Trước phản ánh về sách Tiếng Việt lớp 1 'có vấn đề', Tổng chủ biên lên tiếng

Phi Yến
TGVN. Trước phản ánh về sách Tiếng Việt mới lớp 1 bộ Cánh Diều 'có nhiều vấn đề', GS. Nguyễn Minh Thuyết cho rằng, nếu chờ đợi, phụ huynh sẽ sớm thấy hiệu quả của sách. Việc tiếp nhận phản hồi và xem xét điều chỉnh là cần thiết, nhưng không thể đẽo cày giữa đường, ai nói gì cũng nghe.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
truoc phan anh ve sach tieng viet lop 1 co van de tong chu bien len tieng
Nhiều phụ huynh phản ánh sách Tiếng Việt lớp 1, bộ Cánh Diều còn tồn tại nhiều vấn đề. (Nguồn: VNE)

“Dạy trẻ thói xấu”, thật không?

Trên nhiều diễn đàn, nội dung và hình ảnh sách Tiếng Việt 1 của bộ Cánh Diều được chia sẻ rộng rãi mấy ngày qua. Nhiều người tranh cãi việc sách sử dụng truyện ngụ ngôn, phỏng dịch không phù hợp. Một số câu chuyện ngụ ngôn trong sách Tiếng Việt lớp l, bộ Cánh Diều, đang bị phụ huynh nhận xét "khó đọc, dạy trẻ thói lười biếng, lừa lọc".

Cụ thể, đọc bài 88 là bài Hai con ngựa, nói về ngựa tía biếng nhác còn ngựa ô chăm chỉ. Khi thấy ngựa ô "làm hùng hục", ngựa tía nói: "Chủ mà giục em làm, em sẽ trốn". Bài đọc này bị phản ứng, cho rằng dạy học sinh lớp 1 thói xấu lười biếng.

Ngoài ra, sách Tiếng Việt 1 Cánh Diều cũng bị phàn nàn về việc dùng quá nhiều từ địa phương như "chả", "má" và cách đặt câu không theo đúng ngữ pháp. Trong bài 47, sách viết: "Quế có bà ở quê. Khi bà ra phố, cả nhà có quà. Quà là rổ khế, rổ mơ, cá rô, cá quả. Có khi là cô gà ri".

Nhiều phụ huynh chỉ ra, phần tập đọc này lủng củng, "rổ mơ" là quả hay rau mơ, đặc biệt là cụm "Có khi là cô gà ri" không theo chuẩn cú pháp chủ ngữ, vị ngữ. Đa số cho rằng ngay cả khi trẻ lớp 1 chưa học câu hoàn chỉnh, người viết sách cũng cần viết đúng để giáo viên và phụ huynh có thể giải thích chính xác, giúp trẻ làm quen với câu đúng ngay từ đầu.

Có phụ huynh cho rằng rất sốc khi xem sách của con. Ngoài chương trình học nặng, từ ngữ, câu chuyện trong sách "vô cùng có vấn đề". Các mẩu chuyện như Cua, cò và đàn cá, Hai con ngựa dạy trẻ "lừa lọc, lười biếng", trong khi trẻ thơ mới học, cần được dạy những điều đúng đắn, dễ hiểu.

Thậm chí, có phụ huynh cho rằng, từ ngữ trong sách không phải từ phổ thông chuẩn mà dùng từ địa phương, nhiều từ vô nghĩa. Ví dụ "con quạ kêu quà quà?". Con ngựa thở "hí hóp". Thay vì nói "không lo gì, không có gì", sách dạy "chả lo gì, chả có gì".

Nhiều phụ huynh mong muốn, ban soạn thảo ghi nhận ý kiến, xem xét chỉnh sửa cho những năm sau, hoặc lưu ý cho giáo viên để dạy bài đó cho phù hợp.

"Làm sao sách giáo khoa lại dạy học sinh lừa lọc được”

Trước phản hồi của phụ huynh, GS. Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên chương trình giáo dục phổ thông mới, Tổng chủ biên kiêm chủ biên sách Tiếng Việt 1 Cánh Diều, khẳng định nhóm biên soạn đã làm rất kỹ.

Trả lời về băn khoăn của phụ huynh về bộ sách dùng một số từ không thông dụng, GS. Thuyết cho rằng, học sinh chưa biết nhiều chữ, vần nên nhóm tác giả phải vận dụng số chữ ít ỏi các em đã học để tạo thành câu văn hoàn chỉnh, có nghĩa. Ông dẫn chứng, từ "chả", tác giả không thể dùng từ "không" hoặc "chẳng" để diễn đạt ý phủ định của câu vì học sinh chưa học vần "ông", "ăng".

