Kém tiếng Anh, người Việt có thể thua ngay trên "sân nhà"

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. “Công nghệ thông tin và ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh là hai công cụ như hai chân của một công dân toàn cầu. Nếu bị thọt thì công dân ấy đi lại đã khó, nói gì đến tiến lên, cạnh tranh bình đẳng với thế giới”.
TIN LIÊN QUAN
kem tieng anh nguoi viet co the thua ngay tren san nha Lối ra nào cho đào tạo tiến sĩ?
kem tieng anh nguoi viet co the thua ngay tren san nha Đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020 thất bại, vì đâu?

Đó là quan điểm của Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Trần Văn Nhung (Tổng Thư ký Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước, nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT) với báo TG&VN nhân ngày tiếng Anh (23/4).

Giáo sư nhận định gì về trình độ tiếng Anh của người Việt Nam hiện nay?

Trước hết, tôi muốn nói rõ rằng đã nhận trả lời cuộc phỏng vấn này với tư cách một người đã cố gắng tự học tiếng Anh nhưng đến nay khi đã già vẫn còn kém tiếng Anh. Có thể cũng chính vì thế mà tôi tự rút ra được bài học đắt giá xung quanh câu chuyện học tiếng Anh.

Thế hệ già như chúng tôi, nói chung trình độ tiếng Anh kém. Vì học tản mạn nhiều ngoại ngữ khác, do yêu cầu và hoàn cảnh tức thời. Có thứ tiếng tốt như tiếng Hungary thì nay ít dùng. Tiếng Anh rất cần thì lại không tốt.

Nhưng hiện nay thế hệ trẻ của ta, dù học trong hay ngoài nước, nhiều em khá, giỏi tiếng Anh. Có được như vậy là nhờ các em nhanh nhạy, thông minh, nhờ đất nước mở cửa, nhờ chủ trương của Nhà nước, của Bộ GD&ĐT, sự đầu tư của gia đình, xã hội và cơ hội học tập.

Để hội nhập quốc tế, không còn cách nào khác chúng ta phải giỏi tiếng Anh. Tuy nhiên, khả năng sử dụng tiếng Anh của người Việt Nam đang là rào cản không nhỏ trong tốc độ hội nhập quốc tế. Từ thực trạng đó, có những bài học gì trong việc đào tạo tiếng Anh cho nước ta, thưa GS?

Nhà nước có chiến lược rõ ràng cho tiếng Anh: Xem đó là quốc sách, tiếng Anh là ngoại ngữ số 1, bắt buộc, là ngôn ngữ thứ hai sau tiếng Việt. Các ngoại ngữ khác, từ thứ 2 trở đi để tự chọn, tùy theo yêu cầu của công việc và cuộc sống. Tiếng Việt, Toán và tiếng Anh luôn là tam giác kiến thức nền tảng cho mọi công dân Việt Nam.

Dạy, học và sử dụng tiếng Anh càng sớm càng tốt, ngay từ tiểu học, thậm chí từ mầm non như nhiều nước đã làm thành công. Khi các em còn nhỏ thì vừa học vừa chơi bằng tiếng Anh, cố gắng không làm cho các em quá tải. Ở độ tuổi này, bộ não tinh khôi và tuyệt vời của các em "dính" tiếng Anh và máy tính nhanh chóng. Tôi nghĩ không sợ tiếng Anh "lấn" tiếng Việt của các em.

Các cụ ta ngày trước học, giỏi và thành thạo tiếng Pháp nhờ các bài khóa, câu chuyện bằng tiếng Pháp, về già vẫn còn làu làu tiếng Pháp như tiếng Việt. Từ kinh nghiệm đó, càng lên lớp trên chúng ta càng dạy tiếng Anh sâu hơn, gắn với thực hành bằng công cụ nghe, nhìn, cố gắng gắn với chuyên môn nhiều nhất có thể. Lên đại học và sau đại học rất cần gia tăng các bài giảng và hội thảo bằng tiếng Anh. 

