Mùa thi: Thất bại cũng là một bài học

Lưu Đình Long
Mùa thi, nghĩ về việc đến giảng đường là lối đi rộng nhưng trở nên hẹp vì ai cũng muốn chen vào do định kiến của xã hội, phải học đại học, đại học là con đường duy nhất dẫn đến thành công...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Mùa thi
Mùa thi, nhiều bạn trẻ đang chạy đua để vào đại học. (Nguồn: Thanh niên)

Thực ra, trên cuộc đời này không ai không từng trải qua những thất bại, đổ vỡ, gặp những bất trắc trong cuộc sống. Do vậy, học cách thất bại, đối diện với thất bại cũng là một bài học lớn cho mỗi người, để không buồn quá lâu, vì như thế mình sẽ đau nhiều hơn, sẽ không còn sức để đứng dậy nữa.

Ông bà mình nói “thất bại là mẹ của thành công” để chỉ sự thất bại chính là bài học để tránh những rủi ro về sau, giúp ta có thêm kinh nghiệm, rút ra được những hướng đi mới an toàn, đúng đắn hơn - đó là những điều kiện cần và đủ để đạt được những mục tiêu, thành công trong sự nghiệp.

Có thi thì phải có đậu, có rớt, tuy nhiên, chưa đỗ không hẳn là thất bại, mà biết đâu nhờ vậy ta nhận ra một hướng khác cho cuộc sống mình. Cả xã hội lao xao tìm kiếm bằng cấp, trang bị học vấn cao như một cách cho thấy mình thành công, nhưng nào biết chính vì thế mà áp lực lên vai người trẻ rất nhiều, để họ phải cố làm điều mà đôi khi họ không thích, không thuộc sở trường của mình.

Thực tế cuộc sống chứng minh rằng, tri thức rất quan trọng nhưng tri thức không có nghĩa là cố định theo hướng anh phải đậu đại học, phải học đại học thì mới có tri thức, mới có thể thành công.

Thành công, thiết nghĩ chỉ thực đến đối với những ai làm việc phù hợp với năng lực, đúng như yêu thích của mình. Vì vậy, chọn một hướng đi thích hợp để sống và làm chính là chọn điều kiện để thành công.

Khi một người phù hợp với nhà nông mà bắt phải học để làm kế toán, ngồi bàn giấy thì sao có thể thành công được, sao có thể có niềm vui trong công việc? Người có năng khiếu nghệ thuật mà bắt giỏi toán, giỏi hóa đâu có dễ?

Và, như thế là lãng phí, là đặt sai vị trí khiến cho công việc và cuộc đời người ấy trì trệ hơn, đó là chưa nói tới việc, biết đâu họ sẽ làm sai, gây tổn hại không chỉ cho bản thân mà còn cho xã hội.

Làm lại từ đầu hoặc chọn lại nghề mình thích sau khi bị “ép” phải theo những ngành mà “theo ba mẹ là tốt” đã được nhiều bạn trẻ mạnh dạn tiến hành, dù có nhiều khó khăn do phản đối từ phía gia đình.

Nếu chọn và dũng cảm sống với chọn lựa của mình thì ta cần chứng minh, tin vào cuối con đường phù hợp thì mình sẽ có thành công, dù biết có thể bước đầu sẽ cam go dữ lắm.

Đường đến giảng đường là lối đi rộng nhưng trở nên hẹp vì ai cũng muốn chen vào do định kiến của xã hội, phải học đại học.

Vì thế, xã hội đã... lùa người trẻ vào những ảo vọng của bản thân và rồi những hệ lụy có thể xảy ra bởi nguy cơ học nhiều nhưng việc làm chưa đáp ứng, đào tạo với chỉ tiêu cao nhưng thực chất của việc đào tạo không cao khiến người học ra trường gần như khó đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp.

Đã cố gồng mình để học vì đó không phải là nguyện vọng đúng nhất của bản thân - từ thôi thúc của chính mình nên khi đi làm cũng sẽ gồng mình, mà làm như thế thì quả thật, khó có thành công.

