Mỹ - khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương: Nhìn lại để định hướng

Dịch Dung
Phân tích và Bình luận chính trị
TGVN. Bản báo cáo về Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở vừa được Bộ Ngoại giao Mỹ công bố. Giải mã một số thông điệp chính của Mỹ. Phân tích của Báo Thế giới & Việt Nam.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
my khu vuc an do duong thai binh duong nhin lai de dinh huong Mỹ công bố báo cáo 30 trang, nhấn mạnh cam kết đối với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
my khu vuc an do duong thai binh duong nhin lai de dinh huong 'Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương' của ASEAN: Thông điệp cho các cường quốc
my khu vuc an do duong thai binh duong nhin lai de dinh huong
“Tứ giác kim cương” được dựng làm trung tâm cho Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở giờ có thêm hai đối tác nữa ở khu vực liên quan trực tiếp đến Trung Quốc.

Sự trùng hợp về thời điểm được để ý đến. Nhưng ở lần này, sự trùng hợp ấy về thời điểm xem chừng ngẫu nhiên nhiều hơn là được chủ ý.

Bản báo cáo 32 trang của Bộ Ngoại giao Mỹ về Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở được phía Mỹ công bố gần như cùng thời điểm với tuyên bố của ASEAN và 5 nước đối tác về việc sẽ ký kết Hiệp ước Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) trong năm 2020. Năm nước đối tác kia là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand. Vào phút cuối, Ấn Độ đã quyết định không tham gia RCEP nữa. Trong RCEP, Trung Quốc có vị thế và ảnh hưởng lớn, nhưng trong đó có sự tham gia của một số đối tác được Mỹ gắn kết vào chiến lược của Mỹ cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Mỹ lại còn là đối tác quan trọng của ASEAN và Mỹ cũng rất coi trọng ASEAN. Bởi thế, nếu có đem ra so sánh thì sẽ không thể không nhận thấy Mỹ lo ngại về RCEP không bằng Trung Quốc lo ngại về những gì Mỹ và các đối tác cùng nhau thực hiện trong khuôn khổ ý tưởng Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Hiệu ứng "đối nội" quan trọng

Trên danh nghĩa chính thức, bản báo cáo nói trên của Bộ Ngoại giao Mỹ chỉ là sự cập nhật những gì phía Mỹ đã làm riêng cũng như cùng các đối tác liên quan trong thời gian qua phục vụ cho việc thực hiện ý tưởng về Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Thông điệp đối ngoại mà phía Mỹ muốn phát đi gửi tới các nước trong khu vực là Mỹ kiên định thực hiện ý tưởng này chứ không đánh trống bỏ dùi trong khi thông điệp đối nội từ đó là chính quyền của Tổng thống Donald Trump có tầm nhìn mới mà còn xa hơn và chiến lược hơn so với chính quyền tiền nhiệm đối với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Trong tình cảnh gặp khó khăn ngày càng nhiều và bị khó xử ngày càng tăng ở Mỹ, ông Trump càng cần tác động và hiệu ứng đối nội của mọi thành quả đối ngoại.

Trong thực chất, bản báo cáo mới của Bộ Ngoại giao Mỹ là dùng sự nhìn lại để thể hiện định hướng hành động của Mỹ trong chiến lược cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. So với tất cả các văn kiện chính sách chính thức hoặc hàm chứa quan điểm chính sách của chính quyền của ông Trump thể hiện cho tới nay về chiến lược này thì báo cáo nói trên vừa bao trùm và đầy đủ lại vừa chi tiết và cụ thể rõ ràng hơn cả. Có thể lọc được ra từ đó 4 điều đáng được chú ý đến hơn cả.

