Mùa thi: Thất bại cũng là một bài học

Lưu Đình Long
Mùa thi, nghĩ về việc đến giảng đường là lối đi rộng nhưng trở nên hẹp vì ai cũng muốn chen vào do định kiến của xã hội, phải học đại học, đại học là con đường duy nhất dẫn đến thành công...
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Mùa thi
Mùa thi, nhiều bạn trẻ đang chạy đua để vào đại học. (Nguồn: Thanh niên)

Thực ra, trên cuộc đời này không ai không từng trải qua những thất bại, đổ vỡ, gặp những bất trắc trong cuộc sống. Do vậy, học cách thất bại, đối diện với thất bại cũng là một bài học lớn cho mỗi người, để không buồn quá lâu, vì như thế mình sẽ đau nhiều hơn, sẽ không còn sức để đứng dậy nữa.

Ông bà mình nói “thất bại là mẹ của thành công” để chỉ sự thất bại chính là bài học để tránh những rủi ro về sau, giúp ta có thêm kinh nghiệm, rút ra được những hướng đi mới an toàn, đúng đắn hơn - đó là những điều kiện cần và đủ để đạt được những mục tiêu, thành công trong sự nghiệp.

Có thi thì phải có đậu, có rớt, tuy nhiên, chưa đỗ không hẳn là thất bại, mà biết đâu nhờ vậy ta nhận ra một hướng khác cho cuộc sống mình. Cả xã hội lao xao tìm kiếm bằng cấp, trang bị học vấn cao như một cách cho thấy mình thành công, nhưng nào biết chính vì thế mà áp lực lên vai người trẻ rất nhiều, để họ phải cố làm điều mà đôi khi họ không thích, không thuộc sở trường của mình.

Thực tế cuộc sống chứng minh rằng, tri thức rất quan trọng nhưng tri thức không có nghĩa là cố định theo hướng anh phải đậu đại học, phải học đại học thì mới có tri thức, mới có thể thành công.

Thành công, thiết nghĩ chỉ thực đến đối với những ai làm việc phù hợp với năng lực, đúng như yêu thích của mình. Vì vậy, chọn một hướng đi thích hợp để sống và làm chính là chọn điều kiện để thành công.

Khi một người phù hợp với nhà nông mà bắt phải học để làm kế toán, ngồi bàn giấy thì sao có thể thành công được, sao có thể có niềm vui trong công việc? Người có năng khiếu nghệ thuật mà bắt giỏi toán, giỏi hóa đâu có dễ?

Và, như thế là lãng phí, là đặt sai vị trí khiến cho công việc và cuộc đời người ấy trì trệ hơn, đó là chưa nói tới việc, biết đâu họ sẽ làm sai, gây tổn hại không chỉ cho bản thân mà còn cho xã hội.

Làm lại từ đầu hoặc chọn lại nghề mình thích sau khi bị “ép” phải theo những ngành mà “theo ba mẹ là tốt” đã được nhiều bạn trẻ mạnh dạn tiến hành, dù có nhiều khó khăn do phản đối từ phía gia đình.

Nếu chọn và dũng cảm sống với chọn lựa của mình thì ta cần chứng minh, tin vào cuối con đường phù hợp thì mình sẽ có thành công, dù biết có thể bước đầu sẽ cam go dữ lắm.

Đường đến giảng đường là lối đi rộng nhưng trở nên hẹp vì ai cũng muốn chen vào do định kiến của xã hội, phải học đại học.

Vì thế, xã hội đã... lùa người trẻ vào những ảo vọng của bản thân và rồi những hệ lụy có thể xảy ra bởi nguy cơ học nhiều nhưng việc làm chưa đáp ứng, đào tạo với chỉ tiêu cao nhưng thực chất của việc đào tạo không cao khiến người học ra trường gần như khó đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp.

Đã cố gồng mình để học vì đó không phải là nguyện vọng đúng nhất của bản thân - từ thôi thúc của chính mình nên khi đi làm cũng sẽ gồng mình, mà làm như thế thì quả thật, khó có thành công.

Tôi nghĩ, thành công nhất của mỗi người chính là làm gì cũng được, miễn bạn có niềm vui và có đóng góp. Đóng góp đâu phải chỉ có vật chất mà sự an vui trong cuộc sống thường ngày mới là đóng góp lớn nhất. Bởi, nếu tạo ra nhiều vật chất, nhiều bằng đại học được cấp, nhiều cử nhân ra trường... mà họ không có hạnh phúc thực sự thì cũng không để làm gì, đó là một sự thất bại của cả xã hội.

Do vậy, cần thay đổi cái nhìn và định hướng cho người trẻ trong việc bước vào đời. GS Howard Gardner - Đại học Harvard đã nêu ra lý thuyết về 8 năng lực tư duy của con người, để định hướng mỗi người sống, học tập, lao động thích hợp, gồm lý luận toán học, ngôn ngữ, âm nhạc, không gian, vận động thân thể, thiên nhiên, giao tế giữa cá nhân và hiểu rõ nội tâm cá nhân.