Tôi nghĩ, thành công nhất của mỗi người chính là làm gì cũng được, miễn bạn có niềm vui và có đóng góp. Đóng góp đâu phải chỉ có vật chất mà sự an vui trong cuộc sống thường ngày mới là đóng góp lớn nhất. Bởi, nếu tạo ra nhiều vật chất, nhiều bằng đại học được cấp, nhiều cử nhân ra trường... mà họ không có hạnh phúc thực sự thì cũng không để làm gì, đó là một sự thất bại của cả xã hội.

Do vậy, cần thay đổi cái nhìn và định hướng cho người trẻ trong việc bước vào đời. GS Howard Gardner - Đại học Harvard đã nêu ra lý thuyết về 8 năng lực tư duy của con người, để định hướng mỗi người sống, học tập, lao động thích hợp, gồm lý luận toán học, ngôn ngữ, âm nhạc, không gian, vận động thân thể, thiên nhiên, giao tế giữa cá nhân và hiểu rõ nội tâm cá nhân.

Chính vì thế, ở phương Tây, có những bạn trẻ thành công ở các lĩnh vực khác nhau, tất cả đều bước lên đỉnh cao do phát hiện, định hướng sớm năng lực, sở trường ngay từ nhỏ. Nhiều người Việt mình bước lên đỉnh cao cũng chính nhờ sống, học tập, làm việc trong một môi trường phù hợp để phát huy được năng lực bản thân.

Thực tế, không ít phụ huynh muốn con mình hướng duy nhất là... đại học, cho rằng đại học là con đường duy nhất dẫn đến thành công. Thậm chí, nhiều bạn trẻ còn bị gò vào “học tự nhiên” để dễ kiếm việc, lạnh nhạt với chuyên ban khoa học xã hội vì sợ thất nghiệp khi ra trường.

Trong khi đó, thực tế lĩnh vực khoa học xã hội - nhân văn có nhiều người thành công, đúng chuyên môn cũng “hái ra tiền”, đặc biệt có niềm vui trong công việc.

Có lẽ vì thế mà ở ta, người trẻ khi không đỗ đại học đã dễ nghĩ quẩn, đã mất hết ý chí hoặc phải mất rất nhiều thời gian mới có thể tìm hướng đi khác cho đời mình một cách miễn cưỡng. Đó là điều đáng tiếc.

Thất bại cũng phải học, nhưng trước tiên, phải nhận diện được thế nào là thất bại đã. Vì có khi đậu đại học là thất bại vì không thực chất, do chọn ngành không hợp... hơn là học trung cấp hoặc về làm anh nông dân giỏi.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí: Ngành y tế cả nước đang chao đảo

Đại biểu Nguyễn Anh Trí: Ngành y tế cả nước đang chao đảo

Tại hội trường, cũng như bên lề Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV, đại biểu Nguyễn Anh Trí đã nhiều lần nói về ...

Lộ trình giảm điểm ưu tiên xét tuyển đại học có gì mới?

Lộ trình giảm điểm ưu tiên xét tuyển đại học có gì mới?

Đối với các em đạt từ 22,5 trở lên, điểm ưu tiên khi xét tuyển đại học sẽ được giảm dần đều cho đến khi ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Tuyên bố chung về việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Đan Mạch

Tuyên bố chung về việc thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Đan Mạch

Nhận lời mời của Nhà vua Đan Mạch Frederik X, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thăm cấp Nhà nước tới Vương Quốc Đan Mạch từ ngày ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/10/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 10 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/10/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 10 năm 2026

Lịch âm 21/10. Lịch âm 21/10/2026? Âm lịch hôm nay 21/10. Lịch vạn niên 21/10/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 21/10/2026: Thiên Bình công việc suôn sẻ

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 21/10/2026: Thiên Bình công việc suôn sẻ

Tử vi hôm nay 21/10/2026 của 12 cung hoàng đạo – Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/10/2026: Tuổi Dậu hôn nhân hòa thuận

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 21/10/2026: Tuổi Dậu hôn nhân hòa thuận

Xem tử vi 21/10 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/10/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Tôn vinh phụ nữ ngành Ngoại giao nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Tôn vinh phụ nữ ngành Ngoại giao nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10

Sáng 20/10, Ban Nữ công Đối ngoại phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức chương trình ‘Giao lưu nghệ thuật cắm hoa chào mừng Ngày Phụ nữ Việt ...
Bộ Ngoại giao tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ Israel tại Việt Nam

Bộ Ngoại giao tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ Israel tại Việt Nam