Luôn học và dạy bài bản tiếng Anh ngay từ đầu, ngay từ vỡ lòng, nhất là phát âm cho đúng. Đã là sự học, nhất là học ngoại ngữ và tiếng Anh, thì tự học với lòng say mê có vai trò vô cùng quan trọng. Học mọi nơi mọi lúc, tranh thủ học qua giao tiếp, không sợ nói sai lúc ban đầu.

kem tieng anh nguoi viet co the thua ngay tren san nha
Giáo sư Trần Văn Nhung. (Ảnh: Yến Nguyệt)

Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), so với các quốc gia ASEAN, trình độ tiếng Anh của Việt Nam hiện đứng sau Singapore, Malaysia, Philippines và Brunei. Đội ngũ nhân sự đến từ các quốc gia trên sẽ chiếm ưu thế nhờ khả năng tiếng Anh tốt và phong cách làm việc quốc tế. Thậm chí ngay tại thị trường Việt Nam, nếu không trang bị cho mình vốn tiếng Anh tốt, nhiều bạn trẻ có khả năng thua trên “sân nhà”. Giáo sư có suy nghĩ gì về vấn đề này?

Rất đúng! Thực sự là trình độ tiếng Anh của Việt Nam đứng sau các nước đó. Vì họ nguyên là thuộc địa hoặc chịu ảnh hưởng đậm của Anh. Đồng thời, hơn nửa thế kỷ qua, họ tiếp tục xem tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai sau tiếng mẹ đẻ và dùng phổ biến trong nhà trường, công sở và toàn xã hội.

Hơn nửa thế kỷ qua, trong nhà trường của ta dạy nhiều thứ tiếng như Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp, Đức,... Nếu đem so sánh trong ASEAN thì các thứ tiếng khác, trừ tiếng Anh, ta có thể khá hơn. Nhưng oái oăm là bây giờ cả thế giới giao lưu và làm việc với nhau chủ yếu bằng tiếng Anh. Với hơn 800 triệu người trên thế giới sử dụng tiếng Anh là tiếng mẹ đẻ hoặc thành thạo như tiếng mẹ đẻ. Đó là chưa kẻ mấy tỉ máy tính, máy điện thoại thông minh với các phần mềm bằng tiếng Anh, chỉ biết "nói và nghe" tiếng Anh. Đại đa số các ấn phẩm văn hóa, khoa học, các phương tiện thông tin, truyền thông trên thế giới ngày nay đều sử dụng tiếng Anh.

Tôi đã vận dụng một ý tưởng cũ rồi mạo muội bổ sung thêm để thành một "công thức" làm người trong thời đại toàn cầu hóa, thời đại cách mạng công nghiệp 4.0 như sau: Sức khỏe tốt (A) + Bộ óc tốt (B)+ Trái tim nhân hậu (C) + Kỹ năng sống tốt (D) + Tiếng Anh (E)+ Công nghệ thông tin (F) = Con người lý tưởng (G).

Để không thua trên "sân nhà" và ở bất cứ đâu trên hành tinh này, các bạn trẻ Việt Nam phải rèn luyện cho đủ các yếu tố A, B, C, D, E, F, đặc biệt là tiếng Anh (E) và kỹ năng sống, làm việc quốc tế (D).

Theo tôi, muốn hội nhập quốc tế và làm việc hiệu quả, bình đẳng với thế giới thì phải có văn hóa hội nhập, từ tiếng Anh, tin học cơ bản cho đến những kỹ năng giao tiếp có văn hóa…

kem tieng anh nguoi viet co the thua ngay tren san nha
Thực trạng tiếng Anh ở Việt Nam đã thực sự tốt? (Nguồn: FPT)

Bất cập từ trình độ tiếng Anh khiến lao động Việt Nam khó có thể cạnh tranh với các nước trong khu vực và trên thế giới, bởi các cơ sở đào tạo và người học ở nước ta chưa thực sự quan tâm đầu tư cho ngôn ngữ quan trọng này? Phải chăng đây cũng là rào cản làm cho nhân sự nước ta thiếu tự tin trên tiến trình hội nhập?

Đúng vậy. Ba yếu tố D, E, F là tổng hợp những kỹ năng cơ bản và cũng đủ cho một công dân toàn cầu, một người lao động thời nay. Thiếu đi một kỹ năng nào là yếu kém đi và thua thiệt ở mặt đó. Tôi nghe nói vì tiếng Anh yếu, nên lương của một lao động của ta tại Malaysia chỉ bằng 1/3 của người Philippines.

