Món ăn nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ

GS. Günay Kut
Ashure, Zerde, Halva… là tên gọi một số món ăn nghi lễ vốn chiếm một vị trí đặc biệt trong văn hóa Thổ Nhĩ kỳ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Là một phần trong văn hóa của Thổ Nhĩ Kỳ, người thân, bạn bè, hàng xóm sẽ luôn ở bên nhau trong những ngày vui buồn. Truyền thống này vẫn đang được tiếp tục, mặc dù không loại bỏ hết được nỗi đau nhưng việc đó giúp xoa dịu tâm hồn chúng ta.

Người Thổ Nhĩ Kỳ gọi những bữa ăn và món tráng miệng theo truyền thống được phục vụ vào những ngày vui buồn này là “món ăn nghi lễ”. Trong số những món ăn này, Ashure (bánh pudding của Noah) và Halva có những câu chuyện độc đáo riêng, còn Zerde (một loại bánh pudding ngọt làm từ gạo có màu vàng với nghệ tây) được phục vụ sau cơm thập cẩm trong đám cưới là món độc đáo nhất.

Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)
Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)

Ashure và Zerde chiếm vị trí đặc biệt trong số các món ăn nghi lễ trong văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ. Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. Theo truyền thuyết, sau trận lụt, hầu như không còn thức ăn nào trên con tàu Noah. Tất cả lương thực còn lại đều đã được nấu chín và họ tổ chức lễ kết thúc trận lụt.

Ngoài ra, Ashure còn gắn liền với những câu chuyện liên quan đến Adam và Eva. Ashure được nấu từ ngày 10 đến ngày 20 của tháng Muharram theo lịch Arab và phân phát cho hàng xóm. Người ta nói rằng ngày này có liên quan đến trận Karbala.

Ashure chủ yếu được sản xuất và phân phối từ nhà bếp của cung điện. Người ta tin rằng việc phân phối Ashure theo cách này sẽ mang lại sự thịnh vượng.

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ. (Nguồn: turkishfoodchef.com)
Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: Turkish Food Chef)

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ giống như Ashure. Bất cứ khi nào có đám cưới, sau khi phục vụ cơm thập cẩm là món tráng miệng Zerde.

Có một lý do đặc biệt để Zerde được phục vụ trong các bữa tiệc. Trong nghệ tây có chứa một chất dễ chịu, thư giãn, giúp ngăn chặn bất kỳ cuộc cãi vã và bất đồng nào có thể xảy ra trong những cuộc tụ họp như vậy. Đó là lý do tại sao người ta gọi nghệ tây là “Nasreddin Hodja của các loại thảo mộc”. Nasreddin Hodja (1208-1285) khiến mọi người cười bất cứ nơi nào ông đến và nghệ tây cũng như vậy!

Những bữa tiệc tổ chức trong lễ cắt bao quy đầu của con trai các Quốc vương hoặc lễ cưới của con gái và chị em gái của Quốc vương là những ví dụ đáng chú ý và thú vị nhất về các bữa ăn nghi lễ trong thời kỳ Ottoman. Trong những bữa tiệc này, món ăn phục vụ công chúng được gọi là “cướp bát”. Nói chung, thịt, cơm thập cẩm và Zerde được phục vụ để cướp bát.

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác.
Đối với người Thổ Nhĩ Kỳ, Halva chiếm vị trí đặc biệt hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. (Nguồn: Turkish Foodie)

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. Trong thời kỳ Ottoman, có những cuộc tụ họp được gọi là “cuộc trò chuyện halva”, nơi mọi người đến với nhau, ăn uống và giải trí bằng các buổi biểu diễn. Những cuộc tụ họp Halva này không chỉ được tổ chức giữa những người thuộc các tầng lớp và ngành nghề khác nhau mà còn được tổ chức trong cung điện vào thế kỷ XVIII trong kỷ nguyên hoa Tulip. Mặt khác, những cuộc tụ họp này được tổ chức vào thời Nevşehirli Damat Ibrahim Pasha (1666-1730) đã khá nổi tiếng.

Một số bài thơ của các nhà thơ nổi tiếng như Nedim đã được viết nhân dịp tụ họp Halva. Halva là món ăn cuối cùng được phục vụ trong những buổi họp mặt thường được tổ chức vào những đêm lễ hội. Các ban nhạc Thổ Nhĩ Kỳ nhỏ, diễn viên hài và người dẫn chuyện có mặt tại những buổi tụ tập công phu này biểu diễn phục vụ khán giả. Bữa tối muộn được phục vụ trước lễ Halva, sau đó là cà phê.

