Mỹ-Israel: Sự xa cách của 'đồng minh chiến lược'

Vy An
Theo một đánh giá được đăng tải mới đây của Viện nghiên cứu an ninh quốc gia Israel (INSS), Mỹ-Israel được coi là một 'đồng minh lớn không thuộc NATO', một 'đồng minh chiến lược'. Thế nhưng, từ trước tới nay giữa hai bên chưa bao giờ thống nhất được quan điểm trên mọi vấn đề và luôn tồn tại những bất đồng không nhỏ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Mỹ-Israel: Sự xa cách của 'đồng minh chiến lược'
Mỹ-Israel luôn tồn tại những bất đồng dù được coi là "đồng minh chiến lược"

Hiện nay, có ba mâu thuẫn lớn có thể đe dọa mối quan hệ song phương Mỹ-Israel.

Vấn đề hạt nhân Iran

Việc Tổng thống Joe Biden lên nắm quyền tại Nhà Trắng dẫn tới sự thay đổi trong quan điểm của Mỹ đối với vấn đề hạt nhân Iran. Ông Biden đã đảo ngược quyết định của cựu Tổng thống Trump vào năm 2018 (với sự ủng hộ của Thủ tướng Israel khi đó là Benjamin Netanyahu) đưa Mỹ ra khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 (JCPOA).

Kể từ khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận, Iran đã có các bước đi nhằm rút ngắn “thời gian bùng phát”- thời gian để Tehran sản xuất đủ vật liệu phân hạch cho một quả bom hạt nhân.

Việc chính quyền Iran đẩy nhanh tiến độ sản xuất vũ khí hạt nhân đồng thời “câu giờ” để phục vụ mục đích này mà không phải chịu thêm sức ép đang là mối lo ngại lớn đối với chính quyền Israel.

Tình thế hiện tại, khi Iran đẩy nhanh tiến trình sở hữu vũ khí hạt nhân mà không bị Washington gay gắt ngăn chặn đã đẩy Israel vào thế khó trong phản ứng với Tehran. Vì vậy, giữa Mỹ và Israel cần tiếp tục các cuộc tiếp xúc kín đáo ở cấp chuyên gia và cấp chính khách. Hai bên cũng cần thống nhất quan điểm về vấn đề Iran, không để xảy ra những “sự việc đã rồi” trên thực địa.

Xung đột Israel-Palestine

Trong năm đầu tiên nắm quyền, chính quyền của Tổng thống Biden đã có một số bước đi đảo ngược các quyết định dưới thời của cựu Tổng thống Trump trong mối quan hệ Israel-Palestine. Ví dụ, Mỹ đã nối lại viện trợ tài chính cho Palestine, lên đến 235 triệu USD trong năm 2021, trong đó 150 triệu USD được điều phối thông qua Cơ quan cứu trợ và hành động của Liên hợp quốc (UNRWA).

Cho dù quyết định nói trên vẫn gây tranh cãi, nhưng chính phủ Israel đã kiềm chế đối đầu Washington trong việc thông qua UNRWA làm kênh viện trợ cho Palestine.

Trong quan hệ Mỹ-Israel còn tồn tại hai vấn đề nổi cộm khác liên quan tới Palestine. Thứ nhất là quyết định của cơ quan điều phối dân sự thuộc quân đội Israel chấp thuận việc xây dựng 3.000 căn hộ mới trong các khu định cư của người Do Thái ở Bờ Tây (và quyết định xây 1.300 căn hộ cho người Palestine ở Khu C – vùng đất của Palestine do Israel quản lý). Thứ hai là việc Bộ trưởng Quốc phòng Israel Benny Gantz hôm 22/10 đã tuyên bố 6 tổ chức phi chính phủ của Palestine có liên quan đến Mặt trận giải phóng nhân dân Palestine là tổ chức khủng bố.

Thực tế chính trị hiện nay không thuận lợi cho một thỏa thuận triển vọng, toàn diện và đột phá cho cuộc xung đột Israel-Palestine. Cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Mỹ và châu Âu, muốn Israel tránh thực hiện các bước đi gây tổn hại đến triển vọng đạt được thỏa thuận “hai nhà nước” trong tương lai.

Mỹ và châu Âu cũng trông đợi Israel tạo điều kiện để cải thiện nền kinh tế Palestine. Sáng kiến phát triển kinh tế ở Dải Gaza và Bờ Tây do chính phủ Israel đề xuất đã nhận được phản ứng tích cực, tạo ra nền tảng mang tính xây dựng cho các cuộc đối thoại. Sáng kiến này vừa phục vụ lợi ích của Israel là giảm căng thẳng giữa Israel với Bờ Tây và Dải Gaza, vừa củng cố quan hệ với các quốc gia Arập, cũng như tránh phát sinh va chạm với Mỹ.

Quan hệ Israel-Trung Quốc

Mỹ qua các thời Tổng thống Barack Obama, Donald Trump hay đương kim Tổng thống Joe Biden rõ ràng có một sự thống nhất trong quan hệ với Trung Quốc. Washington tìm mọi cách để kiềm chế sự trỗi dậy của Bắc Kinh và hợp tác với các đồng minh, đối tác để gây sức ép trên nhiều phương diện.

Mối quan hệ ngày càng gần gũi giữa Israel và Trung Quốc rõ ràng là điều mà Mỹ không mấy dễ chịu.

Nhiều năm qua, các doanh nghiệp Trung Quốc đã tham gia sâu vào các lĩnh vực xây dựng hạ tầng, máy móc và công nghệ cao của Israel. Thế khó của Israel là quốc gia này có lợi ích kinh tế gắn chặt với nền kinh tế Trung Quốc, song đồng thời phải chú ý đến thái độ của "đối tác chiến lược" là Mỹ.

