GS. Huỳnh Văn Sơn: Người dạy học phải là một 'đạo diễn' tài ba...

Bảo Thoa
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chia sẻ với báo Thế giới và Việt Nam, GS. TS. Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh nêu quan điểm, người dạy phải là đạo diễn tài ba để lựa chọn tất cả những công cụ sở hữu nhằm tương tác với người học một cách tích cực thông qua kịch bản sư phạm.
GS. Huỳnh Văn Sơn: Người dạy học phải là một đạo diễn tài ba...
GS. Huỳnh Văn Sơn cho rằng, người dạy học phải là một đạo diễn tài ba. (Ảnh: NVCC)

Vị thế nhà giáo luôn được thừa nhận và tôn trọng

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, vị thế nhà giáo đang bị tác động rất lớn, với rất nhiều áp lực và hệ lụy. Ông đánh giá nào về tầm quan trọng của người thầy trong đổi mới giáo dục?

Những minh chứng cho thấy các biểu hiện của lối sống thực dụng ngày càng lan truyền nhanh trong đời sống xã hội, nhất là giới trẻ trong bối cảnh hội nhập và phát triển. Những hiện tượng về tính bạo lực, tính giả dối khiến con người ngày càng mất niềm tin vào nhau.

Như một phản ứng tự vệ mang tính tất yếu, cá nhân có sự chuyển đổi thu mình, bảo vệ bản thân bằng những quan điểm trái ngược nhằm giảm tối đa nhất sự tổn thương về mặt tâm lý.

Những giá trị về lòng nhân ái, tính vị tha được ông cha ta dạy, lưu truyền thì giờ đây giới trẻ sợ bị lợi dụng nếu áp dụng triệt để những giá trị ấy. Chính vì vậy, họ phân vân trước những quyết định mang tính nhân văn. Cũng từ đây, vị thế nhà giáo đang bị tác động rất lớn, với rất nhiều áp lực và hệ lụy.

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần giả định: Nếu không có người thầy điều gì sẽ xảy ra? Nếu không có những người thầy bao dung và tận tụy, điều gì sẽ xuất hiện? Nếu không có những người thầy tâm huyết và thông tuệ, học sinh sẽ thế nào?

Nói vậy để thấy chúng ta rất cần người thầy, nhất là người thầy giỏi, người thầy hiện đại, hết mình với học trò, làm chủ tri thức, công nghệ, sử dụng và khai thác các phương pháp, kỹ thuật dạy học một cách hiệu quả. Đó là người thầy biết đánh giá công bằng, động viên một cách tích cực và truyền lửa cho người học sống tích cực, học tập hiệu quả.

Làm thế nào để xác lập lại cũng như nâng cao vị thế nhà giáo trong bối cảnh hiện nay, theo ông?

Thứ nhất, với suy nghĩ cá nhân, vị thế nhà giáo trong bối cảnh hiện nay vẫn rất chắc chắn và được ghi nhận, thừa nhận và tôn trọng. Bởi lẽ, chúng ta không vì một số trường hợp biểu hiện của một số nhà giáo hay những người xưng danh thầy cô giáo để quên đi những hình ảnh thầy cô giáo hết lòng, hết sức vì nghề nghiệp.

Chúng ta không vì nhìn mảng màu xám để "tô đen" tất cả, nhất là những tấm gương đáng quý về sự hy sinh, tận tụy và không bỏ cuộc dù nghề giáo có khó khăn và thách thức đi chăng nữa.

Thứ hai, trong bối cảnh có nhiều người theo nghề giáo dù đủ hay chưa đủ chuẩn, hay một số người “có biểu hiện có vấn đề” trong nghề giáo để thấy trách nhiệm của nghề.

Không có cách nào khác hơn là phải nghiêm túc đến với nghề và rèn luyện bản thân một cách kỹ lưỡng trong nghề; không dễ dãi với bản thân và bảo vệ cộng đồng nhà giáo.

Ngoài ra, đó còn là cách sống, cách làm việc, cách ứng xử sao cho công bằng, tôn trọng, thân thiện, có chừng mực, nhất là sống trọn vẹn với từng bài giảng, từng hoạt động giáo dục và tương thích với cộng đồng, nỗ lực đáp ứng sự kỳ vọng của xã hội.

