Nâng cao nhận thức cộng đồng về nước sạch, vệ sinh và phòng ngừa dịch bệnh sau thiên tai

Các hoạt động truyền thông và tập huấn về nước sạch, vệ sinh môi trường và phòng, chống dịch bệnh thuộc Dự án “Cứu trợ khẩn cấp và phục hồi sớm sau mưa lũ miền Trung năm 2025” đã trang bị kiến thức, kỹ năng để người dân chủ động bảo vệ sức khỏe và ứng phó tốt hơn với những rủi ro sau thiên tai.

'Tết Nhân ái - Tết vì đồng bào vùng lũ': Tiếp thêm niềm tin cho người dân vùng thiên tai vững bước vào năm mới Khai mạc Chương trình 'Tết Nhân ái' Xuân Bính Ngọ năm 2026 cấp Trung ương tại Ninh Bình Triển khai phong trào 'Tết Nhân ái' Xuân Bính Ngọ năm 2026

Nâng cao nhận thức cộng đồng về nước sạch, vệ sinh và phòng ngừa dịch bệnh sau thiên tai

Các tình nguyện viên truyền đạt kiến thức về nước sạch, vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch bệnh đến người dân tại Lâm Đồng. (Nguồn: Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lâm Đồng)

Chủ động bảo vệ sức khỏe sau mưa lũ

Mưa lũ đi qua thường để lại nhiều hệ lụy đối với đời sống người dân. Bên cạnh thiệt hại về nhà cửa, tài sản và sinh kế, nguồn nước sinh hoạt có thể bị ô nhiễm, môi trường bị ảnh hưởng, kéo theo nguy cơ phát sinh các bệnh truyền nhiễm.

Trước thực tế đó, Dự án “Cứu trợ khẩn cấp và phục hồi sớm sau mưa lũ miền Trung năm 2025” do Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế viện trợ không hoàn lại thông qua Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã triển khai các hoạt động truyền thông, tập huấn về nước sạch, vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch bệnh và ứng phó với thiên tai tại các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa và Lâm Đồng.

Mục tiêu của các hoạt động không dừng ở việc cung cấp thông tin, mà hướng tới giúp người dân có thêm kiến thức và kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng, nhất là trong thời gian phục hồi sau thiên tai.

Chị Liêng Hót K’Sớp được tình nguyện viên Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lâm Đồng hướng dẫn quy trình rửa tay 6 bước với xà phòng. (Nguồn: Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lâm Đồng)

Tại các buổi truyền thông, người dân được cung cấp những kiến thức cơ bản về nước sạch, vệ sinh môi trường, nhận diện các bệnh truyền nhiễm dễ phát sinh sau bão lũ và cách phòng, chống tại cộng đồng. Người dân cũng được phát tờ rơi về các biện pháp phòng, chống dịch bệnh và trực tiếp thực hành 6 bước rửa tay đúng cách.Với những người từng trải qua ngập lụt, đây là những kiến thức gắn trực tiếp với cuộc sống hằng ngày.

Đưa kiến thức đến tận cộng đồng

Một trong những điểm đáng chú ý của hoạt động truyền thông về nước sạch, vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch bệnh là việc đưa kiến thức trực tiếp đến các thôn, tổ dân phố, nơi người dân từng chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Tham gia buổi truyền thông, bà Phạm Thị Lắm, ở tổ dân phố Phú Dương, phường Sông Cầu, tỉnh Đắk Lắk, cho biết mỗi khi xảy ra ngập lụt, gia đình bà luôn lo lắng về nguồn nước sinh hoạt, nhất là nguy cơ mắc các bệnh ngoài da và đường ruột.

“Trước đây, mỗi lần nước lũ rút, chúng tôi khá loay hoay trong việc xử lý nguồn nước. Qua buổi truyền thông, cán bộ hướng dẫn cụ thể cách khử trùng nước và giữ gìn vệ sinh nên chúng tôi hiểu rõ hơn. Những kiến thức này rất thiết thực, có thể áp dụng ngay tại gia đình để bảo vệ sức khỏe cho mọi người”, bà Lắm chia sẻ.

Chị Liêng Hót K’Sớp, ở thôn Liên Hiệp, xã Hiệp Thạnh, tỉnh Lâm Đồng, cho biết đây là lần đầu tiên chị tham gia một buổi truyền thông về nội dung này. Trước đó, sau khi nước rút, chị chủ yếu tập trung dọn dẹp nhà cửa mà chưa nhận thức đầy đủ về những nguy cơ dịch bệnh có thể xảy ra.

“Qua buổi truyền thông hôm nay, tôi được hướng dẫn cụ thể cách xử lý nước, giữ gìn vệ sinh môi trường và phòng tránh bệnh cho gia đình. Đây đều là những kiến thức rất cần thiết, nhất là với những khu vực từng bị ngập lụt. Tôi sẽ chia sẻ lại những điều đã được nghe với bà con trong thôn để mọi người cùng biết, cùng thực hiện và bảo vệ sức khỏe cho gia đình”, chị K’Sớp chia sẻ.

Cán bộ Hội Chữ thập đỏ tỉnh Đắk Lắk hướng dẫn người dân cách lọc nước tại hộ gia đình. (Nguồn: Hội Chữ thập đỏ tỉnh Đắk Lắk)

Ông Kim Đê - Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh, Giám đốc Dự án “Cứu trợ khẩn cấp và phục hồi sớm sau mưa lũ miền Trung năm 2025” tỉnh Lâm Đồng, cho biết: Trong khuôn khổ dự án, Tỉnh hội đã tổ chức 12 buổi truyền thông tại 12 thôn, tổ dân phố, với sự tham gia của 360 hộ dân. Mỗi buổi có khoảng 30 đại diện hộ gia đình được cung cấp những kiến thức thiết thực về nước sạch, vệ sinh và phòng, chống dịch bệnh sau mưa lũ. Bên cạnh đó, người dân còn được tiếp cận các nội dung liên quan đến sơ cấp cứu tâm lý, giới, hòa nhập và trách nhiệm giải trình, qua đó nâng cao nhận thức và khả năng chủ động ứng phó với những tình huống có thể phát sinh sau thiên tai.

