Ngày Nhà giáo Việt Nam: Học kinh nghiệm từ thầy Hoàng Đạo Thúy

Lê An
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam, NXB Nhã Nam cho ra mắt cuốn ‘Nghề thầy’ của cụ Hoàng Đạo Thúy với những lời gan ruột của một người thầy nổi tiếng, thần tượng của nhiều thế hệ thanh niên.

Đã gần 80 năm trôi qua kể từ khi Nghề thầy được xuất bản lần đầu tiên (1944). Cho dù chỉ là một cuốn sách mỏng, viết dưới dạng những lời tâm sự, chia sẻ về chuyện nghề của một người thầy cả đời tâm huyết, nhưng kì lạ thay, đa số những vấn đề mà tác giả đặt ra, bàn luận cho đến hôm nay vẫn chưa hề cũ, thậm chí là còn rất mới.

Ngay từ 80 năm trước, cụ Hoàng Đạo Thúy đã xác định rõ mục đích của giáo dục mà những người làm thầy theo đuổi là “đem lũ trẻ con người ta trao cho, mà rèn giũa sao cho nên người, nên người có hiếu, sau này gây được gia đình bền chặt, người dân tốt giúp được nước, người có tâm với thiên hạ, làm người biết đạo người, sống hợp với lẽ trời đất”.

Từ mục đích đó, cụ cho rằng nếu coi việc đi học chỉ là “để học đọc, học viết, học tính, để thi đỗ, để rồi đi làm, thì đủ thứ sung sướng” là “sai lạc cả mục đích giáo dục”.

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Học kinh nghiệm từ thầy Hoàng Đạo Thúy
Cuốn sách cũng đưa ra nhiều phương pháp, kinh nghiệm giáo dục giàu tính thực tiễn. (Nguồn: NXB Nhã Nam)

Trong bối cảnh cuộc tranh luận về triết lý giáo dục ở nước ta vẫn diễn ra lúc ồn ào trên báo chí, lúc lặng lẽ, âm thầm ở nhiều diễn đàn nhỏ khác, ta sẽ thấy quan niệm về mục đích-mục tiêu giáo dục nói trên có ý nghĩa thế nào. Giáo dục suy cho cùng là phải hướng về con người, và làm cho xã hội hiện tại tốt đẹp hơn, từng bước xây dựng nên xã hộ tương lai. Nói khác đi, giáo dục là tạo ra con người có khả năng kiến tạo xã hội tốt đẹp hơn.

Cụ cũng có ý thức rất rõ về vai trò và sự cần thiết của mối quan hệ hai chiều giữa gia đình và nhà trường, giữa cha mẹ và giáo viên trong việc giáo dục học sinh. Cụ đã dành một dung lượng đáng kể cho việc phân tích nội dung này.

Theo cụ, giáo dục phải bắt đầu từ gia đình, ngay từ khi đứa trẻ còn là bào thai bằng việc thực hiện phép thai giáo. Cụ khuyên các bà mẹ khi mang thai nên hướng thiện, biết cân nhắc lời ăn tiếng nói để con có được nhân cách tốt. Khi trẻ đến tuổi đi học thì sự liên lạc mật thiết, mối quan hệ tôn trọng lẫn nhau và cùng hợp tác vì sự tiến bộ của trẻ giữa gia đình và nhà trường, giữa cha mẹ và giáo viên trở nên rất quan trọng.

Ngày nay, trong bối cảnh sự va chạm thậm chí là “đối đầu” giữa phụ huynh với giáo viên, nhà trường đang trở thành một vấn đề lớn của giáo dục trường học ở nước ta, những lời trên hiển nhiên bao hàm nhiều ý nghĩa cho cả hai bên. Cụ cũng nhấn mạnh mục tiêu giáo dục toàn diện.

Theo cách diễn đạt của cụ Hoàng Đạo Thúy thì nhà giáo dục phải để tâm đến “Đức, Chí, Thể, Trí, Công”. Đặc biệt, trong khi tiến hành giáo dục toàn diện cụ Hoàng Đạo Thúy đặc biệt coi trọng “Chí”. Người ta đã quá coi trọng việc trẻ có thông minh hay không thông minh, có học giỏi hay không học giỏi mà quên mất phải rèn luyện cho trẻ có “Chí”.

