Năm 1989, gạch nối chuyển giai đoạn quan hệ Việt Nam-Campuchia sang thời kỳ mới

Đại sứ Trần Hải Hậu
Ở Campuchia 33 năm trước, tôi vinh dự được tham gia tiễn những người con ưu tú hoàn thành nghĩa vụ quốc tế trở về Tổ quốc…
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Trong suốt 55 năm lịch sử quan hệ ngoại giao Việt Nam-Campuchia có nhiều sự kiện đáng nhớ, trong đó đợt rút toàn bộ quân tình nguyện Việt Nam về nước năm 1989 là một mốc son trong quan hệ hợp tác, là gạch nối chuyển giai đoạn quan hệ hai nước sang giai đoạn mới.

Năm 1989, gạch nối chuyển giai đoạn quan hệ Việt Nam-Campuchia sang thời kỳ mới
Lực lượng Hải quân đánh bộ quân đội Việt Nam hiệp đồng đổ bộ trong chiến dịch đổ bộ Tà Lơn, tiến đánh giải phóng cảng Kampong Som và cảng Ream, mở đầu cho công cuộc giúp nhân dân Campuchia tiêu diệt chế độ diệt chủng Pol Pot, tháng 1/1979. (Nguồn: TTXVN)

Cuối tháng 9/1989, theo thoả thuận giữa Việt Nam và Campuchia, ta gấp rút mở 5 Tổng lãnh sự quán tại năm địa phương của Campuchia là Kampong Som (sau này là thành phố Sihanoukville), Battambang, Siem Reap, Kampong Cham và Stung Treng (*) ngay thời điểm các binh đoàn quân tình nguyện Việt Nam rút hoàn toàn về nước sau hơn mười năm làm nghĩa vụ quốc tế giúp bạn Campuchia.

Ngày 27/9/1989, Đoàn chúng tôi gồm hơn hai chục cán bộ, do ông Ngô Văn Tảo, Tổng lãnh sự Việt Nam đầu tiên dẫn đầu có mặt tại Kampong Som để mở cơ quan Tổng lãnh sự quán. Tôi được cử làm Phó trưởng Cơ quan Tổng lãnh sự.

Ngày 28/9/1989, cùng nhiều quan chức đại diện Bộ Quốc phòng Campuchia, Hải quân Campuchia và lãnh đạo chính quyền địa phương, chúng tôi ra cảng Kampong Som tiễn quân tình nguyện Hải quân Việt Nam về nước. Từng tham gia tiễn nhiều đợt quân tình nguyện Việt Nam về nước, thời tôi đang công tác ở Sứ quán ta tại Phnom Penh, nay được tiễn những người lính tình nguyện cuối cùng về nước, trong tôi lẫn lộn nhiều cảm xúc khó tả.

Vậy là khép lại hơn 10 năm bộ đội Việt Nam giúp Campuchia đánh đuổi Khmer đỏ, với bao chiến công lẫy lừng khi cùng sát cánh với quân đội Campuchia. Biết bao máu xương của các anh đã bỏ lại nơi này, nhiều gia đình ở quê nhà không có cơ hội đón người thân trở về. Ký ức đến thăm Bệnh viện tiền phương của Quân khu 7 ở phía Tây Campuchia năm nào lại ùa về trong tôi. Những anh lính trẻ măng, mới tham gia đánh được vài trận đã thương tật đầy mình.

Tôi vẫn nhớ một Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Campuchia (sau đổi tên thành Đảng Nhân dân Campuchia - CPP) thời đó từng nói với tôi: “Khó tìm thấy làng xã nào của Việt Nam không có con em đang chiến đấu, hoặc bị thương, hoặc hy sinh ở chiến trường Campuchia”.

Sau này được biết trận đánh giải phóng Kompong Som tháng 1/1979 diễn ra rất khốc liệt. Chiến công của Lữ đoàn 126 Đặc công Hải quân, Hạm đội 171 và Lữ đoàn 125, Lữ đoàn 101 Hải quân giải phóng thành phố cảng Kampong Som và thành phố Ream vẫn mãi mãi được khắc ghi trong lịch sử hào hùng của Hải quân Việt Nam. Những chiến công này còn là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng trên biển của Hải quân ta và lực lượng trên bộ của các đơn vị thuộc Quân đoàn 2, hiệp đồng tác chiến, đánh nhanh, đánh mạnh, bao vây, chia cắt, làm tan rã lực lượng địch và làm chủ địa bàn… Sau đó suốt mười năm, để giữ cho mảnh đất này yên ổn, cũng không ít tổn thất hy sinh để hôm nay các anh được trở về đất mẹ.

