Israel-UAE bình thường hóa quan hệ: Câu chuyện về lợi ích

Minh Vương
TGVN. Điều gì đã thôi thúc thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) - Israel? Đó là câu chuyện về lợi ích. Bình luận của Thế giới & Việt Nam.
TIN LIÊN QUAN
Trung Đông: UAE bước qua lời nguyền
Thỏa thuận UAE-Israel: Thủ tướng Netanyahu chỉ 'trì hoãn sáp nhập Bờ Tây', ông Trump đã nắm được tấm vé vàng?
nong-dat-thoa-thuan-lich-su-voi-uae-israel-ngung-sap-nhap-bo-tay-palestine-gian-tim-nguoi-my-nga-hoan-nghenh-nhiet-liet-1
Những nhân vật chính của Thỏa thuận Abraham (từ trái sang): Thái tử Abu Dhabi Mohammed bin Zayed, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. (Nguồn: Getty Images)

Ngày 13/8, thông tin về thỏa thuận bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Abu Dhabi và Tel Aviv, do Mỹ bảo trợ đã khiến cộng đồng quốc tế chấn động không kém gì tuyên bố chế tạo thành công và sớm đưa vào sản xuất vaccine Covid-19 của Moscow trước đó ít lâu. Nếu Nga là quốc gia đầu tiên sở hữu thứ có thể ngăn chặn đại dịch toàn cầu, UAE lại trở thành quốc gia Arab thứ ba, sau Ai Cập và Jordan, thiết lập quan hệ ngoại giao với Israel.

Thỏa thuận UAE-Israel rõ ràng có nhiều điều đáng chú ý hơn cái tên Abraham - vị thánh của đạo Do Thái, Cơ Đốc giáo và Hồi giáo, tổ phụ của người Do Thái và người Arab. Theo đó, UAE và Israel đã đồng ý bình thường hóa quan hệ ngoại giao. Quan trọng hơn, Israel đã nhất trí đình chỉ áp đặt chủ quyền đối với các khu vực thuộc Bờ Tây mà nước này đang thảo luận về việc sáp nhập.

Người khen, kẻ ghét

Trong hai ngày qua, cộng đồng quốc tế đã có nhiều phản ứng về động thái này.

Palestine lập tức từ chối và chỉ trích thỏa thuận ba bên nêu trên. Cố vấn Cấp cao của Tổng thống Mahmoud Abbas và người phát ngôn của Hamas cho rằng đây là hành động này đi ngược lại với “sự nghiệp của người Palestine.” Tổng thống Iran Hassan Rouhani chỉ trích “sai lầm nghiêm trọng” này. Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định “lịch sử… sẽ không quên và tha thứ cho hành vi giả tạo của UAE”.

Tuy nhiên, nhiều quốc gia, trong đó có một số nước Arab (như Jordan, Egypt, Bahrain, Oman), Mỹ, Đức, Anh, Pháp, Tây Ban Nha, cùng Liên hợp quốc hoan nghênh động thái nêu trên, cho rằng đây là một động thái tích cực trong xây dựng hòa bình tại Trung Đông.

Một thỏa thuận được xây dựng khi các bên tìm thấy lợi ích và mong muốn đạt được lợi ích đó thông qua sự chấp thuận lẫn nhau. Thỏa thuận Abraham không phải ngoại lệ, khi lợi ích mà Israel, UAE và Mỹ có thể gặt hái từ cái bắt tay này là rõ ràng.

Vì lợi mà đến

Theo Foreign Policy, việc bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Israel và UAE là thành quả từ hơn 20 năm quan hệ bí mật giữa hai quốc gia Trung Đông sau vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 tại Mỹ. Sau khi Dubai bị nhóm khủng bố Saudi Arabia tận dụng làm nơi trung chuyển tiền cho các chiến dịch, UAE đã nhanh chóng hợp tác với Israel nhằm xây dựng hệ thống phần mềm bảo mật mạng, giúp Abu Dhabi “cứu vớt” tái khẳng định danh tiếng trung tâm tài chính hàng đầu khu vực.

