Món ăn nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ

GS. Günay Kut
Ashure, Zerde, Halva… là tên gọi một số món ăn nghi lễ vốn chiếm một vị trí đặc biệt trong văn hóa Thổ Nhĩ kỳ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Là một phần trong văn hóa của Thổ Nhĩ Kỳ, người thân, bạn bè, hàng xóm sẽ luôn ở bên nhau trong những ngày vui buồn. Truyền thống này vẫn đang được tiếp tục, mặc dù không loại bỏ hết được nỗi đau nhưng việc đó giúp xoa dịu tâm hồn chúng ta.

Người Thổ Nhĩ Kỳ gọi những bữa ăn và món tráng miệng theo truyền thống được phục vụ vào những ngày vui buồn này là “món ăn nghi lễ”. Trong số những món ăn này, Ashure (bánh pudding của Noah) và Halva có những câu chuyện độc đáo riêng, còn Zerde (một loại bánh pudding ngọt làm từ gạo có màu vàng với nghệ tây) được phục vụ sau cơm thập cẩm trong đám cưới là món độc đáo nhất.

Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)
Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)

Ashure và Zerde chiếm vị trí đặc biệt trong số các món ăn nghi lễ trong văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ. Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. Theo truyền thuyết, sau trận lụt, hầu như không còn thức ăn nào trên con tàu Noah. Tất cả lương thực còn lại đều đã được nấu chín và họ tổ chức lễ kết thúc trận lụt.

Ngoài ra, Ashure còn gắn liền với những câu chuyện liên quan đến Adam và Eva. Ashure được nấu từ ngày 10 đến ngày 20 của tháng Muharram theo lịch Arab và phân phát cho hàng xóm. Người ta nói rằng ngày này có liên quan đến trận Karbala.

Ashure chủ yếu được sản xuất và phân phối từ nhà bếp của cung điện. Người ta tin rằng việc phân phối Ashure theo cách này sẽ mang lại sự thịnh vượng.

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ. (Nguồn: turkishfoodchef.com)
Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: Turkish Food Chef)

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ giống như Ashure. Bất cứ khi nào có đám cưới, sau khi phục vụ cơm thập cẩm là món tráng miệng Zerde.

Có một lý do đặc biệt để Zerde được phục vụ trong các bữa tiệc. Trong nghệ tây có chứa một chất dễ chịu, thư giãn, giúp ngăn chặn bất kỳ cuộc cãi vã và bất đồng nào có thể xảy ra trong những cuộc tụ họp như vậy. Đó là lý do tại sao người ta gọi nghệ tây là “Nasreddin Hodja của các loại thảo mộc”. Nasreddin Hodja (1208-1285) khiến mọi người cười bất cứ nơi nào ông đến và nghệ tây cũng như vậy!

Những bữa tiệc tổ chức trong lễ cắt bao quy đầu của con trai các Quốc vương hoặc lễ cưới của con gái và chị em gái của Quốc vương là những ví dụ đáng chú ý và thú vị nhất về các bữa ăn nghi lễ trong thời kỳ Ottoman. Trong những bữa tiệc này, món ăn phục vụ công chúng được gọi là “cướp bát”. Nói chung, thịt, cơm thập cẩm và Zerde được phục vụ để cướp bát.

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác.
Đối với người Thổ Nhĩ Kỳ, Halva chiếm vị trí đặc biệt hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. (Nguồn: Turkish Foodie)

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. Trong thời kỳ Ottoman, có những cuộc tụ họp được gọi là “cuộc trò chuyện halva”, nơi mọi người đến với nhau, ăn uống và giải trí bằng các buổi biểu diễn. Những cuộc tụ họp Halva này không chỉ được tổ chức giữa những người thuộc các tầng lớp và ngành nghề khác nhau mà còn được tổ chức trong cung điện vào thế kỷ XVIII trong kỷ nguyên hoa Tulip. Mặt khác, những cuộc tụ họp này được tổ chức vào thời Nevşehirli Damat Ibrahim Pasha (1666-1730) đã khá nổi tiếng.