Tương tự, với cụm "nhá cỏ, nhá dưa" bởi các em chưa học vần "ai" để dùng từ "nhai" thay cho "nhá". GS. Nguyễn Minh Thuyết cũng khẳng định, "nhá" và nhiều từ khác trong sách không phải từ địa phương vì nó được giải thích trong Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do GS Hoàng Phê chủ biên.

Do đó, GS. Thuyết khẳng định, thầy cô sẽ giải thích những từ trẻ không hiểu hoặc khó hiểu. Đây là việc mà giáo viên lớp 1 từ trước tới nay đều làm.

truoc phan anh ve sach tieng viet lop 1 co van de tong chu bien len tieng
GS. Nguyễn Minh Thuyết. (Ảnh: Đình Nam/VGP)

Với bài tập đọc Hai con ngựa, GS. Thuyết giải thích bài này được phỏng theo truyện Ngựa đực và ngựa cái của Lev Tolstoy (nhà văn Nga) do Thúy Toàn dịch, in trong cuốn Kiến và bồ câu. Tác giả chuyển ngựa đực và cái thành ngựa tía và ngựa ô vì học sinh chưa học vần "ưc", "ai", đồng thời chưa muốn nhắc chuyện "đực, cái" với các em.

Trong nguyên tác, ngựa cái xui ngựa đực không đi cày, nếu chủ quật roi thì tung vó đá lại. Ngựa đực nghe lời, sau đó ngựa cái bị chủ đóng vào vai cày. Những chi tiết này được tác giả sửa lại cho nhẹ nhàng nhưng diễn biến chính không đổi.

"Câu chuyện này có ý nghĩa nếu xúi người khác làm bậy thì chính mình sẽ chịu hậu quả, không hề phản giáo dục", GS. Thuyết cho hay.

Tương tự với các bài đọc khác, việc tác giả đổi tên nhân vật và các tình tiết truyện thường là để phù hợp với số lượng chữ học sinh đã biết. GS. Thuyết cho rằng nhiều bài viết chỉ trích sách chỉ nhìn vào một phần thay vì đặt hai phần liền nhau để thấy nội dung tổng quát và thông điệp tích cực.

Cùng với đó, GS. Nguyễn Minh Thuyết cho rằng, việc hiểu nội dung truyện như nào còn tùy thuộc quan điểm mỗi người. Cụ thể, khi đọc truyện Cua, cò và đàn cá, một số người bảo sách dạy học sinh tính lừa lọc của cò khi nói dối để chén hết đàn cá. Tuy nhiên, theo GS. Thuyết, bài học rút ra từ câu chuyện dân gian này là không nên nhẹ dạ nghe lời của người lạ, dạy trẻ cảnh giác với người xấu.

"Làm sao sách giáo khoa lại dạy học sinh lừa lọc được. Kể cả không có sách hướng dẫn, giáo viên cũng cần giải thích cho học sinh hiểu, đó là nghiệp vụ sư phạm", GS. Thuyết nhấn mạnh.

Còn bài học "Chữ số 4" và ví dụ về "Bốn cái làn" được lan truyền trên mạng xã hội, GS. Thuyết khẳng định sách Cánh Diều không có nội dung này.

Qua đó, GS. Nguyễn Minh Thuyết hy vọng, phụ huynh cần bình tĩnh, đọc kỹ và hiểu nội dung sách. Công việc dạy học sinh lớp 1 trước khi đánh giá, nhất là khi các em chưa được dạy kỹ nhận mặt chữ và số ở mẫu giáo và không có một tuần trước khai giảng để học cách cầm bút, viết nét cơ bản.

Cũng theo GS. Nguyễn Minh Thuyết, cách đây 18 năm, khi bắt đầu thực hiện Chương trình tiểu học năm 2002, sách Tiếng Việt lớp 1 cũng bị chỉ trích, thậm chí không ít ý kiến yêu cầu đình chỉ việc dạy sách đó. Nhưng sau gần 20 năm, nhiều người lại nhận xét sách dễ dạy, nhẹ nhàng, dễ hiểu.

"Tôi tin nếu chờ đợi, phụ huynh sẽ sớm thấy hiệu quả của sách. Việc tiếp nhận phản hồi và xem xét điều chỉnh là cần thiết, nhưng không thể đẽo cày giữa đường, ai nói gì cũng nghe", GS. Nguyễn Minh Thuyết nhắn nhủ.