Có thể nghề giáo gặp khó khăn, giáo viên gặp nhiều thách thức nhưng nếu chúng ta quyết tâm với nghề, chủ động trong nghề nghiệp và cùng nhau làm nghề một cách nghiêm túc, chuyên nghiệp trong bối cảnh mới thì vị thế nhà giáo sẽ ngày càng nâng cao hơn nữa.

Giáo dục lấy học trò làm trung tâm là thích ứng với tiến bộ xã hội

Trước sự tiến bộ không ngừng của xã hội, việc giáo dục lấy học trò làm trung tâm có thể nâng cao được chất lượng giáo dục hay không?

Xu hướng giáo dục lấy học trò làm trung tâm đã minh chứng rất rõ hiệu quả trong dạy học và giáo dục. Chính điều này cũng định hướng nhiều hơn về tiềm lực, khả năng, sự nỗ lực và trách nhiệm của bản thân người học.

Có thể nói, giáo dục lấy học trò làm trung tâm chính là sự thích ứng với tiến bộ xã hội, là biểu hiện cho tính nhân văn trong giáo dục. Đồng thời, giáo dục lấy học trò làm trung tâm còn là cách chúng ta đảm bảo chất lượng.

Theo tôi, cần điều chỉnh đòi hỏi, yêu cầu hay kỳ vọng của người thân, giáo viên về người học, về chất lượng học tập. Quan trọng là người học tự nhận thức được học cho chính mình, tự thân mình cố gắng, biết tự đánh giá về mình và nhất là hiểu hành trình hoàn thiện của bản thân.

Nếu xác lập được các cơ sở này, việc giáo dục lấy học trò làm trung tâm sẽ được đảm bảo dù xã hội có phát triển hơn nữa. Khi ấy, yếu tố chất lượng không phải là điều xa vời bởi do chính người học thật, nỗ lực thật, cố gắng thật sẽ tạo ra chất lượng thật.

GS. Huỳnh Văn Sơn: Người dạy học phải là một đạo diễn tài ba...
Giáo dục lấy học trò làm trung tâm chính là sự thích ứng với tiến bộ xã hội, là biểu hiện cho tính nhân văn trong giáo dục. (Ảnh: Nguyễn Yến)

Trong xu thế đổi mới giáo dục, xã hội đòi hỏi người thầy phải thay đổi phương pháp dạy thế nào để không bị lỗi thời và có thể bắt kịp xu thế?

Thực tế cho thấy, không có phương pháp dạy nào bị lỗi thời hay không thể bắt kịp xu thế, chỉ có phương pháp dạy học thiếu khả thi với bối cảnh và với người học. Vì thế, người dạy phải là đạo diễn tài ba để lựa chọn tất cả những công cụ sở hữu, qua đó để có thể tương tác với người học một cách tích cực thông qua kịch bản sư phạm.

Nếu xác định lấy học trò làm trung tâm, người thầy cần tìm hiểu học trò một cách kỹ lưỡng, đánh giá tiềm lực của các em. Đồng thời, phải tự đánh giá về hiệu quả tương tác từ đó có thể xây dựng kế hoạch dạy học một cách hiệu quả.

Ở đây, việc lấy học trò làm trung tâm làm cho người dạy trở nên làm chủ hoạt động sư phạm. Từ đó, có thể phác thảo một cách thức tác động hay một kịch bản sư phạm hiệu quả. Nói cách khác, không xem phương pháp dạy học theo thời thế hay cố sử dụng các phương pháp dạy học màu sắc, hiện đại mà quên đi tính khả thi, sự phù hợp.

Công cụ lõi vẫn là kế hoạch bài dạy hay kịch bản sư phạm để khai thác người học là trung tâm và người dạy là người tương tác, người tổ chức. Từ đó, chúng ta mới có thể làm chủ mọi thứ và hướng đến kết quả giáo dục như kỳ vọng.

Cần chương trình hành động về định hướng giá trị cho giới trẻ

Ông đánh giá thế nào về tầm quan trọng của việc "dạy người" hiện nay?

Đây là một câu hỏi rất đắt. Một số cá nhân dễ dàng chấp nhận những hành vi không phù hợp với chuẩn mực xã hội hơn và đôi khi xem đó là trào lưu của xã hội hiện đại. Hay một vài bạn trẻ sẵn sàng nói sai sự thật về cá nhân khác hay đánh đổi sự nổi tiếng, sự giàu có cho riêng mình...