Trong hai thập kỷ qua, quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia đã mở rộng từ an ninh mạng, an ninh sân bay tới vận tải, khử muối nguồn nước, kỹ thuật nông nghiệp, bất động sản và du lịch. Mới đây, UAE bày tỏ mong muốn tiếp cận phương pháp điều trị Covid-19, cũng như vaccine của Israel một khi nghiên cứu thành công. Đầu tháng Bảy, theo UAE và Israel, Nhóm 42, tổ chức có trụ sở tại Abu Dhabi sẽ hợp tác nghiên cứu về Covid-19 với một số công ty Israel có liên hệ chặt chẽ với Rafael Advanced Defense Systems, tập đoàn vũ khí chế tạo ra hệ thống phòng thủ Vòm Sắt.

Mối đe dọa thường thấy từ Iran, vấn đề Palestine, mong muốn mở rộng ảnh hưởng khu vực của hoàng gia UAE và áp lực từ Mỹ đều có vai trò nhất định trong thỏa thuận Abraham, song những gì trên đây mới là động lực chính, đưa Israel và UAE lại gần với nhau.

Về UAE, theo ông Ghanem Nuseibeh, người sáng lập tổ chức Cornerstone Global Associates có trụ sở tại London (Anh), chuyên gia tư vấn cho nhiều tập đoàn lớn tại Trung Đông, thỏa thuận Abraham sẽ “củng cố đáng kể vị thế của UAE như người chơi lớn, thậm chí là dẫn dắt trong khu vực”.

4024-blgn
Đèn LED tại Tòa Thị chính thành phố Tel Aviv đã đổi màu thành quốc kỳ của UAE để chào mừng Thỏa thuận Abraham. (Nguồn: Getty Images)

Trong khi đó, cả Mỹ và Israel đều cho rằng đây là thỏa thuận “lịch sử”, khi lãnh đạo cả hai bên đang chiến đấu vì sự nghiệp chính trị của mình. Với Thủ tướng Benjamin Netanyahu, đây là cách ông hướng sự chú ý khỏi lùm xùm xung quanh cáo buộc của tòa án. Quan trọng hơn, ông mong muốn nâng tầm di sản, sánh vai với cố Thủ tướng Menachem Begin với thỏa thuận cùng Ai Cập năm 1979, hay cố Thủ tướng Yitzhak Rabin, người đặt nền móng quan hệ với Jordan năm 1994.

Đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, đó là câu chuyện bầu cử. Ông đang cố gắng hiện thực hóa tầm nhìn về khu vực Trung Đông mà ông từng công bố vài tháng trước – thỏa thuận Abraham giữa Israel và UAE nằm trong số đó. Rõ ràng, đây là một chiến thắng cần thiết đối với cá nhân ông, trong bối cảnh ông chủ Nhà Trắng đang vấp phải nhiều khó khăn tại quê nhà từ đại dịch Covid-19 và ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden, trong khi ngày bầu cử đang cận kề.

Tuy nhiên, còn đó nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ. Thỏa thuận sẽ ra sao trước áp lực lớn từ một số quốc gia Arab? Liệu đây có thực sự là “bước tiến tích cực” đối với câu chuyện Palestine và hòa bình Trung Đông như kỳ vọng của bộ phận cộng đồng quốc tế? Cuộc bầu cử Mỹ sẽ tác động như thế nào tới quá trình triển khai thỏa thuận này? Chỉ thời gian mới có thể trả lời.

Thỏa thuận UAE-Israel: Thủ tướng Netanyahu chỉ 'trì hoãn sáp nhập Bờ Tây', ông Trump đã nắm được tấm vé vàng?