Rất nhiều gia đình, nhà trường đã thất bại trong việc nuôi dạy trẻ thành người tử tế, rất nhiều cá nhân dù sinh ra khỏe mạnh, có tài năng nhưng trong suốt cuộc đời mình đã “sống mòn” thậm chí là gây hại cho quốc gia-xã hội, gia đình chỉ vì không có “Chí”.

Cuốn sách cũng đưa ra nhiều phương pháp, kinh nghiệm giáo dục giàu tính thực tiễn. Giáo dục với người thầy cũng là công việc cụ thể, chi tiết, hằng ngày hằng giờ với những việc nhỏ nhặt nhất như tắm cho trẻ, dọn vệ sinh trường lớp, giao thiệp với phụ huynh, quan chức ở địa phương, chấm bài, sửa bài, hướng dẫn học sinh làm thủ công…

Ở từng việc, cụ Hoàng Đạo Thúy đều chia sẻ những kinh nghiệm, phương pháp quý giá đúc rút từ sách vở và chính trải nghiệm làm thầy của mình.

Cuối cùng, tác giả đã phân tích rất hay về sứ mệnh của người thầy và đưa ra những chỉ dẫn cụ thể cho người thầy những việc cần làm để hoàn thành sứ mệnh ấy.

Ở đây, cụ Hoàng Đạo Thúy đã nói rất hay, rất chân thành mà đầy ý nhị sâu xa về sứ mệnh của “nghề thầy”: Chúng ta mà muốn, thì chúng ta có thể thay đổi tương lai giống nòi. Chỉ mười năm, phải, mỗi người chỉ tận tụy mười năm, là một thế hệ thanh niên sẽ đổi khác. Huống hồ đời giáo dục của chúng ta ba mươi năm, hay hơn nữa. Đó không phải là mơ mộng. Sự thực ai cũng làm được, mà ai cũng phải làm mới được.

Để hoàn thành sứ mệnh ấy, theo cụ, người thầy phải có niềm tin. Niềm tin ấy theo cụ sẽ có được khi người thầy “đủ lòng yêu trẻ”, “đủ lòng tin ở vận mệnh nước mình, ở xã hội này có thể thái bình và tốt đẹp được” từ đó “cả quyết rằng việc giáo dục thanh niên là việc mình, là cả đời mình”. Tất nhiên, từ nhận thức đến hành động trong thực tế và hành động cho đến tạo ra kết quả là cả một quá trình nhọc nhằn gian khổ.

Người thầy- nghề thầy trong con mắt Hoàng Đạo Thúy không chỉ thuần túy là “dạy học” mà người thầy, cho dù chỉ là một thầy giáo làng đi nữa, đích thực là một nhà khai sáng kiêm nhà hoạt động xã hội.

Nếu thay thế những từ ngữ cổ kính mang dấu ấn của thời đại đã qua bằng từ ngữ đang được dùng phổ biến ở hiện tại, ta sẽ thấy hình như cuốn sách được viết cho chính những người đang làm “nghề thầy” trong thế kỉ XXI này.

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Nghề giáo, lương tháng và lương tâm

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Nghề giáo, lương tháng và lương tâm

TGVN. Ngày Nhà giáo Việt Nam, tôi chợt nghĩ về lương tháng và lương tâm của người thầy. Trong giáo dục, lương tâm của người ...

CEO công nghệ ra sách ‘Nghề vương bụi phấn’ về tình thầy trò

CEO công nghệ ra sách ‘Nghề vương bụi phấn’ về tình thầy trò

TGVN. Dù đã có khá nhiều tác phẩm viết về tình thầy trò, nhưng cuốn sách "Nghề vương bụi phấn" của CEO Nguyễn Huy Du ...

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

TGVN. Tự hào vì nhiều thế hệ trong gia đình làm nghề dạy học, GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng chia sẻ, nghề giáo không giúp ...