Tất cả đều cho thấy, những lát cắt có vệt đen của thực tế liên quan đến dạy làm người, hay dạy người. Người ta có thể giàu có nhưng chưa hẳn sang trọng. Người ta có thể có trình độ học vấn cao nhưng vấn đề văn hóa và giá trị văn hóa lõi được lựa chọn chưa hẳn phù hợp. Chính sự đảo lộn giá trị xét nhiều "chiều kích" đều đáng lo lắng, đòi hỏi chúng ta phải hết lòng và hết sức giáo dục làm người.

Chính vì vậy, việc xây dựng lối sống văn minh từ những việc như xếp hàng nơi công cộng, nhường chỗ trên xe buýt, nói lời xin lỗi - cảm ơn, bảo vệ cây xanh, không xả rác bừa bãi ngày càng trở nên quan trọng.

Cần nói một cách công bằng rằng, dạy người là một nhiệm vụ mang tính đặc thù không chỉ của ngành giáo dục mà còn của cả gia đình, các tổ chức xã hội và các bên có liên quan.

Rõ ràng, cần có các chương trình hành động kịp thời, mạnh mẽ, toàn diện và đồng bộ về định hướng giá trị cho giới trẻ liên quan đến dạy người. Có như thế, người làm nghề cũng cảm thấy mình đã làm hết lòng, hết sức.

Thách thức cần quan tâm đó chính là màu sắc của việc dạy người, hơi thở thời đại cần được "phả" vào nhiệm vụ này để người học cảm thấy cuộc sống đích thực vẫn đang diễn ra. Mỗi người cần thay đổi và hoàn thiện bản thân để thích ứng và phát triển thay vì phải làm theo một chuẩn mực nào đó xa vời hay một yêu cầu đầy thách thức.

Xin cảm ơn ông!

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Giáo viên phải là người truyền cảm hứng, tôn trọng sự khác biệt, năng khiếu của mỗi học sinh

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Giáo viên phải là người truyền cảm hứng, tôn trọng sự khác biệt, năng khiếu của mỗi học sinh

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, nhà trường làm nền tảng, thầy cô giáo làm động lực. Giáo viên phải là người ...

Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn: 'Giáo viên là yếu tố cốt lõi, nền tảng quyết định chất lượng giáo dục'

Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn: 'Giáo viên là yếu tố cốt lõi, nền tảng quyết định chất lượng giáo dục'

Tại Lễ kỷ niệm 40 năm ngày Nhà giáo Việt Nam sáng nay (19/11) tại Hà Nội, Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh ...

Ngày 20 tháng 11: Áp lực giáo viên và câu chuyện tăng lương

Ngày 20 tháng 11: Áp lực giáo viên và câu chuyện tăng lương

Mỗi lần xây dựng luật trong các kỳ họp Quốc hội, câu chuyện lương giáo viên vẫn được nhắc đến và người cầm phấn lại ...

Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Sức mạnh của trường học nằm ở người thầy

Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Sức mạnh của trường học nằm ở người thầy

Chia sẻ với báo Thế giới và Việt Nam nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), chuyên gia giáo dục, TS. Vũ Thu Hương cho ...

Ngày 20/11: Nghĩ về nghề giáo và nhân cách người thầy

Ngày 20/11: Nghĩ về nghề giáo và nhân cách người thầy

Dù nghề giáo vất vả và luôn phải đối diện với những áp lực yêu cầu công việc cao nhưng nó cũng mang lại những ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 31/1/2023: Bảo Bình sự nghiệp nở hoa

Tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 31/1/2023: Bảo Bình sự nghiệp nở hoa

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 31/1/2023 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 31/1/2023: Tuổi Tỵ công việc phát triển thuận lợi

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 31/1/2023: Tuổi Tỵ công việc phát triển thuận lợi

Baoquocte.vn. Xem tử vi 31/1 - tử vi 12 con giáp ngày 31/1/2023 của - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Giá vàng hôm nay 31/1/2023: Giá vàng lao dốc, giảm sâu ‘khó hiểu’, thách thức ngày vía Thần Tài, vàng SJC thu hẹp khoảng cách thế giới

Giá vàng hôm nay 31/1/2023: Giá vàng lao dốc, giảm sâu ‘khó hiểu’, thách thức ngày vía Thần Tài, vàng SJC thu hẹp khoảng cách thế giới