Một số bài thơ của các nhà thơ nổi tiếng như Nedim đã được viết nhân dịp tụ họp Halva. Halva là món ăn cuối cùng được phục vụ trong những buổi họp mặt thường được tổ chức vào những đêm lễ hội. Các ban nhạc Thổ Nhĩ Kỳ nhỏ, diễn viên hài và người dẫn chuyện có mặt tại những buổi tụ tập công phu này biểu diễn phục vụ khán giả. Bữa tối muộn được phục vụ trước lễ Halva, sau đó là cà phê.

Halva cũng có một chức năng đặc biệt trong văn hóa Ottoman và Thổ Nhĩ Kỳ. Halva được làm tại các nhà tang lễ và phân phát cho linh hồn người đã khuất trước khi họ được chôn cất. Có thể nói rằng truyền thống này được kế thừa từ các nghi lễ yug (tang lễ) được tổ chức ở người Thổ Nhĩ Kỳ cổ đại.


* Bài viết được đăng với sự cho phép từ Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ tại Hà Nội và Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ.

Diễn ra từ ngày 21-27/5, Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ giới thiệu nền văn hóa ẩm thực phong phú của Thổ Nhĩ Kỳ tới đông đảo khán giả trong và ngoài nước thông qua các cơ quan đại diện của Thổ Nhĩ Kỳ.

Để biết thêm thông tin, vui lòng xem tại địa chỉ: turkishcuisineweek.com.

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Thổ Nhĩ Kỳ là một quốc gia có nền lịch sử lâu đời và nền văn hóa chứa đựng nhiều điều thú vị, đặc biệt ...

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Được bao bọc bởi một bên là dãy Trường Sơn hùng vĩ, một bên là biển cả bao la, miền Trung sở hữu nguồn nguyên ...

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Phở là một trong những món ăn tiêu biểu nhất của Việt Nam, được lựa chọn để làm đại diện cho Việt Nam trên bản ...

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Ngay từ khi định cư tại New York vào năm 2018, chàng trai Trần Đức Lâm thuộc thế hệ Zen Z đã nung nấu ý ...

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Nhắc đến Hà Nội, không thể không nói đến ẩm thực. Nơi đây đã ghi dấu ấn trong lòng bao du khách bởi những món ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 16/6/2026 'quay xe' tăng mạnh, màn trở lại ngoạn mục của phe mua, vàng sẽ được hỗ trợ như một hàng rào chống lại lạm phát đình trệ

Giá vàng hôm nay 16/6/2026 'quay xe' tăng mạnh, màn trở lại ngoạn mục của phe mua, vàng sẽ được hỗ trợ như một hàng rào chống lại lạm phát đình trệ

Giá vàng hôm nay 16/6/2026 phục hồi mạnh mẽ, màn trở lại ngoạn mục của phe mua, vàng sẽ được hỗ trợ như một hàng rào chống lại rủi ro ...
Tổng thống Trump, xung đột địa chính trị và thuế quan: Phép thử ngoại giao của Tổng thống Macron tại Thượng đỉnh G7

Tổng thống Trump, xung đột địa chính trị và thuế quan: Phép thử ngoại giao của Tổng thống Macron tại Thượng đỉnh G7

Từ ngày 15-17/6, Hội nghị thượng đỉnh G7 sẽ diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Evian-les-Bains của Pháp.
Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải thăm và làm việc tại Marseille

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải thăm và làm việc tại Marseille

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải đã có chuyến công tác lần thứ hai tới thành phố Marseille nhằm thúc đẩy một số định hướng hợp tác ...
Tổng Lãnh sự Đoàn Phương Lan dự Lễ khai trương Trung tâm Giao lưu Văn hóa Hàn-Việt tại thành phố Daegu

