Món ăn nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ

GS. Günay Kut
Ashure, Zerde, Halva… là tên gọi một số món ăn nghi lễ vốn chiếm một vị trí đặc biệt trong văn hóa Thổ Nhĩ kỳ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Là một phần trong văn hóa của Thổ Nhĩ Kỳ, người thân, bạn bè, hàng xóm sẽ luôn ở bên nhau trong những ngày vui buồn. Truyền thống này vẫn đang được tiếp tục, mặc dù không loại bỏ hết được nỗi đau nhưng việc đó giúp xoa dịu tâm hồn chúng ta.

Người Thổ Nhĩ Kỳ gọi những bữa ăn và món tráng miệng theo truyền thống được phục vụ vào những ngày vui buồn này là “món ăn nghi lễ”. Trong số những món ăn này, Ashure (bánh pudding của Noah) và Halva có những câu chuyện độc đáo riêng, còn Zerde (một loại bánh pudding ngọt làm từ gạo có màu vàng với nghệ tây) được phục vụ sau cơm thập cẩm trong đám cưới là món độc đáo nhất.

Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)
Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)

Ashure và Zerde chiếm vị trí đặc biệt trong số các món ăn nghi lễ trong văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ. Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. Theo truyền thuyết, sau trận lụt, hầu như không còn thức ăn nào trên con tàu Noah. Tất cả lương thực còn lại đều đã được nấu chín và họ tổ chức lễ kết thúc trận lụt.

Ngoài ra, Ashure còn gắn liền với những câu chuyện liên quan đến Adam và Eva. Ashure được nấu từ ngày 10 đến ngày 20 của tháng Muharram theo lịch Arab và phân phát cho hàng xóm. Người ta nói rằng ngày này có liên quan đến trận Karbala.

Ashure chủ yếu được sản xuất và phân phối từ nhà bếp của cung điện. Người ta tin rằng việc phân phối Ashure theo cách này sẽ mang lại sự thịnh vượng.

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ. (Nguồn: turkishfoodchef.com)
Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: Turkish Food Chef)

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ giống như Ashure. Bất cứ khi nào có đám cưới, sau khi phục vụ cơm thập cẩm là món tráng miệng Zerde.

Có một lý do đặc biệt để Zerde được phục vụ trong các bữa tiệc. Trong nghệ tây có chứa một chất dễ chịu, thư giãn, giúp ngăn chặn bất kỳ cuộc cãi vã và bất đồng nào có thể xảy ra trong những cuộc tụ họp như vậy. Đó là lý do tại sao người ta gọi nghệ tây là “Nasreddin Hodja của các loại thảo mộc”. Nasreddin Hodja (1208-1285) khiến mọi người cười bất cứ nơi nào ông đến và nghệ tây cũng như vậy!

Những bữa tiệc tổ chức trong lễ cắt bao quy đầu của con trai các Quốc vương hoặc lễ cưới của con gái và chị em gái của Quốc vương là những ví dụ đáng chú ý và thú vị nhất về các bữa ăn nghi lễ trong thời kỳ Ottoman. Trong những bữa tiệc này, món ăn phục vụ công chúng được gọi là “cướp bát”. Nói chung, thịt, cơm thập cẩm và Zerde được phục vụ để cướp bát.

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác.
Đối với người Thổ Nhĩ Kỳ, Halva chiếm vị trí đặc biệt hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. (Nguồn: Turkish Foodie)

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. Trong thời kỳ Ottoman, có những cuộc tụ họp được gọi là “cuộc trò chuyện halva”, nơi mọi người đến với nhau, ăn uống và giải trí bằng các buổi biểu diễn. Những cuộc tụ họp Halva này không chỉ được tổ chức giữa những người thuộc các tầng lớp và ngành nghề khác nhau mà còn được tổ chức trong cung điện vào thế kỷ XVIII trong kỷ nguyên hoa Tulip. Mặt khác, những cuộc tụ họp này được tổ chức vào thời Nevşehirli Damat Ibrahim Pasha (1666-1730) đã khá nổi tiếng.

Một số bài thơ của các nhà thơ nổi tiếng như Nedim đã được viết nhân dịp tụ họp Halva. Halva là món ăn cuối cùng được phục vụ trong những buổi họp mặt thường được tổ chức vào những đêm lễ hội. Các ban nhạc Thổ Nhĩ Kỳ nhỏ, diễn viên hài và người dẫn chuyện có mặt tại những buổi tụ tập công phu này biểu diễn phục vụ khán giả. Bữa tối muộn được phục vụ trước lễ Halva, sau đó là cà phê.

Halva cũng có một chức năng đặc biệt trong văn hóa Ottoman và Thổ Nhĩ Kỳ. Halva được làm tại các nhà tang lễ và phân phát cho linh hồn người đã khuất trước khi họ được chôn cất. Có thể nói rằng truyền thống này được kế thừa từ các nghi lễ yug (tang lễ) được tổ chức ở người Thổ Nhĩ Kỳ cổ đại.


