 |
| Tây Ban Nha với hệ thống chính sách thuế phức tạp được coi là một trong những yếu tố chính làm cản trở tăng trưởng kinh tế. (Nguồn: Euro News) |
Sự phục hồi sau đại dịch Covid-19 của Tây Ban Nha nổi lên như một tia hy vọng tích cực trong khi hầu hết các nền kinh tế khác ở châu Âu vẫn đang trì trệ.
Được thúc đẩy bởi du lịch và thị trường lao động mạnh, nền kinh tế nước này đã tăng trưởng với tốc độ trung bình 3% kể từ đầu năm 2024. Con số này cao hơn so với 1% của toàn khu vực đồng Euro.
Bất chấp câu chuyện thành công trong những năm gần đây, các chuyên gia vẫn đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống thuế của Tây Ban Nha.
"Ma trận thuế" phức tạp
Theo các nhà phân tích, Tây Ban Nha có "một mê cung" các chính sách kém hiệu quả, có nguy cơ làm suy yếu tăng trưởng bằng cách ngăn cản các nhà đầu tư và cá nhân giàu có.
Bà Cristina Enache, nhà kinh tế thuế toàn cầu tại Quỹ Thuế nhận định: “Tây Ban Nha sở hữu một trong những hệ thống thuế phức tạp nhất ở châu Âu. Do đó, Chính phủ nước này có thể học hỏi một số bài học quý giá về chính sách thuế hợp lý từ các khu vực và các quốc gia châu Âu khác”.
Trong số 38 quốc gia thuộc Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) được đưa vào Chỉ số Cạnh tranh hàng năm của Quỹ Thuế, Tây Ban Nha đã tụt xuống vị trí thứ 34.
Theo bà Enache, điều này liên quan đến hiệu suất kém của Tây Ban Nha trong năm hạng mục chính, bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế tiêu thụ, thuế bất động sản và hệ thống thuế quốc tế.
Về thuế thu nhập doanh nghiệp, một trong những điểm yếu của Tây Ban Nha là nước này cung cấp cả hộp bằng sáng chế và tín dụng nghiên cứu và phát triển để khuyến khích đổi mới kinh doanh, bà Enache nói.
“Việc các công ty chỉ có một cách để tăng cường nghiên cứu và phát triển là không tốt,” bà giải thích.
Chế độ ưu đãi thuế cho bằng sáng chế giúp các doanh nghiệp đóng thuế thấp hơn đối với lợi nhuận thu được từ các phát minh được cấp bằng sáng chế, trong khi tín dụng nghiên cứu và phát triển là một hình thức giảm thuế khác nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo.
| More from WVR |
 Anh công bố chương trình Atlantic Bastion nhằm ứng phó với Nga |
Mặc dù các chính sách này được thiết kế để hỗ trợ các công ty, nhưng giới phân tích cho rằng chúng làm sai lệch các quyết định kinh tế và làm cho hệ thống thuế trở nên phức tạp hơn.
Bà Roberta Poza Cid, Trưởng bộ phận chính sách thuế EU của Deloitte cho biết: “Một trong những mối lo ngại của các công ty, đặc biệt là các công ty lớn ở Tây Ban Nha, là việc phải chịu nhiều loại thuế khác nhau".
“Ngoài ra, còn thiếu sự chắc chắn về mặt pháp lý đối với những thay đổi tiềm tàng và thiếu tính trung lập”, chuyên gia này nói thêm, chỉ ra các trường hợp đánh thuế hai lần.
Ví dụ, các công ty trong lĩnh vực ngân hàng hoặc năng lượng của Tây Ban Nha phải trả thuế lợi nhuận bất thường, ngoài thuế thu nhập doanh nghiệp.
Một chính sách khác ảnh hưởng đến doanh nghiệp là thuế dịch vụ kỹ thuật số của Tây Ban Nha - một loại thuế đánh vào doanh thu của các công ty cung cấp dịch vụ kỹ thuật số tại xứ sở bò tót.
Thuế dịch vụ kỹ thuật số của châu Âu, chủ yếu nhắm vào các gã khổng lồ công nghệ như Apple và Meta, đã trở thành tâm điểm chỉ trích vào mùa Hè năm nay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bất bình với điều mà ông gọi là sự phân biệt đối xử với các công ty Mỹ ở châu Âu.
Trong bối cảnh thiếu một khuôn khổ quốc tế cụ thể về thuế dịch vụ kỹ thuật số, Tây Ban Nha đã thực hiện thuế này ở cấp quốc gia.
Đây là một trong 12 quốc gia thuộc OECD có chính sách như vậy.
So với các quốc gia khác, ngưỡng đánh thuế doanh thu của Tây Ban Nha khá thấp. Vì không đánh thuế thu nhập ròng, thuế dịch vụ kỹ thuật số cũng có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp ít lợi nhuận.
| Trung Quốc đặt cược lớn vào xuất khẩu, nhưng liệu châu Âu có phải trả giá? Tờ Euro News dẫn loạt báo cáo mới nhất của Goldman Sachs về tác động của việc Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu đến nền ... |
Cạnh tranh thuế giữa các vùng
Khi nói đến thuế thu nhập cá nhân và thuế tài sản, theo đánh giá của Quỹ Thuế, Tây Ban Nha một lần nữa lại mắc phải những sai lầm nghiêm trọng.
Đối với thuế thu nhập cá nhân, Tây Ban Nha xếp thứ 18 trên 38 quốc gia. Đối với thuế tài sản, nước này chỉ xếp thứ 35.
