Một lần đi đưa công hàm cho Ủy ban Quốc tế

Hoàng Khánh (*)
Giữa Sài Gòn năm 1973, chuyến đi trao công hàm giữa vòng vây địch trở thành ký ức không quên của một sĩ quan Đoàn B - lát cắt sống động về ngoại giao thời chiến trong lòng địch.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Họp báo tuyên bố sáu điểm của CPCMLTCHMNVN, Trại Davis, Tân Sơn Nhất, ngày 23/3/1974. (Ảnh tư liệu)
Họp báo tuyên bố sáu điểm của CPCMLTCHMNVN, Trại Davis, Tân Sơn Nhất, ngày 23/3/1974. (Ảnh tư liệu)

Cuối năm 1973, tình hình chiến sự trên toàn miền Nam Việt Nam hết sức căng thẳng. Mỹ ngụy đã quyết xé bỏ Hiệp định về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (Hiệp định Paris).

Ngày 15/10/1973, Bộ chỉ huy các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam phải ra một mệnh lệnh về quyền tự vệ và đánh trả của Quân giải phóng đối với những cuộc hành quân lấn chiếm vùng giải phóng của quân ngụy Sài Gòn. Trong mệnh lệnh ghi rõ nội dung: “Không chỉ trừng trị tại nơi vi phạm mà sẽ giáng trả ngay tại căn cứ xuất phát”.

Lá cờ đỏ giữa vòng vây

Thực hiện mệnh lệnh đó, Quân giải phóng liên tiếp đánh đòn hiểm vào sân bay Biên Hòa và đốt cháy kho xăng Nhà Bè. Hôm họp báo tại trại David, một nhà báo nước ngoài đã thân mật chia sẻ với trung tá Phùng Ngọc Bảo - sĩ quan tổ quân sự của Đoàn đại biểu quân sự Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (CPCMLTCHMNVN - Đoàn B): “Đòn trừng phạt của các ngài thật “xuya”. Bên kia (phía Mỹ ngụy) họ đau lắm đó!”.

Sáng hôm sau, anh Trần Quốc Xả (Ba Xả) tổ trưởng tổ sĩ quan liên lạc phân công tôi đi đưa một công hàm của ta phản đối phía đối phương đã vi phạm nghiêm trọng Hiệp định Paris cho Ủy ban Quốc tế kiểm soát, giám sát thi hành Hiệp định ở Việt Nam, có trụ sở trong nội thành. Anh còn dặn dò: “Hết sức tỉnh táo, cảnh giác nhé!”. Tôi chuẩn bị rất nhanh, mặc bộ quân phục và kiểm tra lại khẩu súng K59 đã đủ đạn…

Một lần đi đưa công hàm cho Ủy ban Quốc tế
Tác giả tại sân bay Tân Sơn Nhất, tháng 12/1973.

Cùng đi với tôi có đồng chí Lê Khai thiếu uý, sĩ quan phiên dịch. Hai anh em đi ra phía gần cổng đó là nhà của Ban chỉ huy trung đội vệ binh. Anh Mười Tài, chính trị viên của trung đội thấy hai đứa tôi liền gọi vào uống nước trà, hút thuốc. Anh đi bộ đội từ thời chống Pháp, quê Nam Bộ, mái tóc hoa râm cắt cua làm cho vầng trán thêm cao. Anh rót nước trà từ chiếc ca và bình tông inox của Mỹ úp ngược ra mấy chiếc bát sắt tráng men, tay vê cuộn một điếu thuốc rê như loa kèn và hút… Giọng anh trầm nhẹ, dễ nghe: “Uống nước đi hai đứa”. Tôi và Lê Khai ngồi vào chiếc ghế đóng bằng vỏ thùng đạn Mỹ. Nhấp ngụm trà Blao chát ngọt, chúng tôi hướng về phía cổng chờ xe của “Quân cảnh” ngụy đến đón.

Khoảng 10 giờ, có hai chiếc xe Jeep lùn đến cổng. Trên mỗi chiếc xe đều có bốn người, họ mặc quân phục màu sáng, chiếc mũ đội đầu có hai chữ “QC” to tướng. Đó là chữ viết tắt “Quân cảnh”, có nghĩa “Cảnh sát quân đội” ngụy.

