Khi virus Herpes 'thức giấc'

Thúy Vy
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu đã tìm ra cách thức tái hoạt động của virus Herpes (HSV), với những phát hiện được xem là quan trọng cho việc nghiên cứu hội chứng Covid-19 kéo dài (long Covid).
Tuy vượt qua lần đầu nhiễm Herpes là không hề dễ dàng, song virus Herpes tái hoạt mới thực sự gây nên các vấn đề nghiêm trọng. (Nguồn: DW News)
Vượt qua lần đầu nhiễm Herpes là không hề dễ dàng, song virus Herpes tái hoạt mới thực sự gây nên các vấn đề nghiêm trọng. (Nguồn: DW News)

Các nghiên cứu chỉ ra rằng, HSV không biến mất sau lần gây bệnh đầu tiên mà sẽ “ngủ yên” trong cơ thể người mắc nhiễm, chờ cơ hội tấn công tiếp theo.

Ví dụ điển hình cho cơ chế này nằm ở bệnh thủy đậu, căn bệnh phổ biến mà hầu như ai cũng mắc phải, đặc biệt là trẻ nhỏ. Nguyên nhân gây ra mụn nước ngứa trên da ở người mắc thủy đậu là virus Varicella Zoster (VZV), một trong 9 chủng virus Herpes gây bệnh truyền nhiễm ở người.

Hầu hết người mắc thủy đậu khỏi bệnh sau một thời gian ngắn, với những vết sẹo để lại do gãi vào các nốt mụn.

Tuy nhiên, biến thể VZV không hề “rời đi” ngay, mà “định cư” bên trong loại tế bào thần kinh mang tên hạch cảm giác. Sau nhiều năm hoặc hàng thập kỷ, biến thể virus này sẽ “thức giấc” dưới dạng bệnh Zona (giời leo).

Ngoài VZV, họ Herpes cũng bao gồm virus Herpes Simplex loại 1 (HSV-1) và loại 2 (HSV-2), lần lượt là nguyên nhân gây lở loét miệng và mụn rộp sinh dục.

Bên cạnh đó, một chủng Herpes gây bệnh nhiễm trùng phổ biến khác là cytomegalovirus (CMV) cũng có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng và làm tổn thương các cơ quan trong cơ thể, đặc biệt ở những người mắc chứng suy giảm miễn dịch.

“Tắt” chế độ “ngủ đông”

Chỉ ra điểm tương đồng ở các chủng Herpes, nhà virus học Lars Dölken tại Đại học Würzburg (Đức) cho biết: “Điều nguy hiểm nhất ở virus Herpes là chúng có thể âm ỉ “trú ngụ” trong cơ thể suốt đời sau lần lây nhiễm đầu tiên”.

Với mong muốn tìm hiểu cơ chế đằng sau sự “thức tỉnh” đột ngột của các mầm bệnh, ông cùng các đồng nghiệp đã “mổ xẻ” kỹ lưỡng virus Herpes loại 6A (HHV-6A).

Theo kết quả công bố trên tạp chí khoa học Nature sau đó, nhóm nghiên cứu đã phát hiện một cơ chế giúp virus tự “đánh thức” bản thân khỏi “giấc ngủ” chưa từng được biết đến trước đây.

Bệnh Zona (giời leo) do virus Herpes zoster gây ra. (Nguồn: DW News)
Bệnh Zona (giời leo) do virus Herpes zoster gây ra. (Nguồn: DW News)

Những người nhiễm virus Herpes lần đầu thường không biết mình mắc bệnh do cơ chế tái hoạt không ngừng của virus.

Virus này lợi dụng giai đoạn mà hệ thống miễn dịch của vật chủ phải “chiến đấu” với các virus gây bệnh khác để tái tấn công.

Bởi vậy, từ người mắc các bệnh nhẹ như cảm lạnh, rối loạn căng thẳng thể chất và tâm lý, cho đến người nhiễm HIV, bệnh nhân cấy ghép…, ai cũng có nguy cơ mắc Herpes.

Nghiên cứu của ông Dölken cho thấy, virus HHV-6A sẽ “chui” vào bộ gien của con người và “bí mật ngụ cư” ở đó cho đến khi tìm được cơ hội tốt để tái tấn công và nhân bản, dưới sự trợ giúp của một microRNA (miRNA) nhất định.

