Sách giáo khoa lớp 1:

GS. Nguyễn Minh Thuyết: ‘Các cháu còn học cả năm, mới hơn 1 tháng đầu chưa nói lên điều gì’

Nguyệt Anh
Theo dõi TGVN trên
Trước những 'ồn ào' về sách Tiếng Việt 1 bộ Cánh Diều, GS. Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên chương trình giáo dục phổ thông mới, chủ biên bộ sách Cánh Diều đã dành cho báo TG&VN một cuộc trò chuyện xung quanh vấn đề này.
gs nguyen minh thuyet cac chau con hoc ca nam moi hon 1 thang dau chua noi len dieu gi
Trước những tranh cãi xung quanh câu chuyện sách giáo khoa lớp 1, GS. Nguyễn Minh Thuyết cho rằng, các cháu còn học cả năm, mới một tháng đầu chưa nói lên điều gì. (Ảnh: NVCC)

Những năm gần đây, giáo dục Việt Nam đã trải qua nhiều lần cải cách. Nhưng có ý kiến cho rằng, giáo dục đang cải tiến thành “cải lùi” vì tốn kém tiền của nhưng hiệu quả chưa đạt được như kỳ vọng. Ông nghĩ sao về quan điểm ấy?

Thực tế, xã hội đang định kiến nặng nề với giáo dục, nói đúng hơn là chưa bao giờ xã hội bằng lòng với ngành giáo dục.

Từ năm 2006, Việt Nam đã thoát khỏi danh sách các nước nghèo, chậm phát triển, trở thành một nước đang phát triển có thu nhập trung bình, kinh tế càng ngày càng khởi sắc.

Nhưng về sức cạnh tranh của nền kinh tế, Việt Nam thường chỉ đứng ở thứ hạng trên dưới 130/190 quốc gia và vùng lãnh thổ; trong khi đó giáo dục thường được xếp ở thứ hạng trên dưới 60. Lẽ ra, kinh tế phải có thứ hạng cao hơn nữa, nhưng lỗi đó có phải chủ yếu do giáo dục không?

Vì sao phải thay đổi chương trình, sách giáo khoa, thưa ông?

Thế giới có nhiều thay đổi, các nước liên tục đổi mới giáo dục nên chúng ta cũng phải bắt nhịp, phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu phát triển, cạnh tranh, hội nhập trong tình hình mới.

Vậy định hướng phát triển năng lực được cụ thể hóa trong sách giáo khoa mới thế nào?

Nếu như Chương trình giáo dục phổ thông trước đây nặng về cung cấp kiến thức, chủ yếu trả lời cho câu hỏi: "Học xong chương trình, học sinh biết được những gì?" thì Chương trình giáo dục phổ thông 2018 chú trọng tính thực hành, tập trung trả lời cho câu hỏi: "Học xong chương trình, học sinh làm được những gì?". Theo tinh thần này, sách giáo khoa cần chú trọng tính thiết thực, thực hành.

Mục đích chính của môn Tiếng Việt ở lớp 1 là dạy trẻ biết đọc, biết viết. Muốn biết đọc, biết viết thì phải học đủ 29 chữ cái, hơn 10 chữ ghép (ch, ng, ngh, tr, kh,…) và khoảng 140 vần. Chương trình lớp 1 trước đây, hiện nay và mai sau vẫn như vậy. Cho nên, nói chương trình mới nặng là không đúng.

Từ chương trình, mỗi bộ sách giáo khoa có cách tiếp cận khác nhau để dạy trẻ. Ngay trong một lớp, khả năng của học sinh cũng khác nhau. Các bậc cha mẹ cũng không nên vì sốt ruột mà gây áp lực cho con. Các cháu còn học cả năm, mới hơn 1 tháng đầu chưa nói lên điều gì.

Vừa qua, tôi có về huyện Đông Anh (Hà Nội) và huyện Xuân Trường (Nam Định). Giáo viên Đông Anh cho biết học sinh, giáo viên và cả phụ huynh học sinh rất hứng thú với sách giáo khoa mới. Ở huyện Xuân Trường, một số giáo viên phản ánh mỗi lớp hiện có khoảng 20 học sinh đã đọc trơn được, các học sinh khác đang còn phải đánh vần và 1-2 em còn gặp khó khăn ở cả đọc và viết.