Tổng Lãnh sự Đoàn Phương Lan dự Lễ khai trương Trung tâm Giao lưu Văn hóa Hàn-Việt tại thành phố Daegu

Ngày 14/6, Tổng Lãnh sự Đoàn Phương Lan tham dự Lễ khai trương Trung tâm Giao lưu Văn hóa Hàn-Việt (KVCC) tại quận Dalseong, thành phố Daegu.
Nhận định, dự đoán trận đấu Bỉ vs Ai Cập: Bản lĩnh ông lớn thử lửa 'ngựa ô'

Nhận định, dự đoán trận đấu Bỉ vs Ai Cập: Bản lĩnh ông lớn thử lửa 'ngựa ô'

Nhận định trận đấu, dự đoán tỷ số Bỉ vs Ai Cập tại vòng bảng World Cup 2026 được diễn ra vào lúc 02h00 ngày 16/6.
LPBank V.League 1 2025/26: Những cái tên xuất sắc nhất lộ diện

LPBank V.League 1 2025/26: Những cái tên xuất sắc nhất lộ diện

Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) tổ chức lễ trao giải V-League Awards 2026.
Ghé Quảng Ninh thưởng thức đặc sản ‘chân dài’

Ghé Quảng Ninh thưởng thức đặc sản ‘chân dài’

Từ tháng 7 đến tháng 10 âm lịch, ruốc ‘chân dài’ ở Quảng Ninh vào mùa, được ưa chuộng nhờ thịt giòn, ngọt, có thể chế biến nhiều món dân dã.
Phong Nha (Quảng Trị) được vinh danh là điểm nghỉ dưỡng thiên nhiên hàng đầu châu Á

Phong Nha (Quảng Trị) được vinh danh là điểm nghỉ dưỡng thiên nhiên hàng đầu châu Á

Phong Nha, thuộc tỉnh Quảng Trị, được Agoda công nhận là một trong những điểm đến nghỉ dưỡng kết nối thiên nhiên nổi bật nhất châu Á năm 2026.
Thành phố Hồ Chí Minh vào top điểm đến ẩm thực ngon nhất thế giới năm 2026

Thành phố Hồ Chí Minh vào top điểm đến ẩm thực ngon nhất thế giới năm 2026

Thành phố Hồ Chí Minh đứng thứ 6 trong danh sách 20 thành phố ẩm thực ngon nhất thế giới năm 2026 do tạp chí Time Out công bố.
Hạ Môn - Viên ngọc xanh trong lòng Phúc Kiến

Hạ Môn - Viên ngọc xanh trong lòng Phúc Kiến

Đoàn phóng viên báo chí và KOL Việt Nam đã tới thăm thành phố Hạ Môn cùng nhiều địa điểm nổi tiếng tại đây.
Hai khách sạn Việt Nam vào top thế giới Tripadvisor 2026

Hai khách sạn Việt Nam vào top thế giới Tripadvisor 2026

Việt Nam có hai khách sạn nằm trong danh sách khách sạn tốt nhất thế giới của Tripadvisor 2026, gồm La Siesta Hoi An và La Sinfonía del Rey Hotel.
Đà Nẵng làm mới du lịch làng nghề

Đà Nẵng làm mới du lịch làng nghề

Sau sáp nhập Quảng Nam-Đà Nẵng, du lịch làng nghề mở ra dư địa mới, giúp thành phố đa dạng sản phẩm và giữ chân du khách.
Nhóm nhạc flamenco từng hai lần đoạt Grammy Latin biểu diễn tại Huế và Hà Nội

Nhóm nhạc flamenco từng hai lần đoạt Grammy Latin biểu diễn tại Huế và Hà Nội

Đại sứ quán Tây Ban Nha sẽ giới thiệu tới công chúng Việt Nam nhóm nhạc flamenco nổi tiếng Las Migas qua hai chương trình biểu diễn tại Huế và Hà Nội.
'Nhà văn hiện đại': Công trình phê bình văn học kinh điển trở lại với bạn đọc hôm nay