Đề nghị Nhà nước, các bộ, ngành liên quan và các cơ sở đào tạo để xuất khẩu lao động ra nước ngoài tăng cường đào tạo, trang bị cho công nhân của ta thêm các kỹ năng D, E, F nói trên, đặc biệt là E (tiếng Anh). Chúng ta cần cố gắng thêm để các mặt hàng xuất khẩu và lực lượng lao động xuất khẩu ngày càng bớt "thô", để tăng hiệu quả và thu nhập quốc gia.

Được biết Giáo sư đã từng viết tâm thư ngỏ gửi Bộ Chính trị về quốc sách cho tiếng Anh?

Bộ Chính trị đã có Chỉ thị năm 2000 về công nghệ thông tin (CNTT). Đến nay CNTT Việt Nam đã phát triển rất nhanh, đã tăng lực cho từng tế bào của nền kinh tế và xã hội.

Với mong muốn sớm có một chỉ thị tương tự của Bộ Chính trị để tiếng Anh trở thành quốc sách, cùng với toàn bộ hệ thống chính trị, toàn xã hội vào cuộc, không chỉ ngành giáo dục cố gắng, ngày 19/5/2015 tôi đã gửi một bức tâm thư cho Bộ Chính trị về việc này.

Chúng ta đã được đọc, được nghe nhiều người Việt Nam và người nước ngoài nói về tầm quan trọng của tiếng Anh đối với mỗi một con người và mỗi đất nước. Khi nhấn mạnh vai trò của tiếng Anh, chúng ta không quên các ngoại ngữ khác. Vì ẩn sâu phía sau mỗi ngôn ngữ là một nền văn hóa và biết thêm được một ngôn ngữ như mở thêm được một cửa sổ ra vườn hoa đầy hương sắc bên ngoài.

UNESCO cũng luôn chủ trương tôn trọng sự đa dạng văn hóa và ngôn ngữ. Chúng ta tôn trọng sự đa dạng và bình đẳng văn hóa, nhưng trên hết phải xuất phát từ chính quyền lợi chính đáng và thiêng liêng của dân tộc ta.

Ông Lý Quang Diệu đã từng được Chính phủ Việt Nam mời làm cố vấn. Ông còn cảnh báo, nếu tất cả sinh viên Việt Nam sau này "không thể nghe và nói tiếng Anh trôi chảy, chỉ có thể đọc thôi cũng đã là tụt hậu".

Chúng ta đều biết, công nghệ thông tin và ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh là hai công cụ như hai chân của một công dân toàn cầu. Nếu bị thọt thì công dân ấy đi lại đã khó, nói gì đến tiến lên, cạnh tranh bình đẳng với thế giới.

Trân trọng cảm ơn Giáo sư!

kem tieng anh nguoi viet co the thua ngay tren san nha Lối ra nào cho đào tạo tiến sĩ?

Hiện nay ở Việt Nam, dù đã sở hữu đến hơn 20.000 tiến sĩ nhưng vẫn loay hoay tìm cách nâng cao chất lượng đào ...

kem tieng anh nguoi viet co the thua ngay tren san nha Chất lượng ngoại ngữ: Vì sao chưa được như kỳ vọng?

Đề án Ngoại ngữ Quốc gia với tổng kinh phí khoảng gần 10.000 tỉ Đồng đã được Bộ GD&ĐT triển khai từ 8 năm trước. Mục ...

kem tieng anh nguoi viet co the thua ngay tren san nha GS Nguyễn Lân Dũng: "Lấy đâu ra thầy cô đủ chuẩn để dạy ngoại ngữ?"

"Khó khăn nhất không phải là học tiếng gì mà lấy đâu ra các thầy cô đủ chuẩn để dạy ngoại ngữ? Đương nhiên thế giới ...

Yến Nguyệt

Đọc thêm

Sao Việt: Phan Minh Huyền khoe vai trần quyến rũ, Hoa hậu Thùy Tiên gợi cảm hết nấc

Sao Việt: Phan Minh Huyền khoe vai trần quyến rũ, Hoa hậu Thùy Tiên gợi cảm hết nấc

Baoquocte.vn. Phan Minh Huyền khoe vai trần quyến rũ sau khi 'xả vai' Vân Trang phim Thương ngày nắng về, Hoa hậu Thùy Tiên gợi cảm hết nấc.
Nga và Mỹ có thể không còn START, một cuộc chạy đua vũ trang mới đang đến gần?