Halva cũng có một chức năng đặc biệt trong văn hóa Ottoman và Thổ Nhĩ Kỳ. Halva được làm tại các nhà tang lễ và phân phát cho linh hồn người đã khuất trước khi họ được chôn cất. Có thể nói rằng truyền thống này được kế thừa từ các nghi lễ yug (tang lễ) được tổ chức ở người Thổ Nhĩ Kỳ cổ đại.


* Bài viết được đăng với sự cho phép từ Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ tại Hà Nội và Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ.

Diễn ra từ ngày 21-27/5, Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ giới thiệu nền văn hóa ẩm thực phong phú của Thổ Nhĩ Kỳ tới đông đảo khán giả trong và ngoài nước thông qua các cơ quan đại diện của Thổ Nhĩ Kỳ.

Để biết thêm thông tin, vui lòng xem tại địa chỉ: turkishcuisineweek.com.

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Thổ Nhĩ Kỳ là một quốc gia có nền lịch sử lâu đời và nền văn hóa chứa đựng nhiều điều thú vị, đặc biệt ...

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Được bao bọc bởi một bên là dãy Trường Sơn hùng vĩ, một bên là biển cả bao la, miền Trung sở hữu nguồn nguyên ...

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Phở là một trong những món ăn tiêu biểu nhất của Việt Nam, được lựa chọn để làm đại diện cho Việt Nam trên bản ...

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Ngay từ khi định cư tại New York vào năm 2018, chàng trai Trần Đức Lâm thuộc thế hệ Zen Z đã nung nấu ý ...

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Nhắc đến Hà Nội, không thể không nói đến ẩm thực. Nơi đây đã ghi dấu ấn trong lòng bao du khách bởi những món ...

Đọc thêm

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Việt Nam cam kết tiếp tục là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong hợp tác số ASEAN

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Việt Nam cam kết tiếp tục là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm trong hợp tác số ASEAN

Sáng 15/1, Lễ khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 do Việt Nam đăng cai đã được tổ chức trọng thể tại Hà Nội.
Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Tổng thống Hàn Quốc thăm Đông Bắc Á: Nối lại tình xưa

Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc đến Trung Quốc và Nhật Bản nhằm hàn gắn những vết nứt trong quá khứ, mở ra tương lai hợp tác.
Tuần phim kỷ niệm 80 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam và chào mừng Đại hội XIV của Đảng

Tuần phim kỷ niệm 80 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam và chào mừng Đại hội XIV của Đảng

Cục Điện ảnh (Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) chủ trì, phối hợp với nhiều đơn vị tổ chức Tuần phim chào mừng Đại hội XIV của ...
Tổng Lãnh sự Lào và Thống đốc tỉnh Khon Kaen (Thái Lan) chúc Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thành công tốt đẹp

Tổng Lãnh sự Lào và Thống đốc tỉnh Khon Kaen (Thái Lan) chúc Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thành công tốt đẹp

Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Khon Kaen chúc mừng năm mới, mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII Đảng Nhân dân Cách mạng ...
'Tết bản làng' rộn ràng tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam

'Tết bản làng' rộn ràng tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Chuỗi hoạt động văn hoá với chủ đề “Tết bản làng” tái hiện sinh động không gian đón Tết cổ truyền của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Cập nhật bảng giá xe Suzuki Satria F150 FI mới nhất tháng 1/2026

Cập nhật bảng giá xe Suzuki Satria F150 FI mới nhất tháng 1/2026

Bảng giá xe Suzuki Satria F150 FI mới nhất tháng 1/2026 tại các đại lý trên cả nước sẽ được cập nhật chi tiết trong bài viết dưới đây.
Khám phá Tây Ban Nha tuyệt sắc vào mùa Xuân

Khám phá Tây Ban Nha tuyệt sắc vào mùa Xuân

Mùa Xuân là một trong những thời điểm tuyệt vời nhất để khám phá Tây Ban Nha.
Thung lũng Pankisi - Viên ngọc phủ bụi định kiến

Thung lũng Pankisi - Viên ngọc phủ bụi định kiến

Hành trình đến thung lũng Pankisi thường bắt đầu bằng những lời nhắc nhở đầy lo lắng.
The New York Times đưa Việt Nam vào danh sách điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026

The New York Times đưa Việt Nam vào danh sách điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026

Tờ báo danh tiếng của Mỹ The New York Times đã gọi tên Việt Nam ở vị trí thứ 34 trong danh sách 52 điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026.
Những hộ chiếu quyền lực nhất thế giới năm 2026

Những hộ chiếu quyền lực nhất thế giới năm 2026

Ba hộ chiếu đứng đầu thế giới năm 2026 đều thuộc về các quốc gia châu Á: Singapore xếp hạng 1, còn Nhật Bản và Hàn Quốc đồng hạng 2.
Du lịch 2026: Trải nghiệm cá nhân lên ngôi, AI âm thầm dẫn lối

