Món ăn nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ

GS. Günay Kut
Ashure, Zerde, Halva… là tên gọi một số món ăn nghi lễ vốn chiếm một vị trí đặc biệt trong văn hóa Thổ Nhĩ kỳ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Là một phần trong văn hóa của Thổ Nhĩ Kỳ, người thân, bạn bè, hàng xóm sẽ luôn ở bên nhau trong những ngày vui buồn. Truyền thống này vẫn đang được tiếp tục, mặc dù không loại bỏ hết được nỗi đau nhưng việc đó giúp xoa dịu tâm hồn chúng ta.

Người Thổ Nhĩ Kỳ gọi những bữa ăn và món tráng miệng theo truyền thống được phục vụ vào những ngày vui buồn này là “món ăn nghi lễ”. Trong số những món ăn này, Ashure (bánh pudding của Noah) và Halva có những câu chuyện độc đáo riêng, còn Zerde (một loại bánh pudding ngọt làm từ gạo có màu vàng với nghệ tây) được phục vụ sau cơm thập cẩm trong đám cưới là món độc đáo nhất.

Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)
Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)

Ashure và Zerde chiếm vị trí đặc biệt trong số các món ăn nghi lễ trong văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ. Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. Theo truyền thuyết, sau trận lụt, hầu như không còn thức ăn nào trên con tàu Noah. Tất cả lương thực còn lại đều đã được nấu chín và họ tổ chức lễ kết thúc trận lụt.

Ngoài ra, Ashure còn gắn liền với những câu chuyện liên quan đến Adam và Eva. Ashure được nấu từ ngày 10 đến ngày 20 của tháng Muharram theo lịch Arab và phân phát cho hàng xóm. Người ta nói rằng ngày này có liên quan đến trận Karbala.

Ashure chủ yếu được sản xuất và phân phối từ nhà bếp của cung điện. Người ta tin rằng việc phân phối Ashure theo cách này sẽ mang lại sự thịnh vượng.

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ. (Nguồn: turkishfoodchef.com)
Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: Turkish Food Chef)

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ giống như Ashure. Bất cứ khi nào có đám cưới, sau khi phục vụ cơm thập cẩm là món tráng miệng Zerde.

Có một lý do đặc biệt để Zerde được phục vụ trong các bữa tiệc. Trong nghệ tây có chứa một chất dễ chịu, thư giãn, giúp ngăn chặn bất kỳ cuộc cãi vã và bất đồng nào có thể xảy ra trong những cuộc tụ họp như vậy. Đó là lý do tại sao người ta gọi nghệ tây là “Nasreddin Hodja của các loại thảo mộc”. Nasreddin Hodja (1208-1285) khiến mọi người cười bất cứ nơi nào ông đến và nghệ tây cũng như vậy!

Những bữa tiệc tổ chức trong lễ cắt bao quy đầu của con trai các Quốc vương hoặc lễ cưới của con gái và chị em gái của Quốc vương là những ví dụ đáng chú ý và thú vị nhất về các bữa ăn nghi lễ trong thời kỳ Ottoman. Trong những bữa tiệc này, món ăn phục vụ công chúng được gọi là “cướp bát”. Nói chung, thịt, cơm thập cẩm và Zerde được phục vụ để cướp bát.

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác.
Đối với người Thổ Nhĩ Kỳ, Halva chiếm vị trí đặc biệt hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. (Nguồn: Turkish Foodie)

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. Trong thời kỳ Ottoman, có những cuộc tụ họp được gọi là “cuộc trò chuyện halva”, nơi mọi người đến với nhau, ăn uống và giải trí bằng các buổi biểu diễn. Những cuộc tụ họp Halva này không chỉ được tổ chức giữa những người thuộc các tầng lớp và ngành nghề khác nhau mà còn được tổ chức trong cung điện vào thế kỷ XVIII trong kỷ nguyên hoa Tulip. Mặt khác, những cuộc tụ họp này được tổ chức vào thời Nevşehirli Damat Ibrahim Pasha (1666-1730) đã khá nổi tiếng.

Một số bài thơ của các nhà thơ nổi tiếng như Nedim đã được viết nhân dịp tụ họp Halva. Halva là món ăn cuối cùng được phục vụ trong những buổi họp mặt thường được tổ chức vào những đêm lễ hội. Các ban nhạc Thổ Nhĩ Kỳ nhỏ, diễn viên hài và người dẫn chuyện có mặt tại những buổi tụ tập công phu này biểu diễn phục vụ khán giả. Bữa tối muộn được phục vụ trước lễ Halva, sau đó là cà phê.

Halva cũng có một chức năng đặc biệt trong văn hóa Ottoman và Thổ Nhĩ Kỳ. Halva được làm tại các nhà tang lễ và phân phát cho linh hồn người đã khuất trước khi họ được chôn cất. Có thể nói rằng truyền thống này được kế thừa từ các nghi lễ yug (tang lễ) được tổ chức ở người Thổ Nhĩ Kỳ cổ đại.