Ông Dölken cho biết: "Hầu hết các chủng Herpes đều tạo ra miRNA của riêng mình, điều này cực kỳ quan trọng đối với chúng.

Nhưng chưa từng có loại virus Herpes nào lấy miRNA làm cơ sở kích hoạt giống như vậy trước đây. Chỉ cần thiếu đi một miRNA, virus này sẽ chết".

MiRNA – “mạch chủ” của virus

Khác với mRNA, miRNA không chịu trách nhiệm hỗ trợ tế bào thiết lập protein. Thay vào đó, miRNA của virus can thiệp quá trình trao đổi chất của một số miRNA nhất định trong cơ thể con người, đồng thời ức chế sự phát triển của chúng.

Cách hoạt động này của miRNA dẫn đến sự xáo trộn trong việc tạo ra interferon (IFN) loại I của tế bào chủ. Đây là tổ hợp các chất truyền tin giúp tế bào báo hiệu sự hiện diện của virus cho hệ thống miễn dịch.

Tuy nhiên, theo nhà virus học Dölken, đây chắc chắn không phải là cơ chế duy nhất bị xáo trộn. Ông khẳng định, nghiên cứu của các nhà khoa học hiện mới chỉ “bóc tách” được “bề nổi của tảng băng chìm”.

MiRNA giúp virus Herpes đủ khả năng thoát khỏi hệ thống miễn dịch, hay chính xác hơn là khỏi sự “truy đuổi” của tế bào B và T. Các tế bào này có tác dụng “đọc” các protein lạ với cơ thể, giúp loại bỏ các tế bào gây bệnh truyền nhiễm ở con người.

Ông Dölken giải thích: “Tuy nhiên, với sự trợ giúp của RNA, virus Herpes hoàn toàn có thể tái lập trình các tế bào chủ, đồng thời sử dụng các tế bào này theo cách có lợi cho chúng mà không để cho hệ miễn dịch của chúng ta, tức các tế bào B và T, có cơ hội nhận ra tế bào chủ đã bị xâm nhập”.

Từ Herpes đến Covid kéo dài

Việc phát hiện tầm quan trọng của miRNA đối với các virus tái hoạt không chỉ giúp ngăn chặn sự “thức tỉnh” lần nữa của virus Herpes trong các thí nghiệm nuôi cấy tế bào. Hơn nữa, những phát hiện và nghiên cứu sâu hơn về vấn đề cũng có thể giúp tái kích hoạt các tế bào tiềm ẩn trong cơ thể, nhằm “gửi gắm” cho hệ thống miễn dịch sớm nhận diện và chuyển hóa các tế bào này thành vô hại.

Ông Dölken nhấn mạnh: “Trước khi cấy ghép một cơ quan, sẽ rất tốt nếu có thể loại bỏ các tế bào tiềm ẩn bị nhiễm virus Herpes”.

Ngoài ra, nghiên cứu về cơ chế tái hoạt của virus Herpes cũng có thể góp phần giải quyết hội chứng Covid kéo dài, một vấn đề khác trong nghiên cứu của các nhà virus học tại Würzburg.

Do virus Herpes thường tấn công hệ thống miễn dịch vốn đã suy yếu, các nhà khoa học nghi ngờ chúng có liên quan đến các dạng bệnh khác nhau của Covid kéo dài.

Ông Dölken cho biết: “Nhiều giả thiết cho rằng virus Herpes có thể tái hoạt động do người bệnh mắc nhiễm virus Corona, dẫn đến tổn thương thứ cấp. Tuy vẫn còn nhiều nghi vấn đặt ra, song các nhà khoa học đã bắt đầu kiểm chứng với HHV-6”.

Phát hiện mới về mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và virus Herpes

Phát hiện mới về mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và virus Herpes

Nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học Đức đã chỉ ra rằng hai loại virus Herpes phổ biến có liên quan trực tiếp ...

Phủ vaccine Covid-19 toàn dân kết hợp phổ biến sớm thuốc kháng virus

Phủ vaccine Covid-19 toàn dân kết hợp phổ biến sớm thuốc kháng virus

Mô hình phủ vaccine Covid-19 toàn dân kết hợp phổ biến sớm thuốc kháng virus là giải pháp tối ưu để thay thế cho mô ...