Du lịch 2026: Trải nghiệm cá nhân lên ngôi, AI âm thầm dẫn lối

Xu hướng của du lịch năm 2026 phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách lựa chọn và cảm nhận hành trình, khi trải nghiệm cá nhân, trạng thái tinh thần và mức độ ...
Chinh phục Ban giám khảo bởi phần ứng xử song ngữ xuất sắc, cô gái Hà Nội đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026

Chinh phục Ban giám khảo bởi phần ứng xử song ngữ xuất sắc, cô gái Hà Nội đăng quang Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026

Tối 10/1, tại Sa Pa (Lào Cai), đêm Chung kết Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2026 với chủ đề 'Việt Nam bừng sáng' đã diễn ra trang trọng và đầy cảm xúc.
Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Ra mắt sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo

Sáng 11/1, tại Hà Nội, tác phẩm sách ảnh ‘90 Gương mặt thân quen’ của nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngô Minh Đạo đã chính thức ra mắt công chúng.
Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

Phá vỡ 'lời nguyền' doanh thu cho dòng phim nghệ thuật

Những bộ phim nghệ thuật Việt như Song Lang, Quán Kỳ Nam… dù được ca ngợi về giá trị sáng tạo nhưng lại thường rơi vào tình trạng thất bại doanh thu phòng vé.
Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai

Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai

Nhà thơ, cây bút trẻ, bè bạn quốc tế cùng chuyến tàu yêu thương cùng lan tỏa thông điệp 'Tặng sách gieo chữ đón 2026 - Cánh cửa mở tới tương lai'.
Hành trình du học và tinh thần vượt lên của người trẻ Việt

Hành trình du học và tinh thần vượt lên của người trẻ Việt

Ngày 28/12, Công ty phát hành sách Fahasa đã tổ chức buổi giao lưu, ra mắt cuốn sách “Viết cho những ngày không dám khóc” của tác giả Huỳnh Tú Uyên.
Ra mắt ấn bản đặc biệt 'Kim Vân Kiều' với phần minh họa của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm

Ra mắt ấn bản đặc biệt 'Kim Vân Kiều' với phần minh họa của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm

NXB Nhã Nam vừa giới thiệu ấn bản đặc biệt 'Kim Vân Kiều' tới bạn đọc và giới nghiên cứu.
Để xuất khẩu tri thức không còn bỏ ngỏ

Để xuất khẩu tri thức không còn bỏ ngỏ

Đã đến lúc tăng cường hơn nữa chiến lược xuất khẩu sách để nâng vị thế tri thức và văn hóa Việt Nam trên bản đồ toàn cầu.
'Tết bản làng' rộn ràng tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam

'Tết bản làng' rộn ràng tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Chuỗi hoạt động văn hoá với chủ đề “Tết bản làng” tái hiện sinh động không gian đón Tết cổ truyền của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long hướng đến di sản thế giới

Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long hướng đến di sản thế giới

Ngày 14/1, tại Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể Tam Chúc, UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về xác lập ranh giới khu vực đề cử.
Bổ sung gần 1.000 tác phẩm độc bản cho kho di sản mỹ thuật quốc gia

Bổ sung gần 1.000 tác phẩm độc bản cho kho di sản mỹ thuật quốc gia

Ngày 12/1, tại Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức Lễ tiếp nhận gần 1.000 tác phẩm mỹ thuật do Hội Mỹ thuật Việt Nam chuyển giao.
Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt qua lăng kính họa sĩ trẻ

Lan tỏa bản sắc văn hóa Việt qua lăng kính họa sĩ trẻ

Triển lãm tranh “Chất Địa Phương” sẽ giới thiệu tới công chúng những góc nhìn sáng tạo, đương đại về bản sắc văn hóa Việt Nam qua lăng kính của các họa sĩ trẻ.
'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

'Phở' và 'Múa rối nước' hướng đến Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học Di sản văn hóa phi vật thể “Phở” và “Múa rối nước” ghi danh vào danh sách của ...
Bức tranh thêu 'cửu long' thời Nguyễn hiếm hoi được bảo tồn gần như nguyên vẹn

Bức tranh thêu 'cửu long' thời Nguyễn hiếm hoi được bảo tồn gần như nguyên vẹn

Đây là một trong những bức tranh thêu ngự dụng kích thước lớn được bảo quản gần như nguyên vẹn còn tồn tại bởi chất liệu lụa và chỉ thêu khó bền với thời gian.
Phiên bản di động