Năm 1989, gạch nối chuyển giai đoạn quan hệ Việt Nam-Campuchia sang thời kỳ mới
Các chiến sĩ xe tăng Việt Nam vẫy tay chào người dân Campuchia đứng hai bên đường trước khi rút quân về nước năm 1989. (Nguồn: Corbis Sygma)

Trong lễ tiễn bộ đội tình nguyện ta hôm đó, tôi thấy đại diện Bộ Quốc phòng, Quân khu ba, lực lượng Hải quân Campuchia thật hùng hậu; lãnh đạo chính quyền địa phương đủ ban ngành đều có mặt. Điều đó chứng tỏ sau mười năm cùng sát cánh với lực lượng Việt Nam, bạn Campuchia đã trưởng thành về mọi mặt. Người dân Khmer tay vẫy hoa, cờ hai nước, vừa hân hoan vừa xúc động tiễn đưa đoàn quân đã che chở họ nhiều năm qua, thậm chí cứu đói họ trong những ngày đầu mới giải phóng. Từng đơn vị lính Hải quân Việt Nam nối đuôi nhau xuống con tàu đổ bộ, nét mặt ai cũng rạng rỡ ngày trở về, pha lẫn tâm trạng bịn rịn lưu luyến người dân, mảnh đất này.

Từ thời điểm đó, lực lượng vũ trang Campuchia tự mình tiếp tục đảm đương nhiệm vụ chống lại lực lưc lượng tàn quân Pol Pot và các phe phái Khmer phản động khác. Mấy năm sau đó, tôi tận mắt chứng kiến sự nỗ lực không ngừng của các cấp chính quyền sở tại, các lực lượng vũ trang trong việc bóc dỡ các phần tử Khmer đỏ trà trộn trong các cấp chính quyền, chống trả các hoạt động phá hoại và làm tan rã lực lượng Khmer đỏ.

Đợt rút toàn bộ quân tình nguyện Việt Nam về nước tháng 9/1989 diễn ra trong bối cảnh giải pháp cho vấn đề Campuchia bước đầu có những chuyển động tích cực. Cuộc gặp không chính thức về vấn đề Campuchia giữa đại diện các nước Đông dương và ASEAN diễn ra tại Indonesia lần 1 (JIM-1) vào tháng 7/1988 và JIM-2 vào tháng 2/1989. Trước đó từ năm 1987, các bên Campuchia khởi động các kênh tiếp xúc như diễn đàn Hun Sen - Sihanouk… Với nỗ lực của Việt Nam và thiện chí của các bên liên quan, Hội nghị quốc tế bàn về vấn đề Campuchia lần đầu tiên được tổ chức tại Paris từ 30/7 đến 30/8/1989, dưới sự đồng chủ trì của Ngoại trưởng Pháp và Ngoại trưởng Indonesia.

Năm 1989, gạch nối chuyển giai đoạn quan hệ Việt Nam-Campuchia sang thời kỳ mới
Quốc vương Norodom Sihanouk và Tham tán Công sứ Trần Hải Hậu tại Hoàng cung ở Phnom Penh năm 1999. (Ảnh: TGCC)

Thời gian càng trôi đi càng chứng tỏ việc rút toàn bộ quân tình nguyện Việt Nam khỏi Campuchia là một quyết định sáng suốt của Việt Nam, tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác tìm giải pháp chính trị toàn diện cho vấn đề Campuchia, đưa quan hệ hợp tác hữu nghị Việt Nam-Campuchia sang một giai đoạn mới vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng của mỗi nước và góp phần vào xây dựng một ASEAN với 10 thành viên những năm sau này.

Nhìn vào hiện trạng quan hệ hai nước hiện nay, chắc ai cũng ngỡ ngàng về quy mô, tầm vóc và sự phát triển nhanh chóng qua năm tháng. Hơn ba thập kỷ trước, chắc khó tưởng tượng kim ngạch thương mại hai chiều năm 2021 đạt gần 10 tỷ USD; đầu tư của Việt Nam sang Campuchia đạt 2,8 tỷ USD vốn đăng ký… Chính phủ và nhân dân hai nước luôn dành cho nhau sự giúp đỡ, hỗ trợ cần thiết, thể hiện truyền thống quan hệ láng giềng đã thử thách qua thời gian, theo phương châm “Láng giềng tốt đẹp, Hữu nghị truyền thống, Hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài” giữa Việt Nam và Campuchia.

Ôn lại chặng đường 55 năm lịch sử quan hệ ngoại giao hai nước, tôi bồi hồi nhớ đến đất nước Chùa tháp và mong sớm có dịp trở lại thăm mảnh đất Sihanoukville thân yêu. Nơi đó, 33 năm trước, tôi vinh dự chứng kiến khoảnh khắc lịch sử, được tham gia tiễn những người con ưu tú hoàn thành nghĩa vụ quốc tế trở về Tổ quốc. Và sau đó ít năm, tôi trở lại làm Tổng lãnh sự với biết bao kỷ niệm cùng những người bạn Campuchia hiếu khách và hiền hòa, luôn coi tôi như người bạn thân thiết, chí tình...