Có thể bạn quan tâm

Xem nhiều

Đọc thêm

So bì 6 Hoa hậu: Đặng Thu Thảo đã là gái hai con, Kỳ Duyên trưởng thành sau thị phi, Đỗ Thị Hà có thể 'làm nên chuyện'?

So bì 6 Hoa hậu: Đặng Thu Thảo đã là gái hai con, Kỳ Duyên trưởng thành sau thị phi, Đỗ Thị Hà có thể 'làm nên chuyện'?

Trong thập kỷ qua, Ngọc Hân, Đặng Thu Thảo, Kỳ Duyên, Đỗ Mỹ Linh, Tiểu Vy, Đỗ Thị Hà đều để lại dấu ấn riêng khi đăng quang Hoa hậu ...
Cập nhật Covid-19 ngày 24/11: Hơn 59,5 triệu ca toàn cầu; Hàn Quốc 'không còn nơi nào an toàn'; Trung Quốc đảm bảo chuyến điều tra của WHO

Cập nhật Covid-19 ngày 24/11: Hơn 59,5 triệu ca toàn cầu; Hàn Quốc 'không còn nơi nào an toàn'; Trung Quốc đảm bảo chuyến điều tra của WHO

Toàn cầu ghi nhận 59.514.388 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 1.402.018 trường hợp tử vong và 41.154.032 bệnh nhân bình phục.
Du khách Mỹ thích thú thưởng thức món chào lòng độc đáo của Việt Nam

Du khách Mỹ thích thú thưởng thức món chào lòng độc đáo của Việt Nam

Blogger du lịch người Mỹ đã thử nhiều món ăn đường phố ở TP. Hồ Chí Minh, trong đó có cả món cháo lòng nổi tiếng.
Tất cả những người tham gia hoạt động đối ngoại buộc phải hiểu biết công tác lễ tân?

Tất cả những người tham gia hoạt động đối ngoại buộc phải hiểu biết công tác lễ tân?

Mỗi cán bộ khi làm đối ngoại đều cần có hiểu biết nhất định về công tác lễ tân để hoàn thành thuận lợi nhiệm vụ được phân công.
Trung Quốc-Australia 'đấu khẩu', Bắc Kinh gọi Canberra là 'gốc rễ' của mọi căng thẳng

Trung Quốc-Australia 'đấu khẩu', Bắc Kinh gọi Canberra là 'gốc rễ' của mọi căng thẳng

Trung Quốc-Australia lâm vào tranh cãi ngoại giao mới sau vụ rò rỉ tài liệu không chính thức liệt kê 14 cáo buộc của Bắc Kinh chống lại Canberra.
Học sinh sẽ học gì nếu không có sách giáo khoa Tiếng Việt 2 nào 'lọt' qua cửa thẩm định?

Học sinh sẽ học gì nếu không có sách giáo khoa Tiếng Việt 2 nào 'lọt' qua cửa thẩm định?

Sau khi thẩm định 2 vòng của đợt 1 thì cả 3 quyển sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 2 không quyển nào Đạt...
Làm người thầy thời nay không dễ!

Làm người thầy thời nay không dễ!

Với những áp lực đè nặng trên vai, làm người thầy thời nay không dễ, vì có thể ‘trồng người’ tốt nhưng cũng có thể làm tổn thương một tâm ...
Bầu cử Tổng thống Mỹ 2020: Thêm cánh cửa đóng trước mặt ông Trump, 'nữ chính bất đắc dĩ' trong sân khấu chính trị Mỹ lên tiếng

Bầu cử Tổng thống Mỹ 2020: Thêm cánh cửa đóng trước mặt ông Trump, 'nữ chính bất đắc dĩ' trong sân khấu chính trị Mỹ lên tiếng

Ban vận động bỏ phiếu bang Michigan đã chính thức xác nhận ông Biden giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020 tại bang này.
Dự kiến kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2021-2025

Dự kiến kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2021-2025

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV đã đánh giá thực hiện kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2016-2020, dự kiến giai đoạn 2021-2025.
Kết quả bầu cử Mỹ 2020: Tìm thấy ‘động cơ’ của những lá phiếu ủng hộ Tổng thống Trump

