Món ăn nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ

GS. Günay Kut
Ashure, Zerde, Halva… là tên gọi một số món ăn nghi lễ vốn chiếm một vị trí đặc biệt trong văn hóa Thổ Nhĩ kỳ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Là một phần trong văn hóa của Thổ Nhĩ Kỳ, người thân, bạn bè, hàng xóm sẽ luôn ở bên nhau trong những ngày vui buồn. Truyền thống này vẫn đang được tiếp tục, mặc dù không loại bỏ hết được nỗi đau nhưng việc đó giúp xoa dịu tâm hồn chúng ta.

Người Thổ Nhĩ Kỳ gọi những bữa ăn và món tráng miệng theo truyền thống được phục vụ vào những ngày vui buồn này là “món ăn nghi lễ”. Trong số những món ăn này, Ashure (bánh pudding của Noah) và Halva có những câu chuyện độc đáo riêng, còn Zerde (một loại bánh pudding ngọt làm từ gạo có màu vàng với nghệ tây) được phục vụ sau cơm thập cẩm trong đám cưới là món độc đáo nhất.

Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)
Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. (Nguồn: Bodrum)

Ashure và Zerde chiếm vị trí đặc biệt trong số các món ăn nghi lễ trong văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ. Ashure không chỉ có ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn liền với truyền thuyết về Noah và trận Đại hồng thủy. Theo truyền thuyết, sau trận lụt, hầu như không còn thức ăn nào trên con tàu Noah. Tất cả lương thực còn lại đều đã được nấu chín và họ tổ chức lễ kết thúc trận lụt.

Ngoài ra, Ashure còn gắn liền với những câu chuyện liên quan đến Adam và Eva. Ashure được nấu từ ngày 10 đến ngày 20 của tháng Muharram theo lịch Arab và phân phát cho hàng xóm. Người ta nói rằng ngày này có liên quan đến trận Karbala.

Ashure chủ yếu được sản xuất và phân phối từ nhà bếp của cung điện. Người ta tin rằng việc phân phối Ashure theo cách này sẽ mang lại sự thịnh vượng.

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ. (Nguồn: turkishfoodchef.com)
Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ trong ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: Turkish Food Chef)

Zerde là một trong những món tráng miệng mang tính nghi lễ giống như Ashure. Bất cứ khi nào có đám cưới, sau khi phục vụ cơm thập cẩm là món tráng miệng Zerde.

Có một lý do đặc biệt để Zerde được phục vụ trong các bữa tiệc. Trong nghệ tây có chứa một chất dễ chịu, thư giãn, giúp ngăn chặn bất kỳ cuộc cãi vã và bất đồng nào có thể xảy ra trong những cuộc tụ họp như vậy. Đó là lý do tại sao người ta gọi nghệ tây là “Nasreddin Hodja của các loại thảo mộc”. Nasreddin Hodja (1208-1285) khiến mọi người cười bất cứ nơi nào ông đến và nghệ tây cũng như vậy!

Những bữa tiệc tổ chức trong lễ cắt bao quy đầu của con trai các Quốc vương hoặc lễ cưới của con gái và chị em gái của Quốc vương là những ví dụ đáng chú ý và thú vị nhất về các bữa ăn nghi lễ trong thời kỳ Ottoman. Trong những bữa tiệc này, món ăn phục vụ công chúng được gọi là “cướp bát”. Nói chung, thịt, cơm thập cẩm và Zerde được phục vụ để cướp bát.

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác.
Đối với người Thổ Nhĩ Kỳ, Halva chiếm vị trí đặc biệt hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. (Nguồn: Turkish Foodie)

Halva chiếm vị trí đặc biệt trong lòng người Thổ Nhĩ Kỳ hơn bất kỳ món tráng miệng nào khác. Trong thời kỳ Ottoman, có những cuộc tụ họp được gọi là “cuộc trò chuyện halva”, nơi mọi người đến với nhau, ăn uống và giải trí bằng các buổi biểu diễn. Những cuộc tụ họp Halva này không chỉ được tổ chức giữa những người thuộc các tầng lớp và ngành nghề khác nhau mà còn được tổ chức trong cung điện vào thế kỷ XVIII trong kỷ nguyên hoa Tulip. Mặt khác, những cuộc tụ họp này được tổ chức vào thời Nevşehirli Damat Ibrahim Pasha (1666-1730) đã khá nổi tiếng.