* Sau đó ít năm, ta rút ba Cơ quan Tổng lãnh sự ở Siem Reap, Stung Treng và Kompong Cham, còn để lại hai Cơ quan Tổng Lãnh sự ở Sihanokville và Battamgbang hoạt động cho đến ngày nay.

Quan hệ đoàn kết hữu nghị truyền thống Việt Nam-Campuchia

Quan hệ đoàn kết hữu nghị truyền thống Việt Nam-Campuchia

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ dự Đại hội đồng Liên nghị viện các nước ASEAN lần thứ 43 (AIPA-43) và thăm chính thức ...

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lên đường dự AIPA-43, thăm chính thức Campuchia và Philippines

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lên đường dự AIPA-43, thăm chính thức Campuchia và Philippines

Sáng nay (19/11), Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam lên đường thăm chính ...

Chủ tịch Quốc hội dự AIPA 43 và thăm chính thức Campuchia: Chung tay vì một ASEAN tự cường, đẩy mạnh hợp tác Quốc hội song phương và đa phương

Chủ tịch Quốc hội dự AIPA 43 và thăm chính thức Campuchia: Chung tay vì một ASEAN tự cường, đẩy mạnh hợp tác Quốc hội song phương và đa phương

Chuyến thăm có ý nhĩa quan trọng, góp phần phát triển và làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ “láng giềng tốt đẹp, hữu ...

Chủ tịch Quốc hội sẽ dự AIPA-43, thăm Campuchia và Philippines: Thúc đẩy ngoại giao nghị viện vì người dân ASEAN

Chủ tịch Quốc hội sẽ dự AIPA-43, thăm Campuchia và Philippines: Thúc đẩy ngoại giao nghị viện vì người dân ASEAN

Nhận lời mời của Chủ tịch Quốc hội Vương quốc Campuchia, Chủ tịch Hội đồng Liên Nghị viện các Quốc gia Đông Nam Á (AIPA) ...

Chuyến công tác 6 ngày của Thủ tướng: Củng cố tình hữu nghị với Campuchia; khẳng định vị thế quan trọng của Việt Nam trong khu vực

Chuyến công tác 6 ngày của Thủ tướng: Củng cố tình hữu nghị với Campuchia; khẳng định vị thế quan trọng của Việt Nam trong khu vực

Trả lời phỏng vấn báo chí về kết quả chuyến công tác Campuchia 6 ngày (8-13/11) của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Bộ trưởng Ngoại ...

Bài viết cùng chủ đề

Năm Hữu nghị Việt Nam - Campuchia 2022

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 22/11/2026: Tuổi Thân tài lộc bền vững

Xem tử vi 22/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 22/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 22/11/2026, Lịch vạn niên ngày 22 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 22/11. Lịch âm 22/11/2026? Âm lịch hôm nay 22/11. Lịch vạn niên 22/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn: Nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI và công nghiệp bán dẫn đang được Việt Nam xác định là một trong những nhiệm vụ quan ...
Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Doanh nghiệp Nhật Bản cam kết đồng hành cùng Việt Nam phát triển năng lượng và kinh tế

Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Mitsubishi Power Asia Pacific khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển năng lượng và kinh ...
Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 ‘bốc hơi’ gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế giới

Giá vàng hôm nay 22/11/2026 'bốc hơi' gần 10%, đáy 3.500 USD bị đe dọa, nhu cầu mua vào bất ngờ tăng mạnh tại hai thị trường lớn nhất thế ...
Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Lan tỏa tình yêu tiếng Việt và vun đắp tình hữu nghị tại Savannakhet

Hội người Việt Nam tỉnh Savannakhet, Trường Phổ thông Hữu nghị Lào - Việt của tỉnh phối hợp tổ chức Hội thi ‘Em yêu tiếng Việt’ lần thứ V, năm ...
Ngày Văn hóa ẩm thực Việt Nam tại Luang Prabang năm 2026

Ngày Văn hóa ẩm thực Việt Nam tại Luang Prabang năm 2026

Ngày 20/11, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Luang Prabang (Lào) tổ chức sự kiện ‘Ngày Văn hóa ẩm thực Việt Nam tại Luang Prabang năm 2026’.
Đại sứ Trịnh Đức Hải thăm và làm việc tại thành phố Châteauroux (Pháp)

Đại sứ Trịnh Đức Hải thăm và làm việc tại thành phố Châteauroux (Pháp)

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải cùng đoàn công tác Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp đã có chuyến thăm và làm việc tại thành phố Châteauroux.
Ngoại giao văn hóa vun đắp tình hữu nghị Việt Nam – Bulgaria

