Hợp tác quốc tế - nhịp cầu đưa tri thức Việt vươn xa

Ông Nguyễn Tiến Thanh - Chủ tịch HĐTV, Tổng Giám đốc NXB Giáo dục Việt Nam trao tặng quà lưu niệm cho ông Richard Grazier - Giám đốc Kinh doanh và tiếp thị toàn cầu - đại diện lãnh đạo NXB Đại học Oxford. (Nguồn: NXB Giáo dục Việt Nam)

Trong bối cảnh giáo dục và xuất bản đang chuyển mình mạnh mẽ trước làn sóng chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, hợp tác không còn chỉ là những chuyến công tác hay các bản ghi nhớ được ký kết.

Với NXB Giáo dục Việt Nam, mỗi cuộc gặp gỡ với đối tác nước ngoài, mỗi tủ sách được dựng lên nơi đất khách hay mỗi chương trình trao đổi chuyên môn đều góp thêm một viên gạch cho hành trình đưa tri thức Việt Nam đến gần hơn với thế giới, đồng thời tiếp nhận những kinh nghiệm quốc tế để phục vụ sự phát triển của giáo dục trong nước. Riêng những tháng đầu năm 2026 cho thấy một bức tranh hợp tác quốc tế rộng mở, thực chất và ngày càng đi vào chiều sâu.

Từ tình hữu nghị truyền thống đến những giá trị hợp tác bền vững

Điểm nổi bật trong hoạt động hợp tác quốc tế của NXB Giáo dục Việt Nam từ đầu năm 2026 là sự kết hợp hài hòa giữa việc gìn giữ những mối quan hệ hữu nghị truyền thống và việc mở rộng hợp tác chuyên môn, dựa trên nhu cầu thực tiễn của các đối tác.

Chuyến công tác tại Cuba vào đầu tháng 2 là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận đó. Trên cơ sở thỏa thuận hợp tác đã ký với Bộ Giáo dục Đại học Cuba vào năm 2025, hai bên tiếp tục trao đổi về các nội dung hỗ trợ in ấn, phát hành sách và chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực xuất bản.

Theo thông tin từ chuyến công tác, NXB Giáo dục Việt Nam đã hoàn thành việc in 7.000 bản cuốn sách “Quốc gia như một trường đại học” và chuyển toàn bộ số sách này đến Cuba. Đơn vị cũng tiếp tục in cuốn sách kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Lãnh tụ Fidel Castro. PGS.TS. Nguyễn Thanh Tùng - Thành viên Hội đồng thành viên, trưởng đoàn công tác - tái khẳng định cam kết tiếp tục hỗ trợ Cuba trong hoạt động in ấn và xuất bản sách; đồng thời nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác và hỗ trợ Bộ Giáo dục Đại học Cuba là “mệnh lệnh từ trái tim”.

Đáng chú ý, phía Cuba đánh giá đây là một trong những hoạt động hợp tác quốc tế quan trọng nhất của Bộ Giáo dục Đại học Cuba trong thời gian gần đây. Sự ghi nhận ấy cho thấy hợp tác xuất bản giáo dục đã vượt ra ngoài khuôn khổ chuyên môn đơn thuần, trở thành cầu nối của tình hữu nghị, của sự chia sẻ và đồng hành giữa hai quốc gia.

Nếu Cuba thể hiện chiều sâu của tình đoàn kết truyền thống, chuỗi hoạt động tại Lào lại phản ánh mối quan hệ hợp tác ngày càng thực chất. Từ việc tham gia Lễ hội Sách và Văn hóa Quốc tế lần thứ VI với hàng chục đầu sách giới thiệu về Việt Nam đến các cuộc làm việc chuyên sâu về tái cơ cấu doanh nghiệp, chuyển đổi số, quản trị và phát triển xuất bản, NXB Giáo dục Việt Nam và NXB Giáo dục và Thể thao Lào đang từng bước mở rộng hợp tác theo hướng lâu dài, gắn với những yêu cầu phát triển của ngành xuất bản trong bối cảnh mới.

Điểm đáng quý là các nội dung trao đổi không chỉ dừng ở việc giới thiệu sách hay tăng cường giao lưu mà đã đi sâu vào những vấn đề cốt lõi như quản trị doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực, công nghệ in, tài chính và truyền thông giáo dục số. Đây cũng chính là nền tảng để quan hệ hợp tác giữa hai đơn vị ngày càng bền vững, hiệu quả và thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của môi trường xuất bản hiện đại.

