Khi virus Herpes 'thức giấc'

Thúy Vy
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu đã tìm ra cách thức tái hoạt động của virus Herpes (HSV), với những phát hiện được xem là quan trọng cho việc nghiên cứu hội chứng Covid-19 kéo dài (long Covid).
Tuy vượt qua lần đầu nhiễm Herpes là không hề dễ dàng, song virus Herpes tái hoạt mới thực sự gây nên các vấn đề nghiêm trọng. (Nguồn: DW News)
Vượt qua lần đầu nhiễm Herpes là không hề dễ dàng, song virus Herpes tái hoạt mới thực sự gây nên các vấn đề nghiêm trọng. (Nguồn: DW News)

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, HSV không biến mất sau lần gây bệnh đầu tiên mà sẽ “ngủ yên” trong cơ thể người mắc nhiễm, chờ cơ hội tấn công tiếp theo.

Ví dụ điển hình cho cơ chế này nằm ở bệnh thủy đậu, căn bệnh phổ biến mà hầu như ai cũng mắc phải, đặc biệt là trẻ nhỏ. Nguyên nhân gây ra mụn nước ngứa trên da ở người mắc thủy đậu là virus Varicella Zoster (VZV), một trong 9 chủng virus Herpes gây bệnh truyền nhiễm ở người.

Hầu hết người mắc thủy đậu khỏi bệnh sau một thời gian ngắn, với những vết sẹo để lại do gãi vào các nốt mụn.

Tuy nhiên, biến thể VZV không hề “rời đi” ngay, mà “định cư” bên trong loại tế bào thần kinh mang tên hạch cảm giác. Sau nhiều năm hoặc hàng thập kỷ, biến thể virus này sẽ “thức giấc” dưới dạng bệnh Zona (giời leo).

Ngoài VZV, họ Herpes cũng bao gồm virus Herpes Simplex loại 1 (HSV-1) và loại 2 (HSV-2), lần lượt là nguyên nhân gây lở loét miệng và mụn rộp sinh dục.

Bên cạnh đó, một chủng Herpes gây bệnh nhiễm trùng phổ biến khác là cytomegalovirus (CMV) cũng có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng và làm tổn thương các cơ quan trong cơ thể, đặc biệt ở những người mắc chứng suy giảm miễn dịch.

“Tắt” chế độ “ngủ đông”

Chỉ ra điểm tương đồng ở các chủng Herpes, nhà virus học Lars Dölken tại Đại học Würzburg (Đức) cho biết: “Điều nguy hiểm nhất ở virus Herpes là chúng có thể âm ỉ “trú ngụ” trong cơ thể suốt đời sau lần lây nhiễm đầu tiên”.

Với mong muốn tìm hiểu cơ chế đằng sau sự “thức tỉnh” đột ngột của các mầm bệnh, ông cùng các đồng nghiệp đã “mổ xẻ” kỹ lưỡng virus Herpes loại 6A (HHV-6A).

Theo kết quả công bố trên tạp chí khoa học Nature sau đó, nhóm nghiên cứu đã phát hiện một cơ chế giúp virus tự “đánh thức” bản thân khỏi “giấc ngủ” chưa từng được biết đến trước đây.

Bệnh Zona (giời leo) do virus Herpes zoster gây ra. (Nguồn: DW News)
Bệnh Zona (giời leo) do virus Herpes zoster gây ra. (Nguồn: DW News)

Những người nhiễm virus Herpes lần đầu thường không biết mình mắc bệnh do cơ chế tái hoạt không ngừng của virus.

Virus này lợi dụng giai đoạn mà hệ thống miễn dịch của vật chủ phải “chiến đấu” với các virus gây bệnh khác để tái tấn công.

Bởi vậy, từ người mắc các bệnh nhẹ như cảm lạnh, rối loạn căng thẳng thể chất và tâm lý, cho đến người nhiễm HIV, bệnh nhân cấy ghép…, ai cũng có nguy cơ mắc Herpes.

Nghiên cứu của ông Dölken cho thấy, virus HHV-6A sẽ “chui” vào bộ gien của con người và “bí mật ngụ cư” ở đó cho đến khi tìm được cơ hội tốt để tái tấn công và nhân bản, dưới sự trợ giúp của một microRNA (miRNA) nhất định.

Ông Dölken cho biết: "Hầu hết các chủng Herpes đều tạo ra miRNA của riêng mình, điều này cực kỳ quan trọng đối với chúng.