Chính vì thế, ở phương Tây, có những bạn trẻ thành công ở các lĩnh vực khác nhau, tất cả đều bước lên đỉnh cao do phát hiện, định hướng sớm năng lực, sở trường ngay từ nhỏ. Nhiều người Việt mình bước lên đỉnh cao cũng chính nhờ sống, học tập, làm việc trong một môi trường phù hợp để phát huy được năng lực bản thân.

Thực tế, không ít phụ huynh muốn con mình hướng duy nhất là... đại học, cho rằng đại học là con đường duy nhất dẫn đến thành công. Thậm chí, nhiều bạn trẻ còn bị gò vào “học tự nhiên” để dễ kiếm việc, lạnh nhạt với chuyên ban khoa học xã hội vì sợ thất nghiệp khi ra trường.

Trong khi đó, thực tế lĩnh vực khoa học xã hội - nhân văn có nhiều người thành công, đúng chuyên môn cũng “hái ra tiền”, đặc biệt có niềm vui trong công việc.

Có lẽ vì thế mà ở ta, người trẻ khi không đỗ đại học đã dễ nghĩ quẩn, đã mất hết ý chí hoặc phải mất rất nhiều thời gian mới có thể tìm hướng đi khác cho đời mình một cách miễn cưỡng. Đó là điều đáng tiếc.

Thất bại cũng phải học, nhưng trước tiên, phải nhận diện được thế nào là thất bại đã. Vì có khi đậu đại học là thất bại vì không thực chất, do chọn ngành không hợp... hơn là học trung cấp hoặc về làm anh nông dân giỏi.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí: Ngành y tế cả nước đang chao đảo

Đại biểu Nguyễn Anh Trí: Ngành y tế cả nước đang chao đảo

Tại hội trường, cũng như bên lề Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV, đại biểu Nguyễn Anh Trí đã nhiều lần nói về ...

Lộ trình giảm điểm ưu tiên xét tuyển đại học có gì mới?

Lộ trình giảm điểm ưu tiên xét tuyển đại học có gì mới?

Đối với các em đạt từ 22,5 trở lên, điểm ưu tiên khi xét tuyển đại học sẽ được giảm dần đều cho đến khi ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Hai Chủ tịch Quốc hội Việt Nam-Campuchia hội kiến

Hai Chủ tịch Quốc hội Việt Nam-Campuchia hội kiến

Ngày 6/2, tại thủ đô Phnom Penh, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã có cuộc hội kiến với Chủ tịch Quốc hội Campuchia Khuon Sudary.
Mang hương vị Tết Việt đến Thủ đô của Thụy Điển

Mang hương vị Tết Việt đến Thủ đô của Thụy Điển

Chương trình Xuân Quê hương mang hương vị Tết Việt lan tỏa giữa Thủ đô của Thụy Điển thông qua không gian văn hóa và ẩm thực đậm đà bản ...
Kiều bào đồng hành cùng TP. Hồ Chí Minh chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số

Kiều bào đồng hành cùng TP. Hồ Chí Minh chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số

TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị “Người Việt Nam ở nước ngoài tiêu biểu đồng hành cùng Thành phố chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số”.
Bộ GD&ĐT đề xuất quy định chỉ tiêu tuyển sinh cho ngành sức khỏe và sư phạm

Bộ GD&ĐT đề xuất quy định chỉ tiêu tuyển sinh cho ngành sức khỏe và sư phạm

Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong dự thảo Thông tư quy định việc xác định số lượng tuyển sinh mà Bộ GD&ĐT vừa công bố ...
Lễ hội Chùa Hương 2026 đổi mới công tác tổ chức, đẩy mạnh công nghệ và quản trị thông minh

Lễ hội Chùa Hương 2026 đổi mới công tác tổ chức, đẩy mạnh công nghệ và quản trị thông minh

Lễ hội Chùa Hương năm 2026 được tổ chức với nhiều đổi mới trong tư duy quản lý, ứng dụng công nghệ và định hướng phát triển du lịch bền ...
Xuân Quê Hương 2026 – Kết nối cộng đồng người Việt tại Myanmar trong không khí đầm ấm, nghĩa tình

Xuân Quê Hương 2026 – Kết nối cộng đồng người Việt tại Myanmar trong không khí đầm ấm, nghĩa tình

Ngày 5/2, Đại sứ quán Việt Nam tại Myanmar long trọng tổ chức Xuân Quê hương 2026 trong không khí đầm ấm, trang trọng, đậm đà bản sắc dân tộc.
TP. Hồ Chí Minh đặt tên đường Phạm Khắc, tri ân Nghệ sĩ nhân dân, Anh hùng Lao động