Tôi và Lê Khai vào ngồi chiếc xe Ford màu đen của Mỹ, có một nhân viên an ninh quân đội ngụy đeo tên “Hoàng” ngồi bên người lái xe. Anh lái xe này cũng là nhân viên của cơ quan an ninh ngụy.

Chiếc xe Jeep đi trước có bốn người: một lái xe, người ngồi bên lái xe mang súng ngắn, hai người ngồi sau có một người đeo máy thông tin PRC25 và một người cầm lăm lăm trong tay khẩu tiểu liên cực nhanh AR15. Xe sau, lái xe không cầm vũ khí, còn ba người đều mang AR15. Tính lướt nhanh về lực lượng đối phương có 10 người, còn chúng tôi chỉ có hai người với hai khẩu súng ngắn K59 cùng cơ số đạn là 20 viên mỗi khẩu. Tuy vậy, chúng tôi rất ung dung, đĩnh đạc, vẻ mặt rất tự nhiên.

Hoàng - nhân viên an ninh quân đội ngụy tỏ vẻ trịnh trọng nói: “Mấy ông đi công cán mà ngang với tổng thống Thiệu. Một xe quân cảnh đi trước dẫn đường, một xe sau hộ tống, ngó bộ oai dữ!”.

Tôi bật cười và trả lời Hoàng: “Đây là sĩ quan của Đoàn đại biểu quân sự CPCMLTCHMNVN. Các anh đi với chúng tôi còn vinh dự hơn đi với ông Thiệu nhiều!”.

Nghe vậy, anh ta ngớ người, không đáp lại, vẻ mặt ỉu xìu. Hoàng vẫy tay cho các xe lăn bánh.

Nhìn lên mũi xe, chiếc nào cũng cắm lá cờ nhỏ, theo quy định của bốn đoàn trong Ban liên hiệp quân sự là màu da cam có con số 4. Mưa nắng đã chuyển từ màu da cam ban đầu thành màu đỏ. Nhìn lá cờ đỏ dù không có ngôi sao vàng nhưng tôi vẫn rất vui. Đối phương có lẽ rất “ngại” màu cờ này, nhưng không có lý do gì để thay đổi. Lại nhớ ngày đầu phiên khai mạc, bàn cãi mãi mới thống nhất lấy màu da cam.

Chúng tôi mặc quân phục Quân giải phóng, bên cánh tay trái mỗi người mang một băng tay màu da cam có con số 4 như quy ước. Nay màu da cam không còn, đã tự đổi thành màu đỏ… Số 4 màu vàng không bị phai nên lại càng nổi bật trên nền đỏ của lá cờ và băng tay.

Một lần đi đưa công hàm cho Ủy ban Quốc tế
Lính Mỹ rút khỏi miền Nam Việt Nam tại sân bay Tân Sơn Nhất, tháng 3/1973. (Ảnh tư liệu)

Lời chào với niềm tin lớn lao

Đoàn xe rời con đường ra vào sân bay Tân Sơn Nhất, vượt qua mấy vọng gác của “quân cảnh” đến đường “Công Lý”. Nơi đây có cây cầu mà anh Nguyễn Văn Trỗi đặt mìn để giết tên Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara nhưng không thành. Anh anh dũng hy sinh ngày 15/10/1964 với lời thề: “Hãy nhớ lấy lời tôi, đả đảo đế quốc Mỹ! Việt Nam nhất định thắng! Hồ Chí Minh muôn năm!”. Tấm gương anh dũng, kiên cường của người anh hùng như vang vọng trên con đường chúng tôi đang đi, thúc giục chúng tôi học tập anh để tiếp tục chiến đấu trước kẻ thù Mỹ ngụy hung bạo.

Đoàn xe đang lao nhanh thì phía trước ùn tắc, đoạn đường gần một ngã tư giao nhau với đường “Công Lý”. Không rõ nguyên nhân, xe ùn một đoạn dài.

