Ngân sách cho giáo dục còn nhiều bất cập?

Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Bà Nguyễn Thị Mai Hoa, Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho rằng, nhiều năm qua tỷ lệ chi ngân sách cho giáo dục hàng năm ở mức xấp xỉ 20%, tương đương 5% GDP nhưng vẫn còn nhiều bất cập...  
TIN LIÊN QUAN
ngan sach cho giao duc van con nhieu bat cap Muốn tự chủ đại học, trường phải có trách nhiệm giải trình?
ngan sach cho giao duc van con nhieu bat cap GS. Nguyễn Lân Dũng: “Phản biện phải có văn hóa”

Trong những năm qua, chính sách giáo dục, đào tạo ở nước ta đã được quan tâm chú ý và đổi mới. Tuy nhiên, theo bà, việc chi ngân sách nhà nước cho giáo dục còn tồn tại những vấn đề gì?

Trước hết, cũng cần khẳng định rằng, Đảng và Nhà nước ta luôn nhất quán quan điểm xem khoa học và công nghệ cùng với giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong đầu tư kinh phí cho giáo dục.

Liên tục nhiều năm qua, tỷ lệ chi ngân sách cho giáo dục hàng năm ở mức xấp xỉ 20%, tương đương 5% GDP nhưng vẫn còn nhiều bất cập. Đó là sự bất hợp lý trong cơ cấu đầu tư cho giáo dục đào tạo. Tỷ lệ chi thường xuyên chiếm trên dưới 82% tổng chi ngân sách nhà nước cho giáo dục, đào tạo. Chi đầu tư xây dựng cơ bản rất thấp so với nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị dạy học, phòng thí nghiệm. Do đó, khó đáp ứng được yêu cầu đổi mới phương pháp và nâng cao chất lượng dạy học. Đây là một trong những thách thức đang đặt ra đối với lộ trình thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội về đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông.

Trong cơ cấu chi theo cấp học, chi cho giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông chiếm xấp xỉ 70% tổng chi cho giáo dục. Trong khi đó, chi cho đào tạo cao đẳng và đại học trên 12%, giáo dục nghề xấp xỉ 10%. Tỷ lệ này ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng đào tạo của khối cao đẳng, đại học, giáo dục nghề nghiệp, khó có điều kiện cạnh tranh với các nước trong khu vực và trên thế giới.

ngan sach cho giao duc van con nhieu bat cap
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Mai Hoa.

Theo tôi, việc quy định chi cho giáo dục tối thiểu 20% tổng chi ngân sách nhà nước ngay trong dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi lần này là một điểm nhấn quan trọng trong chính sách dành cho giáo dục. Tuy nhiên, cũng nên xác định lại cơ cấu ngân sách đầu tư cho giáo dục bảo đảm hợp lý hơn.

Trong đó, cần tập trung ngân sách nhà nước cho giáo dục phổ cập, hỗ trợ các địa bàn, đối tượng đặc thù. Thực hiện chính sách chia sẻ chi phí đào tạo giữa người học và Nhà nước đối với giáo dục mầm non, phổ thông các vùng thành thị và giáo dục đại học. Cùng với đó, để giảm bớt áp lực cho ngân sách nhà nước, cần có thêm chính sách tăng cường nguồn lực phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, đặc biệt trong đào tạo đại học thuộc các ngành kỹ thuật – công nghệ và giáo dục nghề nghiệp.         

So với các nước, trong khu vực, tỷ lệ chi tiêu công cho giáo dục trên GDP của Việt Nam cao hơn hẳn nhiều nước, thậm chí so với các nước có trình độ phát triển kinh tế cao hơn, chẳng hạn như Singapore (3,2% năm 2010), Malaysia (5,1%), Thái Lan (3,8%). Nhưng theo bà, kết quả thực tế ra sao?

