâm

GS. NGND Nguyễn Lân Dũng: Kỳ vọng văn hóa Việt Nam sẽ được đầu tư đúng mức, phát triển có trọng tâm

"Tôi hy vọng trong những năm tới, văn hóa Việt Nam sẽ được đầu tư đúng mức, được phát triển có trọng tâm, có những ...

Tất cả ứng viên Giáo sư và Phó Giáo sư năm 2022 chính thức được công nhận

Tất cả ứng viên Giáo sư và Phó Giáo sư năm 2022 chính thức được công nhận

Tất cả ứng viên có tên trong danh sách đạt tiêu chuẩn Giáo sư, Phó giáo sư năm 2022 được công bố sau phiên họp ...

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Cần một cuộc đổi mới mang tính cách mạng trong quản lý và phát triển văn hóa

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Cần một cuộc đổi mới mang tính cách mạng trong quản lý và phát triển văn hóa

Chia sẻ với Báo Thế giới & Việt Nam, ĐBQH Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc ...

Đề xuất phương án nâng mức phụ cấp ưu đãi đối với giáo viên mầm non

Đề xuất phương án nâng mức phụ cấp ưu đãi đối với giáo viên mầm non

Bộ GD&ĐT đã đề xuất, kiến nghị Chính phủ khẩn trương xây dựng chính sách tiền lương mới, trong đó có phương án nâng mức ...

Nghề giáo phải là một nghề thực sự danh giá

Nghề giáo phải là một nghề thực sự danh giá

Nếu coi mỗi người là một chiếc máy tính siêu hiện đại thì nghề giáo là nghề “cài đặt hệ điều hành và các phần ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

WB cam kết 250 triệu người dân châu Phi được sử dụng điện vào năm 2030

WB cam kết 250 triệu người dân châu Phi được sử dụng điện vào năm 2030

WB ước tính, có khoảng 600 triệu người ở châu Phi hiện không được tiếp cận với nguồn điện đáng tin cậy, giá cả phải chăng.
Nga bất ngờ xác định một động thái lớn liên quan căng thẳng Armenia-Azerbaijan

Nga bất ngờ xác định một động thái lớn liên quan căng thẳng Armenia-Azerbaijan

Điện Kremlin cho biết, lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga đã bắt đầu rút khỏi khu vực Nagorno-Karabakh tranh chấp giữa Armenia và Azerbaijan.
Kiều bào tại Israel hướng về cội nguồn

Kiều bào tại Israel hướng về cội nguồn

Ngày 18/4, Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã tổ chức lễ dâng hương tưởng nhớ và tri ân công đức của các vua Hùng, cùng kiều bào hướng ...
Doanh nhân Thoa Chu và nhiều hoạt động ý nghĩa hưởng ứng đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương

Doanh nhân Thoa Chu và nhiều hoạt động ý nghĩa hưởng ứng đại lễ Giỗ Tổ Hùng Vương

Tham gia chương trình “Phú Thọ - Khát vọng xanh”, nấu và phát cơm cho bệnh nhân tại bếp cơm từ thiện 19 là những hoạt động ý nghĩa có ...
Vừa tái khẳng định cam kết hợp tác với IAEA, Iran dọa xem xét lại 'học thuyết hạt nhân'

Vừa tái khẳng định cam kết hợp tác với IAEA, Iran dọa xem xét lại 'học thuyết hạt nhân'

Chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết, Tehran có thể xem xét lại 'học thuyết hạt nhân' trước các mối đe dọa từ ...
Hà Nội: 99 trường THPT tư thục và công lập tự chủ không tổ chức thi riêng

Hà Nội: 99 trường THPT tư thục và công lập tự chủ không tổ chức thi riêng

99 trường THPT tư thục và công lập tự chủ trên địa bàn Hà Nội không được tổ chức kỳ thi riêng mà chỉ có hai phương thức tuyển sinh.
Quảng Nam xuất hiện mưa đá hiếm thấy

Quảng Nam xuất hiện mưa đá hiếm thấy

Giông lốc kèm mưa đá xuất hiện tại xã Trà Mia và trung tâm huyện Nam Trà My, Quảng Nam khiến nhiều diện tích hoa màu bị thiệt hại.
Những người lao động nào được tăng lương 2 lần từ ngày 1/7/2024?

Những người lao động nào được tăng lương 2 lần từ ngày 1/7/2024?

Xin cho tôi hỏi những người lao động nào được tăng lương 2 lần từ ngày 1/7/2024? - Độc giả Minh Hằng
Australia: Rạn san hô Great Barrier trong quá trình tẩy trắng kỷ lục

Australia: Rạn san hô Great Barrier trong quá trình tẩy trắng kỷ lục

Rạn san hô Great Barrier của Australia - được mệnh danh là cấu trúc sống lớn nhất thế giới đang trải qua đợt tẩy trắng tồi tệ nhất từng được ghi nhận.
Quy trình thi giấy phép lái xe hạng FC từ ngày 1/6/2024

Quy trình thi giấy phép lái xe hạng FC từ ngày 1/6/2024

Quy trình thi giấy phép lái xe hạng FC từ ngày 1/6/2024 được quy định tại Phụ lục XXIII ban hành kèm theo Thông tư 05/2024/TT-BGTVT.
Làm thẻ căn cước từ ngày 1/7/2024 mất bao nhiêu tiền?

