Hàm ý phía sau việc Thổ Nhĩ Kỳ ngăn NATO mở rộng

Đoàn Vũ
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Phản đối Phần Lan và Thụy Điển vào NATO có thể giúp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan củng cố nội bộ và khẳng định vị thế, vai trò của đất nước.
(05.24) Phản đối Phần Lan và Thụy Điển vào NATO có thể giúp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan củng cố nội bộ, cũng như vị thế của nước này trong NATO. (Nguồn: Reuters)
Phản đối Phần Lan và Thụy Điển vào NATO có thể giúp ông Tayyip Erdogan củng cố nội bộ và vị thế của Thổ Nhĩ Kỳ trong khối. (Nguồn: Reuters)

Ngày 21/5, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan, đã điện đàm riêng rẽ với người đồng cấp Phần Lan Sauli Niinisto và Thủ tướng Thụy Điển Magdalena Andersson về việc hai nước Bắc Âu này nộp đơn gia nhập NATO.

Nhà lãnh đạo này đã kêu gọi Stockholm “chấm dứt hỗ trợ chính trị, tài chính và cả chuyển giao vũ khí cho các tổ chức khủng bố”. Thông cáo khẳng định Thổ Nhĩ Kỳ “mong đợi Thụy Điển tiến hành các biện pháp cụ thể và nghiêm túc, chia sẻ các lo lắng của Thổ Nhĩ Kỳ đối với tổ chức khủng bố PKK và sự mở rộng của tổ chức này ở Iraq và Syria”.

Trước đó, phát biểu trước Quốc hội hôm 16/5, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan khẳng định sẽ ngăn cản Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO. Theo nhà lãnh đạo này, việc Phần Lan và Thụy Điển vừa “ủng hộ chủ nghĩa khủng bố” vừa “yêu cầu được hỗ trợ (gia nhập NATO) là hành động thiếu nhất quán”. Ông nhấn mạnh NATO không được lặp lại “sai lầm” năm 1952 khi kết nạp Hy Lạp.

Mục tiêu trước mắt của Thổ Nhĩ Kỳ là Phần Lan và Thụy Điển phải chấm dứt việc ủng hộ PKK, dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí và thậm chí trục xuất một số thành viên của PKK và những phần từ đối lập khác. Tuy nhiên, dường như Ankara không chỉ nhắm vào Helsinki và Stockholm.

Có gì sau bước đi của Thổ Nhĩ Kỳ?

Khẳng định vị thế

Về đối ngoại, mục tiêu lớn hơn của Tổng thống Tayyip Erdogan là muốn các đồng minh trong NATO thừa nhận “lợi ích” và vị thế của mình.

Phát biểu trước Quốc hội, ông cho rằng đến nay “không một đồng minh nào tôn trọng các lo ngại này, chứ chưa nói đến sự ủng hộ” đối với các chiến dịch quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ như cách Ankara có thể diễn giải điều 4 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể hướng tới việc Mỹ chấp thuận đưa nước này trở lại chương trình phát triển máy bay chiến đầu F-35, sau khi Ankara bị loại khỏi danh sách do mua hệ thống S-400 của Nga năm 2019.

Theo Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, việc Phần Lan và Thụy Điển vừa “ủng hộ chủ nghĩa khủng bố” vừa “yêu cầu được hỗ trợ (gia nhập NATO) là hành động thiếu nhất quán”.

Nỗ lực chuyển hướng

Ở góc độ đối nội, việc chỉ trích gay gắt thái độ của Phần Lan, Thụy Điển nói riêng và các đồng minh trong NATO nói chung với Thổ Nhĩ Kỳ ngay tại Quốc hội cũng cho thấy các toan tính của ông Erdogan nhằm tận dụng, tranh thủ các quyết sách đối ngoại để giảm thiểu sức ép, củng cố ở bên trong.

Từ năm 2020, Thổ Nhĩ Kỳ rơi vào khủng hoảng kinh tế. Năm 2021, đồng lira mất giá 40% so với USD. Lạm phát đạt mức hơn 70%/năm tháng 4/2022, trong khi giá lương thực tăng bình quân 70%/năm.

Thực tế khó khăn này khiến đảng cầm quyền AKP phải đối mặt với nhiều thách thức đến từ các đảng đối lập. Nghiên cứu của Metropoll Research đầu năm 2022 cho thấy ông Erdogan chỉ được 38.6% người dân tín nhiệm, thấp nhất trong 7 năm qua. Ngược lại, ba đối thủ của ông trong bầu cử năm 2023 gồm ông Mansur Yavas, Ekrem Imamoglu và Meral Aksener có tỷ lệ tín nhiệm lần lượt là 60%, 51% và 38.5%.