* Bài viết được đăng với sự cho phép từ Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ tại Hà Nội và Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ.

Diễn ra từ ngày 21-27/5, Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ giới thiệu nền văn hóa ẩm thực phong phú của Thổ Nhĩ Kỳ tới đông đảo khán giả trong và ngoài nước thông qua các cơ quan đại diện của Thổ Nhĩ Kỳ.

Để biết thêm thông tin, vui lòng xem tại địa chỉ: turkishcuisineweek.com.

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Thổ Nhĩ Kỳ là một quốc gia có nền lịch sử lâu đời và nền văn hóa chứa đựng nhiều điều thú vị, đặc biệt ...

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Được bao bọc bởi một bên là dãy Trường Sơn hùng vĩ, một bên là biển cả bao la, miền Trung sở hữu nguồn nguyên ...

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Phở là một trong những món ăn tiêu biểu nhất của Việt Nam, được lựa chọn để làm đại diện cho Việt Nam trên bản ...

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Ngay từ khi định cư tại New York vào năm 2018, chàng trai Trần Đức Lâm thuộc thế hệ Zen Z đã nung nấu ý ...

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Nhắc đến Hà Nội, không thể không nói đến ẩm thực. Nơi đây đã ghi dấu ấn trong lòng bao du khách bởi những món ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 7/2/2026 'đảo chiều' bật tăng mạnh, CIBC dự báo đỉnh 6.000 USD khi tâm lý phòng thủ chưa thể hạ nhiệt

Giá vàng hôm nay 7/2/2026 'đảo chiều' bật tăng mạnh, CIBC dự báo đỉnh 6.000 USD khi tâm lý phòng thủ chưa thể hạ nhiệt

Giá vàng hôm nay 7/2/2026 'đảo chiều' bật tăng mạnh, CIBC dự báo đỉnh 6.000 USD khi tâm lý phòng thủ chưa thể hạ nhiệt.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính hội kiến Thủ tướng Campuchia Hun Manet

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính hội kiến Thủ tướng Campuchia Hun Manet

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính có cuộc hội kiến với Thủ tướng Campuchia Hun Manet nhằm đánh giá kết quả hợp tác đạt được thời gian qua.
Thủ tướng Việt Nam – Campuchia – Lào họp triển khai kết quả cuộc gặp giữa người đứng đầu ba Đảng

Thủ tướng Việt Nam – Campuchia – Lào họp triển khai kết quả cuộc gặp giữa người đứng đầu ba Đảng

Tại thủ đô Phnom Penh, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có cuộc gặp làm việc với Thủ tướng Campuchia Hun Manet và Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone.
Hai Chủ tịch Quốc hội Việt Nam-Campuchia hội kiến

Hai Chủ tịch Quốc hội Việt Nam-Campuchia hội kiến

Ngày 6/2, tại thủ đô Phnom Penh, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã có cuộc hội kiến với Chủ tịch Quốc hội Campuchia Khuon Sudary.
Mang hương vị Tết Việt đến Thủ đô của Thụy Điển

Mang hương vị Tết Việt đến Thủ đô của Thụy Điển

Chương trình Xuân Quê hương mang hương vị Tết Việt lan tỏa giữa Thủ đô của Thụy Điển thông qua không gian văn hóa và ẩm thực đậm đà bản ...
Kiều bào đồng hành cùng TP. Hồ Chí Minh chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số

Kiều bào đồng hành cùng TP. Hồ Chí Minh chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số

TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị “Người Việt Nam ở nước ngoài tiêu biểu đồng hành cùng Thành phố chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số”.
Lễ hội Chùa Hương 2026 đổi mới công tác tổ chức, đẩy mạnh công nghệ và quản trị thông minh

Lễ hội Chùa Hương 2026 đổi mới công tác tổ chức, đẩy mạnh công nghệ và quản trị thông minh

Lễ hội Chùa Hương năm 2026 được tổ chức với nhiều đổi mới trong tư duy quản lý, ứng dụng công nghệ và định hướng phát triển du lịch bền vững.
Báo Nhân Dân ra mắt MV 'Song From A Secret Garden – Secret Garden in Vietnam' quảng bá du lịch Việt Nam

Báo Nhân Dân ra mắt MV 'Song From A Secret Garden – Secret Garden in Vietnam' quảng bá du lịch Việt Nam

Sáng 6/2, Báo Nhân Dân phối hợp IB Group Việt Nam tổ chức ra mắt video âm nhạc 'Song From A Secret Garden – Secret Garden in Vietnam'.
Nhịp cầu kết nối văn hóa, du lịch giữa Busan (Hàn Quốc) với miền Trung Việt Nam