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 31/1, giá vàng SJC tiếp tục lao dốc giảm mạnh khó hiểu ngay ngày vía Thần Tài (10 tháng Giêng), đảo ngược quy luật mọi năm.
Ngoại trưởng Italy khẳng định nước này chuẩn bị gửi hệ thống khí tài đắt tiền cho Ukraine

Ngoại trưởng Italy khẳng định nước này chuẩn bị gửi hệ thống khí tài đắt tiền cho Ukraine

Baoquocte.vn. Italy xác nhận sẵn sàng cung cấp hệ thống phòng không đắt tiền Samp-T cho Ukraine.
Nga và Pakistan tái khẳng định hợp tác năng lượng

Nga và Pakistan tái khẳng định hợp tác năng lượng

Baoquocte.vn. Pakistan tìm cách củng cố các thỏa thuận nhập khẩu các sản phẩm năng lượng, bao gồm cả dầu và khí đốt từ Nga.
Giá tiêu hôm nay 31/1/2023: Thị trường tiếp tục chịu sức ép do cung vượt cầu, triển vọng ảm đạm đến bao giờ?

Giá tiêu hôm nay 31/1/2023: Thị trường tiếp tục chịu sức ép do cung vượt cầu, triển vọng ảm đạm đến bao giờ?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 55.500 – 58.000 đ/kg.
Văn khấn ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng năm Quý Mão 2023 chuẩn nhất

Văn khấn ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng năm Quý Mão 2023 chuẩn nhất

Baoquocte.vn. Các gia đình làm nghề buôn bán rất chú trọng đến việc thờ cúng và văn khấn ngày vía Thần để tín chủ cầu lộc tài tăng tiến, khách xa dẫn đến...
Lo ngại quảng cáo sai sự thật, Australia quyết 'mạnh tay' với các KOL

Lo ngại quảng cáo sai sự thật, Australia quyết 'mạnh tay' với các KOL

Baoquocte.vn. ACCC vừa thông báo sẽ tiến hành điều tra nhằm phát hiện những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội quảng cáo sai sự thật.
Từ tháng 2/2023, những chính sách mới nổi bật nào có hiệu lực cần lưu ý?

Từ tháng 2/2023, những chính sách mới nổi bật nào có hiệu lực cần lưu ý?

Baoquocte.vn. Từ tháng 2/2023, một số chính sách mới, trong đó có các chính sách về việc làm, tài chính có hiệu lực.
Văn khấn khai trương giúp làm ăn phát đạt chuẩn nhất 2023

Văn khấn khai trương giúp làm ăn phát đạt chuẩn nhất 2023

Baoquocte.vn. Đối với những người kinh doanh, để công việc thuận lợi “đầu xuôi đuôi lọt" thì trước hết phải tiến hành lễ cúng khai trương tươm tất.
Ngày vía Thần Tài 2023 vào ngày nào? giờ đẹp cúng Thần Tài mang may mắn tài lộc

Ngày vía Thần Tài 2023 vào ngày nào? giờ đẹp cúng Thần Tài mang may mắn tài lộc

Baoquocte.vn. Ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng năm 2023 sẽ rơi vào thứ 3 ngày 31 tháng 1 năm 2023. Vào ngày này người ta thường đi mua vàng để cầu may.
Văn khấn cúng sao giải hạn, bài cúng sao giải hạn đầy đủ nhất 2023

Văn khấn cúng sao giải hạn, bài cúng sao giải hạn đầy đủ nhất 2023

Baoquocte.vn. Cúng sao giải hạn rằm tháng Giêng-phong tục không thể thiếu trong những ngày đầu năm, mong muốn có thể hóa giải các sao xấu, gặp nhiều may mắn.
WHO: Covid-19 gây ra khủng hoảng y tế cộng đồng đáng lo ngại

WHO: Covid-19 gây ra khủng hoảng y tế cộng đồng đáng lo ngại

Baoquocte.vn. Ngày 30/1, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tiếp tục đánh giá đại dịch Covid-19 vẫn là tình trạng y tế khẩn cấp gây lo ngại trên toàn cầu (PHEIC).
Trung Quốc cấp phép sử dụng 2 loại thuốc nội địa điều trị Covid-19