Việt Nam là quốc gia luôn coi trọng sự nghiệp giáo dục và thực hiện các cam kết quốc tế về quyền được giáo dục. So với các nước, kể cả các nước có trình độ phát triển kinh tế cao hơn, tỷ lệ chi tiêu công cho giáo dục trên GDP của Việt Nam khá lý tưởng, góp phần đem lại những thành tựu quan trọng cho giáo dục nước nhà.

Theo báo cáo của WIPO (Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới) về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, nếu so sánh với thứ hạng GDP thì xếp hạng đổi mới sáng tạo quốc gia của Việt Nam có sự vượt trội hơn hẳn, đứng thứ 45/126 quốc gia (xếp thứ 2 trong nhóm 30 quốc gia có thu nhập trung bình thấp được đánh giá).

Đặc biệt, báo cáo này cũng chỉ ra một yếu tố quan trọng khiến Việt Nam đạt được thứ hạng cao là sự đầu tư cho giáo dục trong những năm gần đây. Cụ thể, Việt Nam đã đứng đầu hai năm liền (2017 và 2018) về chi tiêu cho giáo dục trong số các quốc gia ASEAN.

Tuy nhiên, hiệu quả chi tiêu công cho giáo dục vẫn còn nhiều bất cập. Việc duy trì ngân sách nhà cho giáo dục ở mức 5%/GDP là một cố gắng lớn của Việt Nam. Nhưng có thể thấy, do cơ cấu đầu tư cho giáo dục, đào tạo chưa hợp lý nên cơ sở vật chất của các trường học của Việt Nam còn quá thấp so với nhiều nước, kể cả các nước trong khu vực.

Đặc biệt, quy mô diện tích của nhiều trường quá nhỏ, tình trạng thiếu phòng học, giảng đường, phòng máy tính, phòng học ngoại ngữ, thư viện, bể bơi, sân vận động khá phổ biến. Do vậy, dù tổng chi ngân sách cho giáo dục hàng năm ở mức xấp xỉ 20%, nhưng chủ yếu đang dành để chi cho con người, khó đảm bảo điều kiện học tập có chất lượng cũng như việc thực hành, thực tập của học sinh, sinh viên.

ngan sach cho giao duc van con nhieu bat cap
Muốn nâng cao chất lượng giáo dục phải bắt đầu từ đội ngũ giáo viên. (Nguồn: Infonet)

Từ thực tế đó, chúng ta cần điều chỉnh lại cơ cấu đầu tư cho giáo dục và đào tạo ra sao, thưa bà?

Đúng vậy, tôi cho rằng cần xác định và điều chỉnh lại cơ cấu đầu tư cho giáo dục, đào tạo theo hướng tăng chi đầu tư phát triển, giảm chi thường xuyên. 

Đồng thời, điều chỉnh cơ cấu chi giữa các bậc học, ngành học. Ưu tiên đầu tư cho giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông cả từ ngân sách và xã hội, tập trung ngân sách đầu tư cho mục tiêu phổ cập. Ngoài ra, nên phát triển hài hòa tỷ lệ giữa các ngành đào tạo.

Về cơ chế quản lý, ngân sách dành cho GD&ĐT được phân cấp mạnh theo chiều dọc cho các địa phương và theo chiều ngang cho các bộ, ngành. Nhưng dường như đang thiếu một cơ chế giám sát hiệu quả.

Đặc biệt, nguồn vốn cân đối từ ngân sách địa phương dành cho giáo dục hiện đang được thực hiện không thống nhất giữa các địa phương. Do vậy, cần xây dựng cơ chế quản lý ngân sách theo ngành, xác định rõ vai trò của Bộ GD&ĐT trong việc tham gia vào quá trình xây dựng ngân sách định kỳ, quản lý và sử dụng ngân sách dành cho giáo dục ở cả cấp Trung ương và địa phương.

Như vậy, đầu tư nâng cao chất lượng đội ngũ, nâng chuẩn đào tạo có phải là giải pháp?