Nga và Mỹ có thể không còn START, một cuộc chạy đua vũ trang mới đang đến gần?

Baoquocte.vn. Nga và Mỹ có thể bị mất Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược (START) vào năm 2026.
Garage hạnh phúc: Quỳnh Kool nhận vô vàn lời khen về diễn xuất

Garage hạnh phúc: Quỳnh Kool nhận vô vàn lời khen về diễn xuất

Baoquocte.vn. Nhiều khán giả nhận xét, dù tạo hình Sơn Ca trong phim 'Garage hạnh phúc' khiến Quỳnh Kool không được xinh lung linh nhưng cô lại ghi dấu ấn.
Ngân hàng Lithuania sắp đình chỉ giao dịch với khách Nga, hàng hóa quá cảnh ở Kaliningrad 'gặp nạn'

Ngân hàng Lithuania sắp đình chỉ giao dịch với khách Nga, hàng hóa quá cảnh ở Kaliningrad 'gặp nạn'

Baoquocte.vn. Ngày 15/8, ngân hàng thương mại Siauliu của Lithuania đã ngừng xử lý các khoản thanh toán bằng đồng Ruble.
Iran nêu điều kiện tiên quyết để đạt được thỏa thuận hạt nhân 2015, gợi ra một 'tương lai tươi sáng'

Iran nêu điều kiện tiên quyết để đạt được thỏa thuận hạt nhân 2015, gợi ra một 'tương lai tươi sáng'

Baoquocte.vn. Iran cho rằng việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào nước này, rất nhiều bên sẽ được hưởng lợi trong bối cảnh khát năng lượng như hiện nay.
Vắng bóng khí đốt Nga, Đức vẫn vượt kế hoạch lấp đầy kho dự trữ

Vắng bóng khí đốt Nga, Đức vẫn vượt kế hoạch lấp đầy kho dự trữ

Baoquocte.vn. Các cơ sở dự trữ khí đốt của Đức đã đầy trên 75% vào ngày 12/8, sớm vài tuần so với mục tiêu đề ra.
Thời trang gợi cảm của Lê Âu Ngân Anh khi dạo biển

Thời trang gợi cảm của Lê Âu Ngân Anh khi dạo biển

Baoquocte.vn. Tạm rời những bộ cánh công sở khi làm giảng viên, Hoa hậu Lê Âu Ngân Anh khoe vẻ gợi cảm với trang phục đi biển cùng chồng sắp cưới.
Nga-phương Tây: ‘Cuộc chiến’ không súng đạn, trừng phạt phản tác dụng, điều trớ trêu vẫn xảy ra

Nga-phương Tây: ‘Cuộc chiến’ không súng đạn, trừng phạt phản tác dụng, điều trớ trêu vẫn xảy ra

Baoquocte.vn. Các biện pháp trừng phạt kinh tế cứng rắn mà phương Tây áp đặt lên Nga đã phản tác dụng? Liệu EU thiệt nhiều nhất và Nga được hưởng lợi ...
Hủy hợp đồng với Nga, Philippines nhắm mua trực thăng Chinook của Mỹ

Hủy hợp đồng với Nga, Philippines nhắm mua trực thăng Chinook của Mỹ

Baoquocte.vn. Ngày 15/8, Đại sứ Philippines tại Mỹ Jose Manuel Romualdez chia sẻ rằng Manila đang tìm cách mua trực thăng hạng nặng Chinook của Mỹ.
Cộng đồng người Việt Nam tại Nga tiếp tục thể hiện tinh thần đoàn kết, cùng nhau vươn lên

Cộng đồng người Việt Nam tại Nga tiếp tục thể hiện tinh thần đoàn kết, cùng nhau vươn lên

Baoquocte.vn. Đại sứ Đặng Minh Khôi tiếp Đoàn đại biểu cấp cao Quân đội nhân dân Việt Nam do Thượng tướng Ngô Minh Tiến làm Trưởng đoàn đang công tác tại ...
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (14-23/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (14-23/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết từ ngày 14-23/8, do ảnh hưởng của rãnh áp thấp, cùng với vùng hội gió lên đến 5.000m nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông.
Nguy cơ mất 'ngôi vương' dân số về tay Ấn Độ, Trung Quốc nỗ lực tìm cách gỡ 'bom hẹn giờ' nhân khẩu học

