Giữ tiếng Việt tại Đông Bắc Thái Lan: Từ lớp học đầu tiên đến hành trình nối dài qua nhiều thế hệ

Ngày 29/4, Tọa đàm "Tăng cường giảng dạy, học tập tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng tại Đông Bắc Thái Lan" đã được tổ chức từ điểm cầu chính tại Phố Việt Nam, trụ sở Hội người Việt Nam tỉnh Udon Thani, kết nối trực tuyến với các điểm cầu trong nước và một số địa bàn.

Lễ ra mắt tân Chủ tịch Hội Người Việt Nam toàn Thái: Tăng cường đoàn kết cộng đồng, thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Thái Lan Thanh niên Việt Nam tham gia chuỗi hoạt động giao lưu văn hoá tại Thái Lan Lễ hội áo dài và lễ ra mắt Chi hội Văn hoá áo dài Việt Nam tại Thái Lan

Giữ tiếng Việt tại Đông Bắc Thái Lan: Từ lớp học đầu tiên đến hành trình nối dài qua nhiều thế hệ

Chương trình Tọa đàm “Tăng cường giảng dạy, học tập tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng tại Đông Bắc Thái Lan” thu hút hơn 300 người tham dự trực tiếp và trực tuyến. (Ảnh: Chu An)

Chương trình thu hút sự tham gia của đông đảo kiều bào, bạn bè Thái Lan cùng sự phối hợp của nhiều cơ quan trong nước và sở tại, thể hiện sự quan tâm và nỗ lực chung trong việc gìn giữ, lan tỏa tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng hơn 100.000 người Việt tại khu vực Đông Bắc Thái Lan.

More from WVR
Diễn đàn 'Tiếng Việt - Nhịp cầu Việt Lào': Gìn giữ cội nguồn, củng cố khối đại đoàn kết, lan tỏa tình hữu nghị

Tham dự tọa đàm có Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen Đinh Hoàng Linh và phu nhân; GS.TS Nguyễn Minh Thuyết; ông Hồ Văn Lâm, Chủ tịch Tổng hội người Việt Nam toàn Thái Lan; ông Lương Xuân Hòa, Chủ tịch Hội người Việt Nam tỉnh Udon Thani; ông Nguyễn Duy Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Thư ký Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu; cùng đại diện các cơ quan, chuyên gia, giáo viên, phụ huynh, học sinh và cộng đồng người Việt tại Thái Lan.

Từ các điểm cầu trong nước, chương trình có sự tham dự của đại diện Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài; ông Đặng Thanh Phương, Phó Trưởng Ban Đối ngoại Nhân dân, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Phó Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh cùng đại diện lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh và các đơn vị liên quan.

Các đại biểu tham dự Tọa đàm. (Ảnh: Chu Văn)

Từ "hồn cốt dân tộc" đến câu chuyện của cộng đồng

Tại khu vực Đông Bắc Thái Lan - nơi cộng đồng người Việt đã hình thành và phát triển qua nhiều thế hệ - câu chuyện giữ gìn tiếng Việt càng trở nên ý nghĩa và cấp thiết. Tọa đàm “Tăng cường giảng dạy, học tập tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng tại Đông Bắc Thái Lan” được tổ chức trong bối cảnh đó, không chỉ nhằm nhìn nhận thực trạng mà còn hướng tới việc tìm kiếm những giải pháp thiết thực, bền vững cho hành trình gìn giữ tiếng mẹ đẻ.

Không chỉ là phương tiện giao tiếp, tiếng Việt - với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài - còn là nơi lưu giữ ký ức, là sợi dây nối mỗi con người với quê hương, cội nguồn. Tại Đông Bắc Thái Lan, nơi cộng đồng người Việt đã hình thành qua nhiều thế hệ, câu chuyện giữ gìn tiếng Việt vì thế không đơn thuần là giáo dục, mà là hành trình gìn giữ bản sắc.

Tọa đàm “Tăng cường giảng dạy, học tập tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng tại Đông Bắc Thái Lan” diễn ra tại Udon Thani không chỉ là một hoạt động chuyên môn, mà là dịp để nhìn lại chặng đường dài của cộng đồng, từ những ngày khó khăn cho đến những nỗ lực hôm nay nhằm gìn giữ tiếng mẹ đẻ.