Trong bối cảnh đó, từ đầu năm 2022, ông Erdogan liên tục có các động thái ngoại giao nhằm cải thiện hình ảnh bên ngoài. Ankara tìm cách giảm căng thẳng với Brussels và Paris. Nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ đi thăm UAE, Saudi Arabia, lên kế hoạch thăm Ai Cập và thậm chí đề xuất gặp gỡ trực tiếp Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Tháng 3/2022, ông Erdogan cũng đón tiếp người đồng cấp Israel Isaac Herzog tại Ankara đánh dấu kỷ nguyên mới trong quan hệ giữa hai nước.

(05.24) Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan và người đồng cấp Israel Isaac Herzog tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: AFP/Getty Images)
Từ đầu năm 2022, ông Erdogan liên tục có các động thái ngoại giao nhằm cải thiện hình ảnh bên ngoài - Ảnh: Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan và người đồng cấp Israel Isaac Herzog tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: AFP/Getty Images)

Vượt khó có thành công?

Với hơn 20 năm nắm quyền, ông Erdogan là một chính trị gia lão luyện. Việc phản đối NATO kết nạp Thụy Điển và Phần Lan rồi sau đó điện đàm riêng với lãnh đạo hai nước này cũng là chiến thuật thường thấy của ông.

Một mặt, các tuyên bố gay gắt của ông với Thụy Điển và Phần Lan cho thấy hình ảnh nhà lãnh đạo quyết đoán, độc lập và sẵn sàng đối đầu với đồng minh. Mặt khác, việc nhanh chóng mở đối thoại cho thấy Ankara cũng biết thỏa hiệp khi cần để bảo vệ lợi ích quốc gia nói chung và và lợi ích của chính ông.

Song, liệu chừng đó có đủ để giúp ông Erdogan vượt qua thách thức lớn nhất trong hai thập kỷ cầm quyền và chiến thắng một lần nữa vào năm 2023? Chỉ thời gian mới có thể trả lời.


Bài viết phản ánh quan điểm của tác giả.

Thuộc top 5 nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Ukraine, Czech tuyên bố mình là hình mẫu cho các nước khác

Thuộc top 5 nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Ukraine, Czech tuyên bố mình là hình mẫu cho các nước khác

Ngày 22/5, hãng thông tấn Czech (CTK) dẫn tuyên bố của Thứ trưởng Quốc phòng nước này Tomas Kopecny cho biết, Prague là một trong ...

NATO 'Đông tiến', liên minh các quốc gia hậu Liên Xô tuyên bố có đủ năng lực đối phó mọi đe dọa

NATO 'Đông tiến', liên minh các quốc gia hậu Liên Xô tuyên bố có đủ năng lực đối phó mọi đe dọa

Ngày 22/5, Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) Stanislav Zas khẳng định, tổ chức này có đủ năng lực ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Dữ liệu của người dùng Việt trên mạng sẽ phải lưu trữ tại máy chủ trong nước từ tháng 10

Dữ liệu của người dùng Việt trên mạng sẽ phải lưu trữ tại máy chủ trong nước từ tháng 10

Baoquocte.vn. Nghị định 53/2022/NĐ-CP hiệu lực từ ngày 1/10/2022 yêu cầu nhiều loại dữ liệu internet của người dùng Việt Nam phải được lưu trữ ở các máy chủ đặt trong ...
Quân đội Nga phát triển 'siêu áo giáp'

Quân đội Nga phát triển 'siêu áo giáp'

Baoquocte.vn. Các chuyên gia Nga đang phát triển bộ trang phục chiến đấu bộ binh thế hệ thứ 3 'siêu hiện đại' mang tên 'Sotnik'.
Đức: Bụi hồng leo cánh đơn gần nghìn năm vẫn nở hoa hàng năm

Đức: Bụi hồng leo cánh đơn gần nghìn năm vẫn nở hoa hàng năm

Baoquocte.vn. Bụi hồng leo cao hơn 10m, trồng cách đây nhiều thế kỷ, vẫn trổ bông đều hàng năm và được ví như biểu tượng của TP. Hildesheim.
Việt Nam - nơi những 'ông lớn' công nghệ thế giới dừng chân

Việt Nam - nơi những 'ông lớn' công nghệ thế giới dừng chân

Baoquocte.vn. Apple, Google và Samsung là những 'gã khổng lồ' công nghệ đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam - quốc gia Đông Nam Á đang phát triển nhanh chóng.
XSBTH 6/10, kết quả xổ số Bình Thuận hôm nay 6/10/2022. XSBTH thứ 5