NXB Giáo dục Việt Nam trao đổi và giới thiệu các sản phẩm giáo dục của đơn vị đến cộng đồng người Việt thông qua Đại sứ quán Việt Nam tại Vương quốc Anh. (Nguồn: NXB Giáo dục Việt Nam)

Chủ động tiếp cận tri thức quốc tế

Bên cạnh việc củng cố những mối quan hệ truyền thống, năm 2026 cũng ghi dấu bước đi chủ động của NXB Giáo dục Việt Nam trong việc tiếp cận các mô hình xuất bản giáo dục tiên tiến trên thế giới.

Chuyến công tác tại Vương quốc Anh trong tháng 5 vừa qua cho thấy rõ định hướng ấy. Trong chương trình làm việc với nhiều đối tác về xuất bản, công nghệ giáo dục, bản quyền và tài nguyên số, đoàn công tác không chỉ tìm hiểu các xu hướng mới của ngành xuất bản mà còn mở rộng cơ hội hợp tác nhằm phát triển học liệu hiện đại phục vụ giáo dục Việt Nam.

Cuộc làm việc với Oxford University Press tiếp tục nối dài gần một thập kỷ hợp tác giữa hai đơn vị trong lĩnh vực xuất bản sách tiếng Anh, đặc biệt là bộ sách giáo khoa Tiếng Anh Friends theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Trên nền tảng đã được xây dựng, hai bên tiếp tục trao đổi về hệ sinh thái sản phẩm số, phát triển học liệu và các xu hướng đổi mới của xuất bản giáo dục toàn cầu, mở ra thêm nhiều triển vọng hợp tác trong giai đoạn tiếp theo.

Một dấu ấn khác là việc NXB Giáo dục Việt Nam tăng cường hợp tác với Efekta Education nhằm phát triển các giải pháp dạy và học tiếng Anh ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Biên bản ghi nhớ được ký kết đầu năm 2026 không chỉ hướng tới xây dựng học liệu số mà còn đặt mục tiêu hỗ trợ giáo viên, cá nhân hóa việc học, tăng khả năng tiếp cận giáo dục và quản trị bằng dữ liệu. Đây là những nội dung cho thấy hợp tác quốc tế đang gắn chặt với yêu cầu chuyển đổi số của ngành giáo dục Việt Nam.

Cùng với đó, các cuộc làm việc với các đối tác về công nghệ, bản quyền hình ảnh, video và tài nguyên số tại Vương quốc Anh cũng góp phần giúp NXB Giáo dục Việt Nam tiếp cận thêm nhiều kinh nghiệm trong phát triển học liệu hiện đại. Những hoạt động này phản ánh một tư duy hội nhập chủ động: Không chỉ tiếp nhận công nghệ mà còn lựa chọn những mô hình phù hợp để phục vụ yêu cầu đổi mới giáo dục trong nước.

Quang cảnh lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Tập đoàn Efekta Education (Vương quốc Anh). (Nguồn: NXB Giáo dục Việt Nam)

Lan tỏa tiếng Việt ra thế giới

Nếu những chuyến công tác chuyên môn mở rộng không gian hợp tác thì các hoạt động trao tặng sách ở nước ngoài lại mang đến một ý nghĩa khác. Đó là đưa văn hóa và tiếng Việt đến gần hơn với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế.

Trong những tháng đầu năm 2026, hành trình ấy đã được nối dài từ Liên bang Nga đến Pháp và Italy. Tại thành phố St. Petersburg, NXB Giáo dục Việt Nam đã trao tặng "Tủ sách tiếng Việt" cho Trung tâm Văn hóa Nga - Việt thuộc Đại học Sư phạm Quốc gia Herzen.

Những đầu sách về tiếng Việt, văn hóa, lịch sử, địa lý, thiếu nhi cùng bộ sách giáo khoa tiếng Nga do NXB Giáo dục Việt Nam tổ chức biên soạn đã góp phần bổ sung nguồn học liệu phục vụ sinh viên, giảng viên và những người nghiên cứu về Việt Nam. Hoạt động này không chỉ mở rộng khả năng tiếp cận tri thức Việt mà còn góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa và giáo dục giữa hai quốc gia.

Tại Pháp, nhân dịp kỷ niệm 115 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu tiên đặt chân tới nước Pháp, đoàn công tác của NXB Giáo dục Việt Nam đã trao tặng nhiều đầu sách về giáo dục, văn học, văn hóa Việt Nam và các ấn phẩm viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh cho Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp. Những cuốn sách này không chỉ được bổ sung vào "Tủ sách Tiếng Việt" mà còn được giới thiệu tại triển lãm kỷ niệm, góp phần lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục Việt Nam đến cộng đồng người Việt Nam cũng như bạn bè quốc tế.