Trung Quốc cấp phép sử dụng 2 loại thuốc nội địa điều trị Covid-19

Baoquocte.vn. Ngày 29/1, NMPA Trung Quốc thông báo cấp phép sử dụng có điều kiện cho 2 loại thuốc nội địa điều trị Covid-19 gồm SIM0417 và VV116.
Bí quyết sống thọ hơn 100 tuổi của người phụ nữ lớn tuổi nhất thế giới

Bí quyết sống thọ hơn 100 tuổi của người phụ nữ lớn tuổi nhất thế giới

Baoquocte.vn. Sống thọ 115 tuổi, bà Morera (Tây Ban Nha) đã chia sẻ sở dĩ bà có thể sống sót qua cả chiến tranh, đại dịch là nhờ tránh tiếp xúc với những người 'độc hại'.
Lối sống lành mạnh giúp làm chậm tình trạng suy giảm trí nhớ

Lối sống lành mạnh giúp làm chậm tình trạng suy giảm trí nhớ

Baoquocte.vn. Chế độ ăn uống lành mạnh, hoạt động nhận thức tích cực, tập thể dục thường xuyên... có ảnh hưởng tích cực, giúp làm chậm tình trạng suy giảm trí nhớ.
Số ca mắc mới Covid-19 tăng cao nhất trong tuần đầu năm mới

Số ca mắc mới Covid-19 tăng cao nhất trong tuần đầu năm mới

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế cho biết, ngày 28/1, tức mùng 7 Tết Quý Mão, có 18 ca mắc mới, cao nhất trong tuần đầu năm mới.
WHO: Giai đoạn khẩn cấp của đại dịch Covid-19 chưa kết thúc, tỷ lệ tử vong có dấu hiệu tăng trở lại

WHO: Giai đoạn khẩn cấp của đại dịch Covid-19 chưa kết thúc, tỷ lệ tử vong có dấu hiệu tăng trở lại

Baoquocte.vn. Tuần trước, gần 40.000 ca tử vong do Covid-19 được báo cáo, hơn một nửa trong số đó ở Trung Quốc, nhưng con số thực tế chắc chắn cao hơn nhiều.
XSMN 31/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 31/1/2023. xổ số hôm nay 31/1/2023

XSMN 31/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 31/1/2023. xổ số hôm nay 31/1/2023

Baoquocte.vn. XSMN 31/1. xổ số hôm nay 31/1. kết quả xổ số miền Nam thứ 3 ngày 31/1/2023. xổ số hôm nay ngày 31 tháng 1. XSMN thứ 3. xo so mien nam. SXMN 31/1
XSMT 31/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 31/1/2023. SXMT 31/1/2023

XSMT 31/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 31/1/2023. SXMT 31/1/2023

Baoquocte.vn. XSMT 31/1 - Trực tiếp xổ số miền Trung 31/1/2023. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 3. xổ số hôm nay 31/1/2023. SXMT 31/1/2023
XSMB 31/1, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 31/1/2022. dự đoán XSMB 31/1/2022

XSMB 31/1, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 3 31/1/2022. dự đoán XSMB 31/1/2022

Baoquocte.vn. XSMB 31/1 - Trực tiếp xổ số miền Bắc 31/1/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. dự đoán xổ số miền Bắc thứ 3. xổ số hôm nay 31/1. SXMB 31/1. dự đoán ...
Vietlott 30/1, Kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay 30/1/2023. xổ số Max 3D

Vietlott 30/1, Kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay 30/1/2023. xổ số Max 3D

Baoquocte.vn. Vietlott 30/1 - Báo TGVN cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 30/1/2023 từ trường quay. Vietlott hôm nay. xổ số Vietlott Max 3D 30/1.
XSMT 30/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 30/1/2023. SXMT 30/1/2023

XSMT 30/1, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 2 ngày 30/1/2023. SXMT 30/1/2023

Baoquocte.vn. XSMT 30/1 - xổ số hôm nay 30/1. trực tiếp xổ số miền Trung 30/1. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 2. KQSXMT 30/1
XSMB 30/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 30/1/2023. dự đoán XSMB 30/1/2023

XSMB 30/1, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 30/1/2023. dự đoán XSMB 30/1/2023

Baoquocte.vn. XSMB 30/1 - trực tiếp xổ số miền Bắc 30/1/2023. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. dự đoán xổ số miền Bắc thứ 2. SXMB 30/1. xổ số hôm nay 30/1/2023
Phiên bản di động