Theo ông Kim Đê, việc tổ chức truyền thông trực tiếp tại cộng đồng giúp kiến thức đến gần hơn với người dân và phù hợp với nhu cầu thực tế của từng địa bàn. Từ những hướng dẫn cụ thể, người dân từng bước nâng cao khả năng chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo vệ sức khỏe, giữ gìn vệ sinh môi trường và ứng phó phù hợp khi thiên tai xảy ra.

Cách làm này cũng cho thấy, trong công tác phòng ngừa dịch bệnh sau thiên tai, việc cung cấp thông tin đúng và kịp thời cần đi cùng khả năng chuyển hóa kiến thức thành những hành động cụ thể trong từng gia đình.

Trang bị kỹ năng cho lực lượng tại cơ sở

Cùng với truyền thông trực tiếp cho người dân, dự án chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, tình nguyện viên tại cơ sở thông qua các lớp tập huấn.

Tình nguyện viên Chữ thập đỏ của 4 tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa và Lâm Đồng tham gia dự án được trang bị kiến thức về các nguyên tắc hoạt động nhân đạo trong tình huống khẩn cấp. Nội dung tập huấn tập trung vào những kỹ năng thiết thực như truyền thông cộng đồng về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, xử lý và sử dụng nước sạch an toàn, phòng, chống các bệnh truyền nhiễm, hỗ trợ tâm lý, thúc đẩy giới và hòa nhập trong hoạt động nhân đạo.

Tặng quà cho người dân tham gia truyền thông về nước sạch, vệ sinh và phòng, chống dịch bệnh ở xã Sơn Trạch, tỉnh Đắk Lắk. (Nguồn: Hội Chữ thập đỏ tỉnh Đắk Lắk)

Không chỉ tiếp nhận kiến thức, các học viên còn được thực hành xây dựng kế hoạch và tổ chức truyền thông tại cộng đồng, đồng thời xử lý những tình huống có thể phát sinh sau thiên tai. Qua đó, đội ngũ tình nguyện viên có thêm kỹ năng để trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ người dân tại những địa bàn chịu ảnh hưởng của mưa lũ.

Ông Lê Vũ Đông, ở xã Phù Mỹ Bắc, tỉnh Gia Lai, chia sẻ những kiến thức được trang bị qua tập huấn khá thiết thực, đặc biệt là cách truyền thông để người dân dễ hiểu và dễ thực hiện.

“Sau tập huấn, chúng tôi tự tin hơn khi xuống địa bàn, không chỉ hỗ trợ trước mắt mà còn hướng dẫn bà con chủ động phòng tránh dịch bệnh và bảo vệ nguồn nước trong quá trình phục hồi sau thiên tai”, ông Đông cho biết.

Từ nhận thức đến thay đổi hành vi

Trong quá trình triển khai, cán bộ và tình nguyện viên Hội Chữ thập đỏ giữ vai trò kết nối quan trọng giữa thông tin và cộng đồng. Họ không chỉ tham gia tuyên truyền mà còn trực tiếp hướng dẫn, giải đáp những thắc mắc của người dân và vận động các gia đình cùng tham gia giữ gìn vệ sinh môi trường.

Thực tế cho thấy, để thông tin thực sự đi vào cuộc sống, cách truyền thông cần gần gũi, dễ hiểu và gắn với những vấn đề người dân đang trực tiếp đối mặt. Khi được trao đổi trực tiếp và nhìn thấy lợi ích cụ thể đối với sức khỏe của gia đình, người dân sẽ dễ tiếp nhận hơn và từng bước chủ động thay đổi hành vi.

Hội Chữ thập đỏ tỉnh Khánh Hòa tổ chức lớp tập huấn cho tình nguyện viên về nước sạch, vệ sinh và phòng, chống dịch bệnh. (Nguồn: Hội Chữ thập đỏ tỉnh Khánh Hòa)

Đây cũng là ý nghĩa lâu dài của Dự án “Cứu trợ khẩn cấp và phục hồi sớm sau mưa lũ miền Trung năm 2025” - hoạt động truyền thông về nước sạch, vệ sinh và phòng, chống dịch bệnh trong quá trình phục hồi sau thiên tai. Bởi sau khi các hoạt động cứu trợ khẩn cấp kết thúc, kiến thức và kỹ năng được trang bị cho người dân vẫn có thể tiếp tục được áp dụng trong cuộc sống, đồng thời được chia sẻ tới những người xung quanh.

Từ những kiến thức tưởng như rất đơn giản về xử lý nguồn nước, vệ sinh môi trường hay rửa tay đúng cách, người dân có thêm một lớp “lá chắn” để bảo vệ sức khỏe cho gia đình. Cùng với đó, lực lượng cán bộ, tình nguyện viên tại cơ sở được trang bị thêm kỹ năng để tiếp tục đồng hành với cộng đồng khi thiên tai xảy ra. Đó cũng là nền tảng để cộng đồng tại các địa phương chịu ảnh hưởng bởi mưa lũ từng bước nâng cao khả năng chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo vệ sức khỏe và phục hồi sau thiên tai.