Mỹ-NATO: Khi đồng minh không nhìn cùng hướng

Tuyên bố của Tổng thống Donald Trump rằng ông đang nghiêm túc cân nhắc việc rút Mỹ khỏi Tổ chức hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang khiến nội bộ liên minh quân sự này rơi vào cảnh lục đục.

Quan hệ Mỹ và các đồng minh NATO đang xấu đi bởi những bất đồng liên quan tới xung đột tại Trung Đông. (Nguồn: CEPA)

Bày tỏ sự thất vọng trước việc các đồng minh khước từ hỗ trợ Mỹ trong cuộc xung đột với Iran, Tổng thống Donald Trump thẳng thừng chỉ trích NATO là “con hổ giấy” và khẳng định việc Washington rời bỏ liên minh là vấn đề “không cần bàn cãi thêm”.

Đây không phải lần đầu tiên ông Donald Trump đe dọa rút Mỹ khỏi NATO. Những khác biệt giữa Mỹ và châu Âu, từ mục tiêu chiến lược, việc phân chia gánh nặng quốc phòng cho đến các ưu tiên an ninh khiến quan hệ Washington - Brussels nhiều lần “nổi sóng”. Nhưng khi các đồng minh NATO không ủng hộ Mỹ trong cuộc xung đột với Iran thì căng thẳng trong mối quan hệ này đã bị đẩy lên mức độ mới.

Nhìn lại quá khứ, trong các cuộc chiến của Mỹ tại Afghanistan, Iraq hay Libya, NATO luôn sát cánh cùng Mỹ. Có điều, tiền lệ đó đã không lặp lại ở Iran.

Trong khi Tổng thư ký NATO Mark Rutte khẳng định khối này không tham gia các chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran, thì các đồng minh như Tây Ban Nha, Anh, Italy thậm chí còn từ chối để Mỹ sử dụng căn cứ quân sự đặt tại các nước này để tấn công Iran.

Nguyên nhân bất đồng nằm ở sự khác biệt về mục tiêu chiến lược. Nếu như Washington coi Trung Đông là địa bàn trọng yếu để duy trì vị thế siêu cường thông qua việc ủng hộ Israel đối đầu với Iran và kiểm soát các tuyến đường năng lượng huyết mạch như eo biển Hormuz, châu Âu lại ưu tiên ổn định và an ninh năng lượng để thoát khỏi trì trệ về kinh tế hiện nay.

Trong bối cảnh sự khác biệt giữa các thành viên NATO dần trở nên rõ nét hơn bao giờ hết, khả năng điều chỉnh cam kết của Mỹ với NATO đang ngày càng thu hút sự chú ý của dư luận.