'Nhà văn hiện đại': Công trình phê bình văn học kinh điển trở lại với bạn đọc hôm nay

Bộ sách “Nhà văn hiện đại” của Vũ Ngọc Phan là một trong những công trình phê bình, khảo cứu văn học tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XX.
Triển lãm ảnh 'Giao điểm Việt Nam' trong khuôn khổ Festival Huế 2026

Triển lãm ảnh 'Giao điểm Việt Nam' trong khuôn khổ Festival Huế 2026

Sau khi ra mắt tại Hà Nội và Đà Nẵng, triển lãm ảnh "Giao điểm Việt Nam" tiếp tục được giới thiệu tới công chúng Huế từ ngày 13/6 đến 15/7.
Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Không viết về đất nước bằng những điều lớn lao, những người trẻ trong ‘Dáng hình Việt qua giao lộ thời gian’ bắt đầu từ những trải nghiệm rất riêng...
Nhóm nhạc Pháp Ojos lưu diễn tại Việt Nam, góp mặt tại Festival Huế 2026

Nhóm nhạc Pháp Ojos lưu diễn tại Việt Nam, góp mặt tại Festival Huế 2026

Viện Pháp tại Việt Nam giới thiệu nhóm nhạc Ojos tham gia biểu diễn tại Festival Huế 2026 trước khi tiếp tục chuyến lưu diễn qua nhiều thành phố của Việt Nam.
Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển kết nối tuổi thơ qua điện ảnh

Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển kết nối tuổi thơ qua điện ảnh

Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển là món quà tinh thần ý nghĩa dành cho các em nhỏ, minh chứng sống động cho mối quan hệ hợp tác văn hóa.
Hà Nội khởi động chương trình phát triển thủ công đương đại từ di sản làng nghề

Hà Nội khởi động chương trình phát triển thủ công đương đại từ di sản làng nghề

Hà Nội vừa chính thức khởi động Chương trình phát triển thủ công đương đại trên nền tảng di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Lan tỏa giá trị văn hóa Việt tại Nhật Bản

Lan tỏa giá trị văn hóa Việt tại Nhật Bản

Chương trình ‘Hương sắc Việt Nam’ tại Higashi Osaka góp phần quảng bá văn hóa Việt, thúc đẩy giao lưu nhân dân Việt Nam-Nhật Bản.
Gìn giữ kho báu sống của Việt Nam

Gìn giữ kho báu sống của Việt Nam

Việc UNESCO công nhận Phong Nha - Kẻ Bàng là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới thứ 12 của Việt Nam là dịp để nhìn lại một tài sản đặc biệt mà Việt Nam ...
Võ cổ truyền và năng lực kể chuyện quốc gia

Võ cổ truyền và năng lực kể chuyện quốc gia

Trong bối cảnh các quốc gia ngày càng chú trọng phát huy sức mạnh mềm, võ cổ truyền Việt Nam đang mở ra tiềm năng trở thành một “đại sứ văn hóa” đặc biệt.
Con đường lụa Thái: Khi di sản hoàng gia trở thành 'sứ giả' ngoại giao văn hóa

Con đường lụa Thái: Khi di sản hoàng gia trở thành 'sứ giả' ngoại giao văn hóa

Tối 6/6, tại Hội trường Hải quân Hoàng gia Thái Lan, sự kiện “Con đường lụa Thái vươn ra thế giới lần thứ 15” chính thức khai mạc.
Không gian đa sắc màu trong Ngày hội Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài tại châu Âu

Không gian đa sắc màu trong Ngày hội Văn hóa - Ẩm thực - Áo dài tại châu Âu

Nhiều hoạt động giao lưu, quảng bá văn hóa đặc sắc đã được tổ chức, thu hút sự quan tâm của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, người dân sở tại Czech.
Phiên bản di động