Tiếp đó, tại Italy, "Tủ sách cộng đồng" được trao tặng cho Đại sứ quán Việt Nam đã bổ sung thêm nguồn học liệu phục vụ cộng đồng người Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ trong việc học tiếng Việt và tìm hiểu về quê hương.

Đáng chú ý là trong tất cả các hoạt động hợp tác quốc tế, việc phát triển "Tủ sách Tiếng Việt" luôn được NXB Giáo dục Việt Nam xác định là một nhiệm vụ xuyên suốt. Mỗi tủ sách được xây dựng ở nước ngoài không chỉ bổ sung tài liệu học tập mà còn trở thành không gian gìn giữ tiếng mẹ đẻ, nuôi dưỡng bản sắc văn hóa và gắn kết cộng đồng người Việt với quê hương.

Từ Cuba, Lào, Vương quốc Anh đến Liên bang Nga, Pháp và Italy, những hoạt động hợp tác quốc tế của NXB Giáo dục Việt Nam trong năm 2026 cho thấy một hành trình hội nhập với nhiều sắc thái. Đó là hợp tác để tiếp nhận kinh nghiệm quản trị và công nghệ mới; hợp tác để nâng cao chất lượng học liệu; hợp tác để hỗ trợ đối tác quốc tế; cũng là hợp tác để lan tỏa tiếng Việt, văn hóa Việt Nam đến với cộng đồng người Việt ở nước ngoài và bạn bè năm châu.

Lễ trao tặng Tủ sách tiếng Việt của NXB Giáo dục Việt Nam. (Nguồn: Đại học Sư phạm Quốc gia Herzen)

Trong dòng chảy hội nhập hôm nay, xuất bản giáo dục không chỉ làm nhiệm vụ cung cấp sách. Với NXB Giáo dục Việt Nam, mỗi ấn phẩm được trao tặng, mỗi cuộc trao đổi chuyên môn hay mỗi chương trình hợp tác quốc tế đều góp phần tạo nên những nhịp cầu bền vững của tri thức, của văn hóa và của tình hữu nghị. Đó cũng là cách một nhà xuất bản giáo dục quốc gia đang từng bước khẳng định vai trò của mình trong hành trình đưa tri thức Việt đồng hành cùng sự phát triển của giáo dục khu vực và thế giới.

Trong bối cảnh giáo dục thế giới đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ, chuyển đổi số và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hợp tác quốc tế ngày càng trở thành động lực quan trọng giúp các nhà xuất bản giáo dục nâng cao năng lực, tiếp cận tri thức mới và mở rộng không gian phát triển.

Với NXB Giáo dục Việt Nam, hợp tác không chỉ là tiếp nhận kinh nghiệm từ các đối tác quốc tế mà còn là quá trình chia sẻ những giá trị của giáo dục, văn hóa Việt, quảng bá tiếng Việt; góp phần vun đắp tình hữu nghị giữa các quốc gia thông qua những sản phẩm tri thức.

Từ những hoạt động hỗ trợ xuất bản tại Cuba, mở rộng hợp tác với Lào, tiếp cận các mô hình xuất bản hiện đại tại Vương quốc Anh đến việc xây dựng các "Tủ sách Tiếng Việt" tại Nga, Pháp, Italy và nhiều quốc gia khác, có thể thấy NXB Giáo dục Việt Nam đang từng bước khẳng định vai trò của một nhà xuất bản giáo dục quốc gia chủ động hội nhập.

Mỗi cuốn sách được trao tặng, mỗi chương trình hợp tác được triển khai hay mỗi kinh nghiệm được chia sẻ đều góp phần nâng cao chất lượng học liệu, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức và kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với tiếng mẹ đẻ và cội nguồn văn hóa.

Hội nhập quốc tế vì thế không chỉ mở ra những cơ hội phát triển cho chính NXB Giáo dục Việt Nam, mà còn góp phần nâng cao vị thế của xuất bản giáo dục Việt Nam trong dòng chảy chung của khu vực và thế giới.

Khi tri thức được kết nối qua những trang sách và những mối quan hệ hợp tác được xây dựng trên tinh thần cùng phát triển, NXB Giáo dục Việt Nam không chỉ thực hiện sứ mệnh phục vụ giáo dục trong nước mà còn từng bước trở thành cầu nối đưa tri thức, ngôn ngữ và bản sắc Việt ra thế giới.