Ngoại giao văn hóa vun đắp tình hữu nghị Việt Nam – Bulgaria

Tối 19/11, Đại sứ quán Việt Nam tại Bulgaria tổ chức chương trình gặp mặt Nhóm nghị sĩ hữu nghị Bulgaria – Việt Nam kết hợp giao lưu văn hóa, ẩm thực.
Tổng kết khóa bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ các bộ, ngành và địa phương phía Bắc, Bắc Trung Bộ giáp Lào

Tổng kết khóa bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ các bộ, ngành và địa phương phía Bắc, Bắc Trung Bộ giáp Lào

Ngày 19/11 đã diễn ra Lễ bế giảng ‘Khóa bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng đối ngoại cho cán bộ các bộ, ngành và địa phương phía Bắc và Bắc Trung Bộ giáp Lào’ đã ...
Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản trong các lĩnh vực mới thông qua JICA

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn tiếp Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam và Đoàn tình nguyện viên cao cấp Nhật Bản (JOCVs).
Lan tỏa hương vị phở Việt Nam, gắn kết tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia tại Sihanoukville

Lan tỏa hương vị phở Việt Nam, gắn kết tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia tại Sihanoukville

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Sihanoukville cùng Nhà hàng Special Combo Phở tổ chức sự kiện 'Ngày của Phở', nhân dịp Ngày Văn hóa Việt Nam.
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tăng cường hợp tác bảo hộ công dân tại Đông Bắc Thái Lan

Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen (Thái Lan) đã tiếp và làm việc với Thiếu tướng Phairach Pookcharoen, Tư lệnh cảnh sát Hoàng gia Thái Lan.
Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Việt Nam phản đối tấn công dân thường, kêu gọi giải quyết hòa bình xung đột tại Saudi Arabia

Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng khẳng định Việt Nam mạnh mẽ lên án các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Saudi Arabia.
Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Tìm hiểu và xác minh thông tin một công dân Việt Nam mất tích trong thảm họa Nepal

Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ kiêm nhiệm Nepal và Bhutan đang phối hợp với các bên liên quan tại Nepal tiến hành tìm hiểu và xác minh thông tin.
Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Tin bảo hộ công dân ngày 27/8 về tình hình lũ quét, sạt lở đất tại khu vực biên giới Nepal và Trung Quốc

Bộ Ngoại giao Việt Nam đang khẩn trương xác minh tình hình công dân Việt Nam sau vụ lũ quét, sạt lở tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc.
Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Xu hướng chống tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á và kinh nghiệm cho người lao động Việt Nam tại Philippines

Việc nhiều người Việt Nam bị phát hiện trong các cơ sở lừa đảo hoặc bị trục xuất do vi phạm nhập cư gây tác động tiêu cực tới hình ảnh cộng đồng người Việt ...
Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ công dân Việt Nam ở Colombia đều an toàn sau động đất

Toàn bộ cộng đồng người Việt ở Colombia đều an toàn sau trận động đất tại địa bàn sáng ngày 10/8.
Hương vị ASEAN: 11 quốc gia, muôn sắc ẩm thực

Hương vị ASEAN: 11 quốc gia, muôn sắc ẩm thực

Mỗi món ăn là một câu chuyện văn hóa, đưa thực khách khám phá bản sắc, phong tục và những nét độc đáo trong đời sống của 11 quốc gia Đông Nam Á.
Đại sứ Lào tại Việt Nam: Đa dạng văn hóa là sức mạnh của Cộng đồng ASEAN

Đại sứ Lào tại Việt Nam: Đa dạng văn hóa là sức mạnh của Cộng đồng ASEAN

Đại sứ Khamphao Ernthavanh kỳ vọng những hương vị truyền thống của Lào sẽ vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc và lan tỏa tinh thần đoàn kết ASEAN.
Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Mỗi vị khách đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 đều mang về ‘một hương vị để nhớ và một việc tốt để tự hào’

Cục trưởng Ngô Phương Nghị kỳ vọng, Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 sẽ lan tỏa bản sắc Việt, tinh thần sẻ chia và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Argentina gửi lời chào từ bên kia bán cầu qua ngôn ngữ ẩm thực

Qua những hương vị đặc trưng, Argentina mong muốn đưa văn hóa Nam Mỹ đến gần hơn với công chúng Việt Nam, vun đắp tình hữu nghị giữa hai dân tộc.
Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Khám phá Palestine giàu bản sắc văn hóa qua Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026

Đại sứ Shadi Abu Zarqa mong muốn lan tỏa vẻ đẹp văn hóa dân tộc, gửi gắm thông điệp hữu nghị và hòa bình tới công chúng Việt Nam qua ẩm thực.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Đặc sắc những màn quảng diễn ẩm thực

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026 giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt qua những màn quảng diễn đặc sắc, quy tụ nghệ nhân và đầu bếp trong, ngoài nước.
Phiên bản di động