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen Đinh Hoàng Linh. (Ảnh: Chu Văn)

Phát biểu khai mạc, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen Đinh Hoàng Linh nhấn mạnh: Tiếng Việt là “hồn cốt của dân tộc”, là nền tảng để duy trì bản sắc văn hóa và kết nối cộng đồng kiều bào với quê hương. Ông nhắc lại dấu mốc lịch sử khi gần một thế kỷ trước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mở lớp dạy tiếng Việt cho kiều bào tại Udon Thani - đặt nền móng cho phong trào học tiếng Việt tại Thái Lan.

Trường Khánh An - nơi bắt đầu hành trình giữ tiếng Việt

Một trong những điểm nhấn giàu cảm xúc của tọa đàm là tham luận của bà Nguyễn Thị Xuân Oanh, giáo viên Trường tiếng Việt Khánh An - ngôi trường được xem là một trong những nơi dạy tiếng Việt sớm nhất tại Thái Lan.

Bà Nguyễn Thị Xuân Oanh, giáo viên Trường tiếng Việt Khánh An. (Ảnh: Chu Văn)

Trong phần chia sẻ, bà xúc động nhắc lại những giai đoạn khó khăn của cộng đồng, đặc biệt là trước năm 1975 - khi việc dạy và học tiếng Việt gặp nhiều hạn chế, thậm chí có thời điểm phải duy trì trong điều kiện thiếu thốn cả về cơ sở vật chất lẫn môi trường xã hội.

“Có những giai đoạn, việc dạy tiếng Việt không chỉ là chuyện lớp học, mà là sự gìn giữ âm thầm trong từng gia đình, từng người thầy”, bà Oanh chia sẻ.

Chính từ những lớp học giản dị, những bảng đen, viên phấn và tình yêu tiếng mẹ đẻ, Trường Khánh An đã trở thành một trong những cái nôi của phong trào dạy tiếng Việt tại Đông Bắc Thái Lan. Từ đó, tiếng Việt không chỉ tồn tại, mà dần lan tỏa, đi vào đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ.

“Đến hôm nay, người lái đò trên đất Thái có người đã già yếu, người về với tổ tiên nhưng tinh thần và tình yêu tiếng Việt vẫn luôn được gìn giữ và kế thừa mãnh liệt”, bà Oanh xúc động chia sẻ.

Khi tiếng Việt được nuôi dưỡng qua thế hệ thứ ba, thứ tư

Chủ tịch Hội người Việt Nam tỉnh Udon Thani Lương Xuân Hòa. (Ảnh: Chu Văn)

Nếu ở nhiều quốc gia khác, cộng đồng người Việt vẫn chủ yếu ở thế hệ thứ nhất, thứ hai, thì tại Đông Bắc Thái Lan, tiếng Việt đã đi qua thế hệ thứ ba, thứ tư - một điều hiếm có và đáng trân trọng.

Theo ông Nguyễn Duy Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Thư ký Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu, đây chính là giá trị đặc biệt của cộng đồng người Việt tại Thái Lan.

Ông cho rằng, điều làm nên sự bền vững này không chỉ nằm ở lớp học, mà còn ở việc tiếng Việt được nuôi dưỡng trong gia đình, trong sinh hoạt cộng đồng và trong ký ức tập thể của nhiều thế hệ.

“Tiếng Việt ở đây không chỉ được dạy, mà được sống cùng cộng đồng”, ông nói.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, thách thức vẫn hiện hữu. Nhiều đại biểu cho rằng, thế hệ trẻ ngày nay có xu hướng sử dụng ngôn ngữ sở tại nhiều hơn, trong khi môi trường sử dụng tiếng Việt trong gia đình và xã hội đang dần thu hẹp.

Ông Nguyễn Duy Anh (giữa), Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Thư ký Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu. (Ảnh: Chu Văn)

Nhìn thẳng vào thực trạng để tìm giải pháp

Tọa đàm đã dành nhiều thời gian cho phần trao đổi thực tiễn, với sự tham gia của giáo viên, phụ huynh và học sinh - những người trực tiếp gắn bó với việc dạy và học tiếng Việt.

Các ý kiến thống nhất rằng, dù nhu cầu học tiếng Việt trong cộng đồng là rất lớn, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn như thiếu giáo viên, thiếu học liệu phù hợp, thiếu môi trường sử dụng ngôn ngữ trong đời sống hàng ngày - những vấn đề cũng đã được ghi nhận tại nhiều cộng đồng người Việt trên thế giới.

Từ thực tiễn đó, nhiều giải pháp đã được đưa ra, trong đó nhấn mạnh vai trò của gia đình, nhà trường và hội đoàn trong việc tạo dựng môi trường học tập bền vững.