Nhưng chưa từng có loại virus Herpes nào lấy miRNA làm cơ sở kích hoạt giống như vậy trước đây. Chỉ cần thiếu đi một miRNA, virus này sẽ chết".

MiRNA – “mạch chủ” của virus

Khác với mRNA, miRNA không chịu trách nhiệm hỗ trợ tế bào thiết lập protein. Thay vào đó, miRNA của virus can thiệp quá trình trao đổi chất của một số miRNA nhất định trong cơ thể con người, đồng thời ức chế sự phát triển của chúng.

Cách hoạt động này của miRNA dẫn đến sự xáo trộn trong việc tạo ra interferon (IFN) loại I của tế bào chủ. Đây là tổ hợp các chất truyền tin giúp tế bào báo hiệu sự hiện diện của virus cho hệ thống miễn dịch.

Tuy nhiên, theo nhà virus học Dölken, đây chắc chắn không phải là cơ chế duy nhất bị xáo trộn. Ông khẳng định, nghiên cứu của các nhà khoa học hiện mới chỉ “bóc tách” được “bề nổi của tảng băng chìm”.

MiRNA giúp virus Herpes đủ khả năng thoát khỏi hệ thống miễn dịch, hay chính xác hơn là khỏi sự “truy đuổi” của tế bào B và T. Các tế bào này có tác dụng “đọc” các protein lạ với cơ thể, giúp loại bỏ các tế bào gây bệnh truyền nhiễm ở con người.

Ông Dölken giải thích: “Tuy nhiên, với sự trợ giúp của RNA, virus Herpes hoàn toàn có thể tái lập trình các tế bào chủ, đồng thời sử dụng các tế bào này theo cách có lợi cho chúng mà không để cho hệ miễn dịch của chúng ta, tức các tế bào B và T, có cơ hội nhận ra tế bào chủ đã bị xâm nhập”.

Từ Herpes đến Covid kéo dài

Việc phát hiện tầm quan trọng của miRNA đối với các virus tái hoạt không chỉ giúp ngăn chặn sự “thức tỉnh” lần nữa của virus Herpes trong các thí nghiệm nuôi cấy tế bào. Hơn nữa, những phát hiện và nghiên cứu sâu hơn về vấn đề cũng có thể giúp tái kích hoạt các tế bào tiềm ẩn trong cơ thể, nhằm “gửi gắm” cho hệ thống miễn dịch sớm nhận diện và chuyển hóa các tế bào này thành vô hại.

Ông Dölken nhấn mạnh: “Trước khi cấy ghép một cơ quan, sẽ rất tốt nếu có thể loại bỏ các tế bào tiềm ẩn bị nhiễm virus Herpes”.

Ngoài ra, nghiên cứu về cơ chế tái hoạt của virus Herpes cũng có thể góp phần giải quyết hội chứng Covid kéo dài, một vấn đề khác trong nghiên cứu của các nhà virus học tại Würzburg.

Do virus Herpes thường tấn công hệ thống miễn dịch vốn đã suy yếu, các nhà khoa học nghi ngờ chúng có liên quan đến các dạng bệnh khác nhau của Covid kéo dài.

Ông Dölken cho biết: “Nhiều giả thiết cho rằng virus Herpes có thể tái hoạt động do người bệnh mắc nhiễm virus Corona, dẫn đến tổn thương thứ cấp. Tuy vẫn còn nhiều nghi vấn đặt ra, song các nhà khoa học đã bắt đầu kiểm chứng với HHV-6”.

Phát hiện mới về mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và virus Herpes

Phát hiện mới về mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và virus Herpes

Nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học Đức đã chỉ ra rằng hai loại virus Herpes phổ biến có liên quan trực tiếp ...

Phủ vaccine Covid-19 toàn dân kết hợp phổ biến sớm thuốc kháng virus

Phủ vaccine Covid-19 toàn dân kết hợp phổ biến sớm thuốc kháng virus

Mô hình phủ vaccine Covid-19 toàn dân kết hợp phổ biến sớm thuốc kháng virus là giải pháp tối ưu để thay thế cho mô ...