Ba xe của đoàn cũng không tránh khỏi. Hoàng mở cửa xe đi lên phía trước hỏi xem có chuyện gì mà gây tắc đường. Trên lề đường mọi người dân vẫn qua lại. Có một chị dắt đứa con nhỏ chừng năm, sáu tuổi, chị đến gần cửa xe nơi tôi ngồi, bảo con: “Con chào mấy chú đi!”. Đứa trẻ ngoan ngoãn khoanh tay nhìn vào chúng tôi và thỏ thẻ: “Con chào các chú!”. Tôi chìa tay ra ngoài xe, vẫy chào cháu và ngợi khen: “Chú chào cháu! Cháu ngoan lắm!”.

Một lần đi đưa công hàm cho Ủy ban Quốc tế
Tấm biển được dựng lên tại trại Davis, tháng 11/1973. (Ảnh tư liệu)

Chị không dừng lại lâu, dắt cháu nhỏ đi ngay. Một bà má tiến lại gần và nói: “Mấy chú trông đẹp vầy mà tụi nó biểu “Bảy Việt cộng bám cọng đu đủ không gãy”, thiệt là nói xạo!”.

Tôi vui vẻ đáp: “Chúng con chào má, chúc má mạnh giỏi!”.

Bà cố nói cho mấy người đi gần đó nghe được và đi liền. Họ bày tỏ thái độ thân thiết với chúng tôi và không muốn bị mấy nhân viên quân cảnh, an ninh, mật vụ gây khó nên đã đi ngay. Tôi nhìn theo bà con mà lòng trào lên niềm vui khôn xiết.

Một người lính ngụy đi ngang qua, thấy xe của chúng tôi dừng, anh này đứng nghiêm giơ tay chào theo điều lệnh…

Phía trước đã thông đường, đoàn xe lăn bánh đi về phía ngã sáu. Đến đường Trần Quốc Toản, xe rẽ vào trụ sở của Ủy ban Quốc tế - số 10 Trần Quốc Toản (nay là đường 3 tháng 2).

Tôi và Lê Khai vào trụ sở, trao xong công hàm, ra xe để trở về trại David trong sân bay Tân Sơn Nhất. Trên đường về không có tình huống ùn tắc nào. Vẫn đội hình như cũ, xe chúng tôi đi giữa, có hai xe “Quân cảnh” hộ tống.

Thật ấn tượng về những ánh mắt trìu mến, thiện cảm của bà con Sài Gòn, dù còn đang phải sống trong sự kìm kẹp kẻ thù nhưng họ tin tưởng là sắp đến ngày toàn thắng, đất nước sẽ liền một dải…

-----------------------------

(*) Thường trực Ban liên lạc Cựu chiến binh Ban liên hợp quân sự trại Davis

Chủ tịch Hồ Chí Minh, người khai sinh, dẫn dắt ngoại giao Việt Nam đến đỉnh cao thắng lợi

Chủ tịch Hồ Chí Minh, người khai sinh, dẫn dắt ngoại giao Việt Nam đến đỉnh cao thắng lợi

Trong niềm tự bào, biết ơn của đất nước, dân tộc và nhân dân, Ngoại giao Việt Nam có vinh dự đặc biệt, được Người ...

Hiệp định Paris về Việt Nam: Ý nghĩa lịch sử và những bài học kinh nghiệm còn tươi mới

Hiệp định Paris về Việt Nam: Ý nghĩa lịch sử và những bài học kinh nghiệm còn tươi mới

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa và những bài học kinh nghiệm của Hiệp định Paris về Việt Nam được ký ...

Hai chiếc bàn và những trận đấu trí lịch sử

Hai chiếc bàn và những trận đấu trí lịch sử

Tưởng như vô tri, những chiếc bàn lại là vật chứng lịch sử quan trọng cho thấy quá trình đấu tranh, đàm phán đầy cam ...

Vị sứ giả hoà bình trong đàm phán Hiệp định Paris 1973

Vị sứ giả hoà bình trong đàm phán Hiệp định Paris 1973

Tròn 52 năm trước, vào ngày 27/1/1973, Hiệp định Paris chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết. Đóng ...