Kết quả bầu cử Mỹ 2020: Tìm thấy ‘động cơ’ của những lá phiếu ủng hộ Tổng thống Trump

Dù kết quả bầu cử Mỹ 2020 vẫn còn gây nhiều tranh cãi, thì Tổng thống Trump cũng đã xuất sắc giành được sự ủng hộ của 72 triệu cử ...
4 cung đường du lịch mùa Đông chỉ nhắc thôi cũng phải xuýt xoa vì quá đẹp

4 cung đường du lịch mùa Đông chỉ nhắc thôi cũng phải xuýt xoa vì quá đẹp

Đừng quên tham khảo và lưu lại cho mình những cung đường du lịch mùa Đông 'cực cool' ở ngay tại Việt Nam nhé!
Khách sạn dát vàng từ trong ra ngoài đầu tiên trên thế giới tại Hà Nội lên báo Anh

Khách sạn dát vàng từ trong ra ngoài đầu tiên trên thế giới tại Hà Nội lên báo Anh

Khách sạn dát vàng Dolce by Wyndham Hanoi Golden Lake ở Hà Nội được coi là khách sạn đầu tiên trên thế giới dát vàng từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới.
Choáng ngợp với nhà ga tàu điện ngầm - 'Cung điện' lộng lẫy dưới lòng đất ở thủ đô nước Nga

Choáng ngợp với nhà ga tàu điện ngầm - 'Cung điện' lộng lẫy dưới lòng đất ở thủ đô nước Nga

Khai trương từ năm 1935, đến nay hệ thống tàu điện ngầm Moscow, Nga có 14 tuyến đang hoạt động với hơn 9 triệu lượt người sử dụng hằng ngày.
Nhiều hoạt động văn hóa, ẩm thực đặc sắc tại Tuần lễ Ẩm thực Italy tại Việt Nam

Nhiều hoạt động văn hóa, ẩm thực đặc sắc tại Tuần lễ Ẩm thực Italy tại Việt Nam

Tuần lễ Ẩm thực Italy sẽ diễn ra tại Việt Nam từ ngày 12/11-13/12 với chương trình đầy ắp các sự kiện văn hoá và ẩm thực đặc sắc.
10 điều không được làm khi du lịch châu Âu

10 điều không được làm khi du lịch châu Âu

Ngồi trên bậc thang ở Rome, đi giày cao gót khi vào các di tích cổ, cho chim bồ câu ăn là các hành vi trái pháp luật khi bạn đi du lịch châu Âu.
Bế mạc Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam 2020

Bế mạc Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam 2020

Sau 4 ngày hoạt động, sáng 21/11, Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam - VITM Hà Nội 2020 đã bế mạc.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ La Mã (Kỳ 1)

Văn học cổ đại La Mã thể hiện chủ nghĩa nhân văn, nghĩa là thừa nhận giá trị con người, thiết tha với cuộc sống trần gian.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ cuối)

Văn học Tây Ban Nha thường bao gồm các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, trong đó nhiều tác giả đoạt giải Nobel văn học, nhiều tác phẩm nổi tiếng thế ...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ 1)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học Tây Ban Nha (Kỳ 1)

Văn học Tây Ban Nha thường đề cập đến các thể loại văn học như thơ, văn xuôi và kịch, nhiều tác giả đoạt giải Nobel văn học, nhiều tác phẩm nổi tiếng thế giới.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ cuối)

Văn học cổ đại Hy Lạp - La Mã là nền văn học cổ nhất châu Âu, nó tạo ra nhiều hình thức và thể loại văn học là khuôn mẫu cho sau này.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 3)

Văn học cổ đại Hy Lạp - La Mã thể hiện chủ nghĩa nhân văn, nghĩa là thừa nhận giá trị con người, thiết tha với cuộc sống trần gian.
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 2)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Chấm phá văn học cổ đại Hy Lạp (Kỳ 2)

Tác phẩm thứ hai của văn học cổ đại Hy Lạp tương truyền của Homeros là Odysseia. Vở kịch Odysseia được coi là vở thành công nhất của sân khấu cổ Hy Lạp.
Phiên bản di động