Cụ thể hóa và hoàn chỉnh chiến lược

Thứ nhất, lần đầu tiên phía Mỹ gắn kết chiến lược này với chiến lược hay chính sách của các đối tác khác để thể hiện là Mỹ không riêng biệt mà đồng hành cùng các đối tác. Ở trang 8 của báo cáo ấy ghi rất rõ và cụ thể là tầm nhìn và cách tiếp cận của Mỹ gắn kết chặt chẽ với Kế hoạch Thái Bình Dương tự do và rộng mở của Nhật Bản, với Chính sách Hành động Hướng Đông của Ấn Độ, với Kế hoạch Thái Bình Dương - Ấn Độ Dương của Australia, với Chính sách phương Nam mới của Hàn Quốc và Chính sách mới gắn kết với phương Nam của Đài Loan (Trung Quốc). Mỹ loại Trung Quốc ra ngoài nhưng lại kéo Đài Loan vào cuộc chơi này. Cái gọi là “Tứ giác kim cương” được dựng làm trụ cột và trung tâm cho Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở giờ có thêm hai đối tác nữa ở khu vực liên quan trực tiếp đến Trung Quốc.

Thứ hai, báo cáo này liệt kê đầy đủ những gì Mỹ đã làm riêng và cùng các đối tác nói trên cho tới nay và qua đó thể hiện quan điểm cũng như định hướng của Mỹ cho thời gian tới. Nó giống như sự cụ thể hoá và hoàn chỉnh hoá chiến lược của Mỹ cho khu vực này, bao trùm lên nhiều lĩnh vực với nội dung và dự án hợp tác cụ thể. Qua đó, người ngoài không thể không có cảm nhận là Mỹ đưa ra và thực hiện một chiến lược ở khu vực mà là một ý tưởng chiến lược của Mỹ cho các đối tác trong khu vực với sự tham gia cùng thực hiện của các đối tác này và thậm chí còn với cả sự phân công, phân vai để thực hiện.

Gọi đích danh mục tiêu đối phó

Thứ ba, Trung Quốc cùng với Triều Tiên và Nga bị nêu đích danh trong ấy là địch thủ mà Mỹ chủ định và phải đối phó, chiến tranh mạng từ 3 nước này và mưu đồ cũng như hành động của Trung Quốc ở khu vực Biển Đông được Mỹ coi là những thách thức an ninh lớn nhất về chính trị an ninh và quan hệ quốc tế, đòi hỏi Mỹ phải dành ưu tiên chính sách hàng đầu để đối phó. Ở đây thể hiện sự đan xen giữa nhận thức của Mỹ là phải vượt qua được những thách thức kia thì mới có thể thực hiện thành công chiến lược cho khu vực và chủ ý sử dụng chính chiến lược này để đối phó Trung Quốc, Triều Tiên và Nga ở khu vực.

Thứ tư, phía Mỹ muốn phát đi thông điệp tới các nước trong khu vực là nên tin tưởng Mỹ và hoài nghi Trung Quốc, nên gắn kết với Mỹ và thận trọng với Trung Quốc.

Thật ra, Mỹ chỉ thể hiện ý đồ, lợi ích và định hướng chiến lược theo đuổi lâu nay ở khu vực bằng ngôn từ khác, theo cấu trúc khác và đặt vào khuôn khổ khác cũng như thực hiện theo cách khác trước mà thôi.

my khu vuc an do duong thai binh duong nhin lai de dinh huong Quan hệ Mỹ - Triều Tiên: Gỡ khó không dễ

TGVN. Triều Tiên lại phóng vật thể bay. Động thái này nói lên điều gì? Hãy thử nhìn lại quan hệ Mỹ - Triều trong ...

my khu vuc an do duong thai binh duong nhin lai de dinh huong Quan hệ Mỹ - Trung Quốc: Năm kỷ niệm buồn

TGVN. Khái quát những kịch tính trong quan hệ Mỹ - Trung Quốc trong năm 2019, năm kỷ niệm 40 năm ngày thiết lập quan ...

my khu vuc an do duong thai binh duong nhin lai de dinh huong Mỹ rút quân khỏi Syria: Động thái thay đổi thế cục

TGVN. Mỹ tuyên bố rút quân ra khỏi Syria. Thổ Nhĩ Kỳ tiến quân qua biên giới. Người Kurd hoảng sợ. Nga lên tiếng. Cục ...