Chương trình mới lớp 1: Ép học nhanh tiếng Việt lớp 1, chương trình mới có nặng như đồn thổi?

Chương trình mới lớp 1: Ép học nhanh tiếng Việt lớp 1, chương trình mới có nặng như đồn thổi?

TGVN. Chương trình mới lớp 1 đã triển khai được 4 tuần, hiện đang có 2 luồng ý kiến tranh cãi khá gay gắt. Giáo ...

Chương trình lớp 1 mới: Sao chưa thử nghiệm đã áp dụng đại trà?

Chương trình lớp 1 mới: Sao chưa thử nghiệm đã áp dụng đại trà?

TGVN. Chia sẻ với Báo TG&VN về chương trình lớp 1 mới, chuyên gia giáo dục, TS. Vũ Thu Hương cho rằng, làm mới thì ...

PGS.TS. Nguyễn Hoàng Ánh: Phụ huynh Việt mới là lực cản lớn nhất của giáo dục!

PGS.TS. Nguyễn Hoàng Ánh: Phụ huynh Việt mới là lực cản lớn nhất của giáo dục!

TGVN. Sau loạt bài với những ý kiến trái chiều về bộ sách giáo khoa mới lớp 1, Báo TG&VN tiếp tục trích đăng quan ...

Phi Yến (tổng hợp)

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 21/11. Lịch âm 21/11/2026? Âm lịch hôm nay 21/11. Lịch vạn niên 21/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Xem tử vi 21/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 tại Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh, thành phố khác trên cả nước được cập nhật chi tiết dưới đây.
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Từ điển Cambridge chọn 'human' (con người) là từ của năm 2026

Ngày 18/11, Từ điển Cambridge công bố 'human' (con người) là từ của năm 2026.
Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027?

Những năm sinh phải đổi thẻ căn cước trong năm 2027? Không cấp đổi thẻ căn cước trong năm 2027 khi đến tuổi sẽ bị phạt thế nào?
Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

Cải cách hành chính ở Quảng Ninh: Nhanh gọn, minh bạch và số hóa toàn diện

TP. Quảng Ninh cung cấp trực tuyến 2.135 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền; cắt giảm 39% thời gian giải quyết đối với 1.258/2.075 thủ tục.
Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Phu nhân Ngô Phương Ly thăm mô hình chăm lo phụ nữ, trẻ em tại Thâm Quyến (Trung Quốc)

Chiều 18/11, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, bà Ngô Phương Ly đã đến thăm Tòa nhà Phụ nữ và Trẻ em thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông.
Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện Kết luận số 107-KL/TW

Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu các cơ quan, đơn vị và đầu mối được giao nhiệm vụ thống nhất nhiệm vụ, tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện...
Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Tăng cường hợp tác đa bên thúc đẩy ứng dụng AI vì việc làm thỏa đáng

Ngày 18/11, tại Hà Nội, VCCI phối hợp với ILO tổ chức Hội nghị 'Thúc đẩy chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vì việc làm thỏa đáng tại Việt Nam'.
Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Ăn sáng quá mặn làm tăng nguy cơ suy và sỏi thận

Thói quen thường xuyên ăn sáng mặn với bánh mì kẹp đồ chế biến, bánh ngọt hay mì mặn, làm tăng huyết áp, khiến thận quá tải, có nguy cơ hình thành sỏi.
Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Chuyên gia VCCI đề xuất 5 vấn đề khi sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Trong bối cảnh chính sách tạm ngưng một số giấy phép mua bán thuốc lá sẽ kết thúc vào đầu năm 2027, chuyên gia VCCI kiến nghị 5 nội dung nhằm bảo đảm cải cách ...
5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

5 thực phẩm giàu chất xơ hơn cả khoai lang tốt cho hệ tiêu hóa

Khoai lang cung cấp chất xơ có lợi cho hệ tiêu hóa. Các phẩm khác như bơ, hạt chia, các loại đậu và atisô... cũng chứa lượng chất xơ không kém.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Điểm sáng trong hợp tác y tế Việt Nam-Thụy Điển

Ngày 17/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Thụy Điển, Business Sweden và Viện Karolinska phối hợp tổ chức Diễn đàn Đối tác Việt Nam-Thụy Điển 2026.
Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Độ chín của chuối quan trọng như thế nào đối với sức khỏe?

Hàm lượng dinh dưỡng của quả chuối - bao gồm đường, tinh bột và vitamin - sẽ thay đổi tùy theo mức độ chín. Vậy độ chín nào là tốt nhất cho sức khỏe?
Phiên bản di động