Nguy cơ mất 'ngôi vương' dân số về tay Ấn Độ, Trung Quốc nỗ lực tìm cách gỡ 'bom hẹn giờ' nhân khẩu học

Baoquocte.vn. Dự án về dân số toàn cầu của Liên hợp quốc công bố mới đây cho thấy, vào tháng 8/2023, rất có thể Trung Quốc sẽ không còn là quốc gia đông dân nhất thế ...
Bác sĩ mũ nồi xanh Việt Nam khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan

Bác sĩ mũ nồi xanh Việt Nam khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan

Baoquocte.vn. Các y bác sĩ BVDC 2.4 đã tổ chức khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan chịu ảnh hưởng nặng nề của lũ lụt.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8): Mưa dông ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do hoàn lưu bão số 2; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào, dông rải rác

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8): Mưa dông ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do hoàn lưu bão số 2; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào, dông rải rác

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8) khu vực Hà Nội, Bắc Bộ và Thanh Hóa, từ đêm 14-16/8 và từ đêm 18-20/8 có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa ...
Bỏ khẩu hiệu YOLO, lạm phát khiến giới trẻ Hàn Quốc rộ trào lưu không chi tiêu

Bỏ khẩu hiệu YOLO, lạm phát khiến giới trẻ Hàn Quốc rộ trào lưu không chi tiêu

Baoquocte.vn. Một bộ phận giới trẻ Hàn Quốc đang dần hình thành các thói quen chi tiêu tiết kiệm, điển hình là trào lưu không tiêu tiền.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (12-13/8): Hà Nội, Bắc Bộ có mưa to cục bộ; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (12-13/8): Hà Nội, Bắc Bộ có mưa to cục bộ; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa to, nguy cơ xảy ra ngập úng cục bộ; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng.
Sáu sai lầm khi dùng thuốc điều trị cúm A

Sáu sai lầm khi dùng thuốc điều trị cúm A

Baoquocte.vn. Nhiều sai lầm trong việc tự điều trị bệnh cúm A cho trẻ khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng… Dưới đây là những sai lầm thường gặp.
Làm gì khi trẻ mắc cúm A và những sai lầm khi dùng thuốc điều trị

Làm gì khi trẻ mắc cúm A và những sai lầm khi dùng thuốc điều trị

Baoquocte.vn. Bệnh cúm A đang bùng phát ở nhiều địa phương, nhiều sai lầm trong việc tự điều trị cúm cho trẻ khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng…
Covid-19 ngày 13/8: Một bệnh nhân tử vong, 137 ca phải thở oxy

Covid-19 ngày 13/8: Một bệnh nhân tử vong, 137 ca phải thở oxy

Baoquocte.vn. Ngày 13/8, Việt Nam có 1.815 ca Covid-19 mới, số ca nặng tăng vọt, gần 5.200 bệnh nhân khỏi bệnh và 582.931 liều vaccine đã được tiêm.
Vaccine Covid-19: 14 triệu mũi chưa được cập nhật, 15 triệu người sai thông tin

Vaccine Covid-19: 14 triệu mũi chưa được cập nhật, 15 triệu người sai thông tin

Baoquocte.vn. Bộ Y tế cho biết, đến nay, có khoảng 14 triệu mũi tiêm vaccine Covid-19 chưa được cập nhật lên hệ thống và 15 triệu người sai thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc ...
Covid-19 ngày 12/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Covid-19 ngày 12/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 12/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.192 ca mới, số khỏi bệnh gấp 2,5 lần số mắc mới và có 1 bệnh nhân tử vong.
Giới khoa học Australia chứng minh hiệu quả của việc đeo khẩu trang trước biến thể Omicron

Giới khoa học Australia chứng minh hiệu quả của việc đeo khẩu trang trước biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Nhóm nhà nghiên cứu y tế của Australia công bố mô hình mới cho thấy hiệu quả của đeo khẩu trang đối với biến thể Omicron của virus SARS-CoV-2.
Phiên bản di động