Dịch Dung

Đọc thêm

Sức khỏe răng miệng - dấu hiệu cảnh báo sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Sức khỏe răng miệng - dấu hiệu cảnh báo sa sút trí tuệ ở người cao tuổi

Nghiên cứu mới kêu gọi tăng cường khả năng tiếp cận phổ cập các dịch vụ chăm sóc sức khỏe răng miệng để giúp ngăn ngừa các bệnh lý thần ...
Bộ trưởng Lê Hoài Trung hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodríguez Parrilla

Bộ trưởng Lê Hoài Trung hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodríguez Parrilla

Chiều 13/11, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã có cuộc hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodríguez Parrilla.
Đưa quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Tajikistan phát triển lên tầm cao mới

Đưa quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Tajikistan phát triển lên tầm cao mới

Đại sứ Nguyễn Thành Lê trình bản sao Quốc thư lên Bộ trưởng Ngoại giao Tajikistan, chính thức bắt đầu nhận nhiệm vụ tại Cộng hòa Tajikistan.
Thúc đẩy quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam-Cuba đi vào chiều sâu, thực chất

Thúc đẩy quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam-Cuba đi vào chiều sâu, thực chất

Sáng 13/11, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tiếp Đặc phái viên Đảng, Chính phủ Cuba, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Cuba.
Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp Đặc phái viên Đảng, Chính phủ Cuba, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodríguez Parrilla

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp Đặc phái viên Đảng, Chính phủ Cuba, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodríguez Parrilla

Chiều 13/11, Tổng Bí thư Tô Lâm đã tiếp Đặc phái viên Đảng, Chính phủ Cuba, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodríguez Parrilla.
Du lịch Cần Thơ: Mở rộng không gian, tạo đà bứt phá

Du lịch Cần Thơ: Mở rộng không gian, tạo đà bứt phá

Với hơn 12,6 triệu lượt khách và tổng thu trên 11.100 tỷ đồng trong 10 tháng năm 2026, du lịch Cần Thơ đang ghi nhận những bước tăng trưởng tích ...
Hội đồng Bảo an gia hạn sứ mệnh gìn giữ hòa bình tại CH Trung Phi

Hội đồng Bảo an gia hạn sứ mệnh gìn giữ hòa bình tại CH Trung Phi

Hội đồng Bảo an LHQ nhất trí thông qua nghị quyết gia hạn thêm một năm nhiệm vụ của Phái bộ ổn định đa chiều tích hợp LHQ tại CH Trung Phi.
Iran tuyên bố bắn hạ một trạm radar cảnh báo sớm của Mỹ ở Bahrain

Iran tuyên bố bắn hạ một trạm radar cảnh báo sớm của Mỹ ở Bahrain

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẵn sàng đáp trả không giới hạn Mỹ nếu các hành động vi phạm và gây hấn tiếp diễn.
Mỹ yêu cầu Nhật Bản tăng gấp ba chi phí duy trì quân đội đồn trú

Mỹ yêu cầu Nhật Bản tăng gấp ba chi phí duy trì quân đội đồn trú

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Nhật Bản tăng gấp ba khoản chi phí hỗ trợ lực lượng Mỹ đồn trú tại nước này.
Tổng thống Azerbaijan bàn việc thúc đẩy hoà bình cùng Thủ tướng Armenia, tăng cường hợp tác với Anh

Tổng thống Azerbaijan bàn việc thúc đẩy hoà bình cùng Thủ tướng Armenia, tăng cường hợp tác với Anh

Tổng thống Azerbaijan đã có cuộc gặp với Thủ tướng Armenia và Thủ tướng Anh bên lề Hội nghị Cộng đồng Chính trị châu Âu tại Ireland ngày 12/11.
Xung đột Dải Gaza: Israel tấn công bệnh viện khiến hàng chục người thương vong, Hội đồng Hòa bình kêu gọi hành động ngay lập tức