Thỏa thuận UAE-Israel: Thủ tướng Netanyahu chỉ 'trì hoãn sáp nhập Bờ Tây', ông Trump đã nắm được tấm vé vàng?

TGVN. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hoan nghênh thỏa thuận do Mỹ làm trung gian nhằm bình thường hóa quan hệ giữa nhà nước Do ...

Báo động căng thẳng trên biển Địa Trung Hải: Thổ Nhĩ Kỳ úp mở đã 'ra tay', Israel nói xâm lược, Đức nỗ lực hạ nhiệt

Báo động căng thẳng trên biển Địa Trung Hải: Thổ Nhĩ Kỳ úp mở đã 'ra tay', Israel nói xâm lược, Đức nỗ lực hạ nhiệt

TGVN. Ngày 13/8, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan cảnh báo mọi cuộc tấn công nhằm vào tàu thăm dò dầu khí của nước ...

Covid-19: Israel nối lại đường bay quốc tế từ 16/8

Covid-19: Israel nối lại đường bay quốc tế từ 16/8

TGVN. Ngày 1/8, Bộ trưởng Giao thông Israel Miri Regev thông báo nước này sẽ nối lại đường bay quốc tế từ 16/8 do số ca ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

xsmn 229 xo so mien nam hom nay ket qua xo so kqxs 2292020

XSMN 22/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 22/9/2020

XSMN 22/9. KQXS 22/9. Xổ số miền Nam hôm nay ngày 22 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Nam. KQXSMN.
xsmt 229 xo so mien trung hom nay ket qua xo so kqxs 2292020

XSMT 22/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 22/9/2020

XSMT 22/9. KQXS 22/9. Xổ số miền Trung hôm nay ngày 22 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Trung. KQXSMT.
xsmb 229 xo so mien bac hom nay ket qua xo so kqxs 2292020

XSMB 22/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 22/9/2020

XSMB 22/9. KQXS 22/9. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 22 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
doi tac quan trong cua apple va microsoft muon rot 1 ty usd dau tu vao viet nam

Đối tác quan trọng của Apple và Microsoft muốn rót 1 tỷ USD đầu tư vào Việt Nam

Một trong những đối tác lớn nhất hiện nay cho Apple, Microsoft - Pegatron sẽ chi 1 tỷ USD để đầu tư vào Việt Nam.
dai su quan viet nam tai ao to chuc le ky niem 75 nam quoc khanh viet nam

Đại sứ quán Việt Nam tại Áo tổ chức Lễ kỷ niệm 75 năm Quốc khánh Việt Nam

Đại sứ Lê Dũng bày tỏ cảm ơn Chính phủ Áo đã luôn tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam sinh sống, làm việc và học ...
giao luu the thao giua cong doan bo ngoai giao va ubnd tp sam son thanh hoa

Giao lưu thể thao giữa Công đoàn Bộ Ngoại giao và UBND TP Sầm Sơn, Thanh Hóa

Ngày 19/9 đã diễn ra chương trình giao lưu thể thao giữa Công đoàn Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
bau cu my neu khong tai dac cu covid 19 khong phai la ly do duy nhat de tong thong trump do loi

Bầu cử Mỹ: Nếu không tái đắc cử, Covid-19 không phải là lý do duy nhất để Tổng thống Trump đổ lỗi

Covid-19 là một tiếng sét bất thình lình không mong muốn đến với Tổng thống Trump trong những giai đoạn quan trọng của bầu cử Mỹ.
thuong truc ban bi thu tran quoc vuong tiep dai su han quoc tai viet nam

Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng tiếp Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam

Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng bày tỏ tin tưởng rằng Đại sứ sẽ góp phần thúc đẩy quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược Việt Nam-Hàn ...
tin the gioi 219 cuoc dua ruc lua sau cai chet cua tham phan my tran chien khong vay mau o iran dieu gi khien quan doi nga phat dien

Tin thế giới 21/9: Cuộc đua 'rực lửa' sau cái chết của thẩm phán Mỹ; Trận chiến không vấy máu ở Iran; Điều gì khiến quân đội Nga phát điên?