Theo tôi, đó là chuyên bình thường. Năng lực trời cho mỗi người một khác. Có em đọc viết chậm, nhưng có khi lại thông minh ở môn khác, hoạt động khác, nên đừng coi việc đọc viết chậm là bi kịch mà cần kiên nhẫn hướng dẫn, có giải pháp riêng cho những học sinh đó.

Tôi cũng mới về Hải Phòng dự hội nghị chuyên đề và dự 2 tiết dạy. Tôi thấy các cô giáo dạy rất nhẹ nhàng, học sinh tiếp thu tốt, đọc và viết tốt. Một số tác giả trong nhóm chúng tôi dự giờ ở Hà Nội, tôi cũng được giáo viên ở nhiều nơi gửi các clip ghi lại các tiết học. Chúng tôi thấy kết quả thực hiện tốt, đúng như dự tính.

Tôi hy vọng với sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, các cơ quan giáo dục địa phương, những khó khăn ban đầu (nếu có) sẽ được sớm khắc phục.

Điểm ưu việt của sách giáo khoa mới so với cũ là gì, thưa ông?

So với chương trình cũ, chương trình mới tăng cường hoạt động của học sinh, tăng cường thực hành. Điều này được thể hiện ở chương trình của tất cả các môn, nhưng dễ nhận thấy nhất là ở hoạt động trải nghiệm và môn Giáo dục thể chất.

Trong hoạt động trải nghiệm, học sinh được tổ chức hoạt động để rèn luyện bản thân, tìm hiểu cuộc sống xung quanh dưới nhiều hình thức khác nhau. Còn về môn Giáo dục thể chất, học sinh được lựa chọn hoạt động thích hợp (điền kinh, thể dục). Số giờ Giáo dục thể chất cũng được tăng thêm 1 tiết/ tuần.

Chương trình giáo dục phổ thông mới đã có quy định về phát triển chương trình (điều chỉnh chương trình). Căn cứ vào thực tế triển khai và kết quả nghiên cứu về phát triển chương trình của thế giới, Bộ GD&ĐT sẽ chỉ đạo, điều chỉnh những điểm chưa phù hợp. Tuy nhiên, việc điều chỉnh chương trình đòi hỏi nhiều thời gian hơn so với điều chỉnh sách giáo khoa.

Mục tiêu cải cách của bộ sách Tiếng Việt Cánh Diều ra sao, có thay đổi điểm nào so với sách cũ, thưa GS?

Triết lý giáo dục và mục tiêu giáo dục của bộ sách giáo khoa Tiếng Việt Cánh Diều là triết lý và mục tiêu chung của Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018. Đó là triết lý thực học - thực nghiệp và dân chủ.

Mục tiêu giáo dục của bộ sách là hình thành và phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực cho học sinh. Sách giáo khoa Cánh Diều kế thừa nhiều điểm tích cực của sách giáo khoa Tiếng Việt cũ.

Còn những điểm khác biệt chính với sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 cũ là:

Về thời lượng học: Sách cũ dạy toàn bộ phần chữ và vần trong 22 (hoặc 24) tuần với 10 tiết một tuần. Còn sách Cánh Diều dạy toàn bộ phần chữ và vần trong 26 tuần với 12 tiết một tuần. Như vậy, thời lượng dạy chữ và vần của sách Cánh Diều nhiều hơn sách cũ tới 92 tiết (hoặc 72 tiết). Điều này giúp việc thực hiện nội dung của sách mới nhẹ nhàng hơn.

Về các hoạt động trong một bài học chữ (hoặc học vần): Theo sách cũ, học sinh phải thực hiện 6 hoạt động (làm quen và đánh vần, tìm chữ và vần mới học, luyện nói, luyện đọc, viết bảng con, viết vở). Theo sách mới, học sinh chỉ thực hiện 4 hoạt động. Việc luyện nói được dành 1 tiết riêng trong tuần, gọi là kể chuyện. Việc viết vở cũng được dành 2 tiết riêng trong tuần. Với sự thay đổi này, sách mới nhẹ nhàng hơn.

Sách mới cố gắng tạo ra các bài tập đọc (các đoạn văn ngắn) sớm hơn, giúp học sinh gắn chữ và vần mới học với những câu chuyện, bài thơ cụ thể, làm việc học hấp dẫn hơn.

Mặc dù sách được nhiều trường trên cả nước tự nguyện lựa chọn và đang được triển khai có kết quả tích cực, chúng tôi vẫn tếp tục đánh giá kết quả triển khai, tiếp thu ý kiến của giáo viên, xã hội để điều chỉnh cho sách ngày càng phù hợp hơn.