Ðội ngũ giáo viên là một trong những nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp đổi mới giáo dục. Muốn nâng cao chất lượng giáo dục phải bắt đầu từ đội ngũ giáo viên. Do vậy, một trong những điểm mới của dự thảo luật Giáo dục sửa đổi là việc đặt ra vấn đề nâng chuẩn trình độ đào tạo của giáo viên.

Theo đó, trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên mầm non là cao đẳng sư phạm, đối với giáo viên tiểu học là đại học sư phạm. Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, việc nâng chuẩn này đã được tính toán kỹ theo một lộ trình cụ thể.

Tuy nhiên, muốn nâng chất lượng đội ngũ cần nâng chuẩn đào tạo là một giải pháp cần thiết, nhưng không phải là giải pháp duy nhất. Tôi cho rằng, cần phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp khác. Trong đó, cần quan tâm nhiều hơn về chất lượng đào tạo của hệ thống các trường sư phạm, quan tâm nhiều tới tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành, kỹ năng giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Đồng thời, tạo môi trường làm việc tốt và chế độ đãi ngộ phù hợp để thu hút người có tài, có tâm lựa chọn nghề giáo. Như vậy mới có thể xây dựng được một đội ngũ nhà giáo giỏi cho ngành để thực hiện mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Xin cảm ơn bà!

Thực tế, nếu so sánh chi phí bình quân/sinh viên của Việt Nam và một số nước trên thế giới cũng thấy mức chênh lệch lớn. Theo thống kê, chi phí bình quân/ sinh viên tại Hoa Kỳ là 19.000 USD; Australia 17.000 USD; Anh 15.000 USD; Hà Lan 12.000 USD; Singapore 9.000 USD; Nhật 5.000 USD; Malaysia 4.000 USD; Trung Quốc 3.500 USD; Thái Lan 2.500 USD. Trong khi đó, Việt Nam dừng ở mức 630 USD/sinh viên.
ngan sach cho giao duc van con nhieu bat cap Việt Nam duy trì mức trung bình thế giới về kỹ năng tiếng Anh

Việt Nam thuộc nhóm trung bình về trình độ tiếng Anh, đạt 53,12 điểm và xếp thứ 41 trong 88 quốc gia và vùng lãnh ...

ngan sach cho giao duc van con nhieu bat cap Quốc tế hóa hợp tác giáo dục đại học Việt Nam - Anh

Mạng lưới giáo dục đại học Việt Nam - Vương quốc Anh chính thức được giới thiệu với 10 dự án hợp tác phù hợp ...

ngan sach cho giao duc van con nhieu bat cap Nhìn về "sản phẩm" giáo dục hôm nay

Bằng kinh nghiệm của mình, Chuyên gia Giáo dục, Tiến sĩ Nguyễn Khánh Trung (Trưởng dự án Giáo dục Emile Việt) cho rằng, bệnh thành ...

Nguyệt Anh

Đọc thêm

HLV Kiatisuk đón vợ và ba con gái sang thăm

HLV Kiatisuk đón vợ và ba con gái sang thăm

Baoquocte.vn. Không báo trước, vợ con HLV Kiatisuk khiến ông bất ngờ và vui mừng khi có mặt tại khách sạn nơi HAGL đóng quân chuẩn bị cho trận đấu với ...
Chuyển nhượng cầu thủ ngày 15/8: PSG giữ Messi đến năm 2025; MU chú ý Moises Caicedo; Pique tính rời Barca

Chuyển nhượng cầu thủ ngày 15/8: PSG giữ Messi đến năm 2025; MU chú ý Moises Caicedo; Pique tính rời Barca

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Việt Nam trở thành Trung tâm khu vực trong cảnh báo lũ quét

Việt Nam trở thành Trung tâm khu vực trong cảnh báo lũ quét

Baoquocte.vn. Đại sứ Lê Thị Tuyết Mai đánh giá cao ý nghĩa của việc ký kết MOU, đưa SeAFFGS sớm đi vào hoạt động hiệu quả, giúp có hành động sớm ...
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (15-16/8): Hà Nội, cả nước ngày nắng; Tây Bắc, Thanh Hóa, Nghệ An đêm mưa to cục bộ; phía Nam chiều mưa rải rác