* Bài viết được đăng với sự cho phép từ Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ tại Hà Nội và Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ.

Diễn ra từ ngày 21-27/5, Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ giới thiệu nền văn hóa ẩm thực phong phú của Thổ Nhĩ Kỳ tới đông đảo khán giả trong và ngoài nước thông qua các cơ quan đại diện của Thổ Nhĩ Kỳ.

Để biết thêm thông tin, vui lòng xem tại địa chỉ: turkishcuisineweek.com.

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Thổ Nhĩ Kỳ là một quốc gia có nền lịch sử lâu đời và nền văn hóa chứa đựng nhiều điều thú vị, đặc biệt ...

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Được bao bọc bởi một bên là dãy Trường Sơn hùng vĩ, một bên là biển cả bao la, miền Trung sở hữu nguồn nguyên ...

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Phở là một trong những món ăn tiêu biểu nhất của Việt Nam, được lựa chọn để làm đại diện cho Việt Nam trên bản ...

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Ngay từ khi định cư tại New York vào năm 2018, chàng trai Trần Đức Lâm thuộc thế hệ Zen Z đã nung nấu ý ...

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Nhắc đến Hà Nội, không thể không nói đến ẩm thực. Nơi đây đã ghi dấu ấn trong lòng bao du khách bởi những món ...

Đọc thêm

Tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 8/10/2026: Ma Kết tài chính dồi dào

Tử vi 12 cung hoàng đạo ngày 8/10/2026: Ma Kết tài chính dồi dào

Tử vi hôm nay 8/10/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 8/10/2026: Tuổi Mùi tài lộc vượng phát

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 8/10/2026: Tuổi Mùi tài lộc vượng phát

Xem tử vi 8/10 - tử vi 12 con giáp hôm nay 8/10/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 8/10/2026, Lịch vạn niên ngày 8 tháng 10 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 8/10/2026, Lịch vạn niên ngày 8 tháng 10 năm 2026

Lịch âm 8/10. Lịch âm hôm nay 8/10/2026? Âm lịch hôm nay 8/10. Lịch vạn niên 8/10/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Giá vàng hôm nay 8/10/2026 tiếp tục 'đi lùi', khả năng quay về 4.000 USD; vàng Nga chuyển hướng sang châu Á

Giá vàng hôm nay 8/10/2026 tiếp tục 'đi lùi', khả năng quay về 4.000 USD; vàng Nga chuyển hướng sang châu Á

Giá vàng hôm nay 8/10/2026 tiếp tục 'đi lùi', khả năng quay về 4.000 USD; vàng Nga chuyển hướng sang châu Á...
JICA xác định 4 trụ cột hợp tác đồng hành cùng Việt Nam hướng tới mô hình tăng trưởng mới

JICA xác định 4 trụ cột hợp tác đồng hành cùng Việt Nam hướng tới mô hình tăng trưởng mới

JICA tổ chức họp báo về kết quả hoạt động của các dự án ODA Nhật Bản thời gian qua và công bố các lĩnh vực hợp tác ưu tiên ...
Hơn 160 doanh nghiệp tham gia Hội chợ kết nối giao thương và quảng bá sản phẩm Việt Nam - Campuchia 2026

Hơn 160 doanh nghiệp tham gia Hội chợ kết nối giao thương và quảng bá sản phẩm Việt Nam - Campuchia 2026

Hội chợ kết nối giao thương và quảng bá sản phẩm Việt Nam - Campuchia 2026 sẽ diễn ra từ ngày 14-17/10 tại Campuchia.
Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trở thành khu du lịch cấp thành phố

Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam trở thành khu du lịch cấp thành phố

UBND thành phố Hà Nội vừa công nhận Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam là khu du lịch cấp thành phố, ghi nhận những giá trị nổi bật.
Tăng sức cạnh tranh, nâng chất lượng du lịch Việt

Tăng sức cạnh tranh, nâng chất lượng du lịch Việt

Hiệp hội Du lịch Việt Nam xây dựng Chương trình hành động giai đoạn 2026–2030 nhằm triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị.
Bí kíp để du lịch Việt Nam 'níu chân khách': Tiếp cận đồng bộ, phối hợp chặt chẽ

Bí kíp để du lịch Việt Nam 'níu chân khách': Tiếp cận đồng bộ, phối hợp chặt chẽ

Ngành du lịch Việt Nam vẫn cần duy trì cách tiếp cận đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra.
Thành cổ Acre ở Israel trở thành không gian của nghệ thuật đương đại