Diễn biến mới tác động tới bầu cử Mỹ 2020, Mỹ-Iran, Nga-Anh, tình hình Belarus, Covid-19 là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
dbqh luu binh nhuong khong the chap nhan mot luong che luong rau ban ra khac voi nha minh dung

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng: 'Không thể chấp nhận một luống chè, luống rau bán ra khác với nhà mình dùng'

Từ câu chuyện về pate Minh Chay, ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng cho rằng, bất kỳ một người tiêu dùng nào cũng cần là một người tiêu dùng thông thái.
tin the gioi 219 cuoc dua ruc lua sau cai chet cua tham phan my tran chien khong vay mau o iran dieu gi khien quan doi nga phat dien

Tin thế giới 21/9: Cuộc đua 'rực lửa' sau cái chết của thẩm phán Mỹ; Trận chiến không vấy máu ở Iran; Điều gì khiến quân đội Nga phát điên?

Diễn biến mới tác động tới bầu cử Mỹ 2020, Mỹ-Iran, Nga-Anh, tình hình Belarus, Covid-19 là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
khong quan trung quoc lay dao guam cua my lam muc tieu tan cong gia dinh

Không quân Trung Quốc lấy đảo Guam của Mỹ làm mục tiêu tấn công giả định?

Trung Quốc công bố video cho thấy các máy bay ném bom H-6 đang thực hiện một cuộc tấn công mô phỏng vào nơi dường như là đảo Guam.
tang cuong quan he dong minh honduras co y dinh chuyen dai su quan tai israel den jerusalem

Tăng cường quan hệ đồng minh, Honduras có ý định chuyển Đại sứ quán tại Israel đến Jerusalem

Tháng 9/2019, Honduras đã khai trương Văn phòng thương mại ngoại giao tại Jerusalem, khởi đầu cho việc chuyển Đại sứ quán tới thành phố này.
ly do my yeu cau co dieu khoan rieng ve trung quoc trong bat ky thoa thuan kiem soat vu khi nao voi nga

Lý do Mỹ yêu cầu có điều khoản riêng về Trung Quốc trong bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí nào với Nga

Theo Mỹ, việc đưa ra yêu cầu đối với các thỏa thuận kiểm soát vũ khí là do Bắc Kinh đang tích cực phát triển và triển khai vũ khí hạt nhân.
bau cu my neu khong tai dac cu covid 19 khong phai la ly do duy nhat de tong thong trump do loi

Bầu cử Mỹ: Nếu không tái đắc cử, Covid-19 không phải là lý do duy nhất để Tổng thống Trump đổ lỗi

Covid-19 là một tiếng sét bất thình lình không mong muốn đến với Tổng thống Trump trong những giai đoạn quan trọng của bầu cử Mỹ.
tan thu tuong nhat ban se giai bai toan quan he nhu the nao

Tân Thủ tướng Nhật Bản sẽ giải 'bài toán quan hệ' như thế nào?

Tân Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide sẽ giải 'bài toán quan hệ' với các đối tác chủ chốt như thế nào trong tương lai?
an do australia dep bo oan gian cu xich lai gan nhau hon

Ấn Độ-Australia: Dẹp bỏ oán giận cũ, xích lại gần nhau hơn

Quan hệ Ấn Độ-Australia trở nên sâu sắc hơn bao giờ hết, đúng vào thời điểm cả hai nước đều cần tới mối quan hệ này...
nga am tham ma cao tay trong cuoc chien gianh anh huong o trung dong

Nga âm thầm mà 'cao tay' trong cuộc chiến giành ảnh hưởng ở Trung Đông

Việc Nga can thiệp thành công vào Syria hồi năm 2015 là cơ sở để Moscow gia tăng hiện diện tại Trung Đông.
Phiên bản di động