Lễ Tết Thanh minh 2024 là ngày nào? Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một sự kiện tâm linh quan trọng của người Việt. Trong ngày này, người dân thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Lễ Tết Thanh minh 2024 là ngày nào? Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ Tết Thanh minh
Mâm cỗ cúng Tết Thanh minh theo phong tục địa phương. (Nguồn: MT&CS)

Vậy lễ Tết Thanh minh 2024 là ngày nào? Nguồn gốc, ý nghĩa của lễ Tết Thanh minh ra sao sẽ được thông tin chi tiết trong bài viết dưới đây!

Lễ Tết Thanh minh 2024 là ngày nào?

Tết Thanh minh thường không có ngày cố định mà thời gian sẽ bắt đầu từ ngày 4-5/4, sau khi kết thúc Tiết Thanh minh và kết thúc vào khoảng ngày 20-21/4 Dương lịch. Năm 2024, Tết Thanh minh rơi vào thứ Năm ngày mùng 4/4 Dương lịch nhằm ngày 26/2 Âm lịch.

Vào ngày lễ này, con cháu tụ họp lại về thăm mộ ông bà tổ tiên, cùng nhau dọn dẹp và bày biện mâm cúng tươm tất dâng tổ tiên, cầu mong phù hộ các thành viên trong gia đình bình an, khỏe mạnh.

Nguồn gốc lễ Tết Thanh minh

Tiết Thanh minh là tiết thứ 5 trong 24 tiết khí được lập lịch theo quan niệm của các quốc gia phương Đông, bắt đầu sau ngày lập Xuân 45 ngày và sau Đông chí 105 ngày. Thanh minh trong nghĩa đen là khí trời mát mẻ, quang đãng. Tiết thanh minh kéo dài khoảng 15-16 ngày và ngày đầu tiên được gọi là Tết Thanh minh.

Ý nghĩa của lễ Tết Thanh minh

Theo truyền thống của người Việt Nam, Tết Thanh minh là ngày con cháu hướng về cội nguồn tổ tiên. Dù đi làm xa thì vào ngày này cũng về tụ họp để tảo mộ, quây quần, làm mâm cúng tổ tiên tươm tất để thể hiện lòng thành kính với ông bà.

Khi đi tảo mộ, người dân thường sửa sang, quét dọn mộ phần của gia đình mình và những nấm mồ vô chủ hoặc những mộ phần ít người viếng thăm. Mọi người cũng thắp cho mỗi ngôi mộ xung quanh một nén thương để tỏ tấm lòng với người đã khuất.

Ngoài ra, ngày lễ này còn dạy con cháu biết kính trọng, yêu thương, thể hiện lòng hiếu thảo đối với ông bà, cha mẹ khi còn sống, làm trọn đạo lý “uống nước nhớ nguồn” tốt đẹp mà tổ tiên đã dạy dỗ.

Những việc thường làm trong ngày Tết Thanh minh

Trong ngày Tết Thanh minh, người dân Việt Nam thường có tập tục đi tảo mộ ông bà tổ tiên. Con cháu đến nghĩa trang để sửa sang, dọn dẹp, chuẩn bị lễ vật và thắp hương cho mộ phần.

Sau khi tảo mộ xong, con cháu về dâng mâm cơm cúng gia tiên đã chuẩn bị sẵn trước đó, cùng sum vầy, trò chuyện và ăn uống với nhau để gắn kết tình nghĩa gia đình.

Cúng Tết Thanh minh cần chuẩn bị lễ vật gì?

Tùy theo phong tục từng địa phương, mâm cúng Tết Thanh minh sẽ khác nhau, nhưng chủ yếu vẫn là một mâm cơm dâng ông bà tổ tiên.

Lễ vật cúng Tết Thanh minh thường bao gồm xôi, gà, cơm, canh măng, miến xào, trầu cau, hoa quả, tiền vàng, hoa, hương, đèn cầy.

Cách cúng ở ngoài mộ:

Sau khi tảo mộ xong, gia chủ bắt đầu sắp xếp đồ cúng. Hoa quả và tiền vàng được đặt chung, nhưng lễ mặn thì đặt riêng. Sau đó, gia chủ thắp nhang, đèn, cắm 1 hoặc 3 nén nhang và vái 3 lần để bày tỏ lòng thành với thổ công thổ địa, tiếp đó là mời gia tiên về và bắt đầu đọc bài khấn vái cho tiết thanh minh.

Trong lúc chờ hương tàn, gia chủ cùng các thành viên ra khu lăng mộ của gia đình để thắp hương và xin phép dọn dẹp. Khi tuần hương được 2/3 thì gia chủ có thể tạ lễ, hóa vàng, xin lộc rồi ra về.