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (15-16/8): Hà Nội, cả nước ngày nắng; Tây Bắc, Thanh Hóa, Nghệ An đêm mưa to cục bộ; phía Nam chiều mưa rải rác

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết ngày mai cả nước trời nắng; Tây Bắc, Thanh Hóa, Nghệ An đêm có mưa to cục bộ; phía Nam chiều tối mưa rào và dông ...
Thủ tướng Modi muốn đưa Ấn Độ trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047

Thủ tướng Modi muốn đưa Ấn Độ trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047

Baoquocte.vn. Thủ tướng Modi đã đề ra mục tiêu đầy tham vọng là đưa Ấn Độ trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047.
Khai giảng khóa tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên kiều bào năm 2022

Khai giảng khóa tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên kiều bào năm 2022

Baoquocte.vn. Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức Lễ Khai mạc Khóa tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở ...
Sao Việt: Phan Minh Huyền khoe vai trần quyến rũ, Hoa hậu Thùy Tiên gợi cảm hết nấc

Sao Việt: Phan Minh Huyền khoe vai trần quyến rũ, Hoa hậu Thùy Tiên gợi cảm hết nấc

Baoquocte.vn. Phan Minh Huyền khoe vai trần quyến rũ sau khi 'xả vai' Vân Trang phim Thương ngày nắng về, Hoa hậu Thùy Tiên gợi cảm hết nấc.
Nga và Mỹ có thể không còn START, một cuộc chạy đua vũ trang mới đang đến gần?

Nga và Mỹ có thể không còn START, một cuộc chạy đua vũ trang mới đang đến gần?

Baoquocte.vn. Nga và Mỹ có thể bị mất Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược (START) vào năm 2026.
Garage hạnh phúc: Quỳnh Kool nhận vô vàn lời khen về diễn xuất

Garage hạnh phúc: Quỳnh Kool nhận vô vàn lời khen về diễn xuất

Baoquocte.vn. Nhiều khán giả nhận xét, dù tạo hình Sơn Ca trong phim 'Garage hạnh phúc' khiến Quỳnh Kool không được xinh lung linh nhưng cô lại ghi dấu ấn.
Ngân hàng Lithuania sắp đình chỉ giao dịch với khách Nga, hàng hóa quá cảnh ở Kaliningrad 'gặp nạn'

Ngân hàng Lithuania sắp đình chỉ giao dịch với khách Nga, hàng hóa quá cảnh ở Kaliningrad 'gặp nạn'

Baoquocte.vn. Ngày 15/8, ngân hàng thương mại Siauliu của Lithuania đã ngừng xử lý các khoản thanh toán bằng đồng Ruble.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (15-16/8): Hà Nội, cả nước ngày nắng; Tây Bắc, Thanh Hóa, Nghệ An đêm mưa to cục bộ; phía Nam chiều mưa rải rác

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (15-16/8): Hà Nội, cả nước ngày nắng; Tây Bắc, Thanh Hóa, Nghệ An đêm mưa to cục bộ; phía Nam chiều mưa rải rác

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết ngày mai cả nước trời nắng; Tây Bắc, Thanh Hóa, Nghệ An đêm có mưa to cục bộ; phía Nam chiều tối mưa rào và dông rải rác.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (14-23/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (14-23/8): Nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết từ ngày 14-23/8, do ảnh hưởng của rãnh áp thấp, cùng với vùng hội gió lên đến 5.000m nhiều khu vực trên cả nước có mưa dông.
Nguy cơ mất 'ngôi vương' dân số về tay Ấn Độ, Trung Quốc nỗ lực tìm cách gỡ 'bom hẹn giờ' nhân khẩu học

Nguy cơ mất 'ngôi vương' dân số về tay Ấn Độ, Trung Quốc nỗ lực tìm cách gỡ 'bom hẹn giờ' nhân khẩu học