Làm thẻ căn cước từ ngày 1/7/2024 mất bao nhiêu tiền?

Tôi muốn hỏi khi làm thẻ căn cước từ ngày 1/7/2024 thì sẽ mất bao nhiêu tiền? – Độc giả Huyền Trân
Những trường hợp bị thu hồi giấy phép lái xe từ ngày 1/6/2024

Những trường hợp bị thu hồi giấy phép lái xe từ ngày 1/6/2024

Thông tư 05/2024/TT-BGTVT có hiệu lực từ ngày 1/6/2024, trong đó có quy định các trường hợp bị thu hồi giấy phép lái xe
Loại quả chứa nguồn dinh dưỡng giúp phòng chống ung thư

Loại quả chứa nguồn dinh dưỡng giúp phòng chống ung thư

Nhờ giàu vitamin C và A, kali, đồng, sắt và chất tannin chống oxy hóa, hồng xiêm có tác dụng hỗ trợ sức khoẻ, phòng ngừa ung thư.
5 loại quả ít đường và calo giúp bạn giảm cân

5 loại quả ít đường và calo giúp bạn giảm cân

Việc thêm trái cây vào chế độ ăn vừa giúp bạn giảm cân nhưng vẫn bổ sung được dưỡng chất cho cơ thể.
Chuyên gia gợi ý chế độ dinh dưỡng có lợi cho mái tóc, làn da và vóc dáng

Chuyên gia gợi ý chế độ dinh dưỡng có lợi cho mái tóc, làn da và vóc dáng

Thiếu hụt đạm khiến tóc không đủ nguyên liệu để phát triển, dễ chẻ ngọn, gãy rụng, cần bảo đảm nạp đủ lượng protein, tránh kiêng khem hà khắc.
Đu đủ là 'trái cây của các thiên thần' nhưng không phải ai cũng nên ăn

Đu đủ là 'trái cây của các thiên thần' nhưng không phải ai cũng nên ăn

Quả đu đủ là loại trái cây được ưa chuộng ở nhiều nơi, thậm chí còn được gọi là 'trái cây của các thiên thần'.
Nigeria trở thành nước đầu tiên trên thế giới sử dụng vaccine viêm màng não mới

Nigeria trở thành nước đầu tiên trên thế giới sử dụng vaccine viêm màng não mới

Khu vực miền Bắc Nigeria, đặc biệt là các bang Jigawa, Bauchi và Yobe, bị ảnh hưởng nặng nề trong đợt bùng phát bệnh viêm màng não vừa qua.
Đói ngay sau khi ăn, nguy cơ mắc chứng cuồng ăn ở người bị tiểu đường

Đói ngay sau khi ăn, nguy cơ mắc chứng cuồng ăn ở người bị tiểu đường

Luôn thèm ăn, thường xuyên thấy đói, hãy kiểm tra sức khoẻ ngay bởi có thể bạn đã mắc chứng cuồng ăn ở người tiểu đường.
XSMB 19/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 ngày 19/4/2024. dự đoán XSMB 19/4/2024

XSMB 19/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 ngày 19/4/2024. dự đoán XSMB 19/4/2024

XSMB 19/4 - Trực tiếp xổ số miền Bắc 19/4/2024. xổ số hôm nay 19/4. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. dự đoán xổ số miền Bắc thứ 6. SXMB 19/4
XSMT 19/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Sáu ngày 19/4/2024. SXMT 19/4/2024

XSMT 19/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Sáu ngày 19/4/2024. SXMT 19/4/2024

XSMT 19/4 - xổ số hôm nay 19/4. trực tiếp xổ số miền Trung 19/4/2024. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 6. SXMT 19/4. dự đoán XSMT
XSMN 19/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Sáu 19/4/2024. xổ số hôm nay 19/4

XSMN 19/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ Sáu 19/4/2024. xổ số hôm nay 19/4

XSMN 19/4 - kết quả xổ số ngày 19 tháng 4. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 19/4/2024. xổ số hôm nay 19/4. xo so mien nam. SXMN 19/4
XSMN 18/4, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 18/4/2024. xổ số hôm nay 18/4. xổ số ngày 18 tháng 4

XSMN 18/4, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 18/4/2024. xổ số hôm nay 18/4. xổ số ngày 18 tháng 4

XSMN 18/4 - Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 18/4/2024. XSMN thứ 5. xo so mien nam. SXMN 18/4/2024. Kết quả xổ số ngày 18 tháng 4. xổ số hôm nay 18/4.
Vietlott 18/4, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 5 ngày 18/4/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 18/4, kết quả xổ số Vietlott Power thứ 5 ngày 18/4/2024. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 18/4 - Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 18/4/2024 nhanh nhất và chính xác nhất từ trường quay. XS Power 655 hom nay. Xo so Vietlott Power 655 hôm nay.
XSMT 18/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Năm ngày 18/4/2024. SXMT 18/4/2024

XSMT 18/4, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ Năm ngày 18/4/2024. SXMT 18/4/2024

XSMT 18/4 - trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 18/4/2024. xổ số hôm nay 18/4/2024. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT 18/4. KQXSMT thứ 5
Phiên bản di động