(theo DW News)

Đọc thêm

Campuchia ấn định thời gian tổng tuyển cử

Campuchia ấn định thời gian tổng tuyển cử

Baoquocte.vn. Chính phủ Hoàng gia Campuchia công bố quyết định tổ chức tổng tuyển cử vào ngày 23/7/2023.
Bất chấp đại dịch, Quảng Đông vẫn là địa phương của Trung Quốc có quy mô thương mại lớn nhất với Việt Nam

Bất chấp đại dịch, Quảng Đông vẫn là địa phương của Trung Quốc có quy mô thương mại lớn nhất với Việt Nam

Baoquocte.vn. Mặc dù chịu tác động bởi dịch bệnh Covid-19, Quảng Đông vẫn là địa phương Trung Quốc có quy mô thương mại lớn nhất với Việt Nam.
Đẩy mạnh hợp tác ASEAN-Trung Quốc về phát triển xã hội và xóa đói, giảm nghèo

Đẩy mạnh hợp tác ASEAN-Trung Quốc về phát triển xã hội và xóa đói, giảm nghèo

Baoquocte.vn. Tổng lãnh sự Đỗ Nam Trung khẳng định, công tác xóa đói, giảm nghèo luôn là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng, Nhà nước Việt Nam.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (29-30/6): Hà Nội, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa to cục bộ; Bắc Bộ mưa vừa mưa to đến rất to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (29-30/6): Hà Nội, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa to cục bộ; Bắc Bộ mưa vừa mưa to đến rất to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Hà Nội, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa to; Bắc Bộ mưa vừa mưa to ...
10 năm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực: Bước tiến mạnh, đột phá, kết quả quan trọng và toàn diện

10 năm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực: Bước tiến mạnh, đột phá, kết quả quan trọng và toàn diện

Baoquocte.vn. Tham nhũng đang 'từng bước được kiềm chế, ngăn chặn, có chiều hướng thuyên giảm', góp phần quan trọng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
Việt Nam là 'thị trường tuyến đầu', mang nhiều cơ hội mới cho các nhà xuất khẩu New Zealand

Việt Nam là 'thị trường tuyến đầu', mang nhiều cơ hội mới cho các nhà xuất khẩu New Zealand

Baoquocte.vn. Việt Nam đang nổi lên là một trong những nền kinh tế mạnh nhất trong khu vực và là một lựa chọn tốt cho các nhà xuất khẩu xứ Kiwi.
Trước tin đồn 'phim giả tình thật' với Nhan Phúc Vinh, Diễm My 9x nói gì?

Trước tin đồn 'phim giả tình thật' với Nhan Phúc Vinh, Diễm My 9x nói gì?

Baoquocte.vn. Diễm My 9x xác nhận giữa mình và Nhan Phúc Vinh chỉ là anh em đồng nghiệp và bác bỏ thông tin “phim giả tình thật”.
Nhóm họp thượng đỉnh, NATO coi Trung Quốc là thách thức lớn, Nga đe dọa trực tiếp tới an ninh khối

Nhóm họp thượng đỉnh, NATO coi Trung Quốc là thách thức lớn, Nga đe dọa trực tiếp tới an ninh khối

Baoquocte.vn. NATO nói Trung Quốc đặt ra thách thức với các giá trị và lợi ích của liên minh, trong khi Nga là 'mối đe dọa trực tiếp' đối với an ...
Ngắm hoàng hôn trên lòng hồ thủy lợi lớn nhất Việt Nam

Ngắm hoàng hôn trên lòng hồ thủy lợi lớn nhất Việt Nam

Baoquocte.vn. Vào những chiều hè nắng rực, khi ánh hoàng hôn kéo về, nhiều người trẻ cùng nhau về hồ thủy lợn lớn nhất Việt Nam để đắm mình vào thiên ...
Hàn Quốc lần đầu tiên sản xuất vaccine phòng Covid-19

Hàn Quốc lần đầu tiên sản xuất vaccine phòng Covid-19

Baoquocte.vn. Hàn Quốc cấp phép sử dụng vaccine ngừa Covid-19 nội địa đầu tiên do SK Bioscience phối hợp với Đại học Y khoa Washington (Mỹ) phát triển.
Đã có điểm chuẩn ưu tiên xét tuyển của Đại học Bách Khoa TP. Hồ Chí Minh