50 năm ký ức chiến thắng và Hiệp định Paris tại Trại Davis

50 năm ký ức chiến thắng và Hiệp định Paris tại Trại Davis

Ngày 19/4, Ban liên lạc cựu chiến binh Liên hợp quân sự-Trại Davis đã tổ chức buổi gặp mặt truyền thống và giao lưu "Kỷ ...

Bài viết cùng chủ đề

80 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 27/3/2026, Lịch vạn niên ngày 27 tháng 3 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 27/3/2026, Lịch vạn niên ngày 27 tháng 3 năm 2026

Lịch âm 27/3. Lịch âm hôm nay 27/3/2026? Âm lịch hôm nay 27/3. Lịch vạn niên 27/3/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Việt Nam-Bulgaria đẩy mạnh hợp tác địa phương tại cố đô Veliko Tarnovo

Việt Nam-Bulgaria đẩy mạnh hợp tác địa phương tại cố đô Veliko Tarnovo

Đại sứ Việt Nam tại Bulgaria Nguyễn Thị Minh Nguyệt đã tham dự Lễ hội thành phố Veliko Tarnovo và có buổi làm việc với Thị trưởng Daniel Panov.
Giá vàng hôm nay 27/3/2026 mất đà, về sát ngưỡng 4.400 USD, tình trạng bán tháo có thể trầm trọng hơn sau một động thái của Nga

Giá vàng hôm nay 27/3/2026 mất đà, về sát ngưỡng 4.400 USD, tình trạng bán tháo có thể trầm trọng hơn sau một động thái của Nga

Giá vàng hôm nay 27/3/2026 mất đà tăng trước áp lực giảm mạnh, tình trạng bán tháo có thể trầm trọng hơn sau một động thái của Nga.
Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Đàm phán hòa bình về Ukraine: Khó khăn nội tại và biến động quốc tế thu hẹp 'cánh cửa hoà bình'

Triển vọng đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraina đang chịu tác động ngày càng lớn.
Điện mừng nhân kỷ niệm lần thứ 55 ngày Quốc khánh Bangladesh

Điện mừng nhân kỷ niệm lần thứ 55 ngày Quốc khánh Bangladesh

Ngày 26/3, Lãnh đạo Việt Nam gửi điện mừng tới Lãnh đạo Bangladesh nhân dịp kỷ niệm lần thứ 55 ngày Quốc khánh Bangladesh.
Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp lãnh đạo một số tập đoàn thành viên Hội đồng Kinh doanh châu Á

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp lãnh đạo một số tập đoàn thành viên Hội đồng Kinh doanh châu Á

Chiều 26/3, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp lãnh đạo của hơn 40 tập đoàn, doanh nghiệp quốc tế lớn là thành viên của Hội đồng Kinh doanh châu Á.
Việt Nam-Bulgaria đẩy mạnh hợp tác địa phương tại cố đô Veliko Tarnovo

Việt Nam-Bulgaria đẩy mạnh hợp tác địa phương tại cố đô Veliko Tarnovo

Đại sứ Việt Nam tại Bulgaria Nguyễn Thị Minh Nguyệt đã tham dự Lễ hội thành phố Veliko Tarnovo và có buổi làm việc với Thị trưởng Daniel Panov.
Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải trình Quốc thư lên Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải trình Quốc thư lên Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Ngày 25/3, Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải đã trang trọng trình Quốc thư lên Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.
Kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại Lào

Kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tại Lào

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào tổ chức trọng thể Kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931-26/3/2026).
55 năm quan hệ Việt Nam - Chile: Ngày càng thực chất và bền vững

55 năm quan hệ Việt Nam - Chile: Ngày càng thực chất và bền vững

Báo El Ciudadano phỏng vấn Đại sứ Việt Nam tại Chile nhân kỷ niệm 55 năm quan hệ ngoại giao.
Bộ Ngoại giao triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuyển đổi số trong toàn ngành

Bộ Ngoại giao triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuyển đổi số trong toàn ngành