XSBTH 6/10, kết quả xổ số Bình Thuận hôm nay 6/10/2022. XSBTH thứ 5

Baoquocte.vn. XSBTH 6/10 - Trực tiếp kết quả xổ số Bình Thuận nhanh nhất hôm nay - XSBTH 6/10/2022. XSBTH. xo so Binh Thuan. KQXSBTH.
Vietlott 6/10, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 5 ngày 6/10/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 6/10, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 5 ngày 6/10/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 6/10 - Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 6/10/2022 nhanh và chính xác nhất từ trường quay. Power 655 hom nay. Vietlott Power 655
XSAG 6/10, kết quả xổ số An Giang hôm nay 6/10/2022. KQXSAG thứ 5

XSAG 6/10, kết quả xổ số An Giang hôm nay 6/10/2022. KQXSAG thứ 5

Baoquocte.vn. XSAG 6/10 - Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay - XSAG 6/10/2022. KQXSAG. xo so An Giang. KQXSAG.
XSTN 6/10, kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay 6/10/2022. KQXSTN thứ 5

XSTN 6/10, kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay 6/10/2022. KQXSTN thứ 5

Baoquocte.vn. XSTN 6/10 - Trực tiếp kết quả xổ số Tây Ninh nhanh nhất hôm nay - XSTN 6/10/2022. KQXSTN. ket qua xo so tay ninh.
Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 7/10/2022: Tuổi Thìn tài chính có lúc bất ổn

Tử vi hôm nay, tử vi 12 con giáp ngày 7/10/2022: Tuổi Thìn tài chính có lúc bất ổn

Baoquocte.vn. Xem tử vi vui, tử vi hôm nay 7/10/2022 của 12 con giáp - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Giá USD tăng nóng, doanh nghiệp 'méo mặt' vì tỷ giá

Giá USD tăng nóng, doanh nghiệp 'méo mặt' vì tỷ giá

Baoquocte.vn. Giá USD bán ra tại một số ngân hàng đã tăng gần 5% từ đầu năm khiến các doanh nghiệp bắt đầu 'ngấm đòn' tỷ giá.
Việt Nam - nơi những 'ông lớn' công nghệ thế giới dừng chân

Việt Nam - nơi những 'ông lớn' công nghệ thế giới dừng chân

Baoquocte.vn. Apple, Google và Samsung là những 'gã khổng lồ' công nghệ đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam - quốc gia Đông Nam Á đang phát triển nhanh chóng.
Hội nghị thượng đỉnh không thể khắc phục các vấn đề của Mỹ ở quần đảo Thái Bình Dương

Hội nghị thượng đỉnh không thể khắc phục các vấn đề của Mỹ ở quần đảo Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Các quần đảo Thái Bình Dương sẽ không dễ thoả thuận trước những đề nghị mang tính biểu tượng từ Mỹ.
Lý do khiến châu Âu khó từ bỏ cam kết với Ukraine trong năm nay

Lý do khiến châu Âu khó từ bỏ cam kết với Ukraine trong năm nay

Baoquocte.vn. Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục ủng hộ Ukraine trong 6 tháng tới, dù bất đồng giữa một số nước thành viên cùng khó khăn kinh tế đang đặt ra nhiều thách thức.
50 năm bình thường hóa quan hệ Trung Quốc-Nhật Bản: Gấu trúc, hoa anh đào và một 'lời nhắc' của lịch sử

50 năm bình thường hóa quan hệ Trung Quốc-Nhật Bản: Gấu trúc, hoa anh đào và một 'lời nhắc' của lịch sử

Baoquocte.vn. Quan hệ Trung Quốc-Nhật Bản 50 năm qua đã trải qua nhiều cung bậc và đang đối mặt với những khó khăn nhất định.
Không thể muộn hơn, Ấn Độ 'siết chặt tay' với Mông Cổ

Không thể muộn hơn, Ấn Độ 'siết chặt tay' với Mông Cổ

Baoquocte.vn. Ấn Độ có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ Mông Cổ khỏi bị nước láng giềng lớn chà đạp.
Bộ tứ có nguy cơ mất trọng tâm chiến lược

Bộ tứ có nguy cơ mất trọng tâm chiến lược

Baoquocte.vn. Bộ tứ đang trở nên gần gũi hơn thông qua các gặp thường xuyên hơn, song nguồn lực của Mỹ lại đang đổ vào châu Âu và Trung Đông.
Phiên bản di động