Ngày 20/10, Phó Cục trưởng Cục Lễ tân Nhà nước và Phiên dịch Đối ngoại Dương Nguyễn Quốc Vinh đã tiếp nhận Bản sao Thư ủy nhiệm của Đại sứ ...
Ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo khôi phục hệ sinh thái và bảo tồn thiên nhiên tại New Zealand

Ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo khôi phục hệ sinh thái và bảo tồn thiên nhiên tại New Zealand

Hai tổ chức bảo tồn tại vùng Taranaki của New Zealand đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giám sát động vật hoang dã, phát hiện loài gây hại.
Chung tay giảm nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã tại Việt Nam

Chung tay giảm nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã tại Việt Nam

Ngày 19/10, Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam (SVW) phối hợp với Lotte Mall West Lake Hanoi tổ chức hoạt động hưởng ứng Chiến dịch Rừng lặng.
Vinh danh những điển hình phụ nữ Việt Nam giàu nghị lực, sáng tạo

Vinh danh những điển hình phụ nữ Việt Nam giàu nghị lực, sáng tạo

Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã tổ chức Lễ trao Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026, vinh danh 5 tập thể và 12 cá nhân có thành tích xuất ...
Đại biểu Quốc hội: Niềm vui tăng lương chưa trọn vẹn khi chi phí thiết yếu tăng cao

Đại biểu Quốc hội: Niềm vui tăng lương chưa trọn vẹn khi chi phí thiết yếu tăng cao

Đại biểu Châu Quỳnh Dao nêu vấn đề, người hưởng lương nhận niềm vui tăng lương từ 1,5 - 2 triệu đồng nhưng các chi phí phát sinh cao.
Khánh Hòa đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ mới

Khánh Hòa đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ mới

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, chiến dịch có sự kết hợp ứng dụng công nghệ hiện đại.
6 thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò, tốt cho sức khỏe

6 thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò, tốt cho sức khỏe

Một khẩu phần thịt bò 85g cung cấp khoảng 2,2mg sắt, khoáng chất thiết yếu tham gia vào quá trình vận chuyển oxy và nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể.
Kiểm soát đường huyết hiệu quả nhờ 5 thực phẩm quen thuộc

Kiểm soát đường huyết hiệu quả nhờ 5 thực phẩm quen thuộc

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên chọn yến mạch, quả mọng, cá hồi, các loại hạt và đậu để hỗ trợ đường huyết khỏe mạnh.
Ung thư vú đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa tại Việt Nam

Ung thư vú đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa tại Việt Nam

Chuỗi hoạt động nâng cao nhận thức về ung thư vú mở đầu bằng Lễ phát động và Diễn đàn bệnh nhân ‘Sống trọn hành trình’.
Dịch Ebola ở CHDC Congo: Ghi nhận hơn 9.400 ca mắc, nguy cơ lây lan xuyên biên giới

Dịch Ebola ở CHDC Congo: Ghi nhận hơn 9.400 ca mắc, nguy cơ lây lan xuyên biên giới

CHDC Congo ghi nhận 4.536 ca tử vong trong tổng số hơn 9.400 ca mắc Ebola kể từ khi dịch bùng phát hồi tháng 5/2026.
Chuyên gia gợi ý 3 cách ăn chuối buổi sáng giúp no lâu, đủ chất

Chuyên gia gợi ý 3 cách ăn chuối buổi sáng giúp no lâu, đủ chất

Chuối có thể là món ăn sáng tiện lợi nhất nhưng chưa cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì năng lượng, đặc biệt vào đầu ngày.
Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh

Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh

Nghiên cứu trên gần 100.000 người cho thấy, thiếu ngủ, đặc biệt ngủ dưới 5 giờ mỗi đêm, có liên quan đến nguy cơ mắc 37 bệnh và nhiều vấn đề sức khỏe.
Phương pháp tiêm sắt nano-carbon, kiểm soát khối u ở 84% bệnh nhân ung thư

Phương pháp tiêm sắt nano-carbon, kiểm soát khối u ở 84% bệnh nhân ung thư

Thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I tại Trung Quốc cho thấy phương pháp tiêm sắt nano-carbon giúp kiểm soát sự phát triển của khối u ở 84,2% trong số 19 bệnh nhân ung thư ...
Phiên bản di động