Chính phủ Tây Ban Nha đã ấn định mức thuế thu nhập cá nhân cao nhất ở mức 49%, mặc dù nhiều chính quyền địa phương đã quyết định tự điều chỉnh mức thuế này.
Bà Enache cho biết: “Cạnh tranh thuế giữa các vùng là điều giúp Tây Ban Nha tránh trở thành một địa ngục thuế. Có thể thấy nhiều cải thiện ở cấp vùng. Ví dụ, La Rioja là vùng đầu tiên ở Tây Ban Nha vừa đồng ý rằng thuế thu nhập sẽ được điều chỉnh theo lạm phát”.
Sẽ là một thiếu sót nếu xem xét hệ thống thuế của Tây Ban Nha mà không đề cập đến thuế tài sản – được thu cùng với thuế thừa kế, thuế quà tặng, thuế chuyển nhượng bất động sản và thuế vốn.
Tây Ban Nha là một trong ba quốc gia châu Âu, cùng với Na Uy và Thụy Sỹ, thu loại thuế này.
“Những loại thuế này thường không thu được nhiều doanh thu,” ông Poza Cid nói, mặc dù “chúng ta thấy nhiều cá nhân giàu có đã rời khỏi Tây Ban Nha vì điều đó”.
Tây Ban Nha có cả thuế tài sản trên 700.000 Euro, cũng như một loại “thuế tài sản đoàn kết” riêng biệt, áp dụng cho những người có tài sản ròng từ 3 triệu Euro trở lên, với mức thuế suất từ 1,7% đến 3,5%.
Nhiều vùng của quốc gia châu Âu này đã quyết định đặt mức thuế suất thấp hơn bằng cách giảm trừ dựa trên mức cơ sở đó.
| 10 điểm đáng chú ý từ Chiến lược an ninh quốc gia mới của Mỹ Việc Mỹ công bố Chiến lược An ninh quốc gia mới vào ngày 4/12 vừa qua được cho là một bước ngoặt chiến lược trong ... |
Mục tiêu phân phối lại
Ông Giulio Allevato, Giáo sư Luật thuế tại Đại học IE ở Madrid nhận định, cạnh tranh giữa các cường quốc khu vực là con dao hai lưỡi.
“Cạnh tranh thuế nói chung là một điều tốt vì sẽ dẫn đến hiệu quả và tính hiệu lực. Nhưng cũng có nguy cơ biến thành một cuộc chạy đua xuống đáy và làm gia tăng sự phân mảnh và phức tạp của hệ thống thuế”, ông nhấn mạnh.
Theo chuyên gia Allevato, điều này đang diễn ra trên phạm vi toàn châu Âu, cũng như ở Tây Ban Nha, cùng một số các quốc gia như Ireland và Luxembourg gặt hái được lợi ích từ các chính sách mạnh này.
Giáo sư Allevato cũng lập luận rằng, bảng xếp hạng của Quỹ Thuế không chú trọng đầy đủ đến các mục tiêu phân phối lại - một trọng tâm chính của hệ thống thuế Tây Ban Nha.
Ông nói: “Điều này tất nhiên có thể làm cho hệ sinh thái trở nên kém hấp dẫn hơn đối với một số cá nhân nộp thuế nhất định, nhưng đồng thời củng cố sự gắn kết xã hội và bình đẳng xã hội, và điều đó cũng quan trọng đối với các nhà đầu tư khi quyết định có đầu tư vào đất nước này hay không”.
Mặc dù sự giàu có ở Tây Ban Nha vẫn phân bố không đồng đều trong dân số, nhưng quốc gia này có mức độ bất bình đẳng về tài sản thấp hơn so với nhiều quốc gia châu Âu khác.
Các chuyên gia có thể không đồng ý về hiệu quả của một số chính sách nhất định, nhưng vẫn có sự đồng thuận rộng rãi rằng việc đơn giản hóa hệ thống thuế và tạo điều kiện thuận lợi cho việc tuân thủ thuế nên là những ưu tiên hàng đầu.
Trong tương lai, một thách thức chính của Tây Ban Nha sẽ là áp dụng thuế theo cách không gây gánh nặng quá lớn cho các công ty.
Giảm thiểu sự không chắc chắn, đảm bảo áp dụng đồng đều và hài hòa chính sách với thuế quốc gia sẽ là rất quan trọng đối với Madrid.
| Kazakhstan gia nhập ‘cuộc đua’ kim loại đất hiếm toàn cầu Trong bối cảnh cạnh tranh kim loại đất hiếm nóng lên trên toàn cầu, Kazakhstan được cho là đang trên đà trở thành chủ thể ... |
| Chiến lược ngoại giao đa hướng của Kazakhstan Chiến lược ngoại giao đa hướng của Kazakhstan trong quan hệ với các nước lớn có điểm gì đặc biệt? |
| Thấy gì qua mô hình quản lý di cư mới của Uzbekistan? Với 2 triệu công dân ở nước ngoài và 13,9 tỷ Euro kiều hối, Uzbekistan đang mở rộng chính sách di cư lao động theo ... |
| Có gì bên trong Trung tâm Văn minh Hồi giáo của Uzbekistan? Những điểm đặc sắc bên trong Trung tâm Văn minh Hồi giáo (CISC), trung tâm di sản mới của Uzbekistan. |
| Chiến lược ngoại giao cân bằng của Ấn Độ: Phương án tốt nhất cho tất cả Sau khi đón Tổng thống Nga đến thăm New Delhi, Ấn Độ ngay lập tức bắt tay thực hiện chiến lược ngoại giao cân bằng, ... |