Thành cổ Acre ở Israel trở thành không gian của nghệ thuật đương đại

Thành cổ Acre những ngày qua trở nên sôi động khi hàng trăm nghệ sĩ quốc tế và Israel mang đến các loại hình nghệ thuật trình diễn.
Kinh tế Morocco: Doanh thu du lịch đạt hơn 8,8 tỷ Euro, xuất khẩu nông sản sang EU đạt 2,66 tỷ Euro

Kinh tế Morocco: Doanh thu du lịch đạt hơn 8,8 tỷ Euro, xuất khẩu nông sản sang EU đạt 2,66 tỷ Euro

Dưới đây là một số nét nổi bật của nền kinh tế Morocco trong các lĩnh vực du lịch và xuất khẩu.
Hà Nội nối dài chuỗi vinh danh tại Giải thưởng Du lịch thế giới 2026

Hà Nội nối dài chuỗi vinh danh tại Giải thưởng Du lịch thế giới 2026

Hà Nội giành hai giải thưởng tại World Travel Awards 2026, trong đó có lần thứ năm liên tiếp được vinh danh là điểm đến nghỉ ngắn ngày hàng đầu châu Á.
Điện ảnh Việt Nam mở rộng hiện diện tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Điện ảnh Việt Nam mở rộng hiện diện tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Điện ảnh Việt Nam góp mặt với 5 tác phẩm, được lựa chọn ở 4 hạng mục tại Liên hoan phim quốc tế Busan (BIFF) lần thứ 31 diễn ra từ ngày 6-15/10 tại Hàn ...
‘Bản lĩnh CEO’: Câu chuyện từ khủng hoảng đến thương vụ 1,65 tỷ USD

‘Bản lĩnh CEO’: Câu chuyện từ khủng hoảng đến thương vụ 1,65 tỷ USD

Cuốn sách ‘Bản lĩnh CEO’ của tác giả Ben Horowitz tập trung vào những bài toán nan giải mà người đứng đầu phải trực tiếp đối diện trong quá trình điều hành.
Hà Nội qua những khuôn mặt và ký ức

Hà Nội qua những khuôn mặt và ký ức

Từ những trang viết, Hà Nội hiện lên với nhiều diện mạo được lưu giữ trong ký ức, nếp sống và tình cảm của nhiều thế hệ người dân.
Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội mở đường cho những kết nối mới

Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội mở đường cho những kết nối mới

Những cuộc gặp gỡ giữa các nền văn hóa được tạo nên từ Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai sẽ tiếp tục được duy trì và phát triển.
Đạo diễn Thụy Điển và cơ duyên Việt Nam

Đạo diễn Thụy Điển và cơ duyên Việt Nam

Hơn nửa thế kỷ sau những chuyến đi của nhà văn Thụy Điển Sara Lidman tới Việt Nam, câu chuyện ấy trở lại trên màn ảnh qua góc nhìn của đạo diễn Gunilla Bresky.
Bạn bè quốc tế ấn tượng với Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai

Bạn bè quốc tế ấn tượng với Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai

Lễ hội Văn hóa thế giới lần thứ hai không chỉ là nơi tôn vinh nét đẹp muôn màu bốn phương, mà còn ghi dấu những ấn tượng đẹp trong lòng du khách quốc tế.
Đánh thức những dấu tích lịch sử về hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng

Đánh thức những dấu tích lịch sử về hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng

Phát hiện mới về khảo cổ đang mở thêm những lớp tư liệu về một không gian lịch sử nằm dưới chân Hải Vân, trong hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng.
Xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 700 năm ngày sinh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh

Xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 700 năm ngày sinh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh

TP. Hải Phòng đang triển khai xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO cùng kỷ niệm 700 năm ngày sinh Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh (1330-2030).
Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Công nghệ số trong bảo tồn di sản: ‘Bảo hiểm’ cho ký ức

Di sản văn hóa có thể biến mất bất cứ lúc nào và công nghệ số đang dần trở thành một lớp bảo vệ mới cho những lớp ký ức ấy.
Hà Nội phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hà Nội phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

UBND TP. Hà Nội tổ chức Lễ phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.
Để ngoại giao di sản đánh thức nguồn lực văn hóa phát triển

Để ngoại giao di sản đánh thức nguồn lực văn hóa phát triển

Để ngoại giao di sản tạo ra hợp tác thực chất, Việt Nam cần chuyển từ tư duy tổ chức hoạt động quảng bá đơn lẻ sang xây dựng cơ chế hợp tác dài hạn.
Sân khấu Việt Nam đến Paris bằng những cuộc gặp gỡ văn hóa

Sân khấu Việt Nam đến Paris bằng những cuộc gặp gỡ văn hóa

Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp giới thiệu tới công chúng Pháp và bạn bè quốc tế nhiều loại hình nghệ thuật biểu diễn của Việt Nam.
Phiên bản di động