Xung đột Dải Gaza: Israel tấn công bệnh viện khiến hàng chục người thương vong, Hội đồng Hòa bình kêu gọi hành động ngay lập tức

Hội đồng Hòa bình đã kêu gọi triển khai ngay lập tức kế hoạch hòa bình Dải Gaza của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tổng thống Ukraine cảnh báo việc Nga-Mỹ thảo luận an ninh, Tổng thống Putin tuyên bố không chấp nhận một điều

Tổng thống Ukraine cảnh báo việc Nga-Mỹ thảo luận an ninh, Tổng thống Putin tuyên bố không chấp nhận một điều

Tổng thống Ukraine cảnh báo các nước châu Âu cần thận trọng trước những cuộc thảo luận giữa Mỹ và Nga về một khuôn khổ an ninh mới cho châu lục.
Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Bài toán nhân tài (Kỳ 2): Thu hút, trọng dụng và giữ chân

Cạnh tranh nhân tài không chỉ giới hạn ở tài chính, mà mở rộng sang điều kiện làm việc, quyền tự chủ chuyên môn và cơ hội phát triển.
Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Bài toán nhân tài (Kỳ 1): Đổi mới đào tạo gắn với nhu cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, nhân tài là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.
Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Từ Madrid đến Gaza: Những khuôn khổ cho hòa bình Trung Đông

Các khuôn khổ hòa bình tại Trung Đông cụ thể hơn về cơ chế thực thi, song vẫn vướng những bất đồng cản trở việc triển khai.
Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng: Khi ranh giới mờ dần

Công nghệ lưỡng dụng là công nghệ có thể phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự. Sự chuyển giao giữa hai lĩnh vực có thể diễn ra theo cả hai chiều.
Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Từ cứu trợ sau thảm họa đến chủ động phòng ngừa

Nhiều quốc gia đang đưa ra nhiều giải pháp chủ động phòng ngừa ngay khi xuất hiện những dấu hiệu rủi ro.
Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua chiếm lĩnh quỹ đạo Trái đất

Cuộc đua đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái đất không còn là chuyện đưa ai lên quỹ đạo, mà còn là ai có thể ở lại, khai thác và định hình luật chơi.
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Thỏa thuận ngừng bắn cục bộ Nga-Ukraine: ‘Nhỏ mà có võ’

Thỏa thuận ngừng bắn cục bộ Nga-Ukraine: ‘Nhỏ mà có võ’

Thỏa thuận ngừng bắn tại TP. Oleshky có thể là khuôn mẫu hữu ích hơn cho tiến trình hòa bình Nga-Ukraine.
Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Điểm nóng chờ 'giờ G'

Cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 là phép thử đối với chương trình nghị sự của Tổng thống Donald Trump.
Bầu cử Israel: Chính trường biến động, chiến lược chung bất động

Bầu cử Israel: Chính trường biến động, chiến lược chung bất động

Cuộc bầu cử sắp tới tại Israel có thể dẫn đến sự thay đổi hệ thống lãnh đạo, song định hướng chiến lược của nước này nhiều khả năng không thay đổi đáng kể.
Liệu Tổng thống Ukraine có thể hàn gắn quan hệ với ông chủ Nhà Trắng khi quan hệ Mỹ-Nga dần ấm lên?

Liệu Tổng thống Ukraine có thể hàn gắn quan hệ với ông chủ Nhà Trắng khi quan hệ Mỹ-Nga dần ấm lên?

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Oslo, trong bối cảnh Kiev tìm cách cải thiện quan hệ đang xấu đi với Washington.
Truyền thông Đan Mạch khắc họa đậm nét dấu ấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông Đan Mạch khắc họa đậm nét dấu ấn chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Truyền thông quốc tế dành sự quan tâm lớn đến chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tới Đan Mạch từ ngày 19-21/10.
Phiên bản di động