Giáo dục: Đồng tiền liệu có đi liền chất lượng?

Không phải ngẫu nhiên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ lại nhận được nhiều ý kiến chất vấn nhất tại kỳ họp thứ 5 của Quốc hội.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
giao duc dong tien lieu co di lien chat luong Đổi mới giáo dục luôn khó khăn?
giao duc dong tien lieu co di lien chat luong Năm vấn đề bức xúc, nổi cộm của ngành giáo dục

Trong suốt hơn một thập niên vừa qua, người dân đã được "thưởng thức" hết thay đổi này lại đến thay đổi khác của ngành Giáo dục nước nhà. Điều đáng nói, là Bộ Giáo dục đã liên tục thay đổi sách giáo khoa, thay đổi hình thức thi cử nhưng dường như chất lượng giáo dục vẫn chưa được cải thiện nhiều.

Có Đại biểu Quốc hội đặt ra câu hỏi: Nền giáo dục của chúng ta sẽ mất bao lâu để đi hết con đường quá độ của đổi mới ?

Đáp lại câu hỏi ấy, tư lệnh ngành giáo dục cho rằng: “chúng ta đang đổi mới căn bản và toàn diện nên giáo dục không thể đứng yên”. Nhưng thay đổi cái gì và thay đổi như thế nào để học sinh không thể là vật thí nghiệm thêm nữa?

giao duc dong tien lieu co di lien chat luong
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội. (Nguồn: TTXVN)

Mọi sự thay đổi trong giáo dục cần được xây dựng trên cơ sở khoa học với tầm nhìn chiến lược mang tính dài hạn. Chứ không thể chưa nhìn thấy kết quả của dự án này lại có sự ra đời của một đề án mới.

Ở khía cạnh khác, khi học phí thấp, chất lượng đại học khó có thể cao. Vậy khi tăng học phí, liệu chất lượng đại học có cao thật hay không? Liệu đồng tiền có đi liền chất lượng?

Thử hỏi, người ta làm việc vì cái gì? Vì tiền lương?. Tuy nhiên, tiền không phải yếu tố quyết định toàn bộ chất lượng giáo dục. Chỉ đến khi con người đảm bảo nhu cầu tối thiểu về ăn-mặc- ở thì tiền không còn là một động cơ thúc đẩy chất lượng. Lúc này, con người sẽ làm việc vì nhiều điều khác, để được tôn trọng, được khẳng định giá trị, được thể hiện và truyền lại những giá trị đó cho thế hệ sau. Nói như vậy, tiền chỉ là một trong những động cơ bên ngoài nên tăng tiền chưa chắc tăng chất lượng. Tăng chất lượng bền vững phải là tăng động cơ làm việc bên trong.

Nếu so giữa phần thưởng vật chất (thu nhập, tiền lương) và phần thưởng tinh thần (vị thế xã hội, sự tôn trọng và sự thành công của học sinh) hay môi trường được tự do thể hiện, hẳn phần thưởng tinh thần có giá trị hơn, khuyến khích người ta làm việc nhiều hơn.

Nước ngoài có câu: “không phải cái gì lấp lánh đều là vàng”. Các trường tăng thu học phí thì bắt buộc phải chứng minh chất lượng giáo dục đào tạo của họ tăng nhưng trên thực tế không phải cứ một trường nổi tiếng, có học phí đắt đỏ thì chất lượng đào tạo sẽ cao hơn một trường ít nổi tiếng với học phí ít hơn.

Ở Mỹ, một số trường có thương hiệu lớn, học phí cao trên thực tế chỉ chú trọng đầu tư về thương hiệu, đầu tư cho ra một, hai sản phẩm tiên phong của nhà trường mà ít đầu tư cho con người. Do vậy, chất lượng có được là do nỗ lực tự thân của học sinh rất nhiều. Còn các trường nhỏ hơn do không thể cạnh tranh bằng thương hiệu, họ sẽ dành phần lớn nguồn lực đầu tư vào học sinh, hỗ trợ người học đạt được các chuẩn chất lượng đầu ra.

Để đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục, việc học tập kinh nghiệm thế giới là cần thiết nhưng có lẽ chúng ta thất bại vì chỉ mang về được mô hình của thế giới nhưng không mang được triết lý hoặc triết lý đó không được thấm nhuần. Các điều kiện vật chất và tinh thần cho giáo viên cũng không đáp ứng đủ để triển khai đúng triết lý mô hình.

Tại sao các mô hình giáo dục thành công ở nước ngoài khi “vào mình” đều có vấn đề? Ngoài vấn đề nghiên cứu thích ứng mô hình, sự thất bại là do những người vận hành mô hình đó. Đội ngũ cán bộ và nguồn nhân lực không được tập huấn đến nơi đến chốn, thực hiện mang tính hình thức đối phó sẽ góp phần dẫn đến thất bại.

Đổi mới chính là sự loay hoay của những người làm chính sách, phải chăng chúng ta chưa có triết lý giáo dục nhất quán. Bởi thế, mỗi khi ngành Giáo dục lại ấp ủ và sắp sửa cho “ra lò” đứa con tinh thần mang tên cải tiến, đổi mới nào đó, không ít người lại lo lắng. Bởi hiệu quả giáo dục xã hội chưa biết thế nào nhưng chắc chắn là sẽ có thêm một khoản tiền không nhỏ đổ vào đó.

Có lẽ, vấn đề nằm ở chỗ ngành giáo dục cần xây dựng lòng tin đối với công chúng…

TS. Trần Thành Nam

giao duc dong tien lieu co di lien chat luong 2018 là năm đột phá về giáo dục nghề nghiệp

Tiếp tục phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Hội trường, sáng 5/6, ngay sau phần trả lời của Bộ trưởng Bộ Tài ...

giao duc dong tien lieu co di lien chat luong Gỡ bỏ các rào cản trên con đường đến với giáo dục

Giáo dục mở có nghĩa là từng người dân đều có thể học tập thuận lợi. Đây là công việc của toàn xã hội chứ ...

giao duc dong tien lieu co di lien chat luong Đổi mới giáo dục: Trước hết cần cởi trói

Sự việc Giáo sư Trương Nguyện Thành không đáp ứng tiêu chuẩn làm hiệu trưởng trường Đại học Hoa Sen dù được tín nhiệm 16/18 ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Hơn sáu thập niên vun đắp tình hữu nghị đang tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Azerbaijan đưa quan hệ Đối tác Chiến lược đi vào chiều sâu.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động