Nhịp cầu kết nối văn hóa, du lịch giữa Busan (Hàn Quốc) với miền Trung Việt Nam

Tổng lãnh sự Đoàn Phương Lan tham dự sự kiện 'Giới thiệu du lịch Huế - Quảng Trị và xúc tiến mở đường bay Phú Bài - Gimhae' tại Busan, Hàn Quốc.
Núi Cấm - Nóc nhà miền Tây đón xuân

Núi Cấm - Nóc nhà miền Tây đón xuân

Ở An Giang, có một nơi được ví như “đóa sen xanh” nâng đỡ linh khí trời đất – đó là Núi Cấm
Hơn 200 hoạt động quảng bá du lịch Việt Nam trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026

Hơn 200 hoạt động quảng bá du lịch Việt Nam trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026

Ngày 2/2, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai chủ trì tổ chức họp báo giới thiệu về Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai ...
Gia Lai quảng bá bản sắc cao nguyên tại Thủ đô, sẵn sàng cho Năm Du lịch Quốc gia 2026

Gia Lai quảng bá bản sắc cao nguyên tại Thủ đô, sẵn sàng cho Năm Du lịch Quốc gia 2026

Ngày 1/2, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội tổ chức chương trình “Ngày Gia Lai tại Hà Nội”.
Thưởng thức 11 tác phẩm điện ảnh Pháp chiếu miễn phí dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thưởng thức 11 tác phẩm điện ảnh Pháp chiếu miễn phí dịp Tết Bính Ngọ 2026

Chương trình chiếu phim Tết 2026 nhằm mang điện ảnh Pháp đến gần hơn với khán giả Việt thông qua hình thức xem phim trực tuyến.
Thiền sư Ajahn Brahm và lời hứa quay lại Việt Nam

Thiền sư Ajahn Brahm và lời hứa quay lại Việt Nam

“Đây là những đứa con của tôi”, thiền sư Ajahn Brahm nói như vậy tại đường sách TP. Hồ Chí Minh chiều 4/2, khiến cả khán đài lặng đi trong một khoảnh khắc.
Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới là dấu mốc tư duy có ý nghĩa đặc biệt.
Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Nghệ sĩ múa nổi tiếng Dương Lệ Bình bày tỏ niềm hạnh phúc khi được đưa vũ kịch “Khổng Tước” đến với khán giả Việt Nam, khẳng định đây là một mối lương duyên.
Ra mắt ấn phẩm đặc biệt 'Nhâm nhi Tết Bính Ngọ'

Ra mắt ấn phẩm đặc biệt 'Nhâm nhi Tết Bính Ngọ'

“Nhâm nhi Tết Bính Ngọ” là cuốn sách Tết được thực hiện công phu, chỉn chu, ra mắt nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 nhằm gìn giữ nếp đọc sách ngày Xuân.
3 con giáp “vàng son” năm 2026: Tài lộc dồi dào, cuộc sống khởi sắc

3 con giáp “vàng son” năm 2026: Tài lộc dồi dào, cuộc sống khởi sắc

Năm 2026 được dự báo mang đến nhiều thay đổi tích cực về vận trình, trong đó có những con giáp bất ngờ bước vào giai đoạn thuận lợi cả về tài lộc lẫn cuộc ...
Chính phủ công nhận thêm 30 hiện vật, nhóm hiện vật là bảo vật quốc gia

Chính phủ công nhận thêm 30 hiện vật, nhóm hiện vật là bảo vật quốc gia

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính ký Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 về việc công nhận bảo vật quốc gia (đợt 14).
Khẳng định vị thế của Việt Nam trong UNESCO

Khẳng định vị thế của Việt Nam trong UNESCO

Chiều 5/2, Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đã tổ chức Hội nghị giao ban Quý I tại trụ sở Bộ Ngoại giao.
Áo dài Fashion Week London 2026: Đưa biểu tượng văn hóa Việt vào dòng chảy thời trang thế giới

Áo dài Fashion Week London 2026: Đưa biểu tượng văn hóa Việt vào dòng chảy thời trang thế giới

Dự án Áo dài Fashion Week London 2026 chính thức ra mắt, đánh dấu một nỗ lực mới trong hành trình đưa áo dài bước vào không gian đối thoại quốc tế.
Huế giới thiệu di sản cung đình và bản sắc văn hóa tại Australia

Huế giới thiệu di sản cung đình và bản sắc văn hóa tại Australia

UBND TP. Huế tổ chức chuỗi hoạt động biểu diễn nghệ thuật và quảng bá văn hóa Huế – Việt Nam tại ba thành phố của Australia gồm Sydney, Darwin và Canberra.
Đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng

Đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng

Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu vừa chính thức ra mắt tại Hà Nội, đưa di sản tư liệu đến gần hơn với ...
Trình UNESCO hồ sơ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đề nghị công nhận Di sản thế giới

Trình UNESCO hồ sơ Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê đề nghị công nhận Di sản thế giới

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính vừa chấp thuận chủ trương gửi Hồ sơ khoa học “Khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê, tỉnh An Giang” tới UNESCO.
Phiên bản di động