Ngày Nhà giáo Việt Nam: Học kinh nghiệm từ thầy Hoàng Đạo Thúy

Lê An
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam, NXB Nhã Nam cho ra mắt cuốn ‘Nghề thầy’ của cụ Hoàng Đạo Thúy với những lời gan ruột của một người thầy nổi tiếng, thần tượng của nhiều thế hệ thanh niên.

Đã gần 80 năm trôi qua kể từ khi Nghề thầy được xuất bản lần đầu tiên (1944). Cho dù chỉ là một cuốn sách mỏng, viết dưới dạng những lời tâm sự, chia sẻ về chuyện nghề của một người thầy cả đời tâm huyết, nhưng kì lạ thay, đa số những vấn đề mà tác giả đặt ra, bàn luận cho đến hôm nay vẫn chưa hề cũ, thậm chí là còn rất mới.

Ngay từ 80 năm trước, cụ Hoàng Đạo Thúy đã xác định rõ mục đích của giáo dục mà những người làm thầy theo đuổi là “đem lũ trẻ con người ta trao cho, mà rèn giũa sao cho nên người, nên người có hiếu, sau này gây được gia đình bền chặt, người dân tốt giúp được nước, người có tâm với thiên hạ, làm người biết đạo người, sống hợp với lẽ trời đất”.

Từ mục đích đó, cụ cho rằng nếu coi việc đi học chỉ là “để học đọc, học viết, học tính, để thi đỗ, để rồi đi làm, thì đủ thứ sung sướng” là “sai lạc cả mục đích giáo dục”.

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Học kinh nghiệm từ thầy Hoàng Đạo Thúy
Cuốn sách cũng đưa ra nhiều phương pháp, kinh nghiệm giáo dục giàu tính thực tiễn. (Nguồn: NXB Nhã Nam)

Trong bối cảnh cuộc tranh luận về triết lý giáo dục ở nước ta vẫn diễn ra lúc ồn ào trên báo chí, lúc lặng lẽ, âm thầm ở nhiều diễn đàn nhỏ khác, ta sẽ thấy quan niệm về mục đích-mục tiêu giáo dục nói trên có ý nghĩa thế nào. Giáo dục suy cho cùng là phải hướng về con người, và làm cho xã hội hiện tại tốt đẹp hơn, từng bước xây dựng nên xã hộ tương lai. Nói khác đi, giáo dục là tạo ra con người có khả năng kiến tạo xã hội tốt đẹp hơn.

Cụ cũng có ý thức rất rõ về vai trò và sự cần thiết của mối quan hệ hai chiều giữa gia đình và nhà trường, giữa cha mẹ và giáo viên trong việc giáo dục học sinh. Cụ đã dành một dung lượng đáng kể cho việc phân tích nội dung này.

Theo cụ, giáo dục phải bắt đầu từ gia đình, ngay từ khi đứa trẻ còn là bào thai bằng việc thực hiện phép thai giáo. Cụ khuyên các bà mẹ khi mang thai nên hướng thiện, biết cân nhắc lời ăn tiếng nói để con có được nhân cách tốt. Khi trẻ đến tuổi đi học thì sự liên lạc mật thiết, mối quan hệ tôn trọng lẫn nhau và cùng hợp tác vì sự tiến bộ của trẻ giữa gia đình và nhà trường, giữa cha mẹ và giáo viên trở nên rất quan trọng.

Ngày nay, trong bối cảnh sự va chạm thậm chí là “đối đầu” giữa phụ huynh với giáo viên, nhà trường đang trở thành một vấn đề lớn của giáo dục trường học ở nước ta, những lời trên hiển nhiên bao hàm nhiều ý nghĩa cho cả hai bên. Cụ cũng nhấn mạnh mục tiêu giáo dục toàn diện.

Theo cách diễn đạt của cụ Hoàng Đạo Thúy thì nhà giáo dục phải để tâm đến “Đức, Chí, Thể, Trí, Công”. Đặc biệt, trong khi tiến hành giáo dục toàn diện cụ Hoàng Đạo Thúy đặc biệt coi trọng “Chí”. Người ta đã quá coi trọng việc trẻ có thông minh hay không thông minh, có học giỏi hay không học giỏi mà quên mất phải rèn luyện cho trẻ có “Chí”.

Rất nhiều gia đình, nhà trường đã thất bại trong việc nuôi dạy trẻ thành người tử tế, rất nhiều cá nhân dù sinh ra khỏe mạnh, có tài năng nhưng trong suốt cuộc đời mình đã “sống mòn” thậm chí là gây hại cho quốc gia-xã hội, gia đình chỉ vì không có “Chí”.

Cuốn sách cũng đưa ra nhiều phương pháp, kinh nghiệm giáo dục giàu tính thực tiễn. Giáo dục với người thầy cũng là công việc cụ thể, chi tiết, hằng ngày hằng giờ với những việc nhỏ nhặt nhất như tắm cho trẻ, dọn vệ sinh trường lớp, giao thiệp với phụ huynh, quan chức ở địa phương, chấm bài, sửa bài, hướng dẫn học sinh làm thủ công…

Ở từng việc, cụ Hoàng Đạo Thúy đều chia sẻ những kinh nghiệm, phương pháp quý giá đúc rút từ sách vở và chính trải nghiệm làm thầy của mình.

Cuối cùng, tác giả đã phân tích rất hay về sứ mệnh của người thầy và đưa ra những chỉ dẫn cụ thể cho người thầy những việc cần làm để hoàn thành sứ mệnh ấy.

Ở đây, cụ Hoàng Đạo Thúy đã nói rất hay, rất chân thành mà đầy ý nhị sâu xa về sứ mệnh của “nghề thầy”: Chúng ta mà muốn, thì chúng ta có thể thay đổi tương lai giống nòi. Chỉ mười năm, phải, mỗi người chỉ tận tụy mười năm, là một thế hệ thanh niên sẽ đổi khác. Huống hồ đời giáo dục của chúng ta ba mươi năm, hay hơn nữa. Đó không phải là mơ mộng. Sự thực ai cũng làm được, mà ai cũng phải làm mới được.

Để hoàn thành sứ mệnh ấy, theo cụ, người thầy phải có niềm tin. Niềm tin ấy theo cụ sẽ có được khi người thầy “đủ lòng yêu trẻ”, “đủ lòng tin ở vận mệnh nước mình, ở xã hội này có thể thái bình và tốt đẹp được” từ đó “cả quyết rằng việc giáo dục thanh niên là việc mình, là cả đời mình”. Tất nhiên, từ nhận thức đến hành động trong thực tế và hành động cho đến tạo ra kết quả là cả một quá trình nhọc nhằn gian khổ.

Người thầy- nghề thầy trong con mắt Hoàng Đạo Thúy không chỉ thuần túy là “dạy học” mà người thầy, cho dù chỉ là một thầy giáo làng đi nữa, đích thực là một nhà khai sáng kiêm nhà hoạt động xã hội.

Nếu thay thế những từ ngữ cổ kính mang dấu ấn của thời đại đã qua bằng từ ngữ đang được dùng phổ biến ở hiện tại, ta sẽ thấy hình như cuốn sách được viết cho chính những người đang làm “nghề thầy” trong thế kỉ XXI này.

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Nghề giáo, lương tháng và lương tâm

Ngày Nhà giáo Việt Nam: Nghề giáo, lương tháng và lương tâm

TGVN. Ngày Nhà giáo Việt Nam, tôi chợt nghĩ về lương tháng và lương tâm của người thầy. Trong giáo dục, lương tâm của người ...

CEO công nghệ ra sách ‘Nghề vương bụi phấn’ về tình thầy trò

CEO công nghệ ra sách ‘Nghề vương bụi phấn’ về tình thầy trò

TGVN. Dù đã có khá nhiều tác phẩm viết về tình thầy trò, nhưng cuốn sách "Nghề vương bụi phấn" của CEO Nguyễn Huy Du ...

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

TGVN. Tự hào vì nhiều thế hệ trong gia đình làm nghề dạy học, GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng chia sẻ, nghề giáo không giúp ...

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Việt Nam-Chile: 50 năm đồng hành xây dựng và phát triển quan hệ

Việt Nam-Chile: 50 năm đồng hành xây dựng và phát triển quan hệ

Baoquocte.vn. Tối 2/12, đã diễn ra lễ kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam-Chile (1971-2021). Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng dự và phát biểu.
Quân đội Mỹ nhận quả bom nguyên tử hiện đại hóa đầu tiên

Quân đội Mỹ nhận quả bom nguyên tử hiện đại hóa đầu tiên

Baoquocte.vn. Tổ hợp công nghiệp-quân sự Mỹ đã bàn giao cho Bộ Quốc phòng Mỹ nguyên mẫu sản xuất đầu tiên của loại bom nguyên tử B61-12 nâng cấp.
XSMT 4/12, kết quả xổ số miền Trung hôm nay 4/12/2021, KQXSMT thứ 7

XSMT 4/12, kết quả xổ số miền Trung hôm nay 4/12/2021, KQXSMT thứ 7

Baoquocte.vn. XSMT 4/12. trực tiếp xổ số miền Trung 4/12/2021. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 7. xổ số hôm nay 4/12/2021. xo so ...
Việt Nam đồng chủ trì kỳ họp 15 của Nhóm chuyên gia gìn giữ hòa bình Chu kỳ 4 (2021-2023)

Việt Nam đồng chủ trì kỳ họp 15 của Nhóm chuyên gia gìn giữ hòa bình Chu kỳ 4 (2021-2023)

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng tổ chức kỳ họp 15 của Nhóm chuyên gia gìn giữ hòa bình Chu kỳ 4 (năm 2021-2023), theo hình thức trực tuyến.
Đại sứ quán Hungary trao giải cuộc thi vẽ tranh về môi trường

Đại sứ quán Hungary trao giải cuộc thi vẽ tranh về môi trường

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Hungary tại Việt Nam tổ chức trao giải Cuộc thi vẽ tranh về môi trường với chủ đề ‘Your Planet - Heroes of the Future’ qua ...
Mỹ cảnh báo: Biến thể Omicron rải chướng ngại cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu

Mỹ cảnh báo: Biến thể Omicron rải chướng ngại cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho rằng, biến thể mới Omicron của virus SARS-CoV-2 gây đại dịch Covid-19 có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Phố trong làng: 'Cô Hoài' Trần Vân bật mí lý do chưa được đóng vai chính

Phố trong làng: 'Cô Hoài' Trần Vân bật mí lý do chưa được đóng vai chính

Baoquocte.vn. Diễn viên Trần Vân - người vào vai Hoài phim Phố trong làng chia sẻ, khi có người yêu Hoài sẽ thay đổi tính nết, dịu dàng, đằm thắm hơn.
Đàm phán hạt nhân Iran: Các bên thảo luận phiên cuối cùng, Iran thiếu lạc quan về Mỹ và châu Âu

Đàm phán hạt nhân Iran: Các bên thảo luận phiên cuối cùng, Iran thiếu lạc quan về Mỹ và châu Âu

Baoquocte.vn. Phiên họp cuối cùng của giai đoạn đàm phán hạt nhân Iran mới này sẽ diễn ra vào lúc 17h00 ngày 3/12 theo giờ Hà Nội.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (3-4/12): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đêm và sáng trời rét; Tây Nguyên, Nam Bộ mưa dông vài nơi; Cả nước ngày nắng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (3-4/12): Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ đêm và sáng trời rét; Tây Nguyên, Nam Bộ mưa dông vài nơi; Cả nước ngày nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ không mưa, đêm và sáng trời rét, sương mù nhẹ rải rải; Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ mưa dông ...
XSLA 4/12, kết quả xổ số Long An hôm nay 4/12/2021. KQXSLA thứ 7

XSLA 4/12, kết quả xổ số Long An hôm nay 4/12/2021. KQXSLA thứ 7

Baoquocte.vn. XSLA 4/12. Trực tiếp kết quả xổ số Long An nhanh nhất hôm nay - XSLA 4/12/2021. ket qua xo so Long An. KQXSLA
Du lịch Ai Cập tìm ‘trái ngọt’ sau mùa dịch

Du lịch Ai Cập tìm ‘trái ngọt’ sau mùa dịch

Baoquocte.vn. Sở hữu nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, Ai Cập đang nỗ lực chuyển mình để tiếp tục là điểm đến lý tưởng của du khách sau đại dịch Covid-19.
An Giang phê duyệt phương án quản lý khu bảo vệ cảnh quan rừng tràm Trà Sư

An Giang phê duyệt phương án quản lý khu bảo vệ cảnh quan rừng tràm Trà Sư

Baoquocte.vn. Tỉnh An Giang kỳ vọng, thông qua việc cho thuê môi trường rừng tràm Trà Sư kinh doanh du lịch sinh thái sẽ tạo việc làm, góp phần cải thiện cuộc sống.
10 chuyến bay thương mại ngắn nhất thế giới

10 chuyến bay thương mại ngắn nhất thế giới

Baoquocte.vn. Chúng ta đôi khi ngán ngẩm việc đi máy bay bởi thủ tục phức tạp và mất thời gian. Vậy còn những chuyến bay chỉ vừa đủ thời gian nghe một bản nhạc...
Tìm giải pháp phục hồi bền vững du lịch Việt Nam

Tìm giải pháp phục hồi bền vững du lịch Việt Nam

Baoquocte.vn. Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức Diễn đàn Du lịch toàn quốc 'Giải pháp phục hồi bền vững du lịch Việt Nam' theo hình thức trực tuyến tại 26 điểm cầu.
Omicron giáng thêm ‘cú đấm’ cho ngành du lịch

Omicron giáng thêm ‘cú đấm’ cho ngành du lịch

Baoquocte.vn. Khoảng 2.000 tỷ USD là con số thiệt hại mà ngành du lịch phải gánh chịu trong năm 2021 trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp trên toàn cầu.
Khám phá Lễ hội Hoa tam giác mạch qua nền tảng số

Khám phá Lễ hội Hoa tam giác mạch qua nền tảng số

Baoquocte.vn. Lần đầu tiên tỉnh Hà Giang tổ chức chương trình Lễ hội Hoa tam giác mạch qua ứng dụng công nghệ số.
Vietlott 3/12, kết quả xổ số Vietlott hôm nay 3/12/2021. xổ số Vietlott Max 3D

Vietlott 3/12, kết quả xổ số Vietlott hôm nay 3/12/2021. xổ số Vietlott Max 3D

Baoquocte.vn. Vietlott 3/12. xổ số Vietlott Max 3D 3/12. Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 3/12/2021 từ trường quay. Vietlott 3D hôm nay.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 6]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 6]

Baoquocte.vn. Chúng tôi tiếp tục giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 5]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 5]

Baoquocte.vn. Chúng tôi giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 4]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 4]

Baoquocte.vn. Chúng tôi giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 3]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 3]

Baoquocte.vn. Những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 2]

Sổ tay văn hóa Đông-Tây: Một thoáng văn học Pháp [Kỳ 2]

Baoquocte.vn. Chúng tôi xin giới thiệu tới bạn đọc những tác phẩm tập thể hay vô danh (không xác định được tác giả) của nền văn học Pháp thời Trung cổ nổi tiếng.
Phiên bản di động