Một thoáng văn học Đan Mạch [Kỳ 5]

HỮU NGỌC
Trước khi Thế chiến II bùng nổ, giới văn học nói chung chống khuynh hướng Quốc xã. Thời hậu chiến đã đem lại nhiều đề tài mới, nhưng mãi lâu về sau, nhiều tài năng mới được khẳng định.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Một thoáng văn học Đan Mạch [Kỳ 5]
Copenhagen, Đan Mạch.

GIAI ĐOẠN VĂN HỌC HIỆN ĐẠI

Văn học hậu chiến (sau 1945)

Trước khi Thế chiến II bùng nổ, giới văn học nói chung chống khuynh hướng Quốc xã. Thời gian Đức chiếm đóng từ 1940 là một đòn chí tử đánh vào những gì còn lại của lòng tin vào tiến bộ, văn hóa và lý tưởng. Thời hậu chiến đã đem lại nhiều đề tài mới, nhưng mãi lâu về sau, nhiều tài năng mới được khẳng định.

Thơ những năm 40 và 50: Những năm chiến tranh, mọi người cảm thấy một cuộc khủng hoảng văn hóa. Một số nhà thơ vẫn sáng tác theo truyền thống, viết những vần thơ có âm điệu, giản dị, buồn buồn. Khuynh hướng thi ca chung, đại diện bởi nhóm báo Heretica (Dị giáo, 1948-1953), đi ngược chiều với dòng thơ duy lý và duy vật của thập kỷ 30, thể hiện lo âu, tuyệt vọng.

M. Neilsen (1922-1944) theo kháng chiến và chết yểu. Thơ ông điển hình cho một thế hệ trẻ mất hết ảo tưởng nhưng sẵn sàng hy sinh cho tự do.

H. Rasmussen (sinh năm 1915), làm thơ kháng chiến. Sau chiến tranh, giọng thơ ông cay đắng, hoài nghi và cuối cùng hài hước.

O. Sarvig (sinh năm 1921) làm thơ với cảm xúc vũ trụ, gắn với hội họa trừu tượng. Tiểu thuyết của ông gần phái “tiểu thuyết mới” Pháp hoặc tiểu thuyết trinh thám.

Th. Bjornvig (1918-2004) cảm thấy bí mật của tình yêu và Ân chúa là con đường giải thoát ra khỏi hỗn mang và bất định. Ông đã canh tân thơ tình.

O. Wivel (sinh năm 1921) xuất bản báo Heretica. Ông nói lên nỗi lo âu của con người hiện đại và sau hướng về Phúc Âm – ông chịu ảnh hưởng thơ Đức.

F. Jaeger (1926-1977) làm thơ và viết tiểu thuyết, văn phong hài hước và phóng túng.

Văn xuôi những năm 50: Trái với thơ có nhiều biến động, văn xuôi vẫn theo truyền thống của những năm 30. Có một khuynh hướng gây không khí huyền thoại.

W.A. Linneman (sinh năm 1914) là một người có tài kể chuyện. Bộ tiểu thuyết ba tập của ông bắt chước phong cách “truyện lãng mạn”, miêu tả con người châu Âu ngày nay qua những truyện kể cho nhau trong hầm trú ẩn.

A. Dam (1889-1972) viết truyện về chủ đề đã từng được Blixen đề xuất: nhân loại phải thực hiện chính mình trong quan hệ với số phận.

Khuynh hướng hiện thực được thể nghiệm, gắn với chủ nghĩa hiện đại châu Âu.

V. Sorensen (sinh năm 1929) viết phê bình và truyện triết lý mùi vị hiện sinh, chịu ảnh hưởng Kafka Thomas Mann, mà vẫn nhuần nhuyễn truyền thống Bắc Âu. Ông được giải thưởng phê bình năm 1997.

P. Seeberg (sinh năm 1925) kể một cách chính xác những “truyện ngụ ngôn” biến diễn trong đất nước Đan Mạch thanh bình.

L. Panduro (1923-1977) đưa ra một nhân vật điển hình bị phân thân do bị gắn vào dĩ vãng, lo âu những ước lệ và khuôn thước cứng nhắc của xã hội.

