Một lần đi đưa công hàm cho Ủy ban Quốc tế

Hoàng Khánh (*)
Giữa Sài Gòn năm 1973, chuyến đi trao công hàm giữa vòng vây địch trở thành ký ức không quên của một sĩ quan Đoàn B - lát cắt sống động về ngoại giao thời chiến trong lòng địch.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Họp báo tuyên bố sáu điểm của CPCMLTCHMNVN, Trại Davis, Tân Sơn Nhất, ngày 23/3/1974. (Ảnh tư liệu)
Họp báo tuyên bố sáu điểm của CPCMLTCHMNVN, Trại Davis, Tân Sơn Nhất, ngày 23/3/1974. (Ảnh tư liệu)

Cuối năm 1973, tình hình chiến sự trên toàn miền Nam Việt Nam hết sức căng thẳng. Mỹ ngụy đã quyết xé bỏ Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (Hiệp định Paris).

Ngày 15/10/1973, Bộ chỉ huy các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam phải ra một mệnh lệnh về quyền tự vệ và đánh trả của Quân giải phóng đối với những cuộc hành quân lấn chiếm vùng giải phóng của quân ngụy Sài Gòn. Trong mệnh lệnh ghi rõ nội dung: “Không chỉ trừng trị tại nơi vi phạm mà sẽ giáng trả ngay tại căn cứ xuất phát”.

Lá cờ đỏ giữa vòng vây

Thực hiện mệnh lệnh đó, Quân giải phóng liên tiếp đánh đòn hiểm vào sân bay Biên Hòa và đốt cháy kho xăng Nhà Bè. Hôm họp báo tại trại David, một nhà báo nước ngoài đã thân mật chia sẻ với trung tá Phùng Ngọc Bảo - sĩ quan tổ quân sự của Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (CPCMLTCHMNVN - Đoàn B): “Đòn trừng phạt của các ngài thật “xuya”. Bên kia (phía Mỹ ngụy) họ đau lắm đó!”.

Sáng hôm sau, anh Trần Quốc Xả (Ba Xả) tổ trưởng tổ sĩ quan liên lạc phân công tôi đi đưa một công hàm của ta phản đối phía đối phương đã vi phạm nghiêm trọng Hiệp định Paris cho Ủy ban Quốc tế kiểm soát, giám sát thi hành Hiệp định ở Việt Nam, có trụ sở trong nội thành. Anh còn dặn dò: “Hết sức tỉnh táo, cảnh giác nhé!”. Tôi chuẩn bị rất nhanh, mặc bộ quân phục và kiểm tra lại khẩu súng K59 đã đủ đạn…

Một lần đi đưa công hàm cho Ủy ban Quốc tế
Tác giả tại sân bay Tân Sơn Nhất, tháng 12/1973.

Cùng đi với tôi có đồng chí Lê Khai thiếu uý, sĩ quan phiên dịch. Hai anh em đi ra phía gần cổng đó là nhà của Ban chỉ huy trung đội vệ binh. Anh Mười Tài, chính trị viên của trung đội thấy hai đứa tôi liền gọi vào uống nước trà, hút thuốc. Anh đi bộ đội từ thời chống Pháp, quê Nam Bộ, mái tóc hoa râm cắt cua làm cho vầng trán thêm cao. Anh rót nước trà từ chiếc ca và bình tông inox của Mỹ úp ngược ra mấy chiếc bát sắt tráng men, tay vê cuộn một điếu thuốc rê như loa kèn và hút… Giọng anh trầm nhẹ, dễ nghe: “Uống nước đi hai đứa”. Tôi và Lê Khai ngồi vào chiếc ghế đóng bằng vỏ thùng đạn Mỹ. Nhấp ngụm trà Blao chát ngọt, chúng tôi hướng về phía cổng chờ xe của “Quân cảnh” ngụy đến đón.

Khoảng 10 giờ, có hai chiếc xe Jeep lùn đến cổng. Trên mỗi chiếc xe đều có bốn người, họ mặc quân phục màu sáng, chiếc mũ đội đầu có hai chữ “QC” to tướng. Đó là chữ viết tắt “Quân cảnh”, có nghĩa “Cảnh sát quân đội” ngụy.

Tôi và Lê Khai vào ngồi chiếc xe Ford màu đen của Mỹ, có một nhân viên an ninh quân đội ngụy đeo tên “Hoàng” ngồi bên người lái xe. Anh lái xe này cũng là nhân viên của cơ quan an ninh ngụy.