Trong khuôn khổ tọa đàm, Ông Songpon Baolopet, Giám đốc Trung tâm Việt Nam học, Đại học Hoàng gia Udon Thani nhấn mạnh, sự đồng hành của các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và các đối tác tại Thái Lan không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mà còn là một cầu nối bền vững trong giao lưu văn hóa, giáo dục giữa hai nước.

Theo ông, việc giảng dạy và nghiên cứu tiếng Việt đang góp phần giúp người dân Thái Lan hiểu hơn về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam, từ đó vun đắp thêm nền tảng của mối quan hệ hữu nghị Việt Nam-Thái Lan.

Từ phía cộng đồng, ông Lương Xuân Hòa, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Tổng hội, Chủ tịch Hội người Việt Nam tỉnh Udon Thani chia sẻ rằng, với kiều bào, tiếng Việt không chỉ là ngôn ngữ, mà là sợi dây gắn kết thiêng liêng với quê hương.

Theo ông, việc giữ gìn tiếng Việt cũng chính là giữ gìn bản sắc, giữ ký ức và giữ sự gắn bó của các thế hệ người Việt nơi xa xứ, đặc biệt trong bối cảnh cộng đồng đã trải qua nhiều thăng trầm lịch sử.

Chủ tịch Tổng hội người Việt Nam toàn Thái Lan Hồ Văn Lâm. (Ảnh: Chu Văn)

Cùng chung quan điểm, ông Hồ Văn Lâm, Chủ tịch Tổng hội người Việt Nam toàn Thái Lan, Chủ tịch Hiệp hội doanh nhân Thái-Việt Nam cho rằng, việc lan tỏa tiếng Việt cần được đặt trong tổng thể đời sống cộng đồng, từ giáo dục đến kinh tế, từ gia đình đến các hoạt động giao lưu.

Khi tiếng Việt được sử dụng trong đời sống thường nhật, trong môi trường làm việc và kết nối cộng đồng, ngôn ngữ ấy sẽ không chỉ được giữ lại, mà còn tiếp tục được nuôi dưỡng và phát triển.

Từ lớp học đến chính sách: cần một hệ sinh thái tiếng Việt

Một trong những hướng đi được đánh giá cao là việc tăng cường kết nối giữa các cộng đồng thông qua Mạng lưới giảng dạy tiếng Việt toàn cầu.

Ra đời từ năm 2025, Mạng lưới đã thu hút sự tham gia của hàng trăm giáo viên và tình nguyện viên từ hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, trở thành một nền tảng quan trọng để chia sẻ kinh nghiệm, học liệu và phương pháp giảng dạy.

Theo ông Nguyễn Duy Anh, điều quan trọng nhất không phải là con số, mà là sự đồng thuận ngày càng rõ ràng trong cộng đồng: giữ gìn tiếng Việt chính là giữ nền tảng văn hóa và sức sống lâu dài của cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Không chỉ dừng ở những sáng kiến cộng đồng, các đại biểu cũng nhấn mạnh vai trò của chính sách và sự hỗ trợ từ trong nước.

Các đề xuất được đưa ra bao gồm: Đưa tiếng Việt vào giảng dạy tại các trường sở tại như một ngoại ngữ; Nhân rộng mô hình tủ sách tiếng Việt trong cộng đồng; Tăng cường các hoạt động văn hóa, lễ hội gắn với tiếng Việt; Tạo môi trường sử dụng tiếng Việt trong đời sống và việc làm.

Những giải pháp này hướng tới việc xây dựng một hệ sinh thái tiếng Việt toàn diện - nơi ngôn ngữ không chỉ tồn tại trong lớp học, mà hiện diện trong mọi mặt đời sống.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: Chu Văn)

Giữ tiếng Việt - giữ cội nguồn, giữ tương lai

Một điểm nhấn giàu ý nghĩa của chương trình là nghi thức ra mắt sách Vui học tiếng Việt Quyển 2. Không chỉ là một ấn phẩm học liệu, cuốn sách còn là kết tinh của tâm huyết và tình yêu tiếng Việt, hướng tới các thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài.

Tại chương trình, GS.TS Nguyễn Minh Thuyết đã trực tiếp giới thiệu cấu trúc, nội dung cuốn sách, với mong muốn giúp việc học tiếng Việt trở nên gần gũi, sinh động và gắn với đời sống hơn.

Khép lại tọa đàm, một thông điệp xuyên suốt được khẳng định: Giữ gìn tiếng Việt không chỉ là giữ một ngôn ngữ, mà là giữ cội nguồn, giữ bản sắc và giữ tương lai của cộng đồng.