Sân khấu và thơ thập kỷ 60: Thơ những năm sau chiến tranh nói lên sự bất lực và nỗi lo sợ, tìm lối thoát trong cảm xúc vũ trụ và siêu hình. Những năm 50, thơ dần dần chuyển sang hiện thực xã hội. Những năm 60, khuynh hướng ấy mạnh hơn (kịch hiện thực của Panduro, thơ ngoại cảnh nhiều hơn, thơ thể nghiệm).

Kịch của E. Bolsen (sinh năm 1923) được hoan nghênh nhất. Ông kết hợp hiện thực và phóng túng, phê phán những vấn đề chủ yếu của xã hội tư bản, như kỹ nghệ giải trí, nhào nặn dư luận, chủ nghĩa phát xít mới…

Thơ đầu những năm 60 mang tính trữ tình hiện đại, chấp nhận xã hội phúc lợi và thương nghiệp hóa.

K. Riebjerg (sinh năm 1931) là một tài năng đa dạng, tự khẳng định trong thơ, báo chí, điện ảnh, tiểu thuyết và sân khấu.

I. Malinovski (sinh năm 1926) chịu ảnh hưởng những nhà thơ Thụy Điển, ông theo lập trường cách mạng tả khuynh. S. Sonne là nhà thơ miêu tả những viễn cảnh lịch sử và huyền thoại, từ những thời xưa, trên những mảnh đất xa lạ.

Nhà phê bình và nhà thơ J.G. Brandt (sinh năm 1929), đề cao nghệ thuật vì nghệ thuật và hướng về thần bí.

B. Andersen (sinh năm 1929) viết thơ chân dung con người tha hóa độc thoại.

Văn xuôi hiện đại: Thập kỷ 60 là một cột mốc. Thế hệ này chịu ảnh hưởng Tiểu thuyết mới của Pháp (tiểu thuyết không cốt truyện, không phân biệt giữa tác giả và nhân vật).

S.A. Madsen (sinh năm 1939) viết tiểu thuyết, qua đó dần dần những tư tưởng chính trị và xã hội xuất hiện. Điều này cũng dễ nhận thấy ở S. Holm (sinh năm 1940), ông kết hợp chủ nghĩa hiện sinh với chủ nghĩa xã hội. Văn xuôi và thơ của C. Bodker (sinh năm 1927) có khuynh hướng huyền thoại. Nhà thơ và nhà viết tiểu thuyến nữ V. Ryun (sinh năm 1937) miêu tả một thế giới bí mật, lẫn lộn giữa hiện thực hàng ngày và mộng ảo. D. Willumsen (sinh năm 1940) kể chuyện huyền ảo, siêu thực, tả cuộc sống bị tha hóa. Bà được giải thưởng văn học năm 1997 của Hội đồng Bắc Âu.

Khuynh hướng hiện thực mới: Vào khoảng năm 1965, Thorkild Hansen (1927-1989) đã báo hiệu khuynh hướng này bằng những sáng tác dựa vào tư liệu lịch sử.

Tác giả “hiện thực mới” viết nhiều và nổi tiếng nhất là A. Bodelsen (sinh năm 1937). Tiểu thuyết của ông kể chuyện với một phong cách khách quan về xã hội phúc lợi. Ông đề cập đến những vấn đề thời sự chính trị và kinh tế, viết kiểu tân văn nên rất hấp dẫn.

C. Kampmann (sinh năm 1939) cũng phân tích phê phán lối sống giai cấp trung lưu, nhưng đi sâu vào tâm lý nhiều hơn.

H. Stangerup (sinh năm 1937) là nhà báo, nhà điện ảnh và nhà phê bình. Vấn đề ưu tiên của ông là mặt trái của xã hội phúc lợi hiện đại. Ông vạch trần một cách châm biếm sự dối trá của báo chí.

Một thoáng văn hóa Nhật Bản: Thiên nhiên đất nước mặt trời mọc

Một thoáng văn hóa Nhật Bản: Thiên nhiên đất nước mặt trời mọc

Thiên nhiên nghiệt ngã, “dữ dội”, nhưng có lẽ không có dân tộc nào gắn bó với thiên nhiên một cách mật thiết như dân ...