Chiếc xe Jeep đi trước có bốn người: một lái xe, người ngồi bên lái xe mang súng ngắn, hai người ngồi sau có một người đeo máy thông tin PRC25 và một người cầm lăm lăm trong tay khẩu tiểu liên cực nhanh AR15. Xe sau, lái xe không cầm vũ khí, còn ba người đều mang AR15. Tính lướt nhanh về lực lượng đối phương có 10 người, còn chúng tôi chỉ có hai người với hai khẩu súng ngắn K59 cùng cơ số đạn là 20 viên mỗi khẩu. Tuy vậy, chúng tôi rất ung dung, đĩnh đạc, vẻ mặt rất tự nhiên.

Hoàng - nhân viên an ninh quân đội ngụy tỏ vẻ trịnh trọng nói: “Mấy ông đi công cán mà ngang với tổng thống Thiệu. Một xe quân cảnh đi trước dẫn đường, một xe sau hộ tống, ngó bộ oai dữ!”.

Tôi bật cười và trả lời Hoàng: “Đây là sĩ quan của Đoàn đại biểu quân sự CPCMLTCHMNVN. Các anh đi với chúng tôi còn vinh dự hơn đi với ông Thiệu nhiều!”.

Nghe vậy, anh ta ngớ người, không đáp lại, vẻ mặt ỉu xìu. Hoàng vẫy tay cho các xe lăn bánh.

Nhìn lên mũi xe, chiếc nào cũng cắm lá cờ nhỏ, theo quy định của bốn đoàn trong Ban liên hiệp quân sự là màu da cam có con số 4. Mưa nắng đã chuyển từ màu da cam ban đầu thành màu đỏ. Nhìn lá cờ đỏ dù không có ngôi sao vàng nhưng tôi vẫn rất vui. Đối phương có lẽ rất “ngại” màu cờ này, nhưng không có lý do gì để thay đổi. Lại nhớ ngày đầu phiên khai mạc, bàn cãi mãi mới thống nhất lấy màu da cam.

Chúng tôi mặc quân phục Quân giải phóng, bên cánh tay trái mỗi người mang một băng tay màu da cam có con số 4 như quy ước. Nay màu da cam không còn, đã tự đổi thành màu đỏ… Số 4 màu vàng không bị phai nên lại càng nổi bật trên nền đỏ của lá cờ và băng tay.

Một lần đi đưa công hàm cho Ủy ban Quốc tế
Lính Mỹ rút khỏi miền Nam Việt Nam tại sân bay Tân Sơn Nhất, tháng 3/1973. (Ảnh tư liệu)

Lời chào với niềm tin lớn lao

Đoàn xe rời con đường ra vào sân bay Tân Sơn Nhất, vượt qua mấy vọng gác của “quân cảnh” đến đường “Công Lý”. Nơi đây có cây cầu mà anh Nguyễn Văn Trỗi đặt mìn để giết tên Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara nhưng không thành. Anh anh dũng hy sinh ngày 15/10/1964 với lời thề: “Hãy nhớ lấy lời tôi, đả đảo đế quốc Mỹ! Việt Nam nhất định thắng! Hồ Chí Minh muôn năm!”. Tấm gương anh dũng, kiên cường của người anh hùng như vang vọng trên con đường chúng tôi đang đi, thúc giục chúng tôi học tập anh để tiếp tục chiến đấu trước kẻ thù Mỹ ngụy hung bạo.

Đoàn xe đang lao nhanh thì phía trước ùn tắc, đoạn đường gần một ngã tư giao nhau với đường “Công Lý”. Không rõ nguyên nhân, xe ùn một đoạn dài.

Ba xe của đoàn cũng không tránh khỏi. Hoàng mở cửa xe đi lên phía trước hỏi xem có chuyện gì mà gây tắc đường. Trên lề đường mọi người dân vẫn qua lại. Có một chị dắt đứa con nhỏ chừng năm, sáu tuổi, chị đến gần cửa xe nơi tôi ngồi, bảo con: “Con chào mấy chú đi!”. Đứa trẻ ngoan ngoãn khoanh tay nhìn vào chúng tôi và thỏ thẻ: “Con chào các chú!”. Tôi chìa tay ra ngoài xe, vẫy chào cháu và ngợi khen: “Chú chào cháu! Cháu ngoan lắm!”.

Một lần đi đưa công hàm cho Ủy ban Quốc tế
Tấm biển được dựng lên tại trại Davis, tháng 11/1973. (Ảnh tư liệu)

Chị không dừng lại lâu, dắt cháu nhỏ đi ngay. Một bà má tiến lại gần và nói: “Mấy chú trông đẹp vầy mà tụi nó biểu “Bảy Việt cộng bám cọng đu đủ không gãy”, thiệt là nói xạo!”.

