 |
| Liệu tình trạng lạm phát đi kèm tăng trưởng đình trệ sau đại dịch Covid-19 đang tác động lên nền kinh tế thế giới có kéo dài? (Nguồn: Getty Images) |
Lạm phát sẽ sớm kết thúc?
Năm 2021, các ngân hàng trung ương và hầu hết các nhà kinh tế đều cho rằng, các yếu tố khiến lạm phát tăng đi kèm tăng trưởng chậm thời kỳ hậu Covid-19 sẽ chỉ mang tính tạm thời.
Các nút thắt trong chuỗi cung ứng sẽ được khơi thông, giá năng lượng sẽ giảm, và công nhân ở các nước giàu trên thế giới đang không tham gia lực lượng lao động sẽ quay trở lại làm việc.
Nhưng khi năm 2021 sắp kết thúc, các thị trường tài chính, công chúng và thậm chí chính các ngân hàng trung ương bắt đầu mất dần niềm tin.
Tình huống lưỡng nan mà các nhà hoạch định chính sách phải đối mặt là hết sức gay cấn. Câu trả lời về tình trạng lạm phát do gián đoạn nguồn cung là cứ bỏ qua và để nó tự biến mất.
| Tin liên quan |
 Kinh tế Mỹ, Trung Quốc giảm tốc, giá dầu thế giới lập tức rời mốc cao nhất của nhiều năm |
Tại sao phải gây thiệt hại cho nền kinh tế bằng việc tăng lãi suất nếu điều này sẽ không khơi thông được tình trạng tắc nghẽn các cảng, tạo ra nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên mới, hoặc khiến đại dịch chấm dứt?
Năm 2011, lạm phát ở Anh đã tăng lên 5,2% do giá hàng hóa cơ bản tăng, nhưng Ngân hàng Trung ương Anh vẫn giữ lãi suất ở mức thấp.
Tại khu vực đồng Euro, Ngân hàng Trung ương châu Âu đã tăng lãi suất, khiến nền kinh tế khu vực này rơi lại vào suy thoái, và không lâu sau đó, lạm phát rơi xuống thấp, dưới mức mục tiêu.
Tương tự như vậy, lạm phát vào năm 2022 do nguyên nhân giá năng lượng cao có thể sẽ giảm xuống.
Tuy nhiên, việc so sánh tình trạng hiện nay với đầu những năm 2010 là không chính xác.
Những tai ương của thương mại toàn cầu trong năm 2021 không chỉ là do nguồn cung bị gián đoạn. Lý do còn là vì nhu cầu cũng rất lớn.
Kích thích tài khóa và tiền tệ ồ ạt, kết hợp với các biện pháp giãn cách xã hội, đã khiến người tiêu dùng say mê mua hàng, từ máy chơi game đến giày quần vợt.
Trong mùa hè năm 2021, chi tiêu của người Mỹ dành cho hàng hóa cao hơn 7% so với mức trước khi đại dịch diễn ra.
Các quốc gia khác cũng xuất hiện tình trạng thiếu hụt hàng hóa do nhu cầu cao bất thường.
Để nền kinh tế thế giới trở lại bình thường, người tiêu dùng cần dành lượng tiền mặt dồi dào để chi tiêu nhiều hơn cho các dịch vụ, chẳng hạn như ăn uống tại nhà hàng và đi du lịch.
Tuy nhiên, các nền kinh tế đang bị cản trở bởi tình trạng thiếu lao động cần thiết để giúp các ngành dịch vụ phát triển mạnh.
Giới phân tích kinh tế hy vọng rằng, người lao động sẽ quay trở lại làm việc khi các hỗ trợ khẩn cấp cho thị trường lao động, chẳng hạn như chương trình nghỉ phép có nhận lương và bảo hiểm thất nghiệp khẩn cấp, kết thúc.
Kỳ vọng vào trạng thái bình thường
Mặc dù lạm phát sẽ vẫn ở mức cao trong những tháng đầu năm 2022, các ngân hàng trung ương thường cho rằng, phải mất một năm rưỡi thì lãi suất cao hơn mới có tác dụng đầy đủ lên nền kinh tế.
Các lực lượng trước đây khiến lãi suất toàn cầu và lạm phát ở mức thấp, như thay đổi nhân khẩu học, bất bình đẳng và nhu cầu toàn cầu đối với tài sản an toàn, có thể sẽ lại phát huy tác dụng vào thời điểm đó.
Việc thắt chặt chính sách tài khóa sắp xảy ra ở nhiều quốc gia sẽ giúp hạ nhiệt các nền kinh tế: Anh đã công bố các đợt tăng thuế lớn và Tổng thống Joe Biden đang phải vật lộn để quốc hội thông qua các dự luật chi tiêu lớn. Và tốc độ tăng trưởng chậm hơn ở Trung Quốc, quốc gia đang phải chịu tác động từ sự suy thoái của thị trường bất động sản, có thể sẽ lan ra toàn cầu.
Trên hết, đại dịch Covid-19 vẫn chưa kết thúc. Sự lây lan của virus SARS-CoV-2 vẫn có thể làm gián đoạn nền kinh tế một lần nữa nếu khả năng miễn dịch suy giảm và các biến thể mới kháng lại vaccine.
Nhưng với các chuỗi cung ứng đang bị gián đoạn, thế giới không thể lặp lại thủ thuật duy trì tăng trưởng kinh tế bằng cách sử dụng các biện pháp kích thích để chuyển chi tiêu của người tiêu dùng sang hàng hóa.
Thay vào đó, các ngân hàng trung ương sẽ phải cắt giảm chi tiêu bằng cách tăng lãi suất để tránh lạm phát quá mức, trong khi phía cung của nền kinh tế phải thích ứng với các mô hình chi tiêu và làm việc khác rất nhiều so với mô hình trong những năm 2010.
Nếu tình trạng bình thường không quay trở lại vào năm 2022, giải pháp thay thế sẽ là phải tiến hành một quá trình điều chỉnh kinh tế đầy đau đớn.
| Kinh tế thế giới đứng trước 'mắt bão', lạm phát không thể che đậy, chuỗi cung ứng ngày càng tệ? Năm 2021 đã chuẩn bị khép lại, đại dịch Covid-19 vẫn chưa thể kết thúc, niềm tin bắt đầu “lung lay”. Nếu nền kinh tế ... |
| Kinh tế thế giới nổi bật tuần (5-11/11): Cuộc chiến khí đốt ở châu Âu hạ nhiệt, GDP Nga dự báo tăng cao, Moscow có thể lập lại kỷ lục khai thác dầu Kinh tế toàn cầu đang ở gần thời điểm nhạy cảm, giá khí đốt tại châu Âu giảm, GDP Nga được dự báo tăng hơn ... |