Xin trân trọng cảm ơn GS!

Trước phản ánh về sách Tiếng Việt lớp 1 'có vấn đề', Tổng chủ biên lên tiếng

Trước phản ánh về sách Tiếng Việt lớp 1 'có vấn đề', Tổng chủ biên lên tiếng

TGVN. Trước phản ánh về sách Tiếng Việt mới lớp 1 bộ Cánh Diều 'có nhiều vấn đề', GS. Nguyễn Minh Thuyết cho rằng, nếu ...

PGS.TS. Nguyễn Hoàng Ánh: Phụ huynh Việt mới là lực cản lớn nhất của giáo dục!

PGS.TS. Nguyễn Hoàng Ánh: Phụ huynh Việt mới là lực cản lớn nhất của giáo dục!

TGVN. Sau loạt bài với những ý kiến trái chiều về bộ sách giáo khoa mới lớp 1, Báo TG&VN tiếp tục trích đăng quan ...

TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa

TS. Vũ Thu Hương: Nghi ngờ tiêu cực gây tổn thương cho những người làm sách giáo khoa

TGVN. Chia sẻ với báo TG&VN trước lùm xùm về bộ sách giáo khoa lớp 1 mới, chuyên gia giáo dục, TS. Vũ Thu Hương ...

Nguyệt Anh
(thực hiện)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Startup ví điện tử Việt gọi vốn 'khủng' từ Hàn Quốc, cung cấp dịch vụ tài chính trên di dộng

Startup ví điện tử Việt gọi vốn 'khủng' từ Hàn Quốc, cung cấp dịch vụ tài chính trên di dộng

Với khoản đầu tư khủng từ Hàn Quốc, ví điện tử Gpay sẽ tiếp tục mở rộng cung cấp các nền tảng về dịch vụ tài chính trên thiết bị ...
Hôm nay, các tình nguyện viên Việt Nam được tiêm liều vaccine Covid-19 Nanocovax 50 mcg thứ hai

Hôm nay, các tình nguyện viên Việt Nam được tiêm liều vaccine Covid-19 Nanocovax 50 mcg thứ hai

Hôm nay, 3 tình nguyện viên đầu tiên của nhóm tiêm vaccine Covid-19 Nanocovax 50 mcg sẽ được tiêm mũi thứ hai.
Infographic: Các phương tiện giao thông điều hướng như thế nào trong những ngày Đại hội Đảng XIII?

Infographic: Các phương tiện giao thông điều hướng như thế nào trong những ngày Đại hội Đảng XIII?

Hà Nội thông báo phân luồng giao thông phục vụ Đại hội Đảng XIII, diễn ra từ ngày 25/1-2/2, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia.
Hai kịch bản tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2021

Hai kịch bản tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2021

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2021 nhiều khả năng sẽ đạt mức cao trở lại, với 2 kịch bản chủ yếu.
Đường phố Hà Nội rực rỡ cờ hoa chào mừng Đại hội Đảng XIII

Đường phố Hà Nội rực rỡ cờ hoa chào mừng Đại hội Đảng XIII

Chỉ còn vài ngày nữa, Đại hội Đảng XIII sẽ chính thức khai mạc, khắp phố phường Thủ đô đã được trang hoàng rực rỡ cờ, hoa...
Cải tổ Nội các, Hàn Quốc có Ngoại trưởng mới

Cải tổ Nội các, Hàn Quốc có Ngoại trưởng mới

Tổng thống Hàn Quốc đã bổ nhiệm Ngoại trưởng mới thay thế bà Kang Kyung-wha.
Tỷ giá USD hôm nay 20/1: Đồng bạc xanh rời đỉnh một tháng

Tỷ giá USD hôm nay 20/1: Đồng bạc xanh rời đỉnh một tháng

Tỷ giá USD hôm nay trên thị trường quốc tế giảm sau khi tăng khá nhanh trong hơn 2 tuần đầu năm mới.
Ngày tại chức cuối cùng, Tổng thống Trump tiếp tục ban hành lệnh cấm, tự hào về bản thân

Ngày tại chức cuối cùng, Tổng thống Trump tiếp tục ban hành lệnh cấm, tự hào về bản thân

Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hành pháp chỉ đạo Bộ Thương mại Mỹ hạn chế hoặc cấm các sản phẩm điện toán đám mây của đối tác nước ...
Dự báo thời tiết 3 ngày tới (20-22/1): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét về đêm và sáng; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng, mưa rào vài nơi

Dự báo thời tiết 3 ngày tới (20-22/1): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét về đêm và sáng; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng, mưa rào vài nơi

Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đêm và sáng trời rét, sương mù nhẹ; Nam Bộ ngày nắng, đêm trời lạnh; Tây Nguyên trời rét.
Trước lễ nhậm chức, Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden chủ trì lễ tưởng niệm các nạn nhân Covid-19

Trước lễ nhậm chức, Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden chủ trì lễ tưởng niệm các nạn nhân Covid-19

Ngày 19/1, trước lễ nhậm chức, Tổng thống Mỹ đắc cử Joe Biden đã tham dự lễ tưởng niệm hơn 400.000 người Mỹ tử vong do đại dịch Covid-19.
Dự báo thời tiết 3 ngày tới (20-22/1): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét về đêm và sáng; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng, mưa rào vài nơi

Dự báo thời tiết 3 ngày tới (20-22/1): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ rét về đêm và sáng; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng, mưa rào vài nơi

Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đêm và sáng trời rét, sương mù nhẹ; Nam Bộ ngày nắng, đêm trời lạnh; Tây Nguyên trời rét.
Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (20/1): Hà Nội nhiều mây, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ có nơi rét đậm; Nam Bộ sáng sớm và đêm trời rét

Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (20/1): Hà Nội nhiều mây, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ có nơi rét đậm; Nam Bộ sáng sớm và đêm trời rét

Dự báo thời tiết cả nước có nắng; Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét, có nơi rét đậm, vùng núi cao dưới 8 độ; Tây Nguyên đêm và sáng trời rét.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 20/1: Tuổi Thìn tình duyên thuận lợi, tuổi Dậu tài chính nở hoa

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 20/1: Tuổi Thìn tình duyên thuận lợi, tuổi Dậu tài chính nở hoa

Tử vi hôm nay 20/1/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Lịch âm 20/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 20/1/2021 - Lịch vạn niên 20/1/2021

Lịch âm 20/1 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 20/1/2021 - Lịch vạn niên 20/1/2021

Lịch âm 20/1. Âm lịch hôm nay 20/1. Xem âm lịch hôm nay ngày 20/1/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 20 tháng 1 năm 2021 hôm nay.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 19/1: Đà Nẵng có 1 ca mắc mới là nam thanh niên nhập cảnh từ Mỹ

Covid-19 ở Việt Nam chiều 19/1: Đà Nẵng có 1 ca mắc mới là nam thanh niên nhập cảnh từ Mỹ

Chiều 18/1, Việt Nam có thêm một ca mắc Covid-19 mới ở Đà Nẵng là người nhập cảnh từ Mỹ.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (19-20/1): Bắc Bộ trời rét, có nơi rét đậm; Trung Bộ mưa vài nơi; Nam Bộ ngày nắng; Hà Nội 11-21 độ

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (19-20/1): Bắc Bộ trời rét, có nơi rét đậm; Trung Bộ mưa vài nơi; Nam Bộ ngày nắng; Hà Nội 11-21 độ

Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ trời rét, có nơi rét đậm, vùng núi cao dưới 5 độ và khả năng xuất hiện băng giá, sương muối.
Hôm nay, các tình nguyện viên Việt Nam được tiêm liều vaccine Covid-19 Nanocovax 50 mcg thứ hai

Hôm nay, các tình nguyện viên Việt Nam được tiêm liều vaccine Covid-19 Nanocovax 50 mcg thứ hai

Hôm nay, 3 tình nguyện viên đầu tiên của nhóm tiêm vaccine Covid-19 Nanocovax 50 mcg sẽ được tiêm mũi thứ hai.
Covid-19: Virus SARS-CoV-2 gây bệnh nhiều nhất ở Mỹ là chủng mới?

Covid-19: Virus SARS-CoV-2 gây bệnh nhiều nhất ở Mỹ là chủng mới?