Một số bài thơ của các nhà thơ nổi tiếng như Nedim đã được viết nhân dịp tụ họp Halva. Halva là món ăn cuối cùng được phục vụ trong những buổi họp mặt thường được tổ chức vào những đêm lễ hội. Các ban nhạc Thổ Nhĩ Kỳ nhỏ, diễn viên hài và người dẫn chuyện có mặt tại những buổi tụ tập công phu này biểu diễn phục vụ khán giả. Bữa tối muộn được phục vụ trước lễ Halva, sau đó là cà phê.

Halva cũng có một chức năng đặc biệt trong văn hóa Ottoman và Thổ Nhĩ Kỳ. Halva được làm tại các nhà tang lễ và phân phát cho linh hồn người đã khuất trước khi họ được chôn cất. Có thể nói rằng truyền thống này được kế thừa từ các nghi lễ yug (tang lễ) được tổ chức ở người Thổ Nhĩ Kỳ cổ đại.


* Bài viết được đăng với sự cho phép từ Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ tại Hà Nội và Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ.

Diễn ra từ ngày 21-27/5, Tuần lễ ẩm thực Thổ Nhĩ Kỳ giới thiệu nền văn hóa ẩm thực phong phú của Thổ Nhĩ Kỳ tới đông đảo khán giả trong và ngoài nước thông qua các cơ quan đại diện của Thổ Nhĩ Kỳ.

Để biết thêm thông tin, vui lòng xem tại địa chỉ: turkishcuisineweek.com.

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Những lễ hội độc đáo ở Thổ Nhĩ Kỳ không thể bỏ lỡ trong năm 2024

Thổ Nhĩ Kỳ là một quốc gia có nền lịch sử lâu đời và nền văn hóa chứa đựng nhiều điều thú vị, đặc biệt ...

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Ẩm thực miền Trung: Khám phá món ăn phong phú và đậm đà hương vị

Được bao bọc bởi một bên là dãy Trường Sơn hùng vĩ, một bên là biển cả bao la, miền Trung sở hữu nguồn nguyên ...

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Đại sứ quán Việt Nam tại Czech quảng bá món Phở trong Lễ hội ẩm thực ASEAN 2024

Phở là một trong những món ăn tiêu biểu nhất của Việt Nam, được lựa chọn để làm đại diện cho Việt Nam trên bản ...

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Nhà hàng ấn tượng của chàng trai gốc phố cổ Hà Nội trên đất Mỹ

Ngay từ khi định cư tại New York vào năm 2018, chàng trai Trần Đức Lâm thuộc thế hệ Zen Z đã nung nấu ý ...

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Ẩm thực Hà thành: Thổn thức với những món quà mộc mạc, dân dã

Nhắc đến Hà Nội, không thể không nói đến ẩm thực. Nơi đây đã ghi dấu ấn trong lòng bao du khách bởi những món ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 27/2/2026 'không sốt', vàng thế giới neo cao khi rủi ro gia tăng; chuyên gia nói về khả năng rơi xuống 4.380 USD?

Giá vàng hôm nay 27/2/2026 'không sốt', vàng thế giới neo cao khi rủi ro gia tăng; chuyên gia nói về khả năng rơi xuống 4.380 USD?