Tôi vui vẻ đáp: “Chúng con chào má, chúc má mạnh giỏi!”.

Bà cố nói cho mấy người đi gần đó nghe được và đi liền. Họ bày tỏ thái độ thân thiết với chúng tôi và không muốn bị mấy nhân viên quân cảnh, an ninh, mật vụ gây khó nên đã đi ngay. Tôi nhìn theo bà con mà lòng trào lên niềm vui khôn xiết.

Một người lính ngụy đi ngang qua, thấy xe của chúng tôi dừng, anh này đứng nghiêm giơ tay chào theo điều lệnh…

Phía trước đã thông đường, đoàn xe lăn bánh đi về phía ngã sáu. Đến đường Trần Quốc Toản, xe rẽ vào trụ sở của Ủy ban Quốc tế - số 10 Trần Quốc Toản (nay là đường 3 tháng 2).

Tôi và Lê Khai vào trụ sở, trao xong công hàm, ra xe để trở về trại David trong sân bay Tân Sơn Nhất. Trên đường về không có tình huống ùn tắc nào. Vẫn đội hình như cũ, xe chúng tôi đi giữa, có hai xe “Quân cảnh” hộ tống.

Thật ấn tượng về những ánh mắt trìu mến, thiện cảm của bà con Sài Gòn, dù còn đang phải sống trong sự kìm kẹp kẻ thù nhưng họ tin tưởng là sắp đến ngày toàn thắng, đất nước sẽ liền một dải…

-----------------------------

(*) Thường trực Ban liên lạc Cựu chiến binh Ban liên hợp quân sự trại Davis

Chủ tịch Hồ Chí Minh, người khai sinh, dẫn dắt ngoại giao Việt Nam đến đỉnh cao thắng lợi

Chủ tịch Hồ Chí Minh, người khai sinh, dẫn dắt ngoại giao Việt Nam đến đỉnh cao thắng lợi

Trong niềm tự bào, biết ơn của đất nước, dân tộc và nhân dân, Ngoại giao Việt Nam có vinh dự đặc biệt, được Người ...

Hiệp định Paris về Việt Nam: Ý nghĩa lịch sử và những bài học kinh nghiệm còn tươi mới

Hiệp định Paris về Việt Nam: Ý nghĩa lịch sử và những bài học kinh nghiệm còn tươi mới

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa và những bài học kinh nghiệm của Hiệp định Paris về Việt Nam được ký ...

Hai chiếc bàn và những trận đấu trí lịch sử

Hai chiếc bàn và những trận đấu trí lịch sử

Tưởng như vô tri, những chiếc bàn lại là vật chứng lịch sử quan trọng cho thấy quá trình đấu tranh, đàm phán đầy cam ...

Vị sứ giả hoà bình trong đàm phán Hiệp định Paris 1973

Vị sứ giả hoà bình trong đàm phán Hiệp định Paris 1973

Tròn 52 năm trước, vào ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết. Đóng ...

50 năm ký ức chiến thắng và Hiệp định Paris tại Trại Davis

50 năm ký ức chiến thắng và Hiệp định Paris tại Trại Davis

Ngày 19/4, Ban liên lạc cựu chiến binh Liên hợp quân sự-Trại Davis đã tổ chức buổi gặp mặt truyền thống và giao lưu "Kỷ ...

Bài viết cùng chủ đề

80 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

Lấy nhu cầu và sự tự chủ của địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững

ActionAid xác định địa phương là chủ thể của bài toán phát triển, tổ chức đóng vai trò kết nối nguồn lực và đồng hành tìm giải pháp phù hợp.
Hoàn thiện công tác chuẩn bị Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026

Hoàn thiện công tác chuẩn bị Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026

Chiều 7/10, Cục PVNGĐ tổ chức họp Ban Tổ chức với Công ty Quốc tế Xanh nhằm rà soát, hoàn thiện công tác chuẩn bị Liên hoan Văn hóa Ẩm ...
Cùng ngày 7/10: Messi giã từ đội tuyển Argentina, Ronaldo bỏ ngỏ tương lai

Cùng ngày 7/10: Messi giã từ đội tuyển Argentina, Ronaldo bỏ ngỏ tương lai

Cristiano Ronaldo và Lionel Messi đã có những chặng đường đặc biệt cùng đội tuyển Bồ Đào Nha và Argentina.
Nga mở đợt tấn công quy mô lớn nhằm vào cơ sở lắp ráp tên lửa và tổ hợp công nghiệp quốc phòng Ukraine

Nga mở đợt tấn công quy mô lớn nhằm vào cơ sở lắp ráp tên lửa và tổ hợp công nghiệp quốc phòng Ukraine