Baoquocte.vn. Dự án về dân số toàn cầu của Liên hợp quốc công bố mới đây cho thấy, vào tháng 8/2023, rất có thể Trung Quốc sẽ không còn là quốc gia đông dân nhất thế ...
Bác sĩ mũ nồi xanh Việt Nam khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan

Bác sĩ mũ nồi xanh Việt Nam khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan

Baoquocte.vn. Các y bác sĩ BVDC 2.4 đã tổ chức khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 200 người dân Nam Sudan chịu ảnh hưởng nặng nề của lũ lụt.
Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8): Mưa dông ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do hoàn lưu bão số 2; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào, dông rải rác

Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8): Mưa dông ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ do hoàn lưu bão số 2; Tây Nguyên và Nam Bộ mưa rào, dông rải rác

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết 10 ngày tới (13-22/8) khu vực Hà Nội, Bắc Bộ và Thanh Hóa, từ đêm 14-16/8 và từ đêm 18-20/8 có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có mưa ...
Bỏ khẩu hiệu YOLO, lạm phát khiến giới trẻ Hàn Quốc rộ trào lưu không chi tiêu

Bỏ khẩu hiệu YOLO, lạm phát khiến giới trẻ Hàn Quốc rộ trào lưu không chi tiêu

Baoquocte.vn. Một bộ phận giới trẻ Hàn Quốc đang dần hình thành các thói quen chi tiêu tiết kiệm, điển hình là trào lưu không tiêu tiền.
Sáu sai lầm khi dùng thuốc điều trị cúm A

Sáu sai lầm khi dùng thuốc điều trị cúm A

Baoquocte.vn. Nhiều sai lầm trong việc tự điều trị bệnh cúm A cho trẻ khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng… Dưới đây là những sai lầm thường gặp.
Làm gì khi trẻ mắc cúm A và những sai lầm khi dùng thuốc điều trị

Làm gì khi trẻ mắc cúm A và những sai lầm khi dùng thuốc điều trị

Baoquocte.vn. Bệnh cúm A đang bùng phát ở nhiều địa phương, nhiều sai lầm trong việc tự điều trị cúm cho trẻ khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng…
Covid-19 ngày 13/8: Một bệnh nhân tử vong, 137 ca phải thở oxy

Covid-19 ngày 13/8: Một bệnh nhân tử vong, 137 ca phải thở oxy

Baoquocte.vn. Ngày 13/8, Việt Nam có 1.815 ca Covid-19 mới, số ca nặng tăng vọt, gần 5.200 bệnh nhân khỏi bệnh và 582.931 liều vaccine đã được tiêm.
Vaccine Covid-19: 14 triệu mũi chưa được cập nhật, 15 triệu người sai thông tin

Vaccine Covid-19: 14 triệu mũi chưa được cập nhật, 15 triệu người sai thông tin

Baoquocte.vn. Bộ Y tế cho biết, đến nay, có khoảng 14 triệu mũi tiêm vaccine Covid-19 chưa được cập nhật lên hệ thống và 15 triệu người sai thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc ...
Covid-19 ngày 12/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Covid-19 ngày 12/8: Gần 2.200 ca mắc mới, 5.897 bệnh nhân chữa khỏi và 1 F0 tử vong

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 12/8 của Bộ Y tế cho biết có 2.192 ca mới, số khỏi bệnh gấp 2,5 lần số mắc mới và có 1 bệnh nhân tử vong.
Giới khoa học Australia chứng minh hiệu quả của việc đeo khẩu trang trước biến thể Omicron

Giới khoa học Australia chứng minh hiệu quả của việc đeo khẩu trang trước biến thể Omicron

Baoquocte.vn. Nhóm nhà nghiên cứu y tế của Australia công bố mô hình mới cho thấy hiệu quả của đeo khẩu trang đối với biến thể Omicron của virus SARS-CoV-2.
Phiên bản di động