(theo DW News)

Đọc thêm

Link xem trực tiếp Saudi Arabia vs Mexico (02h00 ngày 1/12) bảng C World Cup 2022 - trực tiếp VTV2

Link xem trực tiếp Saudi Arabia vs Mexico (02h00 ngày 1/12) bảng C World Cup 2022 - trực tiếp VTV2

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Saudi Arabia vs Mexico bảng C World Cup 2022 02h00 ngày 1/12 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Link xem trực tiếp Ba Lan vs Argentina (02h00 ngày 1/12) bảng C World Cup 2022 - trực tiếp VTV3

Link xem trực tiếp Ba Lan vs Argentina (02h00 ngày 1/12) bảng C World Cup 2022 - trực tiếp VTV3

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Ba Lan vs Argentina bảng C World Cup 2022 02h00 ngày 1/12 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, website...
Giá tiêu hôm nay 1/12, thị trường phản ứng trái chiều, giá hồ tiêu Việt Nam xuất khẩu tăng

Giá tiêu hôm nay 1/12, thị trường phản ứng trái chiều, giá hồ tiêu Việt Nam xuất khẩu tăng

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước về cơ bản đi ngang ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 60.000 – 63.000 đ/kg.
Giá vàng hôm nay 1/12: Giá vàng tăng sức hút, vẫn phụ thuộc Fed, đã đến lúc nhà đầu tư 'nhúng chân' vào thị trường

Giá vàng hôm nay 1/12: Giá vàng tăng sức hút, vẫn phụ thuộc Fed, đã đến lúc nhà đầu tư 'nhúng chân' vào thị trường

Baoquocte.vn. Giá vàng hôm nay 1/12 đang hưởng lợi từ đồng USD suy yếu, giữa bối cảnh giới đầu tư tập trung vào bài phát biểu của Chủ tịch Fed.
Thủ tướng Chính phủ chủ trì Hội nghị tổng kết công tác Ngoại giao vaccine

Thủ tướng Chính phủ chủ trì Hội nghị tổng kết công tác Ngoại giao vaccine

Baoquocte.vn. Hội nghị tổng kết công tác Ngoại giao vaccine - Bài học kinh nghiệm để thúc đẩy công tác Ngoại giao kinh tế trong tình hình mới.
Bóng đá giao hữu: Đội tuyển Việt Nam bất ngờ thắng CLB Dortmund

Bóng đá giao hữu: Đội tuyển Việt Nam bất ngờ thắng CLB Dortmund

Baoquocte.vn. Với các bàn thắng được ghi bởi Tiến Linh và Tuấn Hải, đội tuyển Việt Nam giành chiến thắng 2-1 trước Dortmund ở trận giao hữu tại sân Mỹ Đình.
Bộ GD&ĐT khuyến cáo về việc xét tuyển đại học năm 2023

Bộ GD&ĐT khuyến cáo về việc xét tuyển đại học năm 2023

Baoquocte.vn. Bộ GD&ĐT khuyến cáo không thực hiện việc xét tuyển sớm như năm 2022, chỉ đạo các trường loại bỏ những phương thức xét tuyển không phù hợp.
Chi tiết bảng lương giáo viên áp dụng từ ngày 1/7/2023

Chi tiết bảng lương giáo viên áp dụng từ ngày 1/7/2023

Baoquocte.vn. Chi tiết bảng lương giáo viên áp dụng từ ngày 1/7/2023 theo mức lương cơ sở 1,8 triệu đồng/tháng.
Doanh nghiệp Hàn Quốc trao học bổng 1,3 tỷ đồng cho sinh viên Việt Nam

Doanh nghiệp Hàn Quốc trao học bổng 1,3 tỷ đồng cho sinh viên Việt Nam

Baoquocte.vn. 130 suất học bổng đã được 64 doanh nghiệp Hàn Quốc trao cho 130 em sinh viên Việt Nam nhân sự kiện 'CSR doanh nhân Hàn Quốc: Chung tay chia sẻ 2022'.
Hà Nội cho 200 giáo viên đi bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ tại Australia

Hà Nội cho 200 giáo viên đi bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ tại Australia

Baoquocte.vn. Hà Nội cho 200 giáo viên từ 24-53 tuổi đi bồi dưỡng tại Trường ĐH Western Sydney, Australia ngay trong tháng 12.
Cập nhật lịch nghỉ Tết Nguyên đán của các trường đại học phía Bắc

Cập nhật lịch nghỉ Tết Nguyên đán của các trường đại học phía Bắc

Baoquocte.vn. Hiện tại, đã có nhiều trường đại học ở phía Bắc đã công bố lịch nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão 2023.
Giáo dục của nước chủ nhà World Cup 2022 Qatar đang đứng ở đâu?