Cách cúng tại gia:

Trước khi cúng, gia chủ cần dọn dẹp nhà cửa và bàn thờ tổ tiên sạch sẽ, sắp xếp đồ dùng ngăn nắp. Chuẩn bị mâm cỗ sẵn để cúng sau khi cúng thanh minh ở mộ về. Khi cúng, gia chủ thắp hương khấn vái tương tự như các tục cúng khác, nên thành tâm và thể hiện lòng thành kính với tổ tiên.

Những lưu ý trong ngày Tết Thanh minh

Khi đi tảo mộ ngày Tết Thanh minh, bạn cần lưu ý một số vấn đề sau:

Trước khi dọn dẹp mộ phần, nên thắp hương khấn gia tiên để xin phép. Phát quang cỏ rậm, đắp bồi thêm đất, trồng thêm hoa tươi và quét dọn khu vực xung quanh thật sạch sẽ.

Tránh dẫm đạp lên mộ hay đá đồ cúng khi đi ngang qua phần mộ của người khác.

Phụ nữ đang trong thời kỳ kinh nguyệt, phụ nữ có thai, người bị phong hàn thấp khớp không nên đi tảo mộ.

Hạn chế chụp ảnh, quay video tại khu vực nghĩa trang.

Không nên nói chuyện lớn tiếng, la hét, cười đùa hay bàn tán, chỉ trỏ vào người khác khi đi tảo mộ để thể hiện lòng thành kính với người đã khuất.

Hy vọng qua bài viết này, bạn sẽ biết thêm nhiều hơn về ngày lễ Tết Thanh minh để cùng gia đình đi tảo mộ, cùng sum vầy và tưởng nhớ tổ tiên của mình.

Lưu ý: Thông tin bài viết chỉ mang tính tham khảo!

Hoa hậu Huỳnh Trần Ý Nhi đại diện nhan sắc Việt dự thi Miss World 72

Hoa hậu Huỳnh Trần Ý Nhi đại diện nhan sắc Việt dự thi Miss World 72

Đăng quang Miss World Vietnam 2023, Huỳnh Trần Ý Nhi sẽ đại diện Việt Nam ghi danh tại cuộc thi nhan sắc lớn nhất thế ...

Hoa hậu Ý Nhi, Thanh Thủy gây sốt trên mạng xã hội trước thềm thi nhan sắc quốc tế

Hoa hậu Ý Nhi, Thanh Thủy gây sốt trên mạng xã hội trước thềm thi nhan sắc quốc tế

Thông tin Hoa hậu Thanh Thủy đại diện Việt Nam tại Miss International 2024 và Hoa hậu Ý Nhi chinh chiến tại cuộc thi Miss ...

Khán giả vui mừng khi NSND Công Lý trở lại vai diễn phim truyền hình Trạm cứu hộ trái tim

Khán giả vui mừng khi NSND Công Lý trở lại vai diễn phim truyền hình Trạm cứu hộ trái tim

Tạo hình vẻ ngoài già nua với râu tóc bạc của NSND Công Lý khiến khán giả truyền hình bất ngờ vì không đúng với ...

Dàn nghệ sĩ hải ngoại khen và chúc mừng đạo diễn Trấn Thành ra mắt phim Mai ở Mỹ

Dàn nghệ sĩ hải ngoại khen và chúc mừng đạo diễn Trấn Thành ra mắt phim Mai ở Mỹ

Tối 20/3 (giờ California, Mỹ), vợ chồng Trấn Thành và Hari Won dự buổi chiếu ra mắt phim Mai tại Orange County, giữa những lời ...

Thành viên đội tuyển Việt Nam chúc mừng sinh nhật HLV Philippe Troussier

Thành viên đội tuyển Việt Nam chúc mừng sinh nhật HLV Philippe Troussier

Trong bữa cơm trưa ngày 21/3, HLV Philippe Troussier được các thành viên đội tuyển Việt Nam tổ chức sinh nhật tuổi 69.

Đọc thêm

Tổng Giám đốc IMF: AI vừa là hy vọng, vừa là rủi ro đối với kinh tế toàn cầu

Tổng Giám đốc IMF: AI vừa là hy vọng, vừa là rủi ro đối với kinh tế toàn cầu

Tổng Giám đốc IMF nhận định AI đang trở thành động lực quan trọng đối với kinh tế toàn cầu, nhưng sự phát triển công nghệ này cũng kéo theo ...
Đảng Cộng sản Áo khâm phục câu chuyện Việt Nam trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Đảng Cộng sản Áo khâm phục câu chuyện Việt Nam trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Ngày 7/10, Đại sứ Việt Nam tại Áo Vũ Lê Thái Hoàng gặp Bà Elke Kahr, Lãnh đạo Đảng Cộng sản và Thị trưởng thành phố Graz.
Viết tiếp bản hùng ca 'Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh'

Viết tiếp bản hùng ca 'Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh'

80 năm đã đi qua kể từ mùa Đông lịch sử năm 1946, nhưng tinh thần 'Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh' không chỉ được nhắc lại như một ...
Tuyên bố chung giữa nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hòa Panama nhân dịp chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Cộng hòa Panama