Cục Cơ yếu - Công nghệ thông tin tổ chức Hội nghị báo cáo tình hình thực hiện công tác chuyển đổi số Quý I/2026 và phương hướng trong thời gian tới.
Việt Nam-Chile: Hành trình 55 năm vượt khoảng cách và một nền tảng cho tương lai

Việt Nam-Chile: Hành trình 55 năm vượt khoảng cách và một nền tảng cho tương lai

Trên cương vị Đại sứ Việt Nam tại Chile, tôi rất vui mừng được chứng kiến những phát triển tích cực trong quan hệ hai nước thời gian qua.
Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản kịp thời bảo hộ công dân trong vụ tai nạn do sóng lớn

Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản kịp thời bảo hộ công dân trong vụ tai nạn do sóng lớn

Theo thông tin của Đại sứ quán Việt Nam Nhật Bản, ngày 21/3, 08 lao động Việt Nam đã gặp nạn do sóng lớn ở khu vực biển thuộc tỉnh Fukui.
Cơ quan đại diện Việt Nam tại Trung Đông mở đăng ký nguyện vọng về nước cho công dân

Cơ quan đại diện Việt Nam tại Trung Đông mở đăng ký nguyện vọng về nước cho công dân

Chiều 19/3, tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, Người phát ngôn Phạm Thu Hằng đã thông tin về tình hình người Việt tại Trung Đông.
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel khuyến nghị cộng đồng theo dõi hướng dẫn mới về phòng vệ dân sự

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel khuyến nghị cộng đồng theo dõi hướng dẫn mới về phòng vệ dân sự

Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã gửi thông báo tới cộng đồng người Việt về việc cập nhật chính sách phòng vệ dân sự của Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa Israel.
Bảo hộ công dân tại Trung Đông: Đáp lại từng tiếng chuông reo từ đường dây nóng

Bảo hộ công dân tại Trung Đông: Đáp lại từng tiếng chuông reo từ đường dây nóng

Bộ Ngoại giao phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan chủ động lên các phương án bảo hộ công dân Việt Nam tại Trung Đông.
Đại sứ quán Việt Nam tại UAE bám sát tình hình xung đột khu vực, đảm bảo an toàn cho công dân Việt Nam

Đại sứ quán Việt Nam tại UAE bám sát tình hình xung đột khu vực, đảm bảo an toàn cho công dân Việt Nam

Đại sứ quán Việt Nam tại UAE tích cực bảo hộ công dân Việt Nam tại Trung Đông.
Sinh viên Việt Nam tại Trung Đông: Giữ bình tĩnh trước biến động, tin tưởng vào công tác bảo hộ công dân

Sinh viên Việt Nam tại Trung Đông: Giữ bình tĩnh trước biến động, tin tưởng vào công tác bảo hộ công dân

Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông, đời sống của cộng đồng người Việt, nhất là sinh viên, bắt đầu chịu tác động trực tiếp từ những biến động chính trị.
Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Trắc nghiệm về Việt Nam – Thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028

Nhân dịp Việt Nam tái trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028, mời các bạn tham gia trắc nghiệm dưới đây.
Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Ngoại giao âm nhạc: Khi giai điệu kết nối các nền văn hoá

Tối 18/11, tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, buổi hòa nhạc kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Hungary – Việt Nam đã diễn ra, tôn vinh mối quan hệ hữu ...
Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Những ưu điểm vượt trội về nội dung cam kết tại Công ước Hà Nội

Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vừa được mở ký. Vậy Công ước này có những ưu điểm vượt trội gì về nội dung cam kết?
Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Trắc nghiệm về Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng

Nhân dịp Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, mời các bạn tham gia trắc nghiệm tìm hiểu thêm về sự kiện này.
Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Trắc nghiệm về Hội nghị P4G 2025 tại Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về Hội nghị thượng đỉnh P4G lần thứ tư do Việt Nam đăng cai từ ngày 14-17/4.
Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Trắc nghiệm về các Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam

Mời các bạn tham gia trắc nghiệm để tìm hiểu thêm về các Đối tác chiến lược toàn diện mà Việt Nam đã thiết lập quan hệ cho đến nay.
Phiên bản di động