Cuộc thi Đan Mạch trong mắt em 2023: Cùng trẻ em Việt Nam vẽ về một 'Tương lai xanh'

Cuộc thi Đan Mạch trong mắt em 2023: Cùng trẻ em Việt Nam vẽ về một 'Tương lai xanh'

Cuộc thi vẽ tranh hàng năm 'Đan Mạch trong mắt em 2023' đã chính thức được phát động với chủ đề 'Tương lai xanh'.

Đan Mạch: Đất nước 'bé hạt tiêu'

Đan Mạch: Đất nước 'bé hạt tiêu'

Nước Đan Mạch ở tít phương trời Bắc Âu có thể được gọi là đất nước kỳ diệu hoặc đất nước “nhỏ mà to lớn”. ...

Một thoáng Đan Mạch

Một thoáng Đan Mạch

Cảnh sắc Đan Mạch hài hòa giữa thiên nhiên và con người. Thủ đô Copenhagen là hòn ngọc trên đảo Seeland. Copenhagen có lẽ là ...

Một thoáng văn học Đan Mạch [Kỳ 4]

Một thoáng văn học Đan Mạch [Kỳ 4]

Vào khoảng giữa những năm 20, cuộc tranh luận về thế giới quan đã đạt tới đỉnh cao. Một thế hệ nhà thơ trữ tình ...

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Khám phá sự kỳ diệu của Việt Nam cùng Marriott International

Từ Thủ đô Hà Nội bên hồ thơ mộng đến những bãi biển ngập nắng của Phú Quốc, Việt Nam là vùng đất hội tụ những sắc thái tương phản đầy cuốn hút, nơi những ...
Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Công bố Travel Awards 2026, tìm kiếm những đại diện tiêu biểu tạo nên diện mạo mới cho du lịch Việt Nam

Chiều 17/11, Báo VnExpress và Công ty CP Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT Online) chính thức công bố Giải thưởng Du lịch - Travel Awards 2026.
Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Giữ chân du khách bằng bản sắc riêng

Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn cũng cần những mô hình nhỏ đủ sức giữ chân du khách bằng bản sắc riêng để níu chân du khách.
Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

Cần Thơ sôi động chuỗi sự kiện văn hóa, du lịch những tháng cuối năm

TP. Cần Thơ đang chuẩn bị chuỗi hoạt động quy mô lớn trong những tháng cuối năm 2026.
Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Lý do Đà Nẵng là điểm đến hấp dẫn dịp Giáng sinh và năm mới

Tạp chí du lịch quốc tế Lonely Planet xếp Đà Nẵng ở vị trí thứ 4 trong danh sách 10 điểm đến đáng trải nghiệm nhất từ Giáng sinh đến đêm giao thừa.
Algeria có nhiều triển vọng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách Việt Nam

Algeria có nhiều triển vọng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách Việt Nam

Algeria đang dần trở thành lựa chọn đáng chú ý đối với những du khách Việt Nam yêu thích trải nghiệm khác biệt.
Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Lắng nghe sắc màu dân ca Trung Quốc giữa lòng Hà Nội

Sáng 13/11, chương trình giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc tại Hà Nội mang đến những tiết mục đặc sắc, góp phần kết nối văn hóa Việt-Trung.
Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Làm giàu kho tàng di sản tư liệu Việt Nam

Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) và Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) được ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Dấu ấn nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong gìn giữ hồn quê Kinh Bắc

Nhà văn hóa Lê Hồng Dương đã có nhiều đóng góp nổi bật trong xây dựng nền tảng văn hóa địa phương, đặc biệt là xứ Kinh Bắc.
Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Triển lãm ảnh 'Từ di sản đến ngoại giao văn hóa': Kết nối Văn Miếu - Quốc Tử Giám với bạn bè quốc tế

Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh.
Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Gần 2.500 vận động viên quốc tế tham gia đường chạy quảng bá di sản Hà Nội

Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 khép lại ngày 8/11, thu hút hàng vạn vận động viên trong nước và quốc tế.
Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Đường chạy qua những di sản của Hà Nội

Giải chạy Standard Chartered Marathon Di sản Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 6-8/11, dự kiến thu hút hàng chục nghìn vận động viên trong nước và quốc tế.
Phiên bản di động