Giá vàng hôm nay 27/2/2026 'không sốt', thế giới duy trì ở mức cao khi rủi ro gia tăng; chuyên gia dự báo vàng thế giới giảm xuống 4.380 USD?
Dự thảo Nghị định quy định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam

Dự thảo Nghị định quy định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam

Bộ Ngoại giao xin ý kiến dự thảo Nghị định quy định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ...
Lễ ra mắt logo kỷ niệm 5 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Đối thoại ASEAN-Anh tại Jakarta

Lễ ra mắt logo kỷ niệm 5 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Đối thoại ASEAN-Anh tại Jakarta

Phái đoàn Việt Nam tại ASEAN phối hợp với Phái đoàn Vương quốc Anh tổ chức Lễ ra mắt logo kỷ niệm 5 năm thiết lập Quan hệ Đối tác ...
Trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho Tổng lãnh sự mới của Hàn Quốc tại TP. Hồ Chí Minh

Trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho Tổng lãnh sự mới của Hàn Quốc tại TP. Hồ Chí Minh

Ngày 26/2, Cục trưởng Cục Lãnh sự Doãn Hoàng Minh đã trao Giấy Chấp nhận lãnh sự cho ông Jung Jungtae, Tổng lãnh sự mới của Hàn Quốc tại TP. ...
Nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả bệnh vẩy nến tại Việt Nam

Nâng cao chất lượng chăm sóc và thúc đẩy tiếp cận điều trị sớm, hiệu quả bệnh vẩy nến tại Việt Nam

Johnson & Johnson Việt Nam mở rộng hợp tác với Bệnh viện Da liễu Trung ương và Bệnh viện Da liễu TP. Hồ Chí Minh nhằm nâng cao chất lượng ...
Liên quan tới tỷ phú Jeffrey Epstein, cựu Chủ tịch Đại học Harvard buộc phải rời bục giảng

Liên quan tới tỷ phú Jeffrey Epstein, cựu Chủ tịch Đại học Harvard buộc phải rời bục giảng

Đại học Harvard vừa xác nhận cựu Chủ tịch Lawrence H. Summers sẽ chính thức rời bục giảng, khép lại một hành trình đầy thăng trầm tại ngôi trường danh ...
Hàn Quốc nới lỏng điều kiện cấp visa cho công dân Việt Nam nhằm kích cầu du lịch quốc tế

Hàn Quốc nới lỏng điều kiện cấp visa cho công dân Việt Nam nhằm kích cầu du lịch quốc tế

Ngày 25/2, Chính phủ Hàn Quốc công bố hàng loạt biện pháp nhằm tăng cường thu hút khách du lịch quốc tế.
“Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026: Tôn vinh sắc màu văn hóa 54 dân tộc anh em

“Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026: Tôn vinh sắc màu văn hóa 54 dân tộc anh em

Từ ngày 27/2 đến 1/3, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ diễn ra sự kiện “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026.
Huế lọt bảng xếp hạng 25 điểm đến trăng mật lãng mạn hàng đầu thế giới năm 2026

Huế lọt bảng xếp hạng 25 điểm đến trăng mật lãng mạn hàng đầu thế giới năm 2026

TP. Huế xếp ở vị trí thứ 6 trong bảng xếp hạng 25 điểm đến trăng mật lãng mạn nhất thế giới tại Giải thưởng Travelers’ Choice Best of the Best Destinations.
Sức hút từ Ai Cập: Du khách đổ về thành phố Aswan chiêm ngưỡng sông Nile và khám phá di tích cổ đại

Sức hút từ Ai Cập: Du khách đổ về thành phố Aswan chiêm ngưỡng sông Nile và khám phá di tích cổ đại

Nhờ khí hậu mùa đông ôn hòa, thành phố Aswan ở miền Nam Ai Cập, nơi thượng nguồn sông Nile đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của các hoạt động du lịch.
Du lịch cả nước đón tin vui dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 với hơn 14 triệu lượt khách

Du lịch cả nước đón tin vui dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 với hơn 14 triệu lượt khách

Trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ngành du lịch cả nước đã đón và phục vụ khoảng 14 triệu lượt khách, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025.
Hà Nội đón 1,34 triệu lượt khách dịp Tết Bính Ngọ 2026

Hà Nội đón 1,34 triệu lượt khách dịp Tết Bính Ngọ 2026

Trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Hà Nội ước đón khoảng 1,34 triệu lượt khách du lịch.
Rộn ràng nhịp vó phương Đông