Newsweek đưa tin, các nhà khoa học đã xác định được một chủng virus SARS-CoV-2 mới gây bệnh Covid-19 được xem là trội hơn cả tại Mỹ.
Tặng tranh nghệ thuật cho bệnh viện để tiếp thêm niềm tin chiến thắng bệnh tật

Tặng tranh nghệ thuật cho bệnh viện để tiếp thêm niềm tin chiến thắng bệnh tật

Chiều 15/1, họa sĩ Nguyễn Thị Kim Đức, Chủ tịch Quỹ tranh 'Butta sweet Life' đã trao tặng 50 bức tranh nghệ thuật cho Bệnh viên Đa khoa Saint Paul (Hà Nội).
Bác sĩ Pháp đánh giá cao hiệu quả công tác phòng chống dịch Covid-19 của Việt Nam

Bác sĩ Pháp đánh giá cao hiệu quả công tác phòng chống dịch Covid-19 của Việt Nam

Bác sĩ Thomas Mourez của Đại sứ quán Pháp, đánh giá cao tính hiệu quả trong công tác phòng chống Covid-19 của Việt Nam.
Chăm sóc trẻ nhỏ đúng cách khi trời giá rét

Chăm sóc trẻ nhỏ đúng cách khi trời giá rét

Trong thời tiết giá rét hiện nay, cha mẹ làm thế nào để nhận biết các dấu hiệu trẻ bị nhiễm lạnh, hạ thân nhiệt ở các em bé.
Điều tra nguồn gốc Covid-19 tại Vũ Hán: Trung Quốc trả lời WHO sau khi nhận chỉ trích

Điều tra nguồn gốc Covid-19 tại Vũ Hán: Trung Quốc trả lời WHO sau khi nhận chỉ trích

Trung Quốc xác nhận công tác chuẩn bị việc đón tiếp một phái đoàn của WHQ để điều tra nguồn gốc của Covid-19 đang được tiến hành.
XSMT 20/1 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 20/1/2021 - XSMT thứ 4 - SXMT 20/1 - dự đoán XSMT 21/1

XSMT 20/1 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 20/1/2021 - XSMT thứ 4 - SXMT 20/1 - dự đoán XSMT 21/1

XSMT 20/1. SXMT. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung nhanh nhất hôm nay ngày 20 tháng 1 năm 2021. KQXSMT thứ 4 hàng tuần. KQSXMT.
XSMN 20/1 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/1/2021 - XSMN thứ 4 - SXMN 20/1 - dự đoán XSMN 21/1

XSMN 20/1 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 20/1/2021 - XSMN thứ 4 - SXMN 20/1 - dự đoán XSMN 21/1

XSMN 20/1. SXMN. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam nhanh nhất hôm nay ngày 20 tháng 1 năm 2021. KQXSMN thứ 4 hàng tuần. KQSXMN.
XSMB 20/1 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 20/1/2021 - XSMB thứ 4 - SXMB 20/1 - dự đoán XSMB 21/1

XSMB 20/1 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 20/1/2021 - XSMB thứ 4 - SXMB 20/1 - dự đoán XSMB 21/1

XSMB 20/1. SXMB. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay ngày 20 tháng 1 năm 2021. KQXSMB thứ 4 hàng tuần. KQSXMB.
XSMB 19/1 - SXMB - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay ngày 19 tháng 1 năm 2021 - XSMB thứ 3 - dự đoán XSMB 20/1

XSMB 19/1 - SXMB - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay ngày 19 tháng 1 năm 2021 - XSMB thứ 3 - dự đoán XSMB 20/1

XSMB 19/1. KQXSMB thứ 3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc nhanh nhất hôm nay ngày 19 tháng 1 năm 2021. SXMB 19/1. KQSXMB.
XSMN 19/1 - SXMN - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay ngày 19 tháng 1 năm 2021 - XSMN thứ 3 - dự đoán XSMN 20/1

XSMN 19/1 - SXMN - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay ngày 19 tháng 1 năm 2021 - XSMN thứ 3 - dự đoán XSMN 20/1

XSMN 19/1. KQXSMN thứ 3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam nhanh nhất hôm nay ngày 19 tháng 1 năm 2021. SXMN 19/1. KQSXMN.
XSMT 19/1 - SXMT - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay ngày 19 tháng 1 năm 2021 - XSMT thứ 3 - dự đoán XSMT 20/1

XSMT 19/1 - SXMT - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay ngày 19 tháng 1 năm 2021 - XSMT thứ 3 - dự đoán XSMT 20/1

XSMT 19/1. KQXSMT thứ 3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung nhanh nhất hôm nay ngày 19 tháng 1 năm 2021. SXMT 19/1. KQSXMT.
Phiên bản di động