Cả Mỹ và Israel đều có những mảng “trắng đen rõ ràng” và những “vùng xám” trong chính sách đối ngoại với Trung Quốc. Quan điểm của Israel về thách thức và cơ hội trong quan hệ với Trung Quốc không đồng nhất với quan điểm của Mỹ.

Israel cần học hỏi một số nước trong việc áp dụng các cơ chế giám sát đầu tư nước ngoài để hạn chế nguy cơ an ninh có thể xảy ra do các hoạt động kinh tế của các doanh nghiệp hoặc quốc gia khác trong lãnh thổ của họ. Hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực này sẽ giúp các bên hiểu rõ hơn quy mô của vấn đề và tìm ra biện pháp xử lý những thách thức mà các nước cùng phải đối mặt.

Rõ ràng, những vấn đề đang là trung tâm rắc rối giữa Israel và Mỹ chưa thể có biện pháp giải quyết dứt điểm. Khủng hoảng do những bất đồng về lập trường là không thể tránh khỏi nhưng cần được kiểm soát. Đối với Israel, điều này có nghĩa là tránh để xảy ra va chạm không cần thiết với Mỹ, đồng thời bảo vệ quyền lợi sống còn của mình.

Mỹ 'đầy' tập đoàn công nghệ của đồng minh thân thiết Israel vào 'giỏ đen'

Mỹ 'đầy' tập đoàn công nghệ của đồng minh thân thiết Israel vào 'giỏ đen'

Ngày 3/11, Bộ Thương mại Mỹ thông báo, tập đoàn NSO, hãng công nghệ Israel với phần mềm gián điệp Pegasus tai tiếng phục vụ ...

Ngoại trưởng Israel thăm Mỹ, chính quyền Tổng thống Biden hứa hẹn về hòa bình

Ngoại trưởng Israel thăm Mỹ, chính quyền Tổng thống Biden hứa hẹn về hòa bình

Trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Israel Yair Lapid, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan cho biết, nước này cam kết sẽ ...

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 21/11/2026, Lịch vạn niên ngày 21 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 21/11. Lịch âm 21/11/2026? Âm lịch hôm nay 21/11. Lịch vạn niên 21/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tỵ công việc thành công

Xem tử vi 21/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 21/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Cập nhật bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 mới nhất

Bảng giá lăn bánh xe KIA Seltos tháng 11/2026 tại Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh, thành phố khác trên cả nước được cập nhật chi tiết dưới đây.
Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Để người thầy luôn ‘giữ lửa’ nghề trong kỷ nguyên AI

Người thầy cần đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và tiếp tục nuôi dưỡng những giá trị nhân văn trong mỗi học trò...
Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế

Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc thúc đẩy kết nối chiến lược, mở rộng hợp tác kinh tế.
Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Món quà mùa Đông dành tặng khán giả yêu Hà Nội

Đằng sau cuộc hội ngộ của Mỹ Linh, Hà Trần, Thanh Lam và Ngọc Anh là những ngày tập luyện nghiêm túc, tỉ mỉ cùng ekip âm nhạc.
Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các 'đầu tàu' châu Âu kêu gọi Nga đi bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột, Ukraine thúc giục việc gia nhập NATO và EU

Các lãnh đạo Đức, Pháp, Anh và Ukraine kêu gọi Nga nhất trí thực hiện thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine trong suốt mùa Đông.
Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Kết quả của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ-Trung Quốc-Nga

Tổng thống Mỹ, Chủ tịch Trung Quốc và Tổng thống Nga nhất trí thông qua tuyên bố chung về hòa bình sau cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lịch sử.
'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Xin đừng bỏ quên chúng con!' - lời kêu cứu từ Gaza

'Đừng quên chúng con!' không chỉ là thông điệp mà còn là lời kêu cứu đầy ám ảnh của những đứa trẻ Palestine tại Dải Gaza tới cộng đồng quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga-Trung: Tổng thống Trump nói cuộc gặp ‘làm nên lịch sử’, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định ý nghĩa đột phá

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ba bên đầu tiên.
Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Nga, Trung Quốc và Iran nêu điều kiện nối lại thanh sát hạt nhân

Việc IAEA nối lại thanh sát hạt nhân chỉ có thể thực hiện khi các hành động thù địch nhằm vào Iran chấm dứt hoàn toàn và bảo đảm không tái diễn.
EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

EU tính phương án cho Ukraine vay 45 tỷ Euro, Kiev trông chờ sớm được thông qua

Ủy ban châu Âuđề xuất khoản vay trị giá 45 tỷ Euro dành cho Ukraine trong năm 2027, nhằm bù đắp phần lớn khoản thiếu hụt ngân sách dự kiến.
Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Quản trị AI trong kỷ nguyên công nghệ không biên giới

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng một khuôn khổ quản trị toàn cầu bao trùm và có trách nhiệm.
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đối mặt ‘tay phanh’ mới

Chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đã tạo ra sự thay đổi đáng chú ý trong cán cân quyền lực tại Mỹ.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Phép thử hợp tác

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang đối mặt với thách thức về đoàn kết.
Bước ngoặt chính trị tại Israel

Bước ngoặt chính trị tại Israel

Việc Tổng thống Israel Isaac Herzog giao lãnh đạo đảng Yashar nhiệm vụ thành lập chính phủ mới đánh dấu bước ngoặt chính trị.
Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Bầu cử New Zealand: Bài toán khó giải

Đằng sau diễn biến bầu cử sít sao tại New Zealand là những chuyển động sâu hơn trong cục diện chính trị.
Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Nga - Iran: Phương cách phá thế cô lập

Trong bối cảnh phải đối phó với các lệnh cấm vận và sức ép từ bên ngoài, Nga và Iran ngày càng xích lại gần nhau.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Phiên bản di động