Rộn ràng nhịp vó phương Đông

Mỗi độ Xuân về, hình ảnh con ngựa trở lại trong ký ức văn hóa phương Đông như biểu tượng của sự vận động, bền bỉ và khát vọng vươn xa.
Bộ sách 'Vui học tiếng Việt': Thêm một nhịp cầu gìn giữ tiếng mẹ đẻ nơi xa xứ

Bộ sách 'Vui học tiếng Việt': Thêm một nhịp cầu gìn giữ tiếng mẹ đẻ nơi xa xứ

Bộ sách Vui học tiếng Việt – tài liệu học tập mới hướng tới trẻ em và người học tiếng Việt ở nước ngoài, góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa Việt Nam.
Thưởng thức 11 tác phẩm điện ảnh Pháp chiếu miễn phí dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thưởng thức 11 tác phẩm điện ảnh Pháp chiếu miễn phí dịp Tết Bính Ngọ 2026

Chương trình chiếu phim Tết 2026 nhằm mang điện ảnh Pháp đến gần hơn với khán giả Việt thông qua hình thức xem phim trực tuyến.
Thiền sư Ajahn Brahm và lời hứa quay lại Việt Nam

Thiền sư Ajahn Brahm và lời hứa quay lại Việt Nam

“Đây là những đứa con của tôi”, thiền sư Ajahn Brahm nói như vậy tại đường sách TP. Hồ Chí Minh chiều 4/2, khiến cả khán đài lặng đi trong một khoảnh khắc.
Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Nghị quyết 80 và vị thế mới của văn hóa

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới là dấu mốc tư duy có ý nghĩa đặc biệt.
Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Lần đầu tiên vũ kịch nổi tiếng 'Khổng Tước' của nghệ sĩ Dương Lệ Bình đến Việt Nam

Nghệ sĩ múa nổi tiếng Dương Lệ Bình bày tỏ niềm hạnh phúc khi được đưa vũ kịch “Khổng Tước” đến với khán giả Việt Nam, khẳng định đây là một mối lương duyên.
Gìn giữ di sản lễ hội bằng sự tự trọng văn hóa

Gìn giữ di sản lễ hội bằng sự tự trọng văn hóa

Xuân về, người Việt lại tìm về các lễ hội như một cách nối dài mạch nguồn văn hóa dân tộc...
Hội Lim chính thức được vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Hội Lim chính thức được vinh danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lễ hội truyền thống Hội Lim sẽ đón nhận Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào sáng 28/2 trong khuôn khổ Lễ hội Lim Xuân Bính Ngọ 2026.
Trang trọng Lễ dâng hương khai Xuân Bính Ngọ 2026 tại Hoàng thành Thăng Long

Trang trọng Lễ dâng hương khai Xuân Bính Ngọ 2026 tại Hoàng thành Thăng Long

Sáng 25/2 (ngày 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại Hoàng thành Thăng Long trọng tổ chức Lễ dâng hương khai Xuân Bính Ngọ 2026.
Người Bedouin và vó ngựa sinh tồn trên sa mạc

Người Bedouin và vó ngựa sinh tồn trên sa mạc

Giữa sa mạc Arab, nơi ban ngày cát nóng như than hồng và ban đêm gió lạnh cắt da, người Bedouin đã sống hàng nghìn năm theo một nhịp điệu rất riêng.
Lễ hội Du lịch chùa Hương 2026 chính thức khai hội, đón hàng chục nghìn du khách

Lễ hội Du lịch chùa Hương 2026 chính thức khai hội, đón hàng chục nghìn du khách

Với hàng chục nghìn du khách đội mưa dự khai hội, Lễ hội Du lịch Chùa Hương năm nay ghi dấu ấn bằng nhiều giải pháp đổi mới trong quản lý.
Làng nghề Hà Nội: Từ 'di sản sống' đến nguồn lực của sức mạnh mềm quốc gia

Làng nghề Hà Nội: Từ 'di sản sống' đến nguồn lực của sức mạnh mềm quốc gia

Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề, trong đó 331 làng nghề, nghề truyền thống và làng nghề truyền thống được công nhận theo tiêu chí của Nghị định 52/2018/NĐ-CP. ...
Phiên bản di động