Đã có điểm chuẩn ưu tiên xét tuyển của Đại học Bách Khoa TP. Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Trường ĐH Bách khoa TP. Hồ Chí Minh công bố điểm chuẩn năm 2022 theo phương thức ưu tiên xét tuyển.
Hà Nội không thu bất cứ khoản nào khi học sinh lớp 10 nhập học, chậm nhất 9/7 công bố điểm thi

Hà Nội không thu bất cứ khoản nào khi học sinh lớp 10 nhập học, chậm nhất 9/7 công bố điểm thi

Baoquocte.vn. Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu tất cả các nhà trường không được thu bất cứ khoản đóng góp nào khi học sinh lớp 10 nhập học.
Việt Nam-Hungary: Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo

Việt Nam-Hungary: Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo

Baoquocte.vn. Tiếp tục chuyến thăm chính thức Hungary, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tham dự Diễn đàn hợp tác giáo dục Việt Nam-Hungary.
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn: Lối sống thực dụng làm nảy sinh nhiều vấn đề trong văn hóa ứng xử gia đình

Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn: Lối sống thực dụng làm nảy sinh nhiều vấn đề trong văn hóa ứng xử gia đình

Baoquocte.vn. ĐBQH. Bùi Hoài Sơn cho rằng, kinh tế thị trường với lối sống thực dụng cũng làm nảy sinh nhiều vấn đề trong văn hóa ứng xử gia đình.
Đã có điểm chuẩn vào lớp 10 chuyên và tích hợp tại TP. Hồ Chí Minh

Đã có điểm chuẩn vào lớp 10 chuyên và tích hợp tại TP. Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Chiều nay, 27/6, Sở Giáo dục và đào tạo TP. Hồ Chí Minh đã công bố điểm chuẩn vào lớp 10 chuyên và tích hợp năm học 2022-2023.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga: Bớt thời gian dành cho thế giới ảo để sống thật với gia đình mình hơn

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga: Bớt thời gian dành cho thế giới ảo để sống thật với gia đình mình hơn

Baoquocte.vn. Mỗi cá nhân hãy bớt thời gian và tâm sức dành cho thế giới ảo để sống thêm với gia đình thật của mình.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (29-30/6): Hà Nội, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa to cục bộ; Bắc Bộ mưa vừa mưa to đến rất to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (29-30/6): Hà Nội, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa to cục bộ; Bắc Bộ mưa vừa mưa to đến rất to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Hà Nội, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa to; Bắc Bộ mưa vừa mưa to đến rất to và dông.
Dự báo thời tiết: Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có khả năng mạnh thành bão

Dự báo thời tiết: Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có khả năng mạnh thành bão

Baoquocte.vn. Hồi 7h ngày 29/6, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 16,2 độ Vĩ Bắc; 116,1 độ Kinh Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 500km.
Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Baoquocte.vn. Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch với ước nguyện cầu xin cho gia đạo luôn được bình an, khỏe mạnh, gặp nhiều may mắn trong công việc và cuộc sống.
Covid-19 ngày 28/6: 9.505 ca khỏi bệnh, nhiều gấp 13 lần số mắc mới

Covid-19 ngày 28/6: 9.505 ca khỏi bệnh, nhiều gấp 13 lần số mắc mới

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 28/6 có 769 ca mắc mới, hơn 9.500 người khỏi bệnh, gấp 13 lần số mắc mới; có 3 F0 tử vong.
Đau khớp gối ở người trẻ

Đau khớp gối ở người trẻ

Baoquocte.vn. Đau đầu gối là triệu chứng thường gặp và cũng là nguyên nhân khiến người bệnh khó chịu, gặp nhiều khó khăn trong đi lại, sinh hoạt.
Các địa phương từ Quảng Ninh-Khánh Hòa chuẩn bị ứng phó với vùng áp thấp trên Biển Đông

Các địa phương từ Quảng Ninh-Khánh Hòa chuẩn bị ứng phó với vùng áp thấp trên Biển Đông

Baoquocte.vn. Các tỉnh, thành ven biển từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa theo dõi chặt diễn biến của vùng áp thấp và thông báo cho các phương tiện trên biển.
Phiên bản di động