Hà Nội khởi động chương trình phát triển thủ công đương đại từ di sản làng nghề

Chương trình do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Tạp chí Kiến trúc (Hội Kiến trúc sư Việt Nam) triển khai, nhằm thúc đẩy sự kết nối giữa nghệ nhân, làng nghề truyền thống với cộng đồng thiết kế và sáng tạo.

Đại biểu khai mạc Chợ phiên Kết duyên sáng tạo. (Nguồn: BTC)

TS.KTS Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, cho biết Thủ đô hiện có khoảng 1.350 làng nghề, trong đó nhiều làng nghề là thành viên của Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới.

Hà Nội luôn hướng tới mục tiêu bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống gắn với đổi mới sáng tạo để tạo động lực phát triển trong bối cảnh mới.

Theo ông Phạm Tuấn Long, thời gian qua, với sự đồng hành của các trường đại học, chuyên gia và nhà khoa học, nhiều định hướng và mẫu thiết kế mới đã được nghiên cứu, phát triển.

Sự kết hợp giữa kinh nghiệm của nghệ nhân và sức sáng tạo của thế hệ trẻ được kỳ vọng sẽ tạo ra những sản phẩm mới mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các nghề thủ công truyền thống.

Trong giai đoạn đầu, chương trình triển khai 4 hoạt động trọng tâm gồm: Kết duyên sáng tạo – kết nối nghệ nhân, làng nghề với cộng đồng thiết kế; trại sáng tác liên ngành “Re | Làng nghề tái sinh” dành cho sinh viên các trường đại học; cuộc thi sáng tạo dựa trên di sản “Theo bước cộng đồng” năm 2026 và cuộc thi thiết kế trang sức “Trân bảo Việt Nam” lấy cảm hứng từ di sản văn hóa Việt Nam.

Hà Nội hiện sở hữu một trong những hệ sinh thái làng nghề phong phú nhất cả nước, nơi lưu giữ nhiều kỹ thuật chế tác đặc sắc cùng kho tàng tri thức bản địa được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo, nhiều làng nghề đang gặp khó khăn trong việc đổi mới mẫu mã, mở rộng thị trường, trong khi các nhà thiết kế và nghệ sĩ sáng tạo lại thiếu cơ hội tiếp cận tri thức nghề và đối tác phù hợp.

Từ thực tế đó, chương trình hướng tới xây dựng các mô hình hợp tác mới, tạo điều kiện để nghệ nhân và nhà thiết kế cùng tham gia nghiên cứu, phát triển sản phẩm dựa trên nền tảng di sản.

Trong mô hình này, nghệ nhân không chỉ là người trình diễn kỹ thuật nghề mà trở thành đối tác sáng tạo ngay từ khâu hình thành ý tưởng; còn nhà thiết kế có cơ hội tiếp cận trực tiếp với tri thức nghề để tạo ra những sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường đương đại.

Các nhà thiết kế, nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo gặp gỡ, trao đổi với nghệ nhân làng nghề. (Nguồn: BTC)

Nhân dịp này, Ban tổ chức cũng phát động chương trình Open Call, mời cộng đồng sáng tạo tham gia các dự án phát triển thủ công đương đại. Những dự án khả thi sẽ được hỗ trợ kinh phí, tư vấn chuyên môn trong 4 tháng, kết nối chuyên gia, doanh nghiệp và nhà mua hàng, đồng thời có cơ hội giới thiệu sản phẩm tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Thông qua chuỗi hoạt động liên tục, chương trình được kỳ vọng sẽ góp phần biến các giá trị văn hóa truyền thống thành nguồn lực sáng tạo mới, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và hiện thực hóa các cam kết của Hà Nội với mạng lưới Thành phố Sáng tạo UNESCO.