Giáo dục của nước chủ nhà World Cup 2022 Qatar đang đứng ở đâu?

Baoquocte.vn. Giáo dục tiểu học hoàn toàn miễn phí ở các trường công lập trong khi nước chủ nhà World Cup 2022 Qatar có hơn 300 trường quốc tế.
Tuyên dương 140 học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số xuất sắc năm 2022

Tuyên dương 140 học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số xuất sắc năm 2022

Baoquocte.vn. Tối 10/12 sẽ diễn ra lễ tuyên dương 140 học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu năm 2022.
Nỗi lo của giới trẻ Australia

Nỗi lo của giới trẻ Australia

Baoquocte.vn. Cuộc khảo sát của Mission Australia cho thấy, giới trẻ Australia quan tâm nhất đến vấn đề tài chính, nhà ở, môi trường và sức khỏe tâm thần.
Chi tiết bảng lương công chức áp dụng từ ngày 1/7/2023

Chi tiết bảng lương công chức áp dụng từ ngày 1/7/2023

Baoquocte.vn. Bảng lương công chức từ ngày 1/7/2023 theo mức lương cơ sở 1,8 triệu đồng/tháng.
Rút ngắn thời gian hỏi/trả lời chất vấn tại phiên họp toàn thể Quốc hội

Rút ngắn thời gian hỏi/trả lời chất vấn tại phiên họp toàn thể Quốc hội

Baoquocte.vn. Đây là nội dung đáng chú ý tại Nghị quyết 71/2022/QH15 ban hành Nội quy kỳ họp Quốc hội được thông qua ngày 15/11/2022.
Tết 2023, nghiêm cấm biếu, tặng quà cho lãnh đạo các cấp

Tết 2023, nghiêm cấm biếu, tặng quà cho lãnh đạo các cấp

Baoquocte.vn. Đây là nội dung nổi bật được đề cập tại Chỉ thị 19-CT/TW ngày 18/11/2022 của Ban Bí thư về việc tổ chức Tết Quý Mão năm 2023.
Cần quy định ngay trong luật các thủ tục hành chính đơn giản đối với các dự án nhà ở xã hội

Cần quy định ngay trong luật các thủ tục hành chính đơn giản đối với các dự án nhà ở xã hội

Baoquocte.vn. Sáng nay (28/11), tại Hà Nội, Liên hiệp Các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo góp ý cho dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).
XSMB 1/12, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 1/12/2022. dự đoán XSMB 1/12/2022

XSMB 1/12, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 1/12/2022. dự đoán XSMB 1/12/2022

Baoquocte.vn. XSMB 1/12. dự đoán xổ số miền Bắc thứ 5. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 1/12/2022. xổ số hôm nay 1/12. SXMB 1/12. kết quả xổ số 1/12
XSMT 1/12, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 1/12/2022. SXMT 1/12/2022

XSMT 1/12, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 5 ngày 1/12/2022. SXMT 1/12/2022

Baoquocte.vn. XSMT 1/12 - xổ số hôm nay 1/12. trực tiếp xổ số miền Trung 1/12/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay 1/12. xổ số miền Trung thứ 5. SXMT 1/12
XSMN 1/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 1/12/2022. xổ số hôm nay 1/12/2022

XSMN 1/12, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 1/12/2022. xổ số hôm nay 1/12/2022

Baoquocte.vn. XSMN 1/12 - kết quả xổ số hôm nay ngày 1 tháng 12. trực tiếp xổ số miền Nam 1/12/2022. xổ số hôm nay 1/12/2022. SXMN 1/12. xổ số miền Nam thứ 5.
Vietlott 30/11, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 30/11/2022. xổ số Mega 645

Vietlott 30/11, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 30/11/2022. xổ số Mega 645

Baoquocte.vn. Vietlott 30/11 - Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 30/11/2022 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội.
XSMN 30/11, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 30/11/2022. xổ số hôm nay 30/11/2022

XSMN 30/11, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 30/11/2022. xổ số hôm nay 30/11/2022

Baoquocte.vn. XSMN 30/11 - xổ số hôm nay 30/11. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 4 ngày 30/11/2022. xổ số miền Nam ngày 30 tháng 11. SXMN 30/11.
Vietlott 29/11, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 29/11/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 29/11, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 ngày 29/11/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 29/11 - Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 29/11/2022 từ trường quay tầng 19, số 23 Lạc Trung, Hà Nội. Vietlott Power 655 hôm nay.
Phiên bản di động