Tuyên bố chung giữa nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hòa Panama nhân dịp chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Cộng hòa Panama

Báo Thế giới và Việt Nam trân trọng giới thiệu Tuyên bố chung giữa nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hòa Panama.
Lộ diện hai nhà khoa học giành Nobel Hóa học 2026

Lộ diện hai nhà khoa học giành Nobel Hóa học 2026

Ngày 7/10, nhà khoa học Pháp Henri Kagan và nhà khoa học Nhật Bản Kenso Soai được trao Nobel Hóa học 2026.
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Panama

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Panama

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã gặp làm việc với Bộ trưởng Ngoại giao Panama Javier Eduardo Martínez-Acha Vásquez.
Giáo dục trong kỷ nguyên AI: Đào tạo con người để làm chủ công nghệ

Giáo dục trong kỷ nguyên AI: Đào tạo con người để làm chủ công nghệ

Trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc giáo dục, việc làm và quản trị, đặt ra yêu cầu chuyển từ truyền thụ tri thức sang phát triển năng lực.
70 thanh niên tiêu biểu đầu tiên nhận Giải thưởng Nguyễn Chí Thanh

70 thanh niên tiêu biểu đầu tiên nhận Giải thưởng Nguyễn Chí Thanh

Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tổ chức Gặp gỡ giới thiệu các hoạt động kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên.
Bộ GD&ĐT siết quy định mới sau nhiều 'lùm xùm' suất ăn bán trú

Bộ GD&ĐT siết quy định mới sau nhiều 'lùm xùm' suất ăn bán trú

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang xây dựng quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú trong cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông.
Sinh viên Học viện Báo chí Tuyên truyền hào hứng tham gia hành trình ‘Vọng Hải Khai Tâm’

Sinh viên Học viện Báo chí Tuyên truyền hào hứng tham gia hành trình ‘Vọng Hải Khai Tâm’

Sự kiện đồng hành ‘Vọng Hải Khai Tâm’ tạo không gian để tân sinh viên khoa Xây dựng Đảng (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) giao lưu, gắn kết.
Việt Nam giành 6 Huy chương Vàng tại IOAA 2026

Việt Nam giành 6 Huy chương Vàng tại IOAA 2026

Đoàn Việt Nam có thành tích nổi bật khi cả 10 học sinh tham dự đều giành huy chương, gồm 6 Huy chương Vàng và 4 Huy chương Bạc.
Giáo dục trí tuệ nhân tạo: Học để làm chủ công nghệ

Giáo dục trí tuệ nhân tạo: Học để làm chủ công nghệ

Giáo dục trí tuệ nhân tạo đang dần trở thành một phần quan trọng trong chương trình học, yêu cầu sự tổ chức và tiếp cận mới từ các nhà trường.
Ăn bao nhiêu quả trứng một tuần là đủ?

Ăn bao nhiêu quả trứng một tuần là đủ?

Trứng thường được xem là thực phẩm lành mạnh nhưng nhiều người vẫn băn khoăn ăn bao nhiêu trứng mỗi tuần là phù hợp.
Tổng thống Trump mở lời sẵn sàng hỗ trợ Nga trước ca nghi mắc dịch hạch phổi ở Siberia

Tổng thống Trump mở lời sẵn sàng hỗ trợ Nga trước ca nghi mắc dịch hạch phổi ở Siberia

Tổng thống Donald Trump cho biết, Mỹ sẵn sàng hỗ trợ Nga khi giới chức nước này điều tra một ca tử vong nghi mắc dịch hạch phổi tại Siberia.
Giải Nobel Y Sinh 2026 vinh danh công nghệ quang di truyền học

Giải Nobel Y Sinh 2026 vinh danh công nghệ quang di truyền học

Giải Nobel Y Sinh 2026 được trao cho Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel với những phát hiện về quang di truyền học, công nghệ.
Thiền 10-15 phút mỗi ngày giúp hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch

Thiền 10-15 phút mỗi ngày giúp hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch

Thiền hằng ngày giúp kích hoạt hệ thần kinh đối giao cảm, giúp cơ thể thư giãn, làm giãn mạch và hạn chế huyết áp tăng khi căng thẳng.
Đổi mới công tác tiêm chủng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trọn đời

Đổi mới công tác tiêm chủng: Bảo vệ sức khỏe nhân dân trọn đời

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 yêu cầu chuyển mạnh từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh nhằm bảo vệ sức khỏe.
Lo ngại gia tăng sử dụng thuốc điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý trong học sinh ở Hàn Quốc

Lo ngại gia tăng sử dụng thuốc điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý trong học sinh ở Hàn Quốc

Số lượng thuốc methylphenidate được kê đơn tại Hàn Quốc đang tăng nhanh, đặc biệt ở nhóm học sinh dưới 19 tuổi.
Phiên bản di động