TP. Hồ Chí Minh đặt tên đường Phạm Khắc, tri ân Nghệ sĩ nhân dân, Anh hùng Lao động

Sáng 6/2, TP. Hồ Chí Minh tổ chức lễ công bố đặt tên đường Phạm Khắc cho tuyến giao thông nối đường Nguyễn Thị Minh Khai và Nguyễn Đình Chiểu
'Tết Nhân ái - Tết vì đồng bào vùng lũ': Tiếp thêm niềm tin cho người dân vùng thiên tai vững bước vào năm mới

'Tết Nhân ái - Tết vì đồng bào vùng lũ': Tiếp thêm niềm tin cho người dân vùng thiên tai vững bước vào năm mới

Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức chương trình 'Tết Nhân ái - Tết vì đồng bào vùng lũ' Xuân Bính Ngọ 2026.
Người Đức có xu hướng kết hôn muộn so với các năm trước

Người Đức có xu hướng kết hôn muộn so với các năm trước

Tỷ lệ người kết hôn trong dân số trưởng thành ở Đức năm 2024 xuống mức thấp nhất kể từ khi công tác thống kê được bắt đầu vào năm 1950.
EVNGENCO1 giữ vững vận hành an toàn dịp Tết Nguyên đán, sẵn sàng cho cao điểm mùa khô

EVNGENCO1 giữ vững vận hành an toàn dịp Tết Nguyên đán, sẵn sàng cho cao điểm mùa khô

Sáng 3/2, Tổng công ty Phát điện 1 (EVNGENCO1) tổ chức Hội nghị giao ban đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh, đầu tư xây dựng tháng 1/2026 và triển khai nhiệm vụ tháng ...
AVIWIN VÀ AVIRACE: Từ giải chạy đầu Xuân đến tham vọng đưa giày chạy bộ Việt ra thế giới

AVIWIN VÀ AVIRACE: Từ giải chạy đầu Xuân đến tham vọng đưa giày chạy bộ Việt ra thế giới

Trong bối cảnh thể thao phong trào phát triển mạnh mẽ và kinh tế thể thao ngày càng được quan tâm, Tết Run 2026 không chỉ là một giải chạy đầu xuân, mà còn phản ...
Đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính về bảo hiểm xã hội trong năm 2026

Đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính về bảo hiểm xã hội trong năm 2026

Kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam yêu cầu cải cách hành chính xuất phát từ lợi ích của người dân, doanh nghiệp.
Bổ sung 5 loại thực phẩm giàu dưỡng chất thiết yếu cho tóc

Bổ sung 5 loại thực phẩm giàu dưỡng chất thiết yếu cho tóc

Đậu đen ngâm giấm, cải bó xôi xào, cháo kỷ tử long nhãn hay viên óc chó mè rang hỗ trợ giảm rụng, giúp tóc trở nên chắc khỏe hơn.
Ăn chuối hàng ngày giữ các chỉ số huyết áp ở mức an toàn và những điều cần lưu ý

Ăn chuối hàng ngày giữ các chỉ số huyết áp ở mức an toàn và những điều cần lưu ý

Ăn chuối hàng ngày giúp đào thải bớt natri, làm giãn mạch máu, hỗ trợ sức khỏe đường ruột, nhưng người bị tiểu đường hay bệnh thận cần cân nhắc.
Nên thường xuyên bổ sung nước lọc khi bị ốm

Nên thường xuyên bổ sung nước lọc khi bị ốm

Các chuyên gia y tế khuyến nghị, thay vì chỉ uống nước cam hay điện giải, bổ sung nước lọc thường xuyên giúp cơ thể phục hồi tốt hơn.
Bảy loại rau, củ, quả giàu chất xơ, hạn chế đường huyết sau ăn, giảm nguy cơ biến chứng

Bảy loại rau, củ, quả giàu chất xơ, hạn chế đường huyết sau ăn, giảm nguy cơ biến chứng

Đậu bắp, cà tím, bông cải xanh hay ớt chuông là những loại rau ít carbohydrate, giàu chất xơ, hạn chế gây tăng đường huyết sau ăn.
Điểm danh 3 loại rau bị tưởng chừng bị bỏ quên nhưng giúp giảm căng thẳng, lo âu

Điểm danh 3 loại rau bị tưởng chừng bị bỏ quên nhưng giúp giảm căng thẳng, lo âu

Có ít nhất 3 loại rau mọc dại được chứng minh có tác dụng tích cực trong việc cải thiện trí nhớ, giảm căng thẳng thần kinh.
Đại học Tokyo Nhật Bản thử nghiệm lâm sàng vaccine ngừa virus Nipah

Đại học Tokyo Nhật Bản thử nghiệm lâm sàng vaccine ngừa virus Nipah

Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ tiên tiến của Đại học Tokyo đã phát triển một loại vaccine được kỳ vọng ngăn ngừa bệnh do virus Nipah gây ra.
Phiên bản di động