Giáo dục phải chuyển đổi để làm chủ công nghệ, dẫn dắt AI có trách nhiệm

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu khai mạc Triển lãm. (Ảnh: Lê Nghĩa)

Dự Triển lãm có Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hoàng Minh Sơn; Nam tước Smith xứ Malvern, Quốc vụ khanh phụ trách Kỹ năng Vương quốc Anh; bà Nguyễn Minh Hằng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao; các Đại sứ, Trưởng đại diện các tổ chức quốc tế tại Việt Nam; các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

Triển lãm là dịp để Việt Nam trực tiếp tìm hiểu những mô hình, sản phẩm và giải pháp mới; trao đổi kinh nghiệm; kết nối các thế mạnh và tìm kiếm đối tác để đưa sáng kiến vào thực tiễn dạy, học và quản trị nhà trường. Sự tham gia của các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp công nghệ đến từ hơn 40 quốc gia cùng các tổ chức quốc tế cho thấy giáo dục trong kỷ nguyên số đã trở thành một mối quan tâm chung và một không gian hợp tác toàn cầu.

Phát biểu khai mạc Triển lãm, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang mở ra những khả năng rất lớn cho giáo dục, từ hỗ trợ nhà giáo, đổi mới phương pháp dạy học đến mở rộng cơ hội học tập cho mỗi người. Nhưng trí tuệ nhân tạo không chỉ bổ sung thêm một công cụ cho lớp học. Công nghệ đang làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và sáng tạo; vì thế, giáo dục cũng phải thay đổi tương ứng.

Sự thay đổi đó không thể chỉ đặt lên vai người học. Người học phải có năng lực tự học, tư duy độc lập và làm việc cùng AI; người thầy phải thay đổi vai trò, biết làm chủ công nghệ để thiết kế, hướng dẫn và truyền cảm hứng; nhà trường phải đổi mới mô hình tổ chức, phương thức dạy học, đánh giá và quản trị. Xa hơn, cả hệ thống giáo dục phải chuyển đổi để không chỉ thích ứng với công nghệ, mà từng bước làm chủ công nghệ, sử dụng và dẫn dắt phát triển AI an toàn, có trách nhiệm và vì sự phát triển của con người.

Theo Bộ trưởng GD&ĐT, đây không phải là vấn đề riêng của Việt Nam. Cơ hội và thách thức của trí tuệ nhân tạo đều vượt qua biên giới quốc gia: Từ chất lượng và độ tin cậy của thông tin, bảo vệ dữ liệu, bản quyền, đạo đức, đến nguy cơ gia tăng khoảng cách số. Chính vì vậy, hợp tác quốc tế trong giáo dục và công nghệ giáo dục đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Triển lãm. (Ảnh: Lê Nghĩa)

Mỗi quốc gia có những lợi thế, kinh nghiệm và điều kiện phát triển khác nhau. Nếu biết kết nối và bổ sung thế mạnh cho nhau, chúng ta có thể cùng tận dụng cơ hội, cùng giải quyết những thách thức chung và cùng tạo ra những giá trị mới cho giáo dục.

Giá trị của công nghệ giáo dục cần được thể hiện bằng sự tiến bộ của người học, sự phát triển nghề nghiệp và hiệu quả công việc của nhà giáo, năng lực đổi mới của nhà trường, những cơ hội học tập được mở rộng công bằng hơn. Vì vậy, mỗi giải pháp được giới thiệu tại Triển lãm hôm nay cần bắt đầu từ một bài toán thực tế và hướng tới một kết quả có thể kiểm chứng.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn bày tỏ: Việt Nam mong muốn tiếp cận tri thức, công nghệ và những mô hình giáo dục tiên tiến của thế giới; đồng thời mong muốn cùng các đối tác nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm những giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam, có khả năng chia sẻ và đóng góp trở lại cho cộng đồng quốc tế. Chúng tôi coi đây là quan hệ hợp tác hai chiều, cùng có lợi, phát huy lợi thế của mỗi bên để tạo ra giá trị chung.

Người đứng đầu ngành Giáo dục đề nghị các cơ sở giáo dục chủ động chia sẻ những bài toán đang cần giải quyết; các doanh nghiệp, nhà khoa học và đối tác quốc tế cùng trao đổi, đề xuất giải pháp và xây dựng những chương trình hợp tác cụ thể. Những hướng hợp tác thiết thực có thể bắt đầu từ ứng dụng và phát triển AI trong dạy học, đánh giá và quản trị; phát triển, khai thác dữ liệu giáo dục an toàn; bồi dưỡng năng lực số và năng lực AI cho đội ngũ nhà giáo; xây dựng học liệu và các chuẩn mực sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm.

Bộ trưởng khẳng định: “Việt Nam sẵn sàng mở rộng hợp tác, đón nhận và thử nghiệm những cách làm mới; đồng thời sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực và sáng kiến của mình. Bộ GD&ĐT cam kết đồng hành cùng các cơ sở giáo dục, đối tác, doanh nghiệp và nhà khoa học để những kết nối tại Triển lãm trở thành các chương trình hợp tác thực chất và những kết quả cụ thể, mang lại lợi ích cho người học, nhà giáo và xã hội”.

Ông Hoàng Minh Sơn mong rằng, mỗi cuộc gặp gỡ, mỗi cuộc trao đổi sẽ mở ra một cơ hội hợp tác cụ thể. Sau sự kiện này, những ý tưởng hôm nay trở thành các chương trình nghiên cứu chung, những giải pháp được thử nghiệm tại nhà trường, những mô hình hiệu quả được chia sẻ và nhân rộng. Đó mới là thước đo thực chất cho thành công của Triển lãm.