Nga và Ukraine cáo buộc lẫn nhau tiến hành các cuộc không kích trong đêm, khiến ít nhất 9 người thiệt mạng và nhiều người bị thương.
Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Thông cáo báo chí về ngày làm việc thứ ba Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Ban Chấp hành Trung ương Đảng thảo luận về Đề án chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài; quy định về đảng viên tham gia đầu ...
Nhật Bản tổ chức cuộc thi ngủ: Thử thách ngủ sâu giữa tiếng ồn và ánh sáng

Nhật Bản tổ chức cuộc thi ngủ: Thử thách ngủ sâu giữa tiếng ồn và ánh sáng

Tại Nhật Bản, cuộc thi ngủ độc đáo mang tên 'Matt Race', quy tụ hàng chục thí sinh tranh tài xem ai có thể chợp mắt nhanh nhất và ngủ ...
Hoàn thiện công tác chuẩn bị Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026

Hoàn thiện công tác chuẩn bị Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026

Chiều 7/10, Cục PVNGĐ tổ chức họp Ban Tổ chức với Công ty Quốc tế Xanh nhằm rà soát, hoàn thiện công tác chuẩn bị Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026.
Việt Nam kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế tạo động lực cho phát triển bền vững

Việt Nam kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế tạo động lực cho phát triển bền vững

Tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Hoa Kỳ), Ủy ban Kinh tế - Tài chính Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 đã tiến hành Phiên thảo luận chung.
Việt Nam và ASEAN đề cao phát triển xã hội lấy người dân làm trung tâm

Việt Nam và ASEAN đề cao phát triển xã hội lấy người dân làm trung tâm

Ngày 6/10, đã diễn ra phiên thảo luận chung thường niên của Ủy ban về các vấn đề xã hội, nhân đạo và văn hóa Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 81.
Tuổi trẻ Ủy ban Biên giới quốc gia: Tự hào tiếp bước truyền thống

Tuổi trẻ Ủy ban Biên giới quốc gia: Tự hào tiếp bước truyền thống

Nhân dịp kỷ niệm 51 năm thành lập Ủy ban Biên giới quốc gia, thế hệ cán bộ trẻ phát huy truyền thống, không ngừng rèn luyện bản lĩnh và trí tuệ.
Bộ Ngoại giao và TP. Đồng Nai ký Quy chế phối hợp về đối ngoại và hội nhập quốc tế giai đoạn 2026-2030

Bộ Ngoại giao và TP. Đồng Nai ký Quy chế phối hợp về đối ngoại và hội nhập quốc tế giai đoạn 2026-2030

Chiều 5/10, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Ngoại giao phối hợp cùng Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai tổ chức Lễ ký kết Quy chế phối hợp.
Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary đồng hành cùng thế hệ sinh viên mới

Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary đồng hành cùng thế hệ sinh viên mới

Ngày 3/10 Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary phối hợp với Hội Sinh viên Việt Nam tại Hungary tổ chức chương trình Chào Tân sinh viên năm học 2026-2027.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Ghi nhận động đất 7,4 độ Richter tại Colombia, nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo hộ công dân

Ghi nhận động đất 7,4 độ Richter tại Colombia, nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo hộ công dân

Ngày 10/8, tại tỉnh Chocó, cách thủ đô Bogota khoảng 313km về phía Tây, dã xảy ra trận động đất với cường độ 7,4 độ richter
48 thuyền viên tàu Khôi Nguyên 18 trở về đất liền an toàn

48 thuyền viên tàu Khôi Nguyên 18 trở về đất liền an toàn

Công tác cứu hộ các thuyền viên còn lại tàu Khôi Nguyên 18 được lực lượng chức năng Việt Nam phối hợp quốc tế triển khai với quyết tâm cao.
Kỷ niệm 81 năm Quốc khánh Việt Nam và ngày Phở, ẩm thực Việt Nam tại Hy Lạp

Kỷ niệm 81 năm Quốc khánh Việt Nam và ngày Phở, ẩm thực Việt Nam tại Hy Lạp

Tối 21/9, tại thủ đô Athens, Đại sứ quán Việt Nam tại Hy Lạp tổ chức lễ kỷ niệm 81 năm Quốc khánh Việt Nam, kết hợp Ngày Phở và Lễ hội Ẩm thực Việt ...
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Nhân dịp Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, mời các bạn tham gia trắc nghiệm tìm hiểu thêm về sự kiện này.
Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về Hội nghị thượng đỉnh P4G lần thứ tư do Việt Nam đăng cai từ ngày 14-17/4.
Phiên bản di động