Ngày Nhà giáo Việt Nam:

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Tự hào vì nhiều thế hệ trong gia đình làm nghề dạy học, GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng chia sẻ, nghề giáo không giúp gia đình ông giàu có như nhiều nghề khác, nhưng rất hạnh phúc vì yêu nghề, yêu đời và được cống hiến hết mình cho nghề. Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), Báo TG&VN trân trọng giới thiệu đến bạn đọc bài viết của ông.
GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng: Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong học trò sống tử tế
GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng cho rằng, đạo đức của người thầy là nhân tố quyết định chất lượng của ngành giáo dục. (Ảnh: NVCC)

Đạo đức của người thầy là nhân tố quyết định chất lượng của ngành giáo dục. Thầy cô đều phải là tấm gương sáng cho các thế hệ học sinh. Thế hệ chúng tôi, lớp sinh viên đầu tiên sau ngày Giải phóng Thủ đô, sở dĩ hầu hết đều trở thành những cán bộ nòng cốt trong các trường đại học, các Viện nghiên cứu, có lẽ phần lớn là do được học với những người thầy vô cùng giỏi giang và đức độ.

Thầy giỏi mới mong có trò giỏi. Thầy mẫu mực về đạo đức mới mong có những thế hệ học sinh, sinh viên sống tử tế và có ý thức cống hiến hết mình cho xã hội. Xã hội ta tôn vinh nghề giáo là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý. Thầy cô giáo là những kỹ sư tâm hồn. Thầy cô giáo không chỉ dạy chữ mà còn dạy cách sống và cách phát triển nhân cách cho lớp lớp thế hệ trẻ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: Có gì vẻ vang hơn là nghề đào tạo những thế hệ sau này tích cực góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản? Người thầy giáo tốt, thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - là người vẻ vang nhất. Dù là tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những người anh hùng vô danh... Nếu không có thầy giáo dạy dỗ cho con em nhân dân, thì làm sao mà xây dựng chủ nghĩa xã hội được? Vì vậy nghề thầy giáo rất là quan trọng, rất là vẻ vang.

Chúng ta đang sống trong thời đại kinh tế tri thức, trước ngưỡng cửa của cuộc cách mạng công nghệ 4.0, ngành giáo dục bắt buộc phải đổi mới nội dung và phương pháp dạy học. Sự đổi mới này trước hết phải từ đội ngũ thầy cô giáo. Kiến thức trao cho học sinh, sinh viên phải là những kiến thức chính xác, cập nhật và được lựa chọn cẩn thận.

Lớp trẻ được đào tạo ra thời nay phải thích ứng được với khởi nghiệp, còn có thể trở thành công dân toàn cầu, sẵn sàng tham gia học tập hay lao động với các nước trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) .

Thầy cô giáo không chỉ biết soạn giáo án, giảng dạy với các phương tiện mới nhất của công nghệ số, mà còn phải cùng học sinh, sinh viên hợp tác tìm ra chân lý và thực hành chân lý một cách sáng tạo nhất theo các kiến thức đã được tiếp nhận. Việc đổi mới chương trình và sách giáo khoa yêu cầu người dạy phải biết dạy học tích hợp, dạy học phân hóa, định hướng nghề nghiệp, phối hợp thỏa đáng mối quan hệ giữa chương trình và sách giáo khoa, kiểm tra và đánh giá thường xuyên kết quả giáo dục…

Trong những năm vừa qua, ngành giáo dục đã được Đảng, Nhà nước quan tâm, tuy nhiên, đời sống của nhà giáo vẫn còn rất nhiều khó khăn, nhất là đối với các nhà giáo ở vùng sâu, vùng xa, vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Đặc biệt, tại các địa phương miền Trung đã và đang phải đối phó với những tác hại khắc nghiệt của những đợt bão lũ kéo dài, gây thiệt hại nặng nề cho các trường lớp. Trong khi đó, thực tế giáo viên đang phải gồng gánh quá nhiều áp lực.

Bà Đỗ Thúy Mai, Hiệu trưởng Trường tiểu học Dịch vọng B (Quận Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết: một giáo viên tiểu học một ngày dạy 7 tiết, soạn 7 giáo án vì mỗi người phải dạy nhiều môn học khác nhau, chưa kể họ còn phải quản lý các lớp học bán trú... Giáo viên cũng không xác định được thời gian làm việc, họ ở trường từ 7 giờ 30 và rời trường sớm nhất là 17 giờ.

Có những bậc cha mẹ đón con muộn, có khi cô giáo phải trông học sinh đến 19 giờ. Nhưng về đến nhà thì giáo viên lại tiếp tục phải soạn bài, chấm bài... Trong khi đó, theo quy định hiện nay, lương của giáo viên tiểu học dù được đào tạo hệ Đại học nhưng chỉ được tính lương khởi điểm hệ trung cấp (theo chuẩn nghề nghiệp với giáo viên tiểu học), nghĩa là chỉ được khoảng hơn 3 triệu đồng/tháng.

Chỉ một ví dụ này, chưa kể đến tình trạng thực tế của các thầy cô giáo đang bám thôn bản, miền núi xa xôi hay tại các vùng luôn bị thiên tai đe dọa, đủ thấy áp lực thực tế đối với từng giáo viên lớn thế nào. Bên cạnh đó, người giáo viên còn phải “làm dâu trăm họ”, luôn phải đáp ứng với mọi yêu cầu của Bộ, của Sở, của Phòng, của cha mẹ học sinh, của dư luận xã hội.

Trước thực tế này Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đã chỉ đạo: Rất nhiều quy định sẽ cần rà soát lại, những gì không phù hợp, gây áp lực cho giáo viên sẽ phải cắt bỏ. Bộ đã chỉ đạo cắt giảm nhiều cuộc thi, tới đây cả việc làm sổ sách đánh giá cũng phải giảm bớt. Đặc biệt cần kiên quyết không đưa chỉ tiêu 100% học sinh được lên lớp để áp thi đua cho giáo viên.

Theo Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo, giáo viên chịu áp lực nhưng không thể vin vào áp lực để đi ngược lại chuẩn mực đạo đức. Và không thể vì những trường hợp cá biệt đó mà khái quát lên làm cho các thầy cô lo lắng. Trách nhiệm của chúng ta là làm cho các thầy cô yên tâm. Đâu là sai phải sửa, không sửa được thì đưa ra khỏi ngành. Còn những thầy cô làm tốt, chúng ta phải động viên, bảo vệ.

Tới đây sẽ tập trung vào các trường sư phạm. Trước hết, chính sách tuyển sinh vào các trường sư phạm có phù hợp không, trong quá trình đào tạo, chương trình đào tạo bồi dưỡng, phần dạy chữ có thể yên tâm, nhưng phần dạy người, đặc biệt rèn giáo sinh để phát huy phẩm chất nhà giáo, để khi ra trường với phẩm chất, kỹ năng ấy có thể tự ứng xử được nhiều vấn đề của nhà trường, từ đấy chủ động giảm áp lực.

Chúng ta nhìn thấy rất nhiều thầy cô hiểu sâu sắc về khoa học giáo dục, tâm lý, có kỹ năng xử lý tình huống thì sẽ chủ động hơn, ít áp lực hơn. Ngược lại, có những thầy cô chưa được trang bị, thậm chí không phù hợp với nghề, có những cơ sở đào tạo ngắn, chỉ có chứng chỉ là ra làm giáo viên, trong khi rèn luyện phẩm chất, kỹ năng là một quá trình.

Gia đình tôi, từ cha tôi, tới tôi và nay là hai con tôi, đều làm nghề dạy học. Tôi học được rất nhiều điều từ cha tôi - NGND. Nguyễn Lân. Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, cha tôi đã phản ánh một phần trong cuốn tiểu thuyết đầu tay "Cậu bé nhà quê" (xuất bản năm 1925, cùng năm với tiểu thuyết Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách).

Bằng nỗ lực hết mình, cha tôi đã đỗ Thủ khoa Trường Cao đẳng Sư phạm Đông Dương (1932) và sau đó tham gia giảng dạy các cấp Phổ thông và Đại học cho đến tận năm 1970. Năm mừng thọ cha tôi 95 tuổi, nhà thơ Tố Hữu đã viết: “Năm 2000 đến, tuổi rồng bay/ Thọ chín mươi lăm, kính chúc Thầy/ Dạy chữ, sáng ngời thời đại mới/ Trồng người, cao đẹp đức tài nay/ Bụi trần danh lợi, không vương vấn/ Lẽ sống, tình thương, chẳng mượn vay/ Trăm tuổi, chỉ còn năm tuổi nữa/ Đời vui ăn quả nhớ ơn Cây”.

Cha tôi mất năm 2003 khi đã gần tuổi 100 và lớp lớp đông đảo học sinh thành đạt vẫn nhớ tới Cụ. Tôi cũng lập được hai kỷ lục, đó là từng học qua 4 trường Sư phạm (từ Sơ cấp đến Đại học) và tốt nghiệp Đại học năm 18 tuổi.

Tôi yêu nghề và tự hào đã đào tạo được nhiều thế hệ sinh viên góp phần xây dựng ngành Vi sinh vật học ở Việt Nam. Con trai tôi dạy ở Đại học Y khoa Hà Nội và con gái tôi dạy ở Đại học Quốc gia Hà Nội.

Nghề giáo làm cho gia đình chúng tôi không giàu có như nhiều nghề khác, nhưng rất hạnh phúc vì yêu nghề, yêu đời và được cống hiến hết mình cho nghề. Năm 90 tuổi, trong cuốn Hồi ký giáo dục cha tôi đã viết: “Tôi chỉ mong rằng, từ nay đến khi được về thế giới bên kia, tôi vẫn giữ được tư cách là một người dân yêu nước và một người thầy không phụ lòng tin tưởng của bao thế hệ học sinh”.

Ước nguyện của tôi có lẽ cũng không có gì khác.

'Hạnh phúc của người thầy là nâng đỡ học sinh trong từng bước đi để trưởng thành'

'Hạnh phúc của người thầy là nâng đỡ học sinh trong từng bước đi để trưởng thành'

TGVN. Tại chương trình 'Thay lời tri ân' năm 2020 với chủ đề 'Hạnh phúc', bà Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí ...

ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu: Cần thử nghiệm sách giáo khoa theo nguyên tắc khoa học, đủ độ an toàn mới đưa ra đại trà

ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu: Cần thử nghiệm sách giáo khoa theo nguyên tắc khoa học, đủ độ an toàn mới đưa ra đại trà

TGVN. Chia sẻ với báo TG&VN, ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu cho rằng, chúng ta cần cẩn trọng khi đưa sách giáo khoa (SGK) vào sử ...

GS. Nguyễn Minh Thuyết: ‘Có bao giờ xã hội bằng lòng với ngành giáo dục đâu?’

GS. Nguyễn Minh Thuyết: ‘Có bao giờ xã hội bằng lòng với ngành giáo dục đâu?’

TGVN. Chia sẻ với TG&VN, GS. Nguyễn Minh Thuyết cho rằng, tất cả những ngành phục vụ trực tiếp, trong đó có giáo dục đều ...

GS. NGND. Nguyễn Lân Dũng

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Cập nhật Covid-19 ngày 24/11: Hơn 59,5 triệu ca toàn cầu; Hàn Quốc 'không còn nơi nào an toàn'; Trung Quốc đảm bảo chuyến điều tra của WHO

Cập nhật Covid-19 ngày 24/11: Hơn 59,5 triệu ca toàn cầu; Hàn Quốc 'không còn nơi nào an toàn'; Trung Quốc đảm bảo chuyến điều tra của WHO

Toàn cầu ghi nhận 59.514.388 ca nhiễm Covid-19, trong đó có 1.402.018 trường hợp tử vong và 41.154.032 bệnh nhân bình phục.
Du khách Mỹ thích thú thưởng thức món chào lòng độc đáo của Việt Nam

Du khách Mỹ thích thú thưởng thức món chào lòng độc đáo của Việt Nam

Blogger du lịch người Mỹ đã thử nhiều món ăn đường phố ở TP. Hồ Chí Minh, trong đó có cả món cháo lòng nổi tiếng.
Tất cả những người tham gia hoạt động đối ngoại buộc phải hiểu biết công tác lễ tân?

Tất cả những người tham gia hoạt động đối ngoại buộc phải hiểu biết công tác lễ tân?

Mỗi cán bộ khi làm đối ngoại đều cần có hiểu biết nhất định về công tác lễ tân để hoàn thành thuận lợi nhiệm vụ được phân công.
Trung Quốc-Australia 'đấu khẩu', Bắc Kinh gọi Canberra là 'gốc rễ' của mọi căng thẳng

Trung Quốc-Australia 'đấu khẩu', Bắc Kinh gọi Canberra là 'gốc rễ' của mọi căng thẳng

Trung Quốc-Australia lâm vào tranh cãi ngoại giao mới sau vụ rò rỉ tài liệu không chính thức liệt kê 14 cáo buộc của Bắc Kinh chống lại Canberra.
Học sinh sẽ học gì nếu không có sách giáo khoa Tiếng Việt 2 nào 'lọt' qua cửa thẩm định?

Học sinh sẽ học gì nếu không có sách giáo khoa Tiếng Việt 2 nào 'lọt' qua cửa thẩm định?

Sau khi thẩm định 2 vòng của đợt 1 thì cả 3 quyển sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 2 không quyển nào Đạt...
Làm người thầy thời nay không dễ!

Làm người thầy thời nay không dễ!

Với những áp lực đè nặng trên vai, làm người thầy thời nay không dễ, vì có thể ‘trồng người’ tốt nhưng cũng có thể làm tổn thương một tâm ...
Bầu cử Tổng thống Mỹ 2020: Thêm cánh cửa đóng trước mặt ông Trump, 'nữ chính bất đắc dĩ' trong sân khấu chính trị Mỹ lên tiếng

Bầu cử Tổng thống Mỹ 2020: Thêm cánh cửa đóng trước mặt ông Trump, 'nữ chính bất đắc dĩ' trong sân khấu chính trị Mỹ lên tiếng

Ban vận động bỏ phiếu bang Michigan đã chính thức xác nhận ông Biden giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020 tại bang này.
Dự kiến kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2021-2025

Dự kiến kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2021-2025

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV đã đánh giá thực hiện kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2016-2020, dự kiến giai đoạn 2021-2025.
Kết quả bầu cử Mỹ 2020: Tìm thấy ‘động cơ’ của những lá phiếu ủng hộ Tổng thống Trump

Kết quả bầu cử Mỹ 2020: Tìm thấy ‘động cơ’ của những lá phiếu ủng hộ Tổng thống Trump

Dù kết quả bầu cử Mỹ 2020 vẫn còn gây nhiều tranh cãi, thì Tổng thống Trump cũng đã xuất sắc giành được sự ủng hộ của 72 triệu cử ...
Đại hội đồng Khóa 75 thông qua Nghị quyết về hợp tác ASEAN-Liên hợp quốc do Việt Nam chủ trì đề xuất

Đại hội đồng Khóa 75 thông qua Nghị quyết về hợp tác ASEAN-Liên hợp quốc do Việt Nam chủ trì đề xuất

Với vai trò Chủ tịch ASEAN 2020, Việt Nam thay mặt ASEAN chủ trì soạn thảo nội dung và thương lượng nghị quyết về hợp tác ASEAN-Liên hợp quốc.
PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

PHÂN TÍCH Bầu cử Mỹ 2020: Nhận diện nước Mỹ qua một kỳ bầu cử

Bầu cử Mỹ 2020 và “hậu bầu cử” vừa phản ánh thực trạng chính trị xã hội hiện tại ở nước Mỹ, vừa giống như điềm bất lành với tương lai của nước Mỹ. Phân ...
PHÂN TÍCH. Kết quả bầu cử Mỹ 2020: ông Joe Biden thắng, vì sao?

PHÂN TÍCH. Kết quả bầu cử Mỹ 2020: ông Joe Biden thắng, vì sao?

Ông Joe Biden tuyên cáo chiến thắng trong bầu cử Mỹ 2020, trở thành Tổng thống Mỹ thứ 46. Hãy thử giải mã những lý do dẫn đến chiến thắng? Phân tích.
PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

PHÂN TÍCH. Nước Pháp với Hồi giáo cực đoan: Chuyện mới nới chuyện cũ

Nước Pháp hiện đang phải đương đầu với thế giới Hồi giáo. Bạo lực “gây sốc” vừa qua khởi nguồn từ câu chuyện cũ. Thực chất của xung khắc là gì? Phân tích.
PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

PHÂN TÍCH bầu cử Mỹ 2020: Phía trước đầy bất định

Ba tuần trước cuộc bầu cử Mỹ 2020 vào ngày 3/11. Ai có lợi thế dẫn trước? Hai nhân tố quyết định kết quả bầu cử. Ông Trump có thể xoay chuyển ra sao?
Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Xung đột Armenia-Azerbaijan: Ai cứu hoả?

Chiến sự Armenia-Azerbaijan leo thang nhưng nỗ lực hòa giải chưa phát huy tác dụng. Điểm mặt các bên có thể làm trung gian hòa giải. Iran-nhân tố mới.
PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

PHÂN TÍCH. Donald Trump nhiễm Covid-19: Dễ lợi, dễ hại

Việc Tổng thống Donald Trump nhiễm Covid-19 gây chấn động, làm thay đổi cục diện bầu cử Mỹ 2020. Cuộc đấu rồi sẽ thế nào? Báo Thế giới & Việt Nam phân tích.
Báo châu Á nêu động lực tăng trưởng của kinh tế Việt Nam và lợi thế khiến các nước ‘ghen tị’

Báo châu Á nêu động lực tăng trưởng của kinh tế Việt Nam và lợi thế khiến các nước ‘ghen tị’

Khả năng phục hồi của kinh tế Việt Nam không chỉ khiến các nước láng giềng Đông Nam Á 'ghen tị' mà còn được quốc tế đánh giá cao.
Sức ép Brexit gia tăng, các 'lằn ranh đỏ' của EU bật sáng

Sức ép Brexit gia tăng, các 'lằn ranh đỏ' của EU bật sáng

Một số quốc gia thuộc khối EU27 khẳng định việc 'không có thỏa thuận nào' cho giai đoạn sau Brexit tốt hơn là một thỏa thuận tồi.
Vaccine ngừa Covid-19 có mang lại miễn dịch cộng đồng?

Vaccine ngừa Covid-19 có mang lại miễn dịch cộng đồng?

Các chính phủ và các quan chức đang bày tỏ hy vọng rằng vaccine ngừa Covid-19 có thể mang lại 'miễn dịch cộng đồng'.
Phần mềm của Mỹ vẫn 'thịnh hành' trong các cơ sở nghiên cứu quân sự Trung Quốc

Phần mềm của Mỹ vẫn 'thịnh hành' trong các cơ sở nghiên cứu quân sự Trung Quốc

Trung Quốc vẫn đang sử dụng phần mềm của Mỹ, trong đó có công nghệ vũ khí siêu thanh, để phục vụ nghiên cứu quân sự.
Vaccine Covid-19: Làm sao để thay đổi suy nghĩ những người anti-vaccine?

Vaccine Covid-19: Làm sao để thay đổi suy nghĩ những người anti-vaccine?

Phần lớn mọi người đang mong chờ được tiêm vaccine Covid-19 nhưng không phải ai cũng sẵn sàng cho điều này, nhất là những người anti-vaccine.
Bầu cử Tổng thống Mỹ 2020: Bà Biden - ‘Tiến sĩ B’ hài hước và sự nghiệp ‘mai danh ẩn tích’

Bầu cử Tổng thống Mỹ 2020: Bà Biden - ‘Tiến sĩ B’ hài hước và sự nghiệp ‘mai danh ẩn tích’

Nếu ông Joe Biden trở thành Tổng thống thì bà Biden sẽ là Đệ nhất phu nhân đầu tiên không từ bỏ sự nghiệp